Phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang thị trường trung quốc của tổng công ty cổ phần dệt may hà nội trong bối cảnh thực thi hiệp định rcep

Xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang Trung Quốc đang trở thành một trong những vấn đề quan trọng trong bối cảnh… 70 trang · Trường Đại Học Thương Mại · 2024.

• Tác giả: Mai Trung Hai
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Quốc Cường
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Phát Triển Xuất Khẩu Bền Vững Mặt Hàng Sợi Sang Trung Quốc Trong Bối Cảnh Hiệp Định RCEP
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ XUẤT KHẨU BỀN VỮNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO ĐẾN XUẤT KHẨU
• 2.1. BỀN VỮNG CỦA DN
• 2.1.1. Tổng quan về xuất khẩu bền vững
• 2.1.2. Vai trò của xuất khẩu bền vững
• 2.1.3. Nội dung cơ bản của xuất khẩu bền vững
• 2.1.4. Tiêu chí đánh giá xuất khẩu bền vững
• 2.2. Bản chất ảnh hưởng của Hiệp định thương mại tự do đến xuất khẩu bền vững của DN
• 2.2.1. Ảnh hưởng của FTA đến kinh tế
• 2.2.2. Ảnh hưởng của FTA đến xã hội
• 2.2.3. Ảnh hưởng của FTA đến môi trường
• 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu bền vững
• 2.3.1. Các yếu tố trong nước
• 2.3.2. Các yếu tố nước ngoài
• 2.4. Phân định nội dung nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU BỀN VỮNG MẶT HÀNG SỢI SANG THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC CỦA TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HÀ NỘI
• 3.1. Tổng quan về Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội
• 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội
• 3.1.2. Lĩnh vực hoạt động sản xuất, kinh doanh
• 3.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội giai đoạn 2021 - Nửa đầu 2024
• 3.2. Khái quát về hoạt động xuất khẩu mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi hiệp định RCEP
• 3.2.1. Tổng quan về Hiệp định RCEP
• 3.2.2. Tổng quan về thị trường sợi của Trung Quốc
• 3.2.3. Đánh giá tính bền vững trong hoạt động xuất khẩu mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi hiệp định RCEP
• 3.2.3.1. Đánh giá tính Bền vững về kinh tế
• 3.2.3.2. Đánh giá tính Bền vững về Xã hội
• 3.2.3.3. Đánh giá bền vững về môi trường
• 3.2.4. Đánh giá thành tựu, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 3.2.4.1. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN XUẤT KHẨU BỀN VỮNG MẶT HÀNG SỢI SANG THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC CỦA TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH THỰC THI HIỆP ĐỊNH RCEP
• 4.1. Định hướng phát triển xuất khẩu bền vững hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi Hiệp định RCEP
• 4.1.1. Mục tiêu phát triển xuất khẩu bền vững của Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi hiệp định RCEP
• 4.1.2. Định hướng phát triển xuất khẩu bền vững của Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong giai đoạn sắp tới trong bối cảnh thực thi RCEP
• 4.2. Giải pháp phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng Công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi hiệp định RCEP
• 4.2.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả về kinh tế
• 4.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả về xã hội
• 4.2.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả về môi trường
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang Trung Quốc

Xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang Trung Quốc đang trở thành một trong những vấn đề quan trọng trong bối cảnh thực thi Hiệp định RCEP. Việt Nam, với lợi thế về sản xuất và xuất khẩu, đã có những bước tiến đáng kể trong ngành dệt may. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần phải xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Hiệp định RCEP không chỉ mở ra cơ hội mà còn đặt ra thách thức cho các doanh nghiệp trong việc duy trì và nâng cao chất lượng sản phẩm.

1.1. Tình hình xuất khẩu mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc

Thị trường Trung Quốc là một trong những thị trường lớn nhất cho mặt hàng sợi của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sợi sang Trung Quốc chiếm gần 60% tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2021-2024, kim ngạch xuất khẩu đã có dấu hiệu giảm sút, ảnh hưởng đến thu nhập và việc làm của nhiều lao động.

1.2. Vai trò của Hiệp định RCEP trong xuất khẩu bền vững

Hiệp định RCEP tạo ra cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc xuất khẩu mặt hàng sợi. Các quy tắc xuất xứ mới giúp giảm chi phí thương mại và thúc đẩy dòng thương mại nội khối. Điều này không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

II. Thách thức trong phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang Trung Quốc cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như cạnh tranh gay gắt, yêu cầu về chất lượng sản phẩm và các quy định về môi trường đang đặt ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp. Để vượt qua những thách thức này, cần có những giải pháp hiệu quả.

2.1. Cạnh tranh từ các nước trong khu vực

Việt Nam đang phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các nước trong khu vực như Trung Quốc, Ấn Độ và Bangladesh. Những nước này không chỉ có lợi thế về giá cả mà còn có quy trình sản xuất hiệu quả hơn, điều này khiến cho việc duy trì thị phần của Việt Nam trở nên khó khăn.

2.2. Yêu cầu về chất lượng và tiêu chuẩn môi trường

Thị trường Trung Quốc ngày càng khắt khe về chất lượng sản phẩm và tiêu chuẩn môi trường. Các doanh nghiệp Việt Nam cần phải đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất để đáp ứng các yêu cầu này, từ đó đảm bảo tính bền vững trong xuất khẩu.

III. Phương pháp phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi

Để phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang Trung Quốc, các doanh nghiệp cần áp dụng những phương pháp hiệu quả. Việc cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và chú trọng đến trách nhiệm xã hội là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức liên quan.

3.1. Cải tiến quy trình sản xuất

Cải tiến quy trình sản xuất không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn giảm thiểu tác động đến môi trường. Việc áp dụng công nghệ mới và quy trình sản xuất sạch sẽ giúp các doanh nghiệp tăng cường khả năng cạnh tranh.

3.2. Nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là yếu tố quan trọng trong phát triển bền vững. Các doanh nghiệp cần chú trọng đến đời sống của người lao động, đảm bảo điều kiện làm việc tốt và thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang Trung Quốc đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp bền vững không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động. Các doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp cụ thể để đạt được những mục tiêu này.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp bền vững

Các doanh nghiệp đã áp dụng nhiều giải pháp bền vững và đã đạt được những kết quả tích cực. Kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng ổn định, đồng thời cải thiện được điều kiện làm việc cho người lao động.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc phát triển xuất khẩu bền vững cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức xã hội là rất cần thiết để tạo ra môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của xuất khẩu bền vững

Phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang Trung Quốc là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Các doanh nghiệp cần tiếp tục cải tiến và đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Tương lai của xuất khẩu bền vững phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các doanh nghiệp.

5.1. Triển vọng phát triển xuất khẩu bền vững

Triển vọng phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi là rất khả quan nếu các doanh nghiệp biết tận dụng các cơ hội từ Hiệp định RCEP. Việc mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ là chìa khóa cho sự thành công.

5.2. Định hướng tương lai cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để phát triển bền vững. Việc đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và chú trọng đến trách nhiệm xã hội sẽ giúp doanh nghiệp khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dệt may Việt Nam giữ vị trí trọng yếu trong nền kinh tế quốc dân, đóng góp khoảng 10% giá trị sản xuất công nghiệp cả nước và giải quyết việc làm cho gần 3 triệu lao động, tương đương 25% lao động khu vực công nghiệp và 5% tổng lực lượng lao động của Việt Nam. Ngày 29/12/2022, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt "Chiến lược phát triển ngành Dệt May và Da Giầy Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035", xác định dệt may là ngành kinh tế xuất khẩu chủ lực, cần tập trung nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc tế. Trong chuỗi giá trị dệt may, phân ngành kéo sợi có bước phát triển nổi bật: năm 2022, theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Việt Nam lần đầu vượt qua Hàn Quốc để vươn lên thành quốc gia xuất khẩu xơ sợi lớn thứ 6 thế giới. Thị trường Trung Quốc đóng vai trò đối tác tiêu thụ lớn nhất, thường xuyên tiếp nhận gần 60% tổng kim ngạch xuất khẩu xơ sợi của Việt Nam.

Cùng với tiến trình hội nhập, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) được 15 quốc gia ký kết ngày 15/11/2020 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2022. Với quy mô chiếm 30% dân số thế giới (2,2 tỷ người) và 30% GDP toàn cầu (khoảng 26,2 nghìn tỷ USD), RCEP mang lại những ưu đãi về thuế quan và cơ chế quy tắc xuất xứ thuận lợi cho thương mại dệt may nội khối. Tuy nhiên, thị trường xuất khẩu sợi sang Trung Quốc giai đoạn 2021–2024 đối mặt với nhiều biến động phức tạp do lạm phát, suy thoái kinh tế toàn cầu và giá nguyên phụ liệu thế giới biến động mạnh.

Tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội (Hanosimex) — một trong những doanh nghiệp đầu ngành dệt may Việt Nam — hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất khẩu mặt hàng sợi sang Trung Quốc trong giai đoạn này bộc lộ nhiều khó khăn. Kim ngạch xuất khẩu biến động bất thường, biên lợi nhuận sụt giảm sâu, Tổng công ty rơi vào trạng thái thua lỗ nặng trong năm 2023 và nửa đầu năm 2024, buộc phải dừng hoạt động Nhà máy may Đồng Văn và cắt giảm lao động. Do đó, việc nghiên cứu phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc trong bối cảnh thực thi RCEP là yêu cầu thực tiễn cấp bách.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Đề xuất các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi Hiệp định RCEP.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về xuất khẩu bền vững và bản chất tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đến tính bền vững của doanh nghiệp.
   • Phân tích các quy định của Hiệp định RCEP và thực trạng xuất khẩu sợi sang Trung Quốc của Tổng công ty giai đoạn 2021 – nửa đầu năm 2024 theo ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường.
   • Đánh giá những kết quả đạt được, tồn tại hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề xuất định hướng cùng hệ thống giải pháp phát triển xuất khẩu bền vững trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi Hiệp định RCEP.
• Phạm vi không gian: Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội – Công ty mẹ (địa chỉ: Số 25, ngõ 13, đường Lĩnh Nam, phường Mai Động, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu dữ liệu, thực trạng sản xuất kinh doanh và xuất khẩu trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 6 năm 2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập khung lý thuyết dựa trên các khái niệm pháp lý và mô hình học thuật tiêu biểu:

• Khái niệm xuất khẩu hàng hóa căn cứ theo Khoản 1 Điều 28 Luật Thương mại năm 2005.
• Khái niệm phát triển bền vững theo định nghĩa của Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED) và khung phân tích ba trụ cột (kinh tế, xã hội, môi trường) theo báo cáo lý thuyết của GS. Per Engelseth (2021, Trường Kinh doanh Tromsø).
• Định nghĩa xuất khẩu bền vững theo luận án của TS. Hồ Trung Thanh (2009): sự kết hợp hài hòa giữa duy trì tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu cao, ổn định với việc giải quyết các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.
• Hệ thống tiêu chí đánh giá xuất khẩu bền vững cấp doanh nghiệp gồm:
  • Trụ cột kinh tế: Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ($g = \frac{\Delta M}{M_0} \times 100%$), tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu xuất khẩu ($\frac{\text{Lợi nhuận XK}}{\text{Doanh thu XK}} \times 100%$), và quy mô sản lượng xuất khẩu ($\Delta Q = Q_1 - Q_0$).
  • Trụ cột xã hội: Thu nhập bình quân của người lao động (MLBQ), chế độ phúc lợi bắt buộc (trích nộp BHXH 17,5% phía DN và 8% phía lao động; BHYT 3% và 1,5%; BHTN 1% và 1%) và phúc lợi tự nguyện (thưởng lễ, thưởng chuyên cần, tháng lương 13), quy mô việc làm, an toàn vệ sinh lao động và áp dụng các tiêu chuẩn xã hội (SA 8000, HACCP).
  • Trụ cột môi trường: Mức độ tiêu hao và tái tạo tài nguyên, kiểm soát nồng độ hóa chất độc hại, xử lý nước thải, rác thải (quy trình công nghệ CONI), chứng chỉ hệ sinh thái (ISO 14000, OSH 18000) và các quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc của thị trường nhập khẩu Trung Quốc (Lệnh số 178 và Quy chuẩn kỹ thuật an toàn dệt may quốc gia GB 18401-2010 với giới hạn formaldehyde $\le 75\text{ mg/kg}$, pH 4.5, cấm thuốc nhuộm amin thơm azo).
• Lý luận về FTA và Hiệp định RCEP: Cơ chế cắt giảm thuế quan (lộ trình xóa bỏ 90-92% dòng thuế sau 20 năm) và quy tắc xuất xứ hàng hóa RCEP (Quy tắc cụ thể mặt hàng áp dụng chuyển đổi mã số hàng hóa cấp 2 số - CTC).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp nội bộ: Báo cáo tài chính đã kiểm toán các năm 2021, 2022, 2023 và 6 tháng đầu năm 2024; Báo cáo thường niên của Đại hội đồng cổ đông; các báo cáo về nhân sự, đào tạo và đầu tư kỹ thuật môi trường tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội.
  • Dữ liệu thứ cấp bên ngoài: Số liệu và văn bản từ Bộ Công Thương, Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (VITIC), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Hiệp hội Công nghiệp Sợi hóa học Trung Quốc, Tổng cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, cơ sở dữ liệu của World Bank và Trademap.
  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua quan sát thực tế quy trình quản lý, xuất khẩu và làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp trong quá trình thực tập.
• Phương pháp phân tích dữ liệu:
  • Phương pháp thống kê mô tả: Tổng hợp các bảng biểu phản ánh tình hình tài chính, quy mô lao động, cơ cấu thị trường xuất khẩu.
  • Phương pháp so sánh: Đánh giá sự tăng giảm tuyệt đối và tương đối của các chỉ số tài chính, kim ngạch xuất khẩu và tỷ suất sinh lời qua từng năm (2021–2024).
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp: Xâu chuỗi mối quan hệ giữa biến động giá nguyên liệu đầu vào, việc cắt giảm thuế quan RCEP với kết quả kinh doanh sợi thực tế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài

Chương 1 xác định tính cấp thiết của việc phát triển xuất khẩu bền vững trong ngành sợi Việt Nam, chỉ ra vị trí của thị trường Trung Quốc và cơ hội từ Hiệp định RCEP. Tác giả tổng quan 5 công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đề tài: Luận án tiến sĩ của Hồ Trung Thanh (2009); Báo cáo đánh giá RCEP của Ngân hàng Thế giới và Ban Kinh tế Trung ương (2022); Khóa luận của Đàm Thị Thanh Vân (2021) về Công ty Youngs & Longma; Khóa luận của Nguyễn Thị Hương Giang (2022) về Công ty Cổ phần May xuất khẩu Thái Bình; và nghiên cứu của nhóm tác giả Vũ Huyền Phương (Đại học Ngoại thương) về tác động của RCEP đối với dệt may. Từ khoảng trống nghiên cứu thực tế tại Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội, tác giả xác lập mục tiêu, câu hỏi, đối tượng, phạm vi không gian, thời gian và phương pháp tiếp cận của đề tài.

Chương 2: Lý luận cơ bản về xuất khẩu bền vững và ảnh hưởng của hiệp định thương mại tự do đến xuất khẩu bền vững của DN

Chương này làm rõ hệ thống lý luận về xuất khẩu bền vững với 3 nội dung trụ cột: kinh tế (duy trì tốc độ tăng trưởng, tỷ suất lợi nhuận và thị phần), xã hội (tạo việc làm, tăng thu nhập, đào tạo tay nghề, bảo hộ lao động theo SA 8000) và môi trường (sử dụng tiết kiệm tài nguyên, kiểm soát khí thải, xử lý chất thải theo ISO 14000). Tác giả phân tích cơ chế tác động hai chiều của FTA: về mặt tích cực, FTA mở rộng thị trường, cắt giảm thuế quan, cải thiện chuỗi cung ứng và chuyển giao công nghệ sạch; về mặt thách thức, FTA gia tăng áp lực cạnh tranh, nguy cơ nhập khẩu công nghệ lạc hậu, phát sinh rủi ro tỷ giá và các rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt. Khóa luận cũng hệ thống hóa các nhân tố ảnh hưởng trong nước (chính sách vĩ mô, hạ tầng, khoa học công nghệ) và nước ngoài (tự do hóa thương mại, các công ước quốc tế về môi trường và lao động).

Chương 3: Thực trạng phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội

Chương 3 trình bày bức tranh toàn diện về Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội (thành lập năm 1984, cổ phần hóa năm 2008, vốn điều lệ 205 tỷ đồng, Nhà nước nắm giữ 57% vốn, đạt tiêu chuẩn ISO 9001:2000). Kết quả kinh doanh chung giai đoạn 2021 – nửa đầu năm 2024 cho thấy tình trạng suy thoái nghiêm trọng: doanh thu thuần từ mức 1.233,715 tỷ đồng (2021) giảm xuống 887,443 tỷ đồng (2022) và đạt 361,782 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2024; lợi nhuận sau thuế từ mức lãi 55,763 tỷ đồng (2021) rơi xuống lỗ kỷ lục -110,973 tỷ đồng (2023) và tiếp tục lỗ -76,889 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2024.

Phân tích hoạt động xuất khẩu sợi sang thị trường Trung Quốc (chủ yếu là sợi CD 100% cotton chải thô, sợi CVCD và sợi TCD):

• Về quy tắc xuất xứ RCEP: Sản phẩm dệt may được áp dụng quy tắc chuyển đổi mã HS cấp 2 số, cho phép doanh nghiệp nhập khẩu hơn 50% nguyên liệu xơ bông từ Mỹ nhưng vẫn đáp ứng tiêu chí xuất xứ RCEP để hưởng thuế suất 0% khi vào Trung Quốc, vượt trội hơn so với yêu cầu chuyển đổi 4 số của ACFTA.
• Về kinh tế: Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 421,525 tỷ đồng (2021), giảm 71,29% xuống 121,004 tỷ đồng (2022) do chính sách kiểm soát dịch bệnh của Trung Quốc, sau đó tăng 97,06% lên 238,454 tỷ đồng (2023) nhờ hiệu ứng RCEP, và đạt 135,882 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2024. Tuy nhiên, hiệu quả sinh lời giảm mạnh: tỷ suất lợi nhuận/doanh thu xuất khẩu sang Trung Quốc từ 12,94% (2021) giảm xuống 9,70% (2022), chỉ còn 0,58% (2023) và âm 1,90% trong 6 tháng đầu năm 2024 do giá xơ nguyên liệu tăng vọt (đạt đỉnh vào tháng 7/2022) trong khi giá bán không tăng tương ứng.
• Về xã hội: Tổng lao động giảm từ 4.139 người (2022) xuống 3.421 người (2023) do dừng hoạt động Nhà máy may Đồng Văn; riêng lao động ngành sợi năm 2023 phục hồi lên 984 người. Thu nhập bình quân duy trì từ 7,656 triệu đồng/tháng (2021) đến 7,910 triệu đồng/tháng (2023). Doanh nghiệp duy trì đào tạo (năm 2023 cử 9 học viên lớp Tài năng trẻ Vinatex, 23 người học quản lý chất lượng sợi) và đầu tư cơ sở hạ tầng an toàn vệ sinh (xử lý nước sạch Nam Đàn 280,76 triệu đồng, cải tạo nhà ăn Nghệ An, phòng cháy chữa cháy).
• Về môi trường: Doanh nghiệp áp dụng quy trình xử lý chất thải rắn từ sợi thừa bằng công nghệ CONI, kiểm soát chất lượng sợi đạt các chỉ tiêu kỹ thuật GB 18401-2010 về độ pH và hàm lượng formaldehyde.

Chương 4: Định hướng và giải pháp phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi hiệp định RCEP

Tác giả đề ra các nhóm giải pháp tương ứng với 3 trụ cột phát triển bền vững:

• Giải pháp kinh tế: Đa dạng hóa nguồn nhập khẩu bông xơ nguyên liệu nhằm kiểm soát giá vốn hàng bán; tái cấu trúc quy trình quản lý chi phí bán hàng và chi phí quản lý; khai thác tối đa quy tắc xuất xứ linh hoạt cấp 2 số của RCEP để hưởng thuế quan ưu đãi 0%; nâng cao chất lượng đàm phán hợp đồng thương mại qua WeChat/Email và phương thức thanh toán quốc tế TT/TTR.
• Giải pháp xã hội: Nâng cao tay nghề cho công nhân sợi thông qua các khóa đào tạo định kỳ 4–6 tháng/lần; duy trì các gói phụ cấp đi lại (100.000 đồng), thưởng chuyên cần (600.000 đồng); nâng cấp cơ sở vật chất, bảo hộ lao động đầy đủ 2 lần/năm (quần áo mùa hè, mùa đông, găng tay, giày) nhằm giữ chân nhân lực kỹ thuật.
• Giải pháp môi trường: Tiếp tục hoàn thiện công nghệ CONI trong tái chế xơ sợi phế phẩm; kiểm tra nghiêm ngặt dư lượng hóa chất độc hại (formaldehyde $\le 75\text{ mg/kg}$, amin thơm azo) và chỉ số pH theo Lệnh số 178 và tiêu chuẩn GB 18401-2010 của thị trường Trung Quốc; từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý môi trường đạt chuẩn ISO 14000.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận trích xuất và tổng hợp các số liệu thực tế phản ánh tình hình hoạt động của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội giai đoạn 2021 – nửa đầu năm 2024 qua các bảng dữ liệu sau:

Bảng 1: Kết quả sản xuất kinh doanh tổng thể của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội (Đơn vị: Tỷ đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	6 tháng đầu năm 2024
Doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ	1.233,715	887,443	-	361,782
Giá vốn hàng bán	1.114,072	882,292	-	377,239
Chi phí bán hàng	36,174	33,392	18,276	6,518
Chi phí quản lý kinh doanh	59,939	44,941	86,276	31,035
Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế	65,627	19,547	-110,942	-76,889
Lợi nhuận sau thuế TNDN	55,763	15,460	-110,973	-76,889

Bảng 2: Tình hình xuất khẩu sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty

Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	6 tháng đầu năm 2024
Tổng kim ngạch xuất khẩu (tỷ đồng)	833,232	624,695	475,766	402,531
Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc (tỷ đồng)	421,525	121,004	238,454	135,882
Tỷ trọng thị trường Trung Quốc trong tổng KNXK (%)	50,59%	19,43%	50,12%	33,28%
Tốc độ tăng trưởng KNXK sang Trung Quốc (%)	-	-71,29%	+97,06%	-69,02%
Lợi nhuận từ xuất khẩu sang Trung Quốc (tỷ đồng)	54,534	11,734	1,383	-3,156
Tỷ suất lợi nhuận / Doanh thu xuất khẩu sang Trung Quốc (%)	12,94%	9,70%	0,58%	-1,90%

Bảng 3: Đặc điểm nguồn nhân lực và thu nhập tại Tổng công ty (2021–2023)

Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
Tổng số lao động (người)	4.056	4.139	3.421
Lao động ngành sợi (người)	1.227	538	984
Tỷ lệ lao động nữ (%)	72,44%	77,13%	78,65%
Tỷ lệ lao động trình độ Đại học (%)	15,35%	7,93%	5,07%
Tỷ lệ lao động trình độ THPT (%)	59,18%	71,44%	76,96%
Thu nhập bình quân (triệu đồng/người/tháng)	7,656	8,342	7,910

Các đóng góp chính được tác giả tự xác định:

• Khóa luận là công trình đầu tiên đi sâu khảo sát hoạt động xuất khẩu sợi của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội sang thị trường Trung Quốc dưới góc độ phát triển bền vững kết hợp phân tích các điều khoản kỹ thuật của Hiệp định RCEP.
• Chỉ ra nghịch lý kinh tế thực tiễn tại doanh nghiệp trong năm 2023: Dù kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc tăng trưởng mạnh (+97,06%) nhờ tận dụng quy tắc xuất xứ RCEP để hưởng thuế quan ưu đãi, lợi nhuận thực tế thu về lại suy giảm nghiêm trọng (tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu chỉ đạt 0,58%) do biến động chi phí đầu vào và chi phí quản lý tăng cao.
• Đề xuất hệ thống giải pháp gắn kết giữa quy trình vận hành chuỗi cung ứng, cải thiện điều kiện lao động và đáp ứng hàng rào kỹ thuật theo tiêu chuẩn dệt may GB 18401-2010 của Trung Quốc.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn dựa trên dữ liệu thực tế:

• Về phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát trong năm 2024 mới dừng lại ở kết quả 6 tháng đầu năm, chưa bao quát được toàn bộ chu kỳ tài chính của năm để đánh giá chính xác mức độ phục hồi của doanh nghiệp sau khi dừng Nhà máy may Đồng Văn.
• Về phương pháp và dữ liệu môi trường: Các số liệu định lượng về thông số khí thải, nồng độ phát thải và mức độ xử lý nước thải mới chỉ dừng ở mức tính toán trung bình 3 năm (2021–2023) từ các báo cáo kỹ thuật nội bộ, chưa thực hiện đo đạc thực nghiệm độc lập tại từng phân xưởng sợi.
• Về phạm vi nghiên cứu: Khóa luận chỉ tập trung phân tích thị trường Trung Quốc và nhóm sản phẩm sợi CD, CVCD, TCD của Hanosimex.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát sang các thị trường thành viên RCEP quan trọng khác như Hàn Quốc và Nhật Bản; phân tích chu kỳ tác động dài hạn của lộ trình cắt giảm thuế quan 20 năm trong RCEP; và nghiên cứu chuyên sâu các giải pháp chuyển đổi xanh, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đáp ứng các quy định phát triển bền vững quốc tế.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế và Thương mại quốc tế: Cung cấp khung phương pháp đánh giá xuất khẩu bền vững cấp doanh nghiệp kết hợp đồng thời ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường.
• Các nhà nghiên cứu và người thực hiện khóa luận về FTA thế hệ mới: Cung cấp case study thực tế về cơ chế vận dụng quy tắc xuất xứ chuyển đổi mã hàng hóa cấp 2 số (CTC) trong RCEP đối với ngành kéo sợi khi nhập khẩu bông ngoài khối.
• Cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp kéo sợi và dệt may: Tham khảo các dữ liệu phân tích chi phí, quy chuẩn kỹ thuật an toàn dệt may bắt buộc của Trung Quốc (GB 18401-2010, Lệnh số 178) và giải pháp tái chế phế phẩm sợi thừa bằng công nghệ CONI.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệp định RCEP mang lại lợi thế kỹ thuật cụ thể nào về quy tắc xuất xứ cho mặt hàng sợi của Hanosimex?

Theo quy định tại Chương 3 của RCEP, mặt hàng sợi chỉ yêu cầu chuyển đổi mã số hàng hóa ở cấp 2 chữ số (chương HS). Điều này cho phép Hanosimex nhập khẩu hơn 50% nguyên liệu xơ bông từ Hoa Kỳ (quốc gia không thuộc RCEP) để sản xuất mà thành phẩm sợi vẫn đáp ứng quy tắc xuất xứ RCEP để được hưởng thuế suất ưu đãi 0% khi xuất khẩu sang Trung Quốc, linh hoạt hơn nhiều so với yêu cầu chuyển đổi 4 số trong ACFTA.

2. Tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu sợi sang Trung Quốc của Tổng công ty biến động như thế nào trong giai đoạn 2021 – 6 tháng đầu năm 2024?

Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu xuất khẩu sang Trung Quốc sụt giảm liên tục: từ mức 12,94% (năm 2021, lợi nhuận đạt 54,534 tỷ đồng) giảm xuống 9,70% (năm 2022, lợi nhuận đạt 11,734 tỷ đồng), rơi xuống 0,58% (năm 2023, lợi nhuận chỉ còn 1,383 tỷ đồng) và âm 1,90% trong 6 tháng đầu năm 2024 (lợi nhuận âm 3,156 tỷ đồng).

3. Đâu là nguyên nhân chính dẫn đến kết quả thua lỗ nặng nề của Hanosimex trong năm 2023 (-110,973 tỷ đồng) dù kim ngạch sang Trung Quốc tăng mạnh?

Nguyên nhân chủ yếu do giá xơ nguyên liệu đầu vào nhập khẩu tăng vọt từ năm 2022 (đạt đỉnh vào tháng 7/2022) nhưng giá bán sợi thành phẩm trên thị trường không tăng tương ứng. Tình trạng này kéo dài sang năm 2023 kết hợp với suy thoái kinh tế thế giới, biến động giá nhiên liệu, chi phí quản lý kinh doanh tăng vọt lên 86,276 tỷ đồng và giá vốn bán hàng vượt doanh thu thuần khiến biên lợi nhuận bị triệt tiêu hoàn toàn.

4. Doanh nghiệp cần đáp ứng những chỉ tiêu kỹ thuật an toàn bắt buộc nào theo Quy chuẩn GB 18401-2010 khi xuất khẩu sợi loại B sang Trung Quốc?

Đối với các mặt hàng sợi tiếp xúc trực tiếp với da (loại B) như sợi CD, CVCD, TCD, quy chuẩn GB 18401-2010 và Lệnh số 178 của Trung Quốc yêu cầu: hàm lượng formaldehyde phải nhỏ hơn hoặc bằng 75 mg/kg; độ pH nằm trong khoảng từ 4.5; và tuyệt đối không được phát hiện các amin thơm phân hủy từ thuốc nhuộm azo (hàm lượng dưới 20 mg/kg).

5. Biến động nhân sự tại Hanosimex diễn ra như thế nào trong giai đoạn 2021–2023?

Tổng số lao động giảm từ 4.056 người (2021) và 4.139 người (2022) xuống còn 3.421 người (2023) do kết quả kinh doanh suy giảm và dừng hoạt động Nhà máy may Đồng Văn. Về cơ cấu, lao động nữ chiếm tỷ lệ áp đảo từ 72,44% đến 78,65%; trình độ lao động chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng tốt nghiệp THPT (từ 59,18% lên 76,96%) và giảm tỷ trọng có bằng đại học (từ 15,35% xuống 5,07%).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Mai Trung Hai đã phản ánh toàn diện thực trạng xuất khẩu sợi sang Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội giai đoạn 2021 – nửa đầu năm 2024 trên cơ sở tích hợp ba trụ cột phát triển bền vững: kinh tế, xã hội và môi trường. Công trình chỉ rõ tác động tích cực của Hiệp định RCEP trong việc mở rộng kim ngạch nhờ quy tắc xuất xứ thông thoáng, đồng thời phân tích sâu sắc các nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến tình trạng suy giảm biên lợi nhuận nghiêm trọng tại doanh nghiệp. Các định hướng và giải pháp đề xuất bám sát thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh, mang lại giá trị tham khảo ứng dụng rõ ràng cho công tác quản trị xuất khẩu sợi trong bối cảnh thực thi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2: Lý luận cơ bản về hoạt động xuất khẩu bền vững Chương 3: Thực trạng phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi hiệp định RCEP. Chương 4: Định hướng và giải pháp phát triển bền vững mặt hàng sợi sang thị trường Trung Quốc của Tổng công ty Cổ phần Dệt may Hà Nội trong bối cảnh thực thi hiệp định RCEP 7 CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ XUẤT KHẨU BỀN VỮNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO ĐẾN XUẤT KHẨU BỀN VỮNG CỦA DN 2. Tổng quan về xuất khẩu bền vững 2.1 Khái niệm về xuất khẩu Theo Luật Thương mại 2005, điều 28 khoản 1: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam và được coi là khu hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Nói đơn giản xuất khẩu là việc bán hàng hóa của một quốc gia sang các quốc gia khác, trên cơ sở sử dụng tiền tệ làm phương thức thanh toán, nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân.2 Khái niệm về xuất khẩu bền vững Theo Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển: “Phát triển bền vững là quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ, hợp lí, hài hòa giữa ba mặt của sự phát triển, gồm: tăng trưởng kinh tế, cải thiện các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường”.

Trong báo cáo Định hình xuất khẩu bền vững trong lý thuyết và thực tiễn của GS. Per Engelseth (2021), Tromsø School of Business and Economics, “ Việc phát triển xuất khẩu bền vững với tư cách là một doanh nghiệp, điều quan trọng là bước đầu tiên phải xác định và đánh giá các “thành phần bền vững khác nhau”. Ba điểm mấu chốt nhấn mạnh sự cần thiết để đo lường tính bền vững trong cả ba lĩnh vực về kinh tế, xã hội và môi trường dựa trên cơ sở bình đằng.” Để đảm bảo phát triển bền vững của nền kinh tế đòi hỏi sự phát triển ở tất cả các lĩnh vực, trong đó thương mại quốc tế nói chung và xuất khẩu nói riêng là một trong những lĩnh vực quan trọng tạo nên sự bền vững đó. Như vậy, “Xuất khẩu bền vững là sự duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao và ổn định, chất lượng tăng trưởng xuất khẩu ngày càng được nâng cao, góp phần tăng trưởng và ổn định kinh tế, ổn định xã hội và bảo vệ môi trường” (Hồ Trung Thanh 2009).

8 Từ những nhận định trên, ta có thể rút ra rằng Xuất khẩu bền vững được hiểu là sự kết hợp hài hòa giữa các mục tiêu tăng trưởng ổn định về kinh tế với các mục tiêu chung về môi trường, xã hội. Tăng trưởng nhưng không vì chạy theo mục tiêu lợi nhuận mà tác động xấu hủy hoại môi trường kinh doanh, có tính toán dự định phát triển về mọi mặt của xã hội (mức sống, giáo dục, y tế), về môi trường.2 Vai trò của xuất khẩu bền vững Xuất khẩu bền vững giữ một vai trò quan trọng đối với các DN nói chung và DN tham gia vào hoạt động thương mại quốc tế nói riêng. Vai trò của XKBV được thể hiện trên một số khía cạnh chính như sau: Thứ nhất, XKBV tạo động lực cho DN thúc đẩy phát triển kinh tế. XKBV không phải chỉ gia tăng về số lượng mà còn tăng về chất lượng, bền vững mang nghĩa là “lâu dài”.

Một khi đảm bảo được sự tăng trưởng bền vững, DN sẽ tự có động lực phát triển. Trong thời gian qua, mặt hàng dệt may xuất khẩu tăng liên tục đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Sự gia tăng kim ngạch xuất khẩu dệt may đã thúc đẩy sự phát triển công nghiệp dệt may. Sự phát triển công nghiệp dệt may lại tạo cơ hội cho việc gia tăng xuất khẩu dệt may, tác động ngược lại với các ngành cung ứng nguyên liệu.

Thứ hai, XKBV góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống cho người lao động trong DN. Khi hoạt động xuất khẩu diễn ra ngày càng mạnh mẽ hơn đồng nghĩa với việc chất lượng sản phẩm ngày càng cao hơn, giá trị xuất khẩu tăng thì thu nhập cũng được tăng lên. Ngoài ra, XKBV tạo ra nguồn thu bền vững cho các hoạt động an sinh xã hội, nâng cao đời sống về thể chất và tinh thần cho người lao động trong DN Thứ ba, XKBV tạo điều kiện cho DN góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Để duy trì hoạt động xuất khẩu bền vững thì DN buộc phải tuân theo những tiêu chuẩn quốc tế để bảo vệ môi trường như: xử lý chất thải, lượng khí thải cho phép… Thứ tư, XKBV giúp DN khai thác hiệu quả các nguồn lực.

Về nguồn lực lao động, XKBV sẽ tạo điều kiện cho DN khai thác có hiệu quả cả về số lượng và chất lượng. Bên cạnh đó, XKBV sẽ giúp cho các DN có ý thức khai thác tiết kiệm hiệu quả. Các chính sách khai thác bền vững giúp điều chỉnh nhu cầu khai thác tài nguyên, duy trì nguồn tài nguyên phong phú và đa dạng.3 Nội dung cơ bản của xuất khẩu bền vững 2.1 Bền vững về kinh tế Bền vững về kinh tế của xuất khẩu được thể hiện ở phần đóng góp của xuất khẩu vào tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận, thị trường,. cho DN và đóng góp của xuất khẩu vào giá trị tổng thể của doanh nghiệp.

Bền vững về kinh tế đòi hỏi DN phải tăng trưởng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, sản lượng trên đầu người cao, cơ cấu hợp lý, lấy hiệu quả kinh tế- xã hội làm tiêu chí phấn đấu cho tăng trưởng. Hiện nay, nhiều DN với mục tiêu mong muốn nhanh chóng phát triển, chiếm lĩnh thị trường mà quên đi những tác động tiêu cực, kéo theo những hệ lụy về sự bất bình đẳng về kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường sống bị tác động. Sự xuất khẩu bền vững phải dựa trên mô hình tăng trưởng theo chiều sâu và trên cơ sở khai thác các lợi thế cạnh tranh do yếu tố thể chế, chất lượng lao động, công nghệ mang lại. Năng lực duy trì nhịp độ và chất lượng tăng trưởng xuất khẩu là một trong những yếu tố để đo tính bền vững của hoạt động xuất khẩu.

Bền vững về xã hội Bền vững cần DN có sự kết hợp hài hòa, cân đối giữa các lĩnh vực, tăng trưởng về kinh tế phải đi đôi với nâng cao đời sống văn hóa, xã hội và con người. Trong đó, cần chú trọng vào việc phát triển yếu tố con người, tất cả mọi người đều có cơ hội phát triển tiềm năng bản thân và có điều kiện sống được đảm bảo. Khi xuất khẩu được mở rộng, tạo nhiều công ăn việc làm cho người dân, tạo thu nhập, nâng cao mức sống cho người lao động. Từ đó điều kiện sống được cải thiện hơn, là mục tiêu rất quan trọng ngoài kinh tế đối với xuất khẩu bền vững.

Bên cạnh về thu nhập, DN còn phải chú tâm đến điều kiện về môi trường làm việc, đảm bảo đáp ứng đầy đủ các nhu cầu cần thiết của người lao động, đạt chuẩn an toàn do nhà nước quy định; phúc lợi đầy đủ, đối xử công bằng và văn minh trong công việc. Bền vững về môi trường Ngoài vấn đề về kinh tế và xã hội ra, việc chạy theo mục tiêu tăng trưởng nhanh của DN còn dẫn đến cạn kiệt nguồn tài nguyên, phá hủy hệ sinh thái xung quanh. Và để đảm bảo được vấn đề bền vững về môi trường rất cần DN phải tuân 10 thủ các quy định của nhà nước, áp dụng tích cực các biện pháp có lợi tới môi trường cả trong lẫn ngoài DN. Quá trình hoạt động sản xuất diễn ra hàng ngày, đồng nghĩa với việc các loại phát thải ra môi trường cũng được nối theo.

Việc xử lý đúng quy định, chuẩn quy trình, giảm thiểu tối đa về phát thải là việc bắt buộc các DN phải thực hiện để bảo vệ môi trường ngày càng bị suy thoái trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Bên cạnh đó, việc sử dụng các nguyên liệu, nhiên liệu cũng phải được tối ưu. Không chỉ mang lại hiểu quả về chi phí sản xuất mà còn tránh gây lãng phí; tiết kiệm hơn cho tổng thể các DN. Như vậy, xuất khẩu tăng trưởng cao và ổn định trong thời gian dài là chưa đủ để đạt được mục đích xuất khẩu bền vững, mục tiêu tăng trưởng cần phải được hài hòa các yếu tố kinh tế, xã hội, trong đó có cả các vấn đề về môi trường.4 Tiêu chí đánh giá xuất khẩu bền vững 2.1 Bền vững về kinh tế Tính bền vững kinh tế của xuất khẩu được thể hiện qua tiêu chí: Đóng góp của hoạt động xuất khẩu vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của DN.

Để đánh giá tiêu chí này, ta có thể dựa vào một số tiêu chí cụ thể như: - Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu: g(%) = ∆M/M0 x 100% Trong đó: g: tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ∆M: sự thay đổi kim ngạch xuất khẩu (∆M=Mt - M0) Mt: kim ngạch xuất khẩu năm t M0: kim ngạch xuất khẩu năm gốc Các chỉ tiêu M, ∆M và g thể hiện sự thay đổi về số lượng hay quy mô của mặt hàng xuất khẩu. Các chỉ tiêu ∆M và g càng lớn thì sự thay đổi trong quy mô xuất khẩu càng cao, chứng tỏ DN càng nâng cao được doanh số xuất khẩu qua các năm. - Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu từ hoạt động xuất khẩu của DN: đây là chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xuất khẩu của DN Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu = Lợi nhuận từ hoạt động XK / Doanh thu XK x 100% Lợi nhuận XK = Doanh thu XK - Tổng chi phí bỏ ra cho hoạt động XK 11 Doanh thu từ hoạt động XK: TR = P x Q Trong đó: TR: Tổng doanh thu từ hoạt động xuất khẩu P: Giá cả hàng xuất khẩu Q: lượng hàng xuất khẩu Nếu tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu của DN càng cao chứng tỏ hiệu quả XK của DN về mặt kinh tế càng tăng, có tính bền vững. Ngược lại, nếu tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu của DN có sự tăng giảm không ổn định, thì có thể đánh giá XK của DN không có sự ổn định.

- Sản lượng xuất khẩu: Đây là chỉ tiêu định lượng phản ánh khối lượng hàng hóa được XK sang thị trường nước ngoài.