Chương 1. Giới thiệu chung về hình thức thanh toán Telegraphic Transfer Remittance (TT) 1. Giới thiệu chung Phương thứ chuyển tiền – Remittance: là một phương thức thanh toán, trong đó khách hàng yêu cầu ngân hàng chuyển một số tiền nhất định cho người thụ hưởng ở một địa điểm trong một thời gian nhất định. Có hai thuật ngữ đôi khi được sử dụng cùng nghĩa, nhưng thực chất tồn tại sự khác biệt, đó là “phương thức thanh toán” và “điều khoản thanh toán”.
Phương thức thanh toán đại diện cho một hình thức được xác định trước về cách thức một giao dịch thanh toán được thực hiện, tức là về các điều khoản thanh toán qua tài khoản thông qua dịch vụ chuyển khoản của ngân hàng, hoặc thông qua việc thu thập chứng từ hoặc thư tín dụng. Phương thức thanh toán xác định các nghĩa vụ đối với cả người mua lẫn người bán liên quan đến thanh toán tiền tệ. Tuy nhiên, phương thức thanh toán cũng xác định vai trò của các ngân hàng trong việc thanh toán đó một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Điều khoản thanh toán xác định nghĩa vụ của tất cả các đối tác thương mại liên quan đến việc thanh toán, quy định chi tiết không chỉ dạng thanh toán, thời gian và địa điểm người mua thực hiện việc thanh toán, mà để giao hàng theo hợp đồng, mà còn quy định cả nghĩa vụ của người bán, như giao hàng theo hợp đồng, sắp xếp các bảo lãnh theo quy định hoặc các cam kết khác trước hoặc sau khi giao hàng.
Trong thực tế có nhiều biến thể và lựa chọn thay thế khác nhau sẽ ảnh hưởng đến trật tự của các phương thức thanh toán. Xuất phát từ vai trò của các đối tác thương mại và ngân hàng, về nguyên tắc, có các phương thức thanh toán cơ bản được sử dụng ngày nay liên quan đến thanh toán tiền tệ của thương mại quốc tế (ngoài thương mại điện tử và các giao dịch hàng đổi hàng), đó là: - Chuyển tiền qua ngân hàng (còn được gọi là chuyển khoản ngân hàng); - Trả tiền lấy chứng từ; 8 1 0 - Nhờ thu chứng từ; - Tín dụng chứng từ; - Các phương thức thanh toán khác. Khái niệm và quy trình thanh toán 1. Telegraphic Transfer Remittance là gì? TT là từ viết tắt của Telegraphic transfer, có nghĩa là chuyển tiền bằng điện.
Đây là một hình thức thanh toán quốc tế mà theo đó ngân hàng sẽ tiến hành chuyển một số tiến cho người thụ hưởng (hay bên xuất khẩu) bằng phương tiện chuyển tiền điện Swift/telex dựa trên sự chỉ định của người trả tiền (bên nhập khẩu) Trong thanh toán quốc tế, Telegraphic Transfer Remittace là một trong những phương thức thanh toán được sử dụng phổ biến nhất. Đây là phương thức trong đó khách hàng (người chuyển tiền) yêu cầu Ngân hàng của mình chuyển một số tiền nhất định cho một người khác (người thụ hưởng) ở một địa điểm nhất định bằng phương tiện chuyển tiền do khách hàng yêu cầu. Các bên tham gia và trình tự thực hiện: Thông thường tham gia vào nghiệp vụ chuyển tiền quốc tế gồm có 4 bên: • Người nhập khẩu – người chuyển tiền: Remitter. • Người xuất khẩu – người thụ hưởng: Beneficiary.
• Ngân hàng của người nhập khẩu – ngân hàng chuyển: Remitting Bank. • Ngân hàng của người xuất khẩu – ngân hàng đại lý: Corresponding Bank. Quy trình giao dịch chuyển tiền: - Trường hợp chuyển tiền trong cùng một ngân hàng (1) Người chuyển tiền yêu cầu ngân hàng chuyển tiền cho người thụ hưởng thông qua Lệnh chuyển tiền (nếu người chuyển tiền có tại khoản tại ngân hàng và yêu cầu ngân hàng trích tài khoản của mình để chuyển tiền). (2) Ngân hàng kiểm tra chứng từ (Ủy nhiệm chi) và chứng từ chứng minh mục đích chuyển ngoại tệ, số dư tài khoản hoặc số tiền mặt nộp vào, tiến hành trích tài khoản tiền gửi (trường hợp dùng Ủy nhiệm chi) và báo Nợ hoặc xác nhận cho người chuyển tiền.
(3) Nếu người thụ hưởng có tài khoản tại cùng ngân hàng phục vụ người chuyển tiền, ngân hàng ghi Có vào tài khoản của người thụ hưởng và báo Có cho người thụ hưởng. Nếu người thụ hưởng chưa có tài khoản tại ngân hàng phục vụ người chuyển tiền (và 9 1 0 người chuyển tiền không yêu cầu chuyển tiền đến bất cứ tài khoản nào khác (nếu có) của người thụ hưởng), thì ngân hàng ghi Có vào tài khoản phải trả khách hàng và báo cho người thụ hưởng đến nhận tiền. - Trường hợp chuyển tiền thông qua hai ngân hàng (1) Người chuyển tiền yêu cầu ngân hàng (phục vụ người chuyển tiền) chuyển tiền cho người thụ hưởng thông qua Lệnh chuyển tiền (nếu người chuyển tiền có tài khoản tại ngân hàng và yêu cầu ngân hàng trích tài khoản của mình để chuyển tiền). (2) Ngân hàng kiểm tra chứng từ (Lệnh chuyển tiền) và chứng từ chứng minh mục đích chuyển ngoại tệ, số dư tài khoản, tiến hành trích tài khoản tiền gửi và báo Nợ hoặc xác nhận cho người chuyển tiền.
(3) Ngân hàng phục vụ người chuyển tiền chuyển tiền sang ngân hàng phục vụ người thụ hưởng. (4) Sau khi nhận được chứng từ thanh toán do ngân hàng phục vụ người chuyển tiền chuyển đến, ngân hàng phục vụ người thụ hưởng ghi Có vào tài khoản tiền gửi và báo Có cho người thụ hưởng. Ưu và nhược điểm của hình thức thanh toán Telegraphic Transfer Remittance 1. Ưu điểm Trong thanh toán quốc tế, hình thức thanh toán TT được nhiều người, nhiều công ty áp dụng.
Bởi hình thức này mang đến rất nhiều ưu điểm vượt trội. a/ Đối với khách hàng 10 1 0 - TT là hình thức thanh toán có thủ tục tương đối đơn giản, dễ dàng, thời gian chuyển tiền nhanh nên thuận tiện cho cả người gửi và người nhận. - Mặt khác, chi phí thanh toán TT cũng tiết kiệm hơn rất nhiều so với thanh toán L/C, không làm đọng vốn ký quỹ LC cho bên nhập khẩu. - Trong trường hợp bên nhập khẩu lựa chọn chuyển tiền trả trước cho bên xuất khẩu thì bên xuất khẩu sẽ không gặp phải rủi ro hay thiệt hại khi bên nhập khẩu chậm thanh toán.
- Ngược lại, khi thanh toán trả sau, bên nhập khẩu lại được hưởng lợi do có thể nhận hàng, kiểm tra hàng trước khi thanh toán. b/ Đối với Ngân hàng: Ngân hàng là bên đảm nhận trách nhiệm thanh toán TT nên họ có thể hưởng phí từ hình thức này và không bị ràng buộc bởi thời gian thanh toán cũng như lượng tiền chuyển. Nhược điểm Ngoài những lợi ích mà hình thức thanh toán TT mang lại thì nó cũng tiềm ẩn tất nhiều rủi ro cho cả bên xuất khẩu và nhập khẩu. Cụ thể như sau: Việc thanh toán tiền phụ thuộc vào thiện chí của bên nhập khẩu Trong trường hợp này, bên chịu thiệt sẽ là bên xuất khẩu.
Chính vì lý do đó mà hình thức thanh toán t/t chỉ được sử dụng đối với những đối tác có sự tin tưởng và hợp tác với nhau lâu dài. Bên xuất khẩu không chuyển hàng Trong trường hợp bên nhập khẩu lựa chọn phương thức thanh toán trả trước, tức là trả một phần hoặc toàn bộ tiền cho dù chưa nhận được hàng. Như vậy, nếu như bạn chuyển tiền nhưng bên xuất khẩu lại không chuyển hàng hoặc hàng chưa được giao, rủi ro sẽ do bên nhập khẩu gánh chịu. Bên nhập khẩu không nhận được tiền hoặc nhận chậm Đối với bên nhập khẩu, họ cũng phải chịu những rủi ro nhất định bởi hình thức thanh toán này.
Trong trường hợp, người bán đã chuyển hàng nhưng người mua gặp những khó khăn về mặt tài chính nên họ chưa chuyển tiền. Hoặc trong trường hợp, người mua không hài lòng về món hàng nhận được thì người bán sẽ phải chịu chi phí vận chuyển, chi phí đóng hàng… Điều này làm cho quá trình thu hồi vốn chậm lại, ảnh hưởng đến toàn bộ tình hình hoạt động kinh doanh của công ty.Vai trò của ngân hàng trong phương thức thanh toán TT Ngân hàng là nơi thực hiện lệnh chuyển tiền của bên mua cho bên bán. Trong phương thức thanh toán điện chuyển tiền TT, ngân hàng đóng vai trò như sau: NH chỉ làm nhiệm vụ trung gian chuyển tiền và thu phí mà không bị ràng buộc trách nhiệm trong thanh toán. - Là bên nhận tiền của bên mua và thực hiện lệnh chuyển tiền cho bên bán.
- Không cầm bộ chứng từ xuất nhập khẩu. - Không có trách nhiệm theo dõi, giám sát hay đốc thúc quá trình thanh toán. - Phí giao dịch thu được là mức tối thiểu so với các phương thức khác. - Quy trình chuyển tiền đơn giản, phí thấp.
Phân loại phương thức thanh toán TT 1. Phân loại phương thức thanh toán TT Phương thức chuyển tiền trả trước (T/T advance) Hình thức chuyển tiền bằng điện của nhà NK cho nhà XK trước khi hàng hóa được thông quan tại cửa khẩu của quốc gia bên mua/ trước khi dịch vụ được thực hiện hoặc hàng được tạm giải phóng chờ kết quả kiểm định (Tờ khai hải quan chưa hoàn tất thủ tục thông quan) trên cơ sở DN cam kết bổ sung các chứng từ chứng minh hàng hóa được hoàn tất thủ tục hải quan/dịch vụ được thực hiện theo quy định của Ngân hàng. Phương thức chuyển tiền trả sau (T/T at X days) Hình thức chuyển tiền bằng điện của nhà NK cho nhà XK với mục đích thanh toán sau khi hàng hóa được chính thức thông quan tại cửa khẩu của quốc gia bên mua/sau khi dịch vụ được thực hiện trên cơ sở DN xuất trình đầy đủ chứng từ theo quy định của Ngân hàng. Ưu, nhược điểm của các phương thức thanh toán T/T Đối với phương thức chuyển tiền trả trước 12 1 0 Đối với nhà nhập khẩu Đối với nhà xuất khẩu - Thủ tục chuyển tiền đơn - Thời gian chuyển tiền giản, thuận lợi cho người ngắn nên người thụ chuyển tiền (nhà NK) hưởng (nhà XK) có thể - Chi phí thanh toán TT nhanh chóng nhận được cũng tiết kiệm hơn rất tiền.
nhiều so với thanh toán - Tránh được rủi ro vỡ nợ Ưu điểm L/C, không làm đọng vốn từ phía nhà NK. ký quỹ L/C cho bên nhập - Tiết kiệm được chi phí khẩu. quản lý và kiểm soát tín - Có thể thương lượng với dụng. nhà xuất khẩu để được - Trạng thái tiền tệ của nhà giảm giá XK được tăng cường.
Rủi ro và - Rủi ro sẽ đẩy về phía - Sau khi đặt hàng, nhà NK trách nhiệm người mua hàng vì phải không thực hiện chuyển đối với các ứng tiền trước trong khi tiền trước, trong khi đó bên không biết tình trạng hàng hóa đã được nhà XK hàng hóa thế nào, người thu mua.