Luận văn: Dạy dịch Anh-Việt cho sinh viên trường CĐSP Lạng Sơn

Luận văn nghiên cứu các phương pháp và thủ thuật dịch Anh-Việt. Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn giúp sinh viên nâng cao kỹ năng dịch thuật hiệu quả.

• Tác giả: Hoang Thi Huong Giang
• Người hướng dẫn: Assoc. Le Hung Tien
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistic
• Đề tài: Using Translation Methods and Procedures in Teaching English-Vietnamese Translation for Students of Lang Son College of Education
• Loại tài liệu: Master's Thesis
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hanoi

Tóm tắt

I. Các phương pháp dịch Anh Việt cơ bản cho sinh viên

Trong quá trình học dịch Anh-Việt, sinh viên cần nắm vững các phương pháp dịch khác nhau để áp dụng linh hoạt. Dịch từng chữ (word-for-word translation) là phương pháp cơ bản nhất, giúp sinh viên hiểu rõ từng thành phần của câu. Tuy nhiên, phương pháp này không phù hợp với tất cả các trường hợp vì sự khác biệt cấu trúc ngôn ngữ Anh-Việt. Dịch theo nghĩa (sense-for-sense translation) là phương pháp hiệu quả hơn, tập trung vào truyền đạt ý nghĩa toàn bộ của văn bản gốc. Sinh viên cần kết hợp cả hai phương pháp này để đạt được bản dịch chất lượng cao. Việc áp dụng đúng phương pháp giúp sinh viên tăng cường kỹ năng dịch thuật và hiểu sâu hơn về hai ngôn ngữ.

1.1. Phương pháp dịch từng chữ và ứng dụng

Dịch từng chữ là bước đầu tiên giúp sinh viên xác định nghĩa của mỗi từ trong câu. Phương pháp này rất hữu ích khi dịch các từ kỹ thuật hoặc thuật ngữ chuyên môn. Tuy nhiên, sinh viên phải hiểu rằng dịch từng chữ không phải lúc nào cũng tạo ra câu văn tự nhiên trong tiếng Việt. Do đó, cần sử dụng phương pháp này như một bước chuẩn bị ban đầu trước khi áp dụng các phương pháp khác để tinh chỉnh bản dịch.

1.2. Phương pháp dịch theo nghĩa và ưu điểm

Dịch theo nghĩa là phương pháp tập trung vào nội dung và bối cảnh tổng thể của văn bản. Phương pháp này giúp sinh viên tạo ra bản dịch tự nhiên và mạch lạc hơn. Khi sử dụng dịch theo nghĩa, sinh viên không bị ràng buộc bởi cấu trúc ngôn ngữ gốc mà có thể điều chỉnh câu văn sao cho phù hợp với thói quen diễn đạt của tiếng Việt. Đây là kỹ thuật dịch nâng cao mà sinh viên cần rèn luyện thường xuyên để nâng cao chất lượng bản dịch.

II. Các thủ thuật dịch hiệu quả cho sinh viên ngôn ngữ

Ngoài các phương pháp cơ bản, sinh viên cần thành thạo các thủ thuật dịch để xử lý những tình huống phức tạp trong quá trình dịch Anh-Việt. Thủ thuật dịch idiom và thành ngữ là một trong những thách thức lớn vì hai ngôn ngữ có những biểu hiện khác nhau. Sinh viên phải tìm hiểu thành ngữ tương đương trong tiếng Việt thay vì dịch theo nghĩa đen. Thủ thuật xử lý các cấu trúc phức tạp cũng rất quan trọng, giúp sinh viên phân tích câu dài và chia nhỏ thành các phần dễ dịch hơn. Bằng cách nắm vững các thủ thuật dịch thiết yếu, sinh viên sẽ tự tin hơn trong quá trình dịch và đạt được kết quả tốt hơn.

2.1. Thủ thuật xử lý idiom và thành ngữ

Idiom và thành ngữ là những biểu hiện có ý nghĩa khác với nghĩa từng từ riêng lẻ. Khi dịch idiom Anh-Việt, sinh viên không thể dịch từng chữ mà phải tìm ra thành ngữ tương đương trong tiếng Việt. Ví dụ, "it's raining cats and dogs" không thể dịch thành "mưa mèo và chó" mà phải dịch thành "mưa như trút nước". Sinh viên cần xây dựng vốn từ vựng thành ngữ phong phú và hiểu biết về văn hóa của hai ngôn ngữ để dịch chính xác.

2.2. Thủ thuật chia nhỏ câu phức tạp

Khi gặp câu dài và phức tạp, sinh viên cần áp dụng thủ thuật chia nhỏ câu để dễ hiểu và dịch chính xác hơn. Phân tích cấu trúc ngữ pháp giúp xác định các mệnh đề chính và mệnh đề phụ. Sinh viên nên chia câu thành các phần nhỏ, dịch từng phần riêng rồi ghép lại thành bản dịch hoàn chỉnh. Cách làm này không chỉ giúp tránh sai sót mà còn tạo ra bản dịch rõ ràng và dễ hiểu hơn.

III. Những thách thức phổ biến và cách khắc phục

Quá trình dịch Anh-Việt đối mặt với nhiều thách thức do sự khác biệt về cấu trúc ngôn ngữ, văn hóa và thói quen diễn đạt. Một trong những thách thức lớn nhất là sự khác biệt giữa thứ tự từ trong câu giữa Anh ngữ và tiếng Việt. Tiếng Anh thường đặt tính từ trước danh từ, trong khi tiếng Việt thường đặt sau. Sự khác biệt về các thì động từ cũng gây khó khăn vì tiếng Việt không có hệ thống thì rõ ràng như tiếng Anh. Sinh viên cần nhận diện được những điểm khác biệt này và áp dụng chiến lược dịch phù hợp để tạo ra bản dịch tự nhiên và chính xác. Luyện tập thường xuyên và tham khảo các bản dịch chuẩn sẽ giúp sinh viên vượt qua những thách thức này.

3.1. Thách thức về cấu trúc ngôn ngữ và giải pháp

Sự khác biệt cấu trúc giữa tiếng Anh và tiếng Việt là thách thức chính trong quá trình dịch. Ngôn ngữ học sinh viên cần nắm vững để hiểu rõ cách các từ được sắp xếp trong hai ngôn ngữ khác nhau. Giải pháp là học kỹ về ngữ pháp tiếng Anh và ngữ pháp tiếng Việt, sau đó luyện tập dịch thường xuyên. Việc đọc nhiều bản dịch chất lượng cao cũng giúp sinh viên có cảm nhạy tốt hơn về cách diễn đạt tự nhiên trong tiếng Việt.

3.2. Thách thức về từ vựng chuyên môn

Từ vựng chuyên môn là một thách thức lớn khi sinh viên dịch các văn bản kỹ thuật, khoa học hoặc chuyên ngành. Không phải lúc nào cũng tìm được từ tương đương hoàn hảo trong tiếng Việt. Sinh viên cần xây dựng từ điển chuyên ngành cá nhân và tham khảo các tài liệu chuyên môn để tìm được thuật ngữ chuẩn. Đồng thời, sinh viên nên trao đổi với các chuyên gia trong lĩnh vực để đảm bảo dùng đúng thuật ngữ.

IV. Chiến lược rèn luyện kỹ năng dịch Anh Việt hiệu quả

Để nâng cao kỹ năng dịch Anh-Việt, sinh viên cần có chiến lược rèn luyện bài bản và kiên trì thực hành. Luyện dịch hàng ngày với các bài tập nhỏ giúp sinh viên dần quen với những thủ thuật dịch khác nhau. Sinh viên nên chọn các bài tập phù hợp với trình độ của mình, bắt đầu từ những bài văn bản đơn giản rồi dần nâng cao độ khó. Tự đánh giá và sửa chữa bản dịch của mình hoặc nhờ giáo viên kiểm tra là cách tốt để phát hiện và khắc phục lỗi sai. Đọc các bản dịch mẫu từ những dịch giả chuyên nghiệp giúp sinh viên học hỏi kỹ năng dịch chuyên sâu. Cuối cùng, sinh viên cần duy trì động lực và tin tưởng vào khả năng của mình để đạt được thành công trong dịch thuật.

4.1. Lên kế hoạch luyện tập hàng ngày

Luyện tập hàng ngày là chìa khóa để nâng cao kỹ năng dịch Anh-Việt một cách bền vững. Sinh viên nên dành ít nhất 30-60 phút mỗi ngày để luyện dịch. Có thể bắt đầu với các bài ngắn (50-100 từ) và dần tăng độ dài và độ khó. Ghi chép lại những lỗi sai và tìm hiểu nguyên nhân để tránh lặp lại trong tương lai. Sinh viên cũng nên dịch cùng một bài nhiều lần để thấy được sự cải thiện của mình qua từng lần dịch.

4.2. Phương pháp học tập hiệu quả từ các bản dịch tham khảo

Nghiên cứu các bản dịch chuyên nghiệp là cách tuyệt vời để học hỏi kỹ thuật dịch cao cấp. Sinh viên nên so sánh bản dịch của mình với bản dịch chuẩn để hiểu tại sao người dịch chuyên nghiệp chọn cách dịch đó. Phân tích từng lựa chọn từ vựng và cấu trúc câu giúp sinh viên mở rộng kỹ năng dịch. Tham gia các nhóm dịch thuật hoặc các lớp học dịch chuyên sâu cũng giúp sinh viên có môi trường học tập tốt và có cơ hội thảo luận với những người cùng đam mê dịch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIV TY, HANOL UNIVERSITY OF L. IUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES SRSA IR RR AR Kiệnh HOANG TH] HUONG GIANG Using translation methods and procedures in teaching English- Vietnamese translation for students of Lang Sun Cullege of Education Ứng dụng phương pháp và thủ thuật dịch vào dạy dịch Anh-Việt cho Sinh viên trường Cao đẳng sư nhạm Lạng sơn.A MLNOR PROGRAMMETHESIS FIELD: ENGLISH LINGUISTIC CODE: 8220201.01 Hanoi, 2018 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, ITANOT UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES wanna polos steeee IIOANG TINH HƯƠNG GIANG Using translation methods and procedures in teaching English- Victnamese translation for students of Lang Son College of Education Ứng dụng phương pháp và thủ thuật dịch vào day dich Anh-Viét cho Sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Lạng sơn.A MINOR PROGRAMMETHESIS FIELD: ENGLISH LINGUISTIC CODE: 8220201. Le Hung Tien Hanoi, 2018 CERTIFICATE OF ORIGINALITY 1, the undersigned, hereby certify my authority of the study project report entitled Using translation methods and procedures in teaching English-Vielnamese translation for students of Lang Son College of Wducation(Ứng dụng phương pháp và thủ thuật dịch vào dạy dịch Anh- Việt cho Sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Lạng son.) submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master in English Language. Except where the reference is indicated, no other person’s work has been used without due acknowledgement in the text of the thesis.

Lang Son, 2018 Hoang Thi Huong Giang Approved by SUPERVISOR Assoc.c Hung Tien LIST OF TABLES. Table 1: Students’ attitude toward translation course Table 2: The biggest challenge that students have to face when translating a passage from English to Vietnamese iv LIST OF TABLES. Table 1: Students’ attitude toward translation course Table 2: The biggest challenge that students have to face when translating a passage from English to Vietnamese iv ACKNOWLEDGEMENTS ‘This thesis could not have been completed without the help and support from a number of people. First and foremost, I would Tiks to cxpress my sincere gratitude to Assoc.

Le Hung Tien, my supervisor, who has patiently and constanily supporicd me through the slagcs of the study, and whose stimulating ideas, expertise, and suggestions have inspired me greatly through my growth as an academic researcher. A special word of thanks goes to all the lectures of the Master course at Hanoi National University and many others, without whose support and encouragement it would never have been possible for me to have this thesis accomplished. Last but not least, I] am greatly indebted to my family, my friends for the sacrifice they have devoted Lo the fulfillment of this academic work. What is “Action research”?.

Steps for doing action research. Data collection instruments. The inlerview questions - 23 2. CHAPTER TIT: MAIN FINDINGS .1, General information about English major and translation courses at Lang Son College of Education.

Students’ aluitude loward lanslation course - 26 3. Problems students faced while learning Tinglish-Vietnamese translation - - - 27 3. Students’ expectation to translation course„ 31 3. Plan of action .4, Analysis of data 35 3.

Plan tor future action - 45 PART C: CONCLUSION. Overview and summary of the thesis. ‘The meanings of the thesis AT 3. Suggestions for further research and {mal comments.

vi ACKNOWLEDGEMENTS ‘This thesis could not have been completed without the help and support from a number of people. First and foremost, I would Tiks to cxpress my sincere gratitude to Assoc. Le Hung Tien, my supervisor, who has patiently and constanily supporicd me through the slagcs of the study, and whose stimulating ideas, expertise, and suggestions have inspired me greatly through my growth as an academic researcher. A special word of thanks goes to all the lectures of the Master course at Hanoi National University and many others, without whose support and encouragement it would never have been possible for me to have this thesis accomplished.

Last but not least, I] am greatly indebted to my family, my friends for the sacrifice they have devoted Lo the fulfillment of this academic work. discourse between 4 source language and a larget language make Lhe process of translating a real challenge. Among the problematic factors involved in translation such as form, meaning, style, proverbs, idioms, etc., Moreover, the methods and procedures are uscd in students’ translating is limited, this mean that it is extremely hard to have a good translation. ‘Iherefore, it is necessary to apply suitable methods and procedures for English major students and help them Lo find out what methods and procedures should be used to have good translation.

The thesis is going to concentrate mainly on the translation methods and procedures which should be used or English major students in translating texts at I.ang Son College of Education 2. Aims of the study The study is carried out with the following aims: -Finding cul whether the specific translation methods and procedures that influence students’ learning translation - Finding out how students’ translation skill is improved. The thesis answers these queslions -Do these methods and procedures improve students’ translation? -Does this course effect on students’ leammg translation? 3. Scope of the study This study aims at cxploring translation methods and procedures lor translating, which were proposed by famous names in translation, such as Peter Newmark, Callord, Mona Baker, Vinay and Darbelnct and is expected to offer practical advice for mayor students with detailed and suitable of the strategies used in translation.

However, because of limitation of time and my knowledge, my study could not cover all aspects of this theme. | only focus on English — Vietnamese translation methods and procedures used for an English translation course al Lang Son College off Education TABLE OF CONTENTS Contents CERTIFICATE OF ORIGINALITY ACKNOWLEDGEMENTS. LIST OF TABLES. Rationale of the study - - - 1 Aims of the study.

Scope of the study. by 4, Methods of the study 1a $ Organization of the study “ PART B: DEVELOPMENT. & CHAPTER I: LITERATURE REVIEW. ‘Translation definition Ak 1.

Types of translation 1. Word-for-word translation. Translation process 14, Translation principles. Translation procedures and methods 1.

Rationale of the study Translation plays an increasingly important role of people life, when the process of integration is taking place almost everywhere im the world. Despite the fact that English has a far and wide reach today, the impact of local cullure and language remaims as strong as ever. With the growth of Internet and communications technology, it is relatively easier to reach audiences that are thousands of miles away purely on the back of effective translation. This im turn has resulled in a need [or translaion m diverse ficlds such as education, mass communication, science and technology, literature, tourism, religion, trade and business, otc.

However, it is extremely difficult for students to have a valid translation because a good translation depends on a large variety of factors. Moreover, students have to La some probloms during translating lexts. First of all, the topic of the text, it may invalve in many fields in culture and social such as: politic, art, music, sport, entertainment, nature, travel, ethnic, religion, tale, idiom.Another one is grammar and vocabulary. The words that are really hard to translate are frequently the small, common words, whose precise meaning depends heavily on context.

Besides, some words are untranslatable when one wishes to remain in the same grammatical category The question of whether particular words are untranslatable is frequently debated. For example, il isn't easily to translate a poetry because you need to analyze the words and meaning and after the flow and rhythm. Poetry’s most translations are bad. Sometimes students lack of words and structures to express the meaning of the sentences.

In addilion, students’ general knowledge is limited so they are difficult to translate some specific aspects. This is principally because the translatorknows the forcign language too well and his or hor native language too poorly. Tn addition, the differences of L discourse between 4 source language and a larget language make Lhe process of translating a real challenge. Among the problematic factors involved in translation such as form, meaning, style, proverbs, idioms, etc., Moreover, the methods and procedures are uscd in students’ translating is limited, this mean that it is extremely hard to have a good translation.

‘Iherefore, it is necessary to apply suitable methods and procedures for English major students and help them Lo find out what methods and procedures should be used to have good translation. The thesis is going to concentrate mainly on the translation methods and procedures which should be used or English major students in translating texts at I.ang Son College of Education 2. Aims of the study The study is carried out with the following aims: -Finding cul whether the specific translation methods and procedures that influence students’ learning translation - Finding out how students’ translation skill is improved. The thesis answers these queslions -Do these methods and procedures improve students’ translation? -Does this course effect on students’ leammg translation? 3.

Scope of the study This study aims at cxploring translation methods and procedures lor translating, which were proposed by famous names in translation, such as Peter Newmark, Callord, Mona Baker, Vinay and Darbelnct and is expected to offer practical advice for mayor students with detailed and suitable of the strategies used in translation. However, because of limitation of time and my knowledge, my study could not cover all aspects of this theme. | only focus on English — Vietnamese translation methods and procedures used for an English translation course al Lang Son College off Education discourse between 4 source language and a larget language make Lhe process of translating a real challenge. Among the problematic factors involved in translation such as form, meaning, style, proverbs, idioms, etc., Moreover, the methods and procedures are uscd in students’ translating is limited, this mean that it is extremely hard to have a good translation.

‘Iherefore, it is necessary to apply suitable methods and procedures for English major students and help them Lo find out what methods and procedures should be used to have good translation. The thesis is going to concentrate mainly on the translation methods and procedures which should be used or English major students in translating texts at I.ang Son College of Education 2. Aims of the study The study is carried out with the following aims: -Finding cul whether the specific translation methods and procedures that influence students’ learning translation - Finding out how students’ translation skill is improved. The thesis answers these queslions -Do these methods and procedures improve students’ translation? -Does this course effect on students’ leammg translation? 3.

Scope of the study This study aims at cxploring translation methods and procedures lor translating, which were proposed by famous names in translation, such as Peter Newmark, Callord, Mona Baker, Vinay and Darbelnct and is expected to offer practical advice for mayor students with detailed and suitable of the strategies used in translation. However, because of limitation of time and my knowledge, my study could not cover all aspects of this theme. | only focus on English — Vietnamese translation methods and procedures used for an English translation course al Lang Son College off Education PART A: INTRODUCTION 1. Rationale of the study Translation plays an increasingly important role of people life, when the process of integration is taking place almost everywhere im the world.

Despite the fact that English has a far and wide reach today, the impact of local cullure and language remaims as strong as ever. With the growth of Internet and communications technology, it is relatively easier to reach audiences that are thousands of miles away purely on the back of effective translation. This im turn has resulled in a need [or translaion m diverse ficlds such as education, mass communication, science and technology, literature, tourism, religion, trade and business, otc. However, it is extremely difficult for students to have a valid translation because a good translation depends on a large variety of factors.