phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài gồm 3 chƣơng sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trƣờng phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trƣờng phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở của tỉnh Yên Bái. Chƣơng 3: Một số biện pháp phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trƣờng phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở của tỉnh Yên Bái. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ngoài nước Có thể nói, công nghệ thông tin là một ngành khoa học còn non trẻ. Tuy vậy, với sự phát triển vô cùng mạnh mẽ, nó đã làm thay đổi toàn bộ cuộc sống, cách làm việc và cách tƣ duy của toàn thế giới. Công nghệ thông tin đã và đang chi phối tới tất cả các mặt của cuộc sống và góp phần quan trọng thúc đẩy cho tất cảc các ngành phát triển vƣợt bậc trong đó có ngành giáo dục và đào tạo.
Trên thế giới, việc nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nói chung và quản lý các nhà trƣờng đƣợc tiến hành từ rất sớm đặc biệt là ở những nƣớc có trình độ công nghệ thông tin tiên tiến nhƣ Mỹ và các nƣớc Bắc Âu. Ở các nƣớc này, việc sử dụng công nghệ thông tin nhƣ một công cụ quản lý nhà trƣờng gần nhƣ là một điều tất yếu. Ở đó, ngay từ cuối những thập niên 90 của thế kỷ trƣớc, quản lý nhà trƣờng bằng công nghệ thông tin đã nhận đƣợc sự ủng hộ và các chính sách trợ giúp của Chính phủ. Có những trƣờng đã xây dựng và vận hành thành công mô hình trƣờng học điện tử.
Tuy nhiên, việc nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục không đồng đều tại các khu vực trên thế giới. Trong khi ở khu vực Bắc Âu và Mỹ ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục phát triển rất mạnh, thì ở châu Á và châu Phi còn chậm. Tại châu Á, ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục chƣa có nhiều thành công vì một số lý do nhƣ: các quy tắc, luật lệ bảo thủ, tệ 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quan liêu, sự ƣa chuộng đào tạo truyền thống của văn hóa, vấn đề ngôn ngữ không đồng nhất, cơ sở hạ tầng nghèo nàn và nền kinh tế lạc hậu ở một số quốc gia. Tuy vậy, các quốc gia châu Á đang dần phải thừa nhận tiềm năng không thể chối cãi mà ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục mang lại.
Một số quốc gia, đặc biệt là các nƣớc có nền kinh tế phát triển tại châu Á cũng đang có những biện pháp nỗ lực phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục và đã đạt đƣợc những kết quả ấn tƣợng nhƣ: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan, Trung Quốc. Chính sách phát triển công nghệ thông tin Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm đến phát triển giáo dục, coi giáo dục là Quốc sách hàng đầu. Cùng với việc chăm lo phát triển giáo dục và đào tạo, Đảng và Nhà nƣớc cũng có những chính sách ƣu tiên phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục. Chỉ thị số 58/CT-TW ngày 17/10/2000 của Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng Cộng sản Việt Nam nêu rõ:“Các cấp uỷ, tổ chức Đảng chỉ đạo khẩn trương xây dựng các hệ thống thông tin cần thiết phục vụ lợi ích công cộng của nhân dân, phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.
Sớm hoàn thiện, thường xuyên nâng cấp và sử dụng có hiệu quả mạng thông tin diện rộng của Đảng và Chính phủ. Đảm bảo đến năm 2005, về cơ bản xây dựng và đưa vào hoạt động hệ thống thông tin điện tử của Đảng và Chính phủ”. [3] Việt Nam đã có Ban Chỉ đạo quốc gia về công nghệ thông tin do Thủ tƣớng Chính phủ trực tiếp làm Trƣởng ban. Việt Nam cũng đã có Luật Công nghệ thông tin đƣợc Quốc hội thông qua ngày 22/6/2006 và có hiệu lực từ 01/01/2007.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nghị quyết số 49/CP ngày 04 tháng 8 năm 1993 của Chính phủ về phát triển công nghệ thông tin ở Việt Nam trong những năm 90 cũng nêu rõ: “Cần nhanh chóng đào tạo chính quy một đội ngũ chuyên viên lành nghề trong lĩnh vực công nghệ thông tin, giáo dục phổ cập về công nghệ thông tin trong trường trung học, phổ biến kiến thức về công nghệ thông tin trong xã hội, đồng thời tăng cường áp dụng công nghệ thông tin trong bản thân ngành Giáo dục và Đào tạo”. Tin học hóa quản lý giáo dục vừa là nhiệm vụ phải thực hiện đồng thời cũng là biện pháp để thực hiện tốt nhất, hiệu quả nhất công tác quản lý giáo dục. Trong những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng luôn quan tâm đến việc phát triển giảng dạy và ứng dụng công nghệ thông tin trong các nhà trƣờng, cơ sở giáo dục. Hàng năm Bộ Giáo dục và Đào tạo đều có những văn bản chỉ đạo nhằm thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý: - Chỉ thị số 29/2001/CT-BGDĐT ngày 30/7/2001 của Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cƣờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục nêu rõ: “Tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ GD&ĐT, kết nối Internet đến tất cả các cấp quản lý và cơ sở giáo dục, hình thành một mạng giáo dục (EduNet)” [6] nhằm tăng cƣờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giai đoạn 2001- 2005; - Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cƣờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012 đã nêu: “Điều tra, khảo sát hiện trạng, xác định nhu cầu và nhiệm vụ về công nghệ thông tin trong các cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục trên toàn 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quốc, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin dài hạn của ngành.
Ứng dụng công nghệ thông tin để triển khai thực hiện cải cách hành chính và Chính phủ điện tử, thực hiện việc chuyển phát công văn, tài liệu qua mạng; Tin học hoá công tác quản lý ở các cấp quản lý giáo dục (Bộ, sở, phòng) và ở các cơ sở giáo dục. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý giáo dục và thống kê giáo dục thông qua việc tích hợp cơ sở dữ liệu từ các cơ sở giáo dục đến các cấp quản lý giáo dục.” [7] Để khẳng định tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chọn chủ đề năm học 2008 - 2009 là “Năm học ứng dụng công nghệ thông tin”. Với chính sách khuyến khích, đầu tƣ mạnh mẽ của Đảng, Nhà nƣớc, công nghệ thông tin và truyền thông ở Việt Nam đang phát triển hết sức mạnh mẽ và có tác động trực tiếp đến tất cả các ngành, lĩnh vực. Sự phát triến của Giáo dục và công nghệ thông tin có mối quan hệ chặt chẽ, tƣơng hỗ, thúc đẩy lẫn nhau.
Việc nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục Việc nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam đã đƣợc các cấp, các ngành, các đơn vị và nhiều doanh nghiệp quan tâm. Tại các hội nghị, hội thảo và các đề tài nghiên cứu khoa học về công nghệ thông tin trong giáo dục đều có đề cập nhiều đến vấn đề quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và khả năng áp dụng vào môi trƣờng đào tạo ở Việt Nam nhƣ: 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hội thảo nâng cao chất lƣợng đào tạo tại Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2000. Hội thảo Quốc gia lần thứ nhất về nghiên cứu phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông 2/2003. Hội thảo Quốc gia lần thứ hai về nghiên cứu phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) 9/2004.
Hội thảo khoa học “Nghiên cứu và triển khai E-learning” do Viện Công nghệ Thông tin - Đại học Quốc gia Hà Nội và Khoa Công nghệ Thông tin - Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp tổ chức tháng 3/2005. Hội thảo Quốc gia về công nghệ thông tin và truyền thông lần thứ tƣ diễn ra tại thành phố Huế với chủ đề “Công nghệ thông tin và sự nghiệp Giáo dục-Y tế” đã tập trung thảo luận vấn đề làm thế nào để thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin nhằm phục vụ một cách hiệu quả nhất cho sự phát triển của giáo dục trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế của chúng ta. Hội thảo khoa học về công nghệ thông tin và truyền thông “Các giải pháp công nghệ và quản lý trong ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào đổi mới phƣơng pháp dạy-học” do Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội phối hợp với Dự án Giáo dục đại học tổ chức từ 9-10/12/2006 tại Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội. Trong tất cả các hội thảo, các nhà khoa học, các nhà quản lý đều khẳng định vị trí, tầm quan trọng của việc ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin đặc biệt là đối với giáo dục.
Phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục nói chung và quản lý nhà trƣờng nói riêng là một vấn đề đang đƣợc nhiều nhà nghiên cứu quan tâm. Một số giáo trình của trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Viện Chiến lƣợc đã đề cập nhiều đến việc phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục. Tuy nhiên, các nghiên cứu thƣờng chỉ đề cập chung đến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục. Nhiều luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý cũng đề cập đến vấn đề phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trƣờng nhƣng chủ yếu tập trung vào việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và quản lý dạy học.