CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNH KHÁCH CỦA CÁC HÃNG HÀNG KHÔNG 1. Những vấn đề cơ bản về vận tải hành khách bằng đường hàng không 1. Vai trò của vận tải hành khách hàng không * Khái niệm: Vận tải hàng không nói theo nghĩa rộng là sự tập hợp các yếu tố kinh tế, kỹ thuật nhằm khai thác việc chuyên chở bằng máy bay một cách có hiệu quả. Còn theo nghĩa hẹp thì vận tải hành khách bằng đường hàng không là hình thức vận chuyển hành khách từ một địa điểm này đến địa điểm khác bằng máy bay.
Vận tải hàng không là một ngành vận tải còn rất trẻ so với các ngành vận tải khác. Nếu như vận tải đường biển ra đời và phát triển từ thế kỷ thứ V trước công nguyên thì vận tải hàng không mới chỉ phát triển từ những năm đầu của thế kỷ 20. * Vai trò của vận tải hành khách Hàng không: Vận tải hàng không là ngành vận tải quan trọng của vận tải quốc tế. Đó là một hoạt động kinh tế có mụch đích của con người, có kết hợp các yếu tố kinh tế kỹ thuật nhằm chuyên chở bằng máy bay sao cho có hiệu quả nhất.
Theo ICAO (tổ chức hàng không dân dụng quốc tế) thì : “ Thị trường vận tải hành khách bằng đường hàng không giữa hai địa điểm nào đó là việc vận chuyển có hay ở dạng tiềm năng đối với hành khách giữa các địa điểm này bằng dịch vụ hàng không thương mại”. Trong khái niệm này có hai điểm cần lưu ý: thứ nhất khái niệm thị trường chỉ áp dụng đối với các chuyến bay thương mại; thứ hai, tại các địa điểm đó phải có đỗ và/hoặc nhận hành khách. Vì vậy tuỳ thuộc vào phân bố của các địa điểm đi và đến của hành khách có thể phân thị trường hàng không thành hai loại: thị trường quốc tế và thị trường nội địa. Ngành hàng không là ngành kinh tế - kỹ thuật hiện đại và năng động, có tốc độ đổi mới công nghệ cao, hiện đại hoá nhanh, có tính liên ngành, liên quốc gia và đa quốc gia trong hoạt động kinh doanh và nằm trong một hệ thống kinh tế - xã hội 5 phức tạp bao gồm nhiều yếu tố cấu thành, có quan hệ chặt chẽ khăng khít với nhau tạo thành dây chuyền công nghệ thống nhất.
Vai trò của vận tải hành khách bằng đường hàng không ngày càng trở nên quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội của tất cả các quốc gia trong đó có Việt Nam. Vận tải hành khách bằng đường hàng không là phương tiện vận tải có tính ưu việt cao mà các phương tiện vận tải khác không làm được; là công cụ quan trọng trong việc thực hiện chính sách mở cửa, góp phần không nhỏ vào thúc đẩy thương mại quốc tê, du lịch, đầu tư nước ngoài và hội nhập kinh tế quốc tế của các quốc gia. Vận tải hàng không là một ngành vận tải huyết mạch trong hệ thống giao thông vận tải, nó đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách ngày càng tăng trong nền kinh tế một cách an toàn hiệu quả nhất. Ngoài ra nó còn tạo một số lượng việc làm lớn cho người lao động.
Vận tải hàng không còn góp phần nâng cao uy tín và hình ảnh của quốc gia trên trường quốc tế. Đặc điểm của vận tải hành khách bằng đường Hàng không - Ngành vận tải hàng không là một ngành dịch vụ. Dịch vụ chủ yếu của vận tải hàng không là dịch vụ vận chuyển hành khách, bên cạnh đó cũng có nhiều hình thức dịch vụ khác như dịch vụ giải trí trên máy bay, dịch vụ trước trong và sau chuyến bay… các dịch vụ này thường được bán trọn gói cho khách hàng. - Giá cước đối với hành khách sử dụng dịch vụ vận tải hàng không cao hơn so với các loại hình vận tải khác - Tuyến đường vận tải hàng không là không trung và hầu như là đường thẳng, không phụ thuộc vào địa hình mặt đất mặt nước, không phải đầu tư xây dựng.
Vì vậy vận tải hàng không ngắn hơn so với vận tải bằng đường sắt và đường bộ. - Tốc độ vận tải hàng không cao, thời gian vận tải ngắn. Xét về tốc độ thì không có một phương tiện vận tải nào có ưu thế bằng máy bay. 6 - Phạm vị hoạt động của vận tải hàng không cực kỳ rộng, không chỉ bó hẹp trong một nước, một khu vực nhất định nào đó mà là toàn thế giới.
- Vận tải hàng không an toàn hơn cả so với các phương tiện vận tải khác, có hệ thống trang thiết bị phục vụ vận tải hiện đại nhất. - Vận tải hàng không không cho phép sai sót do tính nghiêm trọng của tai nạn hàng không mang tính huỷ diệt, vì thế vận tải hàng không đòi hỏi rất khắt khe về công nghệ kỹ thuật. - Mức dịch vụ hàng không cung cấp cũng cao hơn hẳn so với các phương thức vận tải khác. Khách hàng phải trả tiền trước khi nhận được dịch vụ vận chuyển của hãng hàng không.
Vận tải hàng không đòi hỏi đầu tư lớn về cơ sở vật chất kỹ thuật cho máy bay, sân bay, đào tạo nhân lực cũng như hoà nhập vào hệ thống kiểm soát không lưu, hệ thống đặt giữ chỗ toàn cấu, việc tham gia vào các tổ chức vận tải hàng không quốc tế.3 Đặc điểm thị trường vận tải hành khách hàng không tại thị trường Châu Âu.1 Đặc điểm thị hiếu, tâm lý sử dụng dịch vụ vận tải hàng không của khách hàng tại thị trường Châu Âu. Châu Âu là nền kinh tế phát triển với hơn 710 triệu người sống trong 48 quốc gia khác nhau ở châu Âu. Giống như các lục địa khác, tài sản của các quốc gia châu Âu không đều nhau, mặc dù theo GDP và điều kiện sống, số người nghèo nhất vẫn có mức sống cao hơn nhiều so với những người nghèo ở các lục địa khác. Châu Âu cũng là nơi tập chung của các nước đứng đầu về công nghệ cao, chế tạo cơ khi, sản xuất ôtô, và đặc biệt là máy bay.
Ví dụ như EADS, Ariane space, Airbus, Dasault Aviation. Châu Âu cũng là khu vực phát triển hệ thông giao thông công cộng nhất trên thế giới với hệ thống xe lửa, xe điện hiện đại, cơ sở hạ tầng rất tôt. Người dân Châu Âu có thu nhập trung bình lớn hơn so với các nước khác trong khu vực, và có các chính sách đãi ngộ cao, nhìn chung là có mức sống cao. Do đó nhu cầu đi lại giữa các vùng miền của khu vực này là rất lơn.
7 Thêm vào đó đặc điểm của người dân khu vực này là thích du lịch và khám phá vì vậy nhu cầu đi lại đặc biệt bằng máy bay tại khu vực này cao hơn các khu vực khác.2 Các hãng vận tải hành khách hàng không lớn khai thác tại thị trường Châu Âu Do là khu vực có nền khoa học kỹ thuật phát triển nên vận tải hành khách bằng đường hàng không tại khu vực Châu Âu cũng rất phát triển. Có thể đưa ra một số các hãng hàng không lớn tại thị trường Châu Âu như: AF( hãng hàng không Pháp) LH( hãng hàng không Đức) SU(hãng hàng không Nga) KL(hãng hàng không Hà Lan) OA(hãng hàng không Hy lap) SN hãng hang không Brusel MA hãng hàng không Hungary AY hãng hàng không Phần Lan. Đây cũng là các hãng hàng không mà Việt Nam Airline có hợp đồng chia chặng đặc biệt cho các hành trình đến các quốc gia trong khu vực Châu Âu.3 Một số yêu cầu về khai thác bay tại Châu Âu Châu Âu là khu vực có rất nhiều các quy định đặc biệt về chất lượng khai thác của các hãng hàng không tại khu vực như: -Yêu cầu về an toàn quy định về chủng loại máy bay sử dụng cho các chặng bay dài, Quy định về an toàn hành khách trên chuyến bay - Quy định về an ninh và vận chuyển hành khách và kiểm tra an ninh tại cửa khẩu. Khác với một số nước châu Á kiểm tra an ninh tại các của khẩu tại Châu Âu ngặt hơn rất nhiều và có quy định chi tiêt đến tận các đồ dùng hành khách không được mang vào Châu Âu kể cả các đồ ăn chín hay sống.
8 -Quy định về tiếng ồn của động cơ máy bay. -Quy định về rác thải, đây là quy định mới được liên minh Châu Âu thông qua vào tháng 1/2009 bất chấp sự phản đối của đa số các nước thành viên Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) và các công ty thuộc Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA). Theo luật mới, từ ngày 1/1/2012, tất cả các hãng hàng không có chuyến bay đi, đến hoặc trong EU đều phải tham gia chương trình Thương mại phát thải trong hàng không của Liên minh châu Âu. Điều này có nghĩa các hãng nào không tham gia chương trình hoặc không đáp ứng các yêu cầu về khí thải có thể sẽ bị cấm bay vào EU.
Theo đó, các hãng chỉ được cho phép phát thải miễn phí một lượng CO2 nhất định và sẽ phải trả tiền nếu phát thải quá mức cho phép, nếu không sẽ bị phạt. Các hãng hàng không sẽ phải bắt đầu giám sát lượng khí thải của mình từ tháng 1/2010, phù hợp với các kế hoạch đã đệ trình trong năm nay. Ô nhiễm từ khí thải của máy bay hiện chiếm 3% lượng khí thải của của 27 nước thành viên EU. Trước mắt, các hãng sẽ phải đệ trình lên nước thành viên 2 bản kế hoạch giám sát (mornitoring plan) trước ngày 31/8/2009, gồm kế hoạch giám sát lượng khí thải và kế hoạch giám sát tấn - km.
Thông qua 2 bản kế hoạch này, EU yêu cầu các hãng hàng không khai thác đi/đến hoặc trong khu vực EU cần phải có quy trình, hệ thống, con người cụ thể với mô tả công việc rõ ràng; có phương pháp khoa học hợp lý; có danh mục tài liệu đi kèm… để đảm bảo phương pháp xác định tấn-km và lượng khí thải một cách chính xác nhất. EU sẽ gửi phản hồi về 2 bản kế hoạch trên vào khoảng tháng 11-12/2009. Nếu bản kế hoạch không được phê duyệt, hãng hàng không sẽ có 4-6 tuần sửa đổi, bổ sung và đệ trình lại lên nước thành viên quản lý. Phía Việt Nam - cụ thể là Vietnam Airlines đang nghiên cứu và hoàn thành các thủ tục và đệ trình hồ sơ cần thiết theo đúng thời hạn mà EU đưa ra.
Hãng đang khai thác tới CDG (Pháp) với tần suất lớn nhất. 9 CO2 được coi là loại khí thải gây hiệu ứng nhà kính chủ yếu, gây ra hiện tượng biến đổi khí hậu.