Luận văn thạc sĩ ueb phát triển văn hóa doanh nghiệp của chi nhánh ngân hàng tmcp ngoại thương hải dương

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển văn hóa doanh nghiệp tại chi nhánh ngân hàng TMCP Ngoại thương Hải Dương, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Hoàng Thị Kim Ngân
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Minh Cương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phát Triển Văn Hóa Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng TMCP Ngoại Thương Hải Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP VÀ VĂN HÓA CỦA VIETCOMBANK
• 1.1. Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp
• 1.2. Khái niệm, cấu trúc của văn hóa doanh nghiêp̣
• 1.3. Vai trò, nhiệm vụ của văn hóa doanh nghiêp̣
• 1.4. Sự hình thành và phát triển văn hóa doanh nghiệp
• 1.5. Ảnh hƣởng của văn hóa doanh nghiệp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.6. Văn hóa doanh nghiệp trong một số ngân hàng thƣơng mại ở nƣớc ta
• 1.7. Các nhân tố ảnh hƣởng đến việc xây dựng và phát triển VHDN trong NHTM
• 1.8. Tình hình xây dựng và thực hiện VHDN trong một số ngân hàng thƣơng mại của nƣớc ta hiện nay
• 1.9. Nguồn gốc và nội dung của hệ thống Văn hóa Vietcombank
• 1.9.1. Nguồn gốc lịch sử phát triển hệ thống Vietcombank
• 2. THỰC TRẠNG VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƢƠNG HẢI DƢƠNG
• 2.1. Khái quát về Chi nhánh NH TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Đặc điểm nguồn nhân lực tại Vietcombank Hải Dƣơng
• 2.4. Việc thực hiện văn hóa doanh nghiệp tại Vietcombank Hải Dƣơng
• 2.5. Quá trình xây dựng và áp dụng Văn hóa Vietcombank tại Chi nhánh Hải Dƣơng
• 2.6. Các điểm nổi bật của Văn hóa doanh nghiệp tại VCB Hải Dƣơng
• 2.7. Đánh giá kết quả xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Vietcombank Hải Dƣơng
• 2.8. Những nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
• 3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP TẠI CHI NHÁNH NH TMCP NGOẠI THƢƠNG HẢI DƢƠNG
• 3.1. Hoàn thiện thể chế quản trị và xây dựng VHDN của Vietcombank
• 3.2. Tổ chức bộ phận tham mưu và kiểm soát quá trình xây dựng, phát triển của VHDN tại Chi nhánh
• 3.3. Người lãnh đạo phải là tấm gương cho toàn Chi nhánh
• 3.4. Bồi dưỡng và nâng cao nhận thức về VHDN cho cán bộ
• 3.5. Có chính sách khách hàng hợp lý theo định hướng của VHDN
• 3.6. Xây dựng đạo đức kinh doanh và tích cực thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
• 3.7. Xây dựng VHDN phải có chiến lược và thời gian
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Văn Hóa Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng TMCP Ngoại Thương Hải Dương

Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Hải Dương là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo dựng thương hiệu. Văn hóa doanh nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững mà còn định hình phong cách làm việc và thái độ của nhân viên. Việc xây dựng một văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ sẽ giúp ngân hàng tạo ra sự khác biệt trong môi trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay.

1.1. Khái Niệm Về Văn Hóa Doanh Nghiệp

Khái niệm văn hóa doanh nghiệp được hiểu là hệ thống các giá trị, niềm tin và hành vi mà các thành viên trong tổ chức chia sẻ. Điều này giúp định hình cách thức hoạt động và tương tác của nhân viên trong ngân hàng.

1.2. Vai Trò Của Văn Hóa Doanh Nghiệp Trong Ngân Hàng

Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng hình ảnh và thương hiệu của ngân hàng. Nó ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng và sự gắn bó của nhân viên, từ đó tác động đến hiệu quả kinh doanh.

II. Thách Thức Trong Việc Phát Triển Văn Hóa Doanh Nghiệp Tại Vietcombank Hải Dương

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Vietcombank Hải Dương cũng gặp phải không ít thách thức. Những thách thức này có thể đến từ sự khác biệt trong nhận thức của nhân viên, sự thay đổi trong môi trường kinh doanh, và áp lực cạnh tranh từ các ngân hàng khác.

2.1. Sự Khác Biệt Trong Nhận Thức Của Nhân Viên

Nhân viên tại Vietcombank Hải Dương có thể có những quan điểm khác nhau về văn hóa doanh nghiệp, dẫn đến sự không đồng nhất trong việc thực hiện các giá trị cốt lõi của ngân hàng.

2.2. Áp Lực Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác yêu cầu Vietcombank Hải Dương phải không ngừng cải tiến và phát triển văn hóa doanh nghiệp để giữ vững vị thế trên thị trường.

III. Phương Pháp Phát Triển Văn Hóa Doanh Nghiệp Tại Vietcombank Hải Dương

Để phát triển văn hóa doanh nghiệp, Vietcombank Hải Dương cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức và sự tham gia của nhân viên. Các phương pháp này bao gồm đào tạo, truyền thông nội bộ và xây dựng các chương trình khuyến khích.

3.1. Đào Tạo Nhân Viên Về Văn Hóa Doanh Nghiệp

Đào tạo là một trong những phương pháp quan trọng giúp nhân viên hiểu rõ hơn về văn hóa doanh nghiệp và các giá trị cốt lõi của ngân hàng.

3.2. Truyền Thông Nội Bộ Hiệu Quả

Truyền thông nội bộ cần được cải thiện để đảm bảo mọi nhân viên đều nắm rõ và thực hiện đúng các giá trị của văn hóa doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Văn Hóa Doanh Nghiệp Tại Vietcombank Hải Dương

Việc áp dụng văn hóa doanh nghiệp vào thực tiễn tại Vietcombank Hải Dương đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các chương trình phát triển văn hóa đã giúp nâng cao sự gắn bó của nhân viên và cải thiện dịch vụ khách hàng.

4.1. Kết Quả Từ Các Chương Trình Phát Triển Văn Hóa

Các chương trình phát triển văn hóa doanh nghiệp đã giúp cải thiện sự hài lòng của nhân viên và khách hàng, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.2. Đánh Giá Tác Động Đến Hiệu Quả Kinh Doanh

Sự phát triển của văn hóa doanh nghiệp đã có tác động tích cực đến hiệu quả kinh doanh của Vietcombank Hải Dương, giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh.

V. Kết Luận Về Phát Triển Văn Hóa Doanh Nghiệp Tại Vietcombank Hải Dương

Phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Vietcombank Hải Dương là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ tất cả các cấp trong tổ chức. Việc xây dựng một văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ sẽ giúp ngân hàng phát triển bền vững và nâng cao vị thế trên thị trường.

5.1. Tương Lai Của Văn Hóa Doanh Nghiệp Tại Vietcombank

Tương lai của văn hóa doanh nghiệp tại Vietcombank Hải Dương sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của ngân hàng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện và phát triển văn hóa doanh nghiệp, từ đó tạo ra môi trường làm việc tích cực và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, ngành ngân hàng Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng về số lượng và quy mô các tổ chức tài chính, đặc biệt là các ngân hàng thương mại cổ phần. Từ năm 2003 đến 2015, Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam tại Hải Dương (Vietcombank Hải Dương) đã trải qua quá trình phát triển với nhiều thách thức trong việc xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp (VHDN). Văn hóa doanh nghiệp được xem là một trong những yếu tố then chốt góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo dựng thương hiệu và phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh ngày càng khốc liệt.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là nhận diện, đánh giá thực trạng VHDN tại Vietcombank Hải Dương trong giai đoạn 2003-2015, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp nhằm giữ vững vị thế ngân hàng hàng đầu tại địa phương. Nghiên cứu tập trung phân tích các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp, vai trò của lãnh đạo, nhân lực, hệ thống quản trị nội bộ và ảnh hưởng của môi trường văn hóa xã hội đến việc xây dựng VHDN. Qua đó, luận văn góp phần làm rõ tầm quan trọng của VHDN trong hoạt động ngân hàng, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện và phát triển văn hóa Vietcombank tại Hải Dương.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong 12 năm kể từ khi chi nhánh được thành lập, với dữ liệu thu thập từ 70 phiếu khảo sát cán bộ, các báo cáo nội bộ và phỏng vấn sâu. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc nâng cao nhận thức về vai trò của VHDN, đồng thời cung cấp các giải pháp thực tiễn giúp Vietcombank Hải Dương phát huy tối đa nguồn lực con người, tăng cường sự gắn kết nội bộ và cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp, trong đó nổi bật là mô hình "kim tự tháp ba tầng" của Edgar Schein, phân chia VHDN thành ba cấp độ: (1) các biểu hiện hữu hình như kiến trúc, đồng phục, logo; (2) các giá trị và chuẩn mực được chia sẻ; (3) các quan niệm nền tảng và niềm tin chung. Mô hình này giúp phân tích sâu sắc cấu trúc và bản chất của văn hóa doanh nghiệp, từ đó hiểu được cách thức hình thành và phát triển VHDN tại Vietcombank Hải Dương.

Ngoài ra, luận văn tham khảo các khái niệm về VHDN của các học giả như Deal và Kennedy, Schneider, Cooke, cũng như các quan điểm trong bối cảnh Việt Nam của Giáo sư Trần Ngọc Thêm và PGS. Đỗ Minh Cương. Các khái niệm này nhấn mạnh VHDN là hệ thống giá trị, chuẩn mực, niềm tin và hành vi được hình thành trong quá trình hoạt động kinh doanh, tạo nên bản sắc riêng và ảnh hưởng đến hành vi của các thành viên trong tổ chức.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: văn hóa tổ chức, bản sắc văn hóa, giá trị cốt lõi, đạo đức kinh doanh, hệ thống quản trị nội bộ, và các yếu tố ảnh hưởng đến VHDN như môi trường văn hóa xã hội, nguồn nhân lực, lịch sử hình thành và toàn cầu hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp các phương pháp khoa học đa ngành như thống kê toán học, kinh tế học và văn hóa học. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• 70 phiếu khảo sát được phát và thu hồi đầy đủ từ cán bộ Vietcombank Hải Dương, tập trung vào nhận thức về vai trò và biểu hiện của VHDN.
• Phỏng vấn sâu với các lãnh đạo và nhân viên chủ chốt để thu thập thông tin định tính.
• Các báo cáo, quy chế, văn bản nội bộ của Vietcombank và Chi nhánh Hải Dương.
• Tài liệu tham khảo từ các công trình nghiên cứu, hội thảo và sách chuyên ngành về VHDN.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất có chủ đích, nhằm đảm bảo thu thập dữ liệu từ các đối tượng có liên quan trực tiếp đến hoạt động và văn hóa của chi nhánh. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp tổng hợp, so sánh, đối chiếu giữa lý thuyết và thực tiễn, đồng thời sử dụng thống kê mô tả để đánh giá mức độ nhận thức và thực hiện VHDN.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2014 đến 2015, bao gồm các giai đoạn thiết kế bảng hỏi, thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về vai trò VHDN: 85% cán bộ Vietcombank Hải Dương nhận thức rõ VHDN là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh và tạo dựng thương hiệu. Tuy nhiên, chỉ khoảng 60% cho rằng VHDN hiện tại đã được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

2. Biểu hiện văn hóa hữu hình: Hệ thống nhận diện thương hiệu như logo, đồng phục, biển hiệu được thống nhất và tạo ấn tượng tích cực với khách hàng. 90% cán bộ đánh giá đồng phục và môi trường làm việc tại chi nhánh tạo sự chuyên nghiệp và thân thiện.

3. Các giá trị và chuẩn mực được chia sẻ: Vietcombank Hải Dương đã xây dựng được bộ giá trị cốt lõi gồm Tin cậy, Chuẩn mực, Đổi mới, Bền vững và Nhân văn. Tuy nhiên, chỉ 70% cán bộ cho biết các giá trị này được áp dụng thường xuyên trong công việc hàng ngày.

4. Hạn chế trong thực thi VHDN: Khoảng 40% cán bộ phản ánh còn tồn tại sự chưa đồng nhất trong việc thực hiện các quy định về văn hóa, đặc biệt là trong giao tiếp khách hàng và xử lý công việc. Một số hạn chế liên quan đến việc truyền thông nội bộ và đào tạo về VHDN.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy Vietcombank Hải Dương đã có nền tảng văn hóa doanh nghiệp tương đối vững chắc, thể hiện qua sự đồng thuận về các giá trị cốt lõi và biểu hiện văn hóa hữu hình. Tuy nhiên, sự khác biệt trong nhận thức và thực thi giữa các phòng ban và cá nhân cho thấy cần có sự đồng bộ và tăng cường truyền thông nội bộ.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành ngân hàng Việt Nam, mức độ nhận thức về VHDN tại Vietcombank Hải Dương cao hơn trung bình ngành (khoảng 75%), nhưng việc áp dụng thực tế còn hạn chế do thiếu các chương trình đào tạo bài bản và sự gương mẫu từ lãnh đạo cấp trung.

Việc xây dựng VHDN tại chi nhánh chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường văn hóa xã hội địa phương Hải Dương, cũng như từ lịch sử phát triển và chính sách của Vietcombank trung ương. Các yếu tố như sự gắn kết nội bộ, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội được đánh giá là những nhân tố then chốt tạo nên sự khác biệt và sức mạnh cạnh tranh của chi nhánh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nhận thức và thực thi các giá trị văn hóa, bảng tổng hợp các biểu hiện văn hóa hữu hình và bảng phân tích các hạn chế theo từng phòng ban.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và truyền thông nội bộ về VHDN

   • Triển khai các khóa đào tạo định kỳ về văn hóa doanh nghiệp cho toàn bộ cán bộ trong vòng 12 tháng tới.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Nhân sự phối hợp với Ban Văn hóa doanh nghiệp.
   • Mục tiêu: Nâng tỷ lệ cán bộ hiểu và áp dụng đúng các giá trị cốt lõi lên trên 90%.

2. Xây dựng hệ thống kiểm soát và đánh giá thực thi VHDN

   • Thiết lập bộ tiêu chí đánh giá văn hóa doanh nghiệp trong các hoạt động hàng ngày, áp dụng từ quý 3 năm nay.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Kiểm soát nội bộ và Ban Lãnh đạo chi nhánh.
   • Mục tiêu: Giảm thiểu các vi phạm về chuẩn mực ứng xử xuống dưới 10%.

3. Phát huy vai trò gương mẫu của lãnh đạo

   • Lãnh đạo các cấp cần làm gương trong việc thực hiện văn hóa doanh nghiệp, thể hiện qua hành vi và quyết định.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc chi nhánh.
   • Mục tiêu: Tăng cường sự tin tưởng và gắn kết nội bộ, nâng cao hiệu quả làm việc.

4. Xây dựng chính sách khen thưởng và khích lệ phù hợp

   • Áp dụng các chính sách khen thưởng cho cá nhân và tập thể có thành tích xuất sắc trong việc thực hiện VHDN.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Tổ chức hành chính.
   • Mục tiêu: Tạo động lực thúc đẩy sự tham gia tích cực của cán bộ, nâng cao tinh thần làm việc.

5. Phát triển văn hóa trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh

   • Tổ chức các hoạt động cộng đồng, từ thiện và nâng cao nhận thức về đạo đức nghề nghiệp trong vòng 6 tháng tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Văn hóa doanh nghiệp phối hợp với các phòng ban liên quan.
   • Mục tiêu: Tăng cường hình ảnh tích cực của Vietcombank Hải Dương trong cộng đồng và khách hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý ngân hàng

   • Hỗ trợ xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp phù hợp với đặc thù ngân hàng, nâng cao hiệu quả quản trị và cạnh tranh.

2. Chuyên viên nhân sự và đào tạo

   • Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để thiết kế các chương trình đào tạo, truyền thông nội bộ về văn hóa doanh nghiệp.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng

   • Tài liệu tham khảo quý giá về nghiên cứu văn hóa doanh nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam, đặc biệt là mô hình phát triển văn hóa tại chi nhánh.

4. Các tổ chức tài chính và doanh nghiệp khác

   • Áp dụng các bài học và giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Văn hóa doanh nghiệp là gì và tại sao nó quan trọng trong ngân hàng?
   Văn hóa doanh nghiệp là hệ thống các giá trị, chuẩn mực và hành vi được chia sẻ trong tổ chức, tạo nên bản sắc riêng và ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Trong ngân hàng, VHDN giúp tăng cường sự gắn kết nhân viên, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo lợi thế cạnh tranh.

2. Vietcombank Hải Dương đã xây dựng văn hóa doanh nghiệp như thế nào?
   Chi nhánh đã áp dụng mô hình văn hóa dựa trên các giá trị cốt lõi của Vietcombank như Tin cậy, Chuẩn mực, Đổi mới, Bền vững và Nhân văn, kết hợp với các biểu hiện hữu hình như đồng phục, logo và môi trường làm việc chuyên nghiệp.

3. Những khó khăn chính trong việc phát triển VHDN tại Vietcombank Hải Dương là gì?
   Bao gồm sự chưa đồng bộ trong thực thi các giá trị văn hóa, hạn chế trong truyền thông nội bộ, và thiếu các chương trình đào tạo bài bản về VHDN cho cán bộ.

4. Làm thế nào để lãnh đạo ngân hàng góp phần phát triển văn hóa doanh nghiệp?
   Lãnh đạo cần làm gương về hành vi, truyền thông và thực thi các giá trị văn hóa, đồng thời xây dựng hệ thống kiểm soát và khen thưởng để thúc đẩy sự tham gia của toàn bộ nhân viên.

5. VHDN ảnh hưởng thế nào đến khách hàng và đối tác của ngân hàng?
   VHDN tạo nên phong cách phục vụ chuyên nghiệp, tăng cường sự tin tưởng và hài lòng của khách hàng, từ đó nâng cao uy tín và thương hiệu ngân hàng trên thị trường.

Kết luận

• Văn hóa doanh nghiệp là yếu tố then chốt góp phần tạo dựng thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh của Vietcombank Hải Dương trong giai đoạn 2003-2015.
• Chi nhánh đã xây dựng được hệ thống giá trị cốt lõi và biểu hiện văn hóa hữu hình tương đối đồng bộ, tuy nhiên còn tồn tại hạn chế trong thực thi và truyền thông nội bộ.
• Lãnh đạo đóng vai trò quan trọng trong việc phát huy và duy trì văn hóa doanh nghiệp, cần tăng cường vai trò gương mẫu và kiểm soát thực thi.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào đào tạo, truyền thông, kiểm soát, khen thưởng và phát triển văn hóa trách nhiệm xã hội nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho việc phát triển bền vững văn hóa doanh nghiệp tại các chi nhánh ngân hàng khác, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng.

Vietcombank Hải Dương cần triển khai ngay các chương trình đào tạo và hệ thống đánh giá văn hóa doanh nghiệp trong vòng 12 tháng tới để nâng cao nhận thức và thực thi văn hóa một cách hiệu quả. Các nhà quản lý và chuyên viên nhân sự nên tham khảo và áp dụng các giải pháp trong luận văn để phát triển văn hóa doanh nghiệp phù hợp với đặc thù ngân hàng và địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu và phần Kết luận, Luận văn đƣơc̣ kết cấu thành3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1. Một số vấn đề lýluâṇ chung vềVHDN và văn hóa của Vietcombank. Thực trạng VHDN taịVietcombank Hải Dƣơng Chƣơng 3. Môṭsố giải pháp phát triển VHDN taịVietcombank Hải Dƣơng.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP VÀ VĂN HÓA CỦA VIETCOMBANK 1. Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp 1. Khái niệm, cấu trúc của văn hóa doanh nghiêp̣ * Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp: VHDN là một vấn đề tƣơng đối mới, có nhiều định nghĩa khác nhau. Tất cả các khái niệm đó sẽ giúp chúng ta hiểu về VHDN một cách toàn diện và đầy đủ hơn.

Theo Deal và Kennedy, "văn hóa doanh nghiệp đơn giản là cách thức mà doanh nghiệp triển khai hoạt động kinh doanh của mình". [20] Theo Schneider - một trong những học giả đầu tiên đi sâu nghiên cứu về văn hoá doanh nghiệp, "văn hoá doanh nghiệp là chất keo kết dính toàn bộ tổ chức lại với nhau bằng cách cung cấp sự cố kết và liên kết mạch lạc giữa từng bộ phận nhỏ của doanh nghiệp". Cooke, "văn hoá doanh nghiệp chính là những hành vi mà các thành viên tin rằng họ cần phải phù hợp và đáp ứng mong đợi trong tổ chức của họ" [19]. Định nghĩa này nhấn mạnh đến ý thức của mỗi cá nhân trong tổ chức, họ phải tự điều chỉnh hành vi của mình để phù hợp với hành vi chung đƣợc tổ chức thừa nhận và áp dụng.

Một định nghĩa phổ biến và đƣợc chấp nhận rộng rãi do chuyên gia nghiên cứu về văn hoá tổ chức Edgar Schein, "VHDN là tổng hợp những quan niệm chung mà các thành viên trong doanh nghiệp học đƣợc trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trƣờng xung quanh". [21] Theo Tổ chức lao động quốc tế (International Labour Organization – ILO), "VHDN là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và 8 truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một số tổ chức đã biết". Đây là khái niệm gắn liền với các yếu tố văn hoá hữu hình của văn hoá doanh nghiệp, do đó nó sẽ giúp các thành viên trong doanh nghiệp hiểu đƣợc các yếu tố VHDN vô hình (niềm tin, giá trị cốt lõi, triết lý.) một cách nhanh chóng và dễ dàng hơn. Tại Việt Nam, các nhà nghiên cứu về VHDN cũng đƣa ra những cách hiểu khác nhau : Giáo sƣ Trần Ngọc Thêm cho rằng : "VHDN là một hệ thống các giá trị do doanh nghiệp sáng tạo và tích luỹ qua quá trình hoạt động kinh doanh, trong mối quan hệ với môi trƣờng xã hội và tự nhiên của mình" [22].

Đỗ Minh Cƣơng: "VHDN (văn hoá công ty) là một dạng văn hoá tổ chức bao gồm những giá trị, những nhân tố văn hoá mà doanh nghiệp làm ra trong quá trình sản xuất, kinh doanh, tạo nên cái bản sắc của doanh nghiệp và tác động tới tình cảm, lý trí và hành vi của tất cả các thành viên của nó". Dƣơng Thị Liễu: "VHDN là một hệ thống các giá trị, các chuẩn mực, các quan niệm và hành vi của doanh nghiệp, chi phối hoạt động của mọi thành viên trong doanh nghiệp và tạo nên bản sắc kinh doanh riêng của doanh nghiệp". Đỗ Thị Phi Hoài: "VHDN là một hệ thống các ý nghĩa, giá trị niềm tin chủ đạo, cách nhận thức và phƣơng pháp tƣ duy đƣợc mọi thành viên trong doanh nghiệp đồng thuận và có ảnh hƣởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành 9 động của từng thành viên trong hoạt động kinh doanh, tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó". Nguyễn Mạnh Quân: "Văn hoá công ty là một hệ thống các ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo, (cách) nhận thức và phƣơng pháp tƣ duy đƣợc mọi thành viên của một tổ chức cùng đồng thuận và có ảnh hƣởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của từng thành viên" [9].

Định nghĩa này thể hiện hai đặc điểm của văn hoá doanh nghiệp: thứ nhất là VHDN liên quan đến nhận thức, thứ hai là VHDN có tính thực chứng. Tổng hợp các quan điểm trên, ta có thể hiểu một cách đầy đủ “VHDN là một dạng của văn hóa tổ chức bao gồm những giá trị, những nhân tố văn hóa mà doanh nghiệp làm ra trong quá trình sản xuất, kinh doanh, tạo nên cái bản sắc của doanh nghiệp và tác động tới tình cảm, lý trí và hành vi của tất cả các thành viên của nó” Tuy những khái niệm về VHDN ở trên chƣa phải là tất cả song đó cũng là những nét chung và tƣơng đối đầy đủ về VHDN. Nhƣ vậy, VHDN là toàn bộ các giá trị văn hóa đƣợc gây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại của một doanh nghiệp, là sản phẩm của những ngƣời cùng làm trong một doanh nghiệp và đáp ứng nhu cầu giá trị bền vững. Nó xác lập một hệ thống các giá trị đƣợc mọi ngƣời làm trong doanh nghiệp chia sẻ, chấp nhận, đề cao và ứng xử theo các giá trị đó.

VHDN cũng góp phần tạo nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp và đƣợc coi là truyền thống của riêng mỗi doanh nghiệp. * Cấu trúc của văn hóa doanh nghiệp VHDN là hệ thống các yếu tố vật thể và phi vật thể mà doanh nghiệp tạo ra trong quá trình hoạt động kinh doanh. VHDN vừa hữu hình vừa vô hình. Nó có thể đƣợc thể hiện qua một sản phẩm hay dịch vụ cụ thể nhƣng cũng có thể chỉ là cảm nhận rất chủ quan của một khách hàng hay cộng đồng kinh doanh đối với doanh nghiệp.

Cũng có ý kiến cho rằng VHDN không phải là cái gì vô 10 hình, ngƣợc lại, thể hiện rõ trong lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp: trong mọi hành vi kinh doanh, giao tiếp của cán bộ trong doanh nghiệp và trong các sản phẩm hàng hóa , dịch vụ của doanh nghiệp. Đi sâu phân tích các biểu hiện VHDN, theo Edga H.Schein, cấu trúc của VHDN làhê ̣thống bao gồm các yếu tốhƣ̃u hinh̀… vàvô hinh̀… hơp̣ laị, đƣơc̣ chia thành 3 yếu tốchinh́‹ , đƣợc xếp chồng lên nhau nhƣ một hình tam giác hay hình kim tự tháp đóla:̀ - Cấp độ thứ nhất: Những quátrình và cấu trúc hữu hình. Là những cái dê ̃nhiǹ thấy , nghe thấy , cảm nhận đƣợc khi tiếp xúc với doanh nghiệp , là nhƣ̃ng biểu hiêṇ bên ngoài của hê ̣thống VHDN nhƣ: Kiến trúc, đồng phuc̣ , biểu tƣợng logo, khẩu hiêụ, lê ̃hôị, các ấn phẩm,. + Kiến trúc doanh nghiệp: bao gồm kiến trúc ngoại thất và thiết kế nội thất công sở.

Từ sự tiêu chuẩn hóa về màu sắc, kiểu dáng của bao bì đặc trƣng, thiết kế nội thất nhƣ bàn ghế, phòng ốc, biển hiệu, biển quảng cáo, biển chỉ dẫn, biển tên. Tất cả đƣợc sử dụng tạo ấn tƣợng thân quen, gần gũi và trang trọng với mọi ngƣời. + Biểu tƣợng: Là một thứ gì đó hoặc hình ảnh biểu thị thay cho doanh nghiệp, có tác dụng giúp mọi ngƣời nhận ra hay hiểu đƣợc thứ mà nó biểu thị, truyền đạt giá trị, ý nghĩa tiềm ẩn bên trong. Biểu tƣợng là logo thƣờng đƣợc thiết kế để thể hiện hình tƣợng về một tổ chức, một doanh nghiệp bằng ngôn ngữ nghệ thuật.

Các biểu tƣợng vật chất này thƣờng có sức mạnh rất lớn vì chúng hƣớng sự chú ý của ngƣời thấy nó vào một (vài) chi tiết hay điểm nhấn cụ thể có thể diễn đạt đƣợc giá trị chủ đạo mà tổ chức, doanh nghiệp muốn tạo ấn tƣợng, lƣu lại hay truyền đạt cho ngƣời thấy nó. Logo là loại biểu trƣng đơn giản nhƣng lại có ý nghĩa rất lớn nên đƣợc các tổ chức, doanh nghiệp rất chú trọng. + Ngôn ngữ, khẩu hiệu: Nhiều tổ chức, doanh nghiệp đã sử dụng những câu chữ đặc biệt, khẩu hiệu, ví von, ẩn dụ hay một sắc thái ngôn ngữ để truyền tải một ý nghĩa cụ thể đến nhân viên của mình và những ngƣời hữu quan. Khẩu 11 hiệu là hình thức dễ nhập tâm và đƣợc không chỉ nhân viên mà cả khách hàng và nhiều ngƣời khác luôn nhắc đến.

Khẩu hiệu thƣờng rất ngắn gọn, hay sử dụng các ngôn từ đơn giản, dễ nhớ. Khẩu hiệu là cách diễn đạt cô đọng nhất của triết lý hoạt động, kinh doanh của một tổ chức, một công ty. Vì vậy, chúng cần đƣợc liên hệ với bản tuyên bố sứ mệnh của tổ chức, công ty để hiểu đƣợc ý nghĩa tiểm ẩn của chúng. + Ấn phẩm điển hình: Là những tƣ liệu chính thức có thể giúp những ngƣời hữu quan có thể nhận thấy rõ hơn về cấu trúc văn hóa của một tổ chức.

Chúng có thể là bản tuyên bố sứ mệnh, báo cáo thƣờng niên, tài liệu giới thiệu về tổ chức, công ty, sổ vàng truyền thống, ấn phẩm định kỳ hay đặc biệt, tài liệu quảng cáo, trang Web công ty, các tài liệu hồ sơ của công ty. - Cấp độ thứ hai : Những giá tri ̣đươc̣ chia sẻ , đươc̣ chấp nhâṇ , đươc̣ tuyên bô. Là những thể thức , tâp̣ tuc̣ trải qua quátrì nh hoaṭđông̣ của doanh nghiêp̣ chúng đƣơc̣ các thành viên trong doanh nghiêp̣ chấp nhâṇ , áp dụng và trởthành phổbiến, nhƣ: Nhƣ̃ng chuẩn mƣc̣ hành vi; Tâp̣ quán, tâp̣ tuc̣ ; Các nghi thƣ́c tiń ngƣỡng ; Chuẩn mƣc̣ đaọ đƣ́c nghềnghiê ̣p; Chiến lƣơc̣ , mục tiêu, triết lý của doanh nghiệp,. - Cấp độ thứ ba: Những ngầm định nền tảng và quan niêṃ chung.

Là nhƣ̃ng giátri ̣văn hóa đƣơc̣ hinh̀… thành sau môṭthời gian hoaṭđông̣ , va chaṃ, xƣ̉ lý nhiều tình huống thực tiêñ của doanh nghiêp̣ trở thành những thói quen , mặc định có tính cộng đồng, tự nhiên và bền vững. Các giá trị này đã ăn sâu vào tâm lý hầu hết các thành viên gần nhƣ không thể bị phản bác , không thểthay đổi và không đƣơc̣ làm khác đi. Các quan niệm chung này định hƣớng cho suy nghĩ , cảm nhận và hành vi của các thành viên trong cả mối quan hệ bên trong và bên ngoài doanh nghiệp , nhƣ: Các giá trị nền tảng , các giá trị cốt lõi ; Quan niêṃ kinh doanh; Quan điểm phát triển,. 12 Theo cách phân chia này, Schein cho rằng bản chất của văn hoá tổ chức nói chung hay văn hoá doanh nghiệp nói riêng là nằm ở những ngầm định và quan niệm chung của chúng.

Nếu văn hoá của một tổ chức đƣợc nhận biết ở cấp độ một và hai thì chúng ta mới tiếp cận nó ở bề nổi, tức là có khả năng suy đoán các thành viên của tổ chức đó "nói gì" trong một tình huống cụ thể.