Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Thị Trường UPCoM Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh phát triển thị trường upcom ở việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Cao Thị Thanh Bình
• Người hướng dẫn: T.S. Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Thị Trường UPCoM Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. TÍNH CẦN THIẾT VÀ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 0.2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 0.3. CÁC KẾT QUẢ NGHIÊU CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 0.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊU CỨU
• 0.5. KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG UPCoM
• 1.1. Tổng quan về TTCK phi tập trung (thị trường OTC)
• 1.1.1. Khái niệm về TTCK phi tập trung
• 1.1.2. Phương thức xác lập giá trên thị trường OTC
• 1.1.3. Hình thức tổ chức thị trường OTC
• 1.1.4. Hàng hóa giao dịch trên thị trường OTC
• 1.1.5. Hệ thống giao dịch của thị trường OTC
• 1.1.6. Cơ chế thanh toán trên thị trường OTC
• 1.1.7. Quản lý thị trường OTC
• 1.1.8. Các chủ thể tham gia trên thị trường OTC
• 1.1.9. Phân biệt giữa thị trường UPCoM và thị trường OTC
• 1.1.10. Cơ chế vận hành và mục tiêu của thị trường UPCoM
• 1.1.11. Nghiên cứu mô hình thị trường OTC ở một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho việc xây dựng thị trường UPCoM ở Việt Nam
• 1.1.11.1. Mô hình thị trường OTC ở một số nước trên thế giới
• 1.1.11.1.1. Thị trường OTC Mỹ
• 1.1.11.1.2. Thị trường OTC Nhật Bản
• 1.1.11.1.3. Thị trường OTC Hàn Quốc
• 1.1.11.2. Bài học kinh nghiệm cho thị trường UPCoM ở Việt Nam
• 1.2. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG UPCoM VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI TTCK TẬP TRUNG, TTCK TỰ DO
• 2.1. Thực trạng hoạt động của thị trường UPCoM
• 2.1.1. Quy mô niêm yết và giao dịch trên thị trường UPCoM sau một năm rưỡi đi vào hoạt động (tính đến thời điểm cuối năm 2010)
• 2.1.2. Các thành viên trên thị trường UPCoM
• 2.1.3. Những thành tựu, tồn tại và hạn chế của thị trường UPCoM sau hơn một năm đi vào hoạt động
• 2.1.3.1. Những thành tựu đạt được
• 2.1.3.2. Những tồn tại và hạn chế
• 2.2. Thực trạng hoạt động của TTCK tập trung
• 2.2.1. Đánh giá hoạt động của SGDCK TP Hồ Chí Minh
• 2.2.1.1. Hoạt động quản lý, điều hành thị trường
• 2.2.1.2. Hoạt động công bố thông tin thị trường
• 2.2.1.3. Hoạt động đối ngoại
• 2.2.1.4. Đánh giá chung về hoạt động của SGDCK TP
• 2.2.2. Đánh giá hoạt động của SGDCK Hà Nội
• 2.2.2.1. Hoạt động quản lý điều hành thị trường
• 2.2.2.2. Hoạt động công bố thông tin
• 2.2.2.3. Đánh giá chung về hoạt động của SGDCK Hà Nội
• 2.3. Thực trạng hoạt động của TTCK tự do (thị trường chợ đen)
• 2.3.1. Phương thức giao dịch trên thị trường
• 2.3.2. Tình hình giao dịch các loại chứng khoán chưa niêm yết
• 2.3.3. Đánh giá chung về hoạt động của TTCK tự do
• 2.3.3.1. Mặt tích cực của TTCK tự do
• 2.3.3.2. Mặt hạn chế của TTCK tự do
• 2.4. Mối liên hệ giữa thị trường UPCoM với TTCK tập trung và TTCK tự do
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG UPCoM Ở VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển thị trường UPCoM
• 3.1.1. Quan điểm phát triển. Định hướng phát triển
• 3.1.2. Đề xuất giải pháp phát triển thị trường UPCoM
• 3.1.2.1. Nhóm giải pháp khắc phục những tồn tại của thị trường UPCoM
• 3.1.2.1.1. Giải pháp để UPCoM thu hẹp hoạt động của TTCK tự do
• 3.1.2.2. Giải pháp để UPCoM trở thành môi trường đầu tư linh hoạt, an toàn và hấp dẫn cho nhà đầu tư cũng như các doanh nghiệp
• 3.1.2.3. Giải pháp để UPCoM thực sự là kênh huy động vốn hiệu quả cho các công ty đại chúng chưa niêm yết trên TTCK
• 3.1.2.4. Giải pháp thúc đẩy các CTCK phát triển theo hướng các nhà tạo lập thị trường
• 3.1.3. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường UPCoM
• 3.1.3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp lý và hệ thống quản lý
• 3.1.3.2. Nâng cao năng lực của thị trường UPCoM
• 3.1.3.3. Thành lập tổ chức tín nhiệm trên TTCK Việt Nam
• 3.1.3.4. Phát triển công cụ phái sinh liên quan đến chứng khoán
• 3.2. Kết luận chương 3
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Thị Trường UPCoM Tại Việt Nam

Thị trường UPCoM (Unlisted Public Company Market) là một phần quan trọng trong hệ thống thị trường chứng khoán Việt Nam. Được thành lập nhằm tạo ra một môi trường giao dịch cho các công ty chưa niêm yết, UPCoM không chỉ giúp tăng cường tính thanh khoản mà còn tạo cơ hội cho các nhà đầu tư tiếp cận với nhiều loại hình chứng khoán khác nhau. Sự phát triển của thị trường này có thể thúc đẩy nền kinh tế và tạo ra nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn.

1.1. Khái Niệm Về Thị Trường UPCoM

Thị trường UPCoM là nơi giao dịch các chứng khoán của các công ty chưa niêm yết. Đây là một phần của thị trường chứng khoán phi tập trung, giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa có cơ hội huy động vốn từ công chúng.

1.2. Vai Trò Của Thị Trường UPCoM Trong Kinh Tế

Thị trường UPCoM đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các nhà đầu tư với các doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Nó giúp giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư và tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch hơn.

II. Cơ Hội Đầu Tư Từ Thị Trường UPCoM Tại Việt Nam

Thị trường UPCoM mang đến nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư. Với sự gia tăng số lượng công ty tham gia, nhà đầu tư có thể tìm thấy nhiều lựa chọn đa dạng. Cơ hội này không chỉ đến từ việc đầu tư vào các công ty tiềm năng mà còn từ việc tham gia vào các sản phẩm tài chính mới.

2.1. Các Doanh Nghiệp Niêm Yết Trên UPCoM

Nhiều doanh nghiệp niêm yết trên UPCoM có tiềm năng tăng trưởng cao. Việc đầu tư vào những công ty này có thể mang lại lợi nhuận lớn cho nhà đầu tư.

2.2. Xu Hướng Đầu Tư Trên Thị Trường UPCoM

Xu hướng đầu tư hiện nay đang chuyển dịch sang các công ty nhỏ và vừa trên UPCoM. Điều này cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng của nhà đầu tư đối với thị trường này.

III. Thách Thức Khi Đầu Tư Vào Thị Trường UPCoM

Mặc dù thị trường UPCoM mang lại nhiều cơ hội, nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Các nhà đầu tư cần phải nhận thức rõ về những rủi ro có thể gặp phải khi tham gia vào thị trường này, từ việc thiếu thông tin đến sự biến động giá cả.

3.1. Rủi Ro Khi Đầu Tư Vào UPCoM

Rủi ro đầu tư vào UPCoM bao gồm sự thiếu minh bạch trong thông tin và biến động giá cả lớn. Nhà đầu tư cần thận trọng và nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi ra quyết định.

3.2. Những Hạn Chế Của Thị Trường UPCoM

Thị trường UPCoM vẫn còn nhiều hạn chế, như quy định chưa rõ ràng và sự thiếu hụt về cơ sở hạ tầng. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của thị trường.

IV. Giải Pháp Phát Triển Thị Trường UPCoM Tại Việt Nam

Để phát triển thị trường UPCoM, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía cơ quan quản lý và các doanh nghiệp. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng thông tin sẽ giúp thu hút nhiều nhà đầu tư hơn.

4.1. Cải Thiện Cơ Sở Hạ Tầng Thị Trường

Cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả giao dịch trên UPCoM. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường giao dịch thuận lợi hơn cho nhà đầu tư.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Thông Tin Đầu Tư

Cần có các quy định rõ ràng về công bố thông tin để đảm bảo tính minh bạch. Điều này sẽ giúp nhà đầu tư có đủ thông tin để đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Thị Trường UPCoM

Thị trường UPCoM đã chứng minh được vai trò của mình trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp huy động vốn. Nhiều công ty đã thành công trong việc niêm yết và thu hút vốn từ nhà đầu tư, từ đó phát triển bền vững.

5.1. Các Doanh Nghiệp Thành Công Trên UPCoM

Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc huy động vốn qua UPCoM, cho thấy tiềm năng lớn của thị trường này trong việc hỗ trợ phát triển doanh nghiệp.

5.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Thị Trường UPCoM

Các nghiên cứu cho thấy thị trường UPCoM có thể trở thành một kênh huy động vốn hiệu quả cho các công ty chưa niêm yết, góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

VI. Kết Luận Về Tương Lai Của Thị Trường UPCoM Tại Việt Nam

Tương lai của thị trường UPCoM tại Việt Nam rất hứa hẹn. Với những cải cách và giải pháp hợp lý, thị trường này có thể phát triển mạnh mẽ, thu hút nhiều nhà đầu tư và doanh nghiệp tham gia.

6.1. Triển Vọng Phát Triển Thị Trường UPCoM

Triển vọng phát triển của UPCoM phụ thuộc vào sự cải thiện trong quản lý và cơ sở hạ tầng. Nếu được đầu tư đúng mức, thị trường này có thể trở thành một kênh huy động vốn quan trọng.

6.2. Tương Lai Của Các Doanh Nghiệp Niêm Yết

Các doanh nghiệp niêm yết trên UPCoM có thể mở rộng quy mô và phát triển bền vững nếu thị trường được cải thiện. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho nhà đầu tư và doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2009–2010 ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ về số lượng doanh nghiệp sau tiến trình cổ phần hóa. Cả nước có hơn 4.000 doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa và gần 1.000 công ty đăng ký đại chúng với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Tuy nhiên, tính đến tháng 12/2010, chỉ có khoảng 643 doanh nghiệp đủ điều kiện và thực hiện niêm yết trên hai Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE) và Hà Nội (HNX). Thực trạng này khiến hàng nghìn doanh nghiệp còn lại phải giao dịch trên thị trường tự do, tiềm ẩn nguy cơ thao túng giá, tranh chấp pháp lý và mất an toàn vốn do thiếu cơ chế giám sát tập trung.

Trước bối cảnh đó, thị trường UPCoM (Unlisted Public Company Market) chính thức khai trương ngày 24/6/2009 tại HNX nhằm thu hẹp thị trường tự do, minh bạch hóa thông tin và tạo bước đệm đưa doanh nghiệp lên sàn niêm yết. Nghiên cứu tập trung phân tích toàn diện 18 tháng vận hành đầu tiên của UPCoM (từ tháng 6/2009 đến ngày 31/12/2010) trên phạm vi toàn quốc. Đề tài làm rõ cơ chế vận hành, đánh giá mối tương quan giữa UPCoM với sàn niêm yết chính thức và thị trường tự do.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc đánh giá bước tăng trưởng quy mô từ 10 doanh nghiệp (vốn hóa 1.231 tỷ đồng) lên 108 doanh nghiệp (vốn hóa hơn 11.326 tỷ đồng), đồng thời bóc tách nguyên nhân khiến chỉ số UPCoM-Index sụt giảm trên 50%, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp xây dựng mô hình thị trường phi tập trung (OTC) hiện đại tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết cấu trúc vi mô thị trường tài chính (Market Microstructure), lý thuyết tài chính doanh nghiệp hiện đại và lý thuyết quản lý thị trường chứng khoán phi tập trung. Cấu trúc lý thuyết tập trung làm rõ 4 khái niệm cốt lõi: thị trường chứng khoán phi tập trung (OTC), cơ chế định giá thương lượng song phương, hệ thống thanh toán bù trừ đa phương và vai trò của nhà tạo lập thị trường (Market Maker). Thị trường OTC được định danh là hệ thống giao dịch công cụ tài chính không qua sàn tập trung vật lý mà thông qua mạng máy tính diện rộng và mạng lưới đại lý báo giá.

Bên cạnh lý luận trong nước, đề tài phân tích kinh nghiệm quốc tế từ 3 thị trường OTC phát triển:

• Mô hình NASDAQ (Mỹ): Thị trường OTC quy mô lớn với hơn 500 nhà tạo lập thị trường vận hành trên 15.000 chứng khoán, áp dụng hệ thống báo giá tự động tập trung và cơ chế khớp lệnh nhỏ tự động SOSE.
• Mô hình JASDAQ và J-NET (Nhật Bản): Vận hành mạng lưới giao dịch kết hợp giữa thương lượng song phương và khớp lệnh điện tử đa tầng với sự tham gia của 449 định chế tạo lập thị trường.
• Mô hình KOSDAQ và OTC-BB (Hàn Quốc): Chiếm tới 98% giá trị giao dịch trái phiếu toàn thị trường nhờ cơ chế khớp lệnh tự động trên mạng máy tính tập trung do Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán quản lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được công bố chính thức từ HNX, HoSE, Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong giai đoạn từ ngày 24/6/2009 đến ngày 31/12/2010.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ tổng thể gồm 108 công ty đại chúng đăng ký giao dịch trên sàn UPCoM và 92 công ty chứng khoán thành viên tham gia hệ thống giao dịch. Việc lựa chọn phương pháp điều tra toàn bộ (census approach) thay vì lấy mẫu ngẫu nhiên giúp phản ánh chính xác 100% diễn biến vốn hóa, thanh khoản và biến động giá mà không gặp sai số chọn mẫu.

Phương pháp phân tích số liệu kết hợp giữa thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian (time-series analysis) về khối lượng giao dịch - giá trị giao dịch theo từng tháng, và phương pháp so sánh định tính - định lượng giữa 3 khu vực: sàn niêm yết tập trung, sàn UPCoM và thị trường tự do. Việc lựa chọn phương pháp này giúp chỉ ra chính xác các khiếm khuyết trong kỹ thuật khớp lệnh thỏa thuận điện tử và đánh giá tác động của các mốc thay đổi chính sách giao dịch.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Sau 1,5 năm đi vào hoạt động, thị trường UPCoM ghi nhận những chuyển biến đa chiều với 3 phát hiện nổi bật:

Thứ nhất, quy mô niêm yết tăng trưởng mạnh nhưng đi kèm xu hướng sụt giảm sâu của chỉ số giá. Số lượng doanh nghiệp đăng ký giao dịch tăng gấp 10,8 lần từ 10 đơn vị (ngày 24/6/2009) lên 108 đơn vị (ngày 31/12/2010). Khối lượng niêm yết tăng từ 123,1 triệu cổ phiếu lên hơn 1,13 tỷ cổ phiếu, nâng tổng giá trị đăng ký đạt hơn 11.326 tỷ đồng. Tuy nhiên, chỉ số UPCoM-Index liên tục lao dốc, từ mốc chuẩn 100 điểm xuống còn 45,19 điểm vào ngày 31/12/2010, tương đương mức giảm 54,81%.

Thứ hai, thanh khoản phân hóa gay gắt và xuất hiện tình trạng đóng băng giao dịch kéo dài. Trong tháng 12/2009, có tới 6 mã cổ phiếu hoàn toàn không phát sinh giao dịch (gồm CT3, DNT, IME, KMT, TCO, TMW). Phiên giao dịch ngày 16/12/2009 ghi nhận mức thanh khoản thấp kỷ lục với 66.611 cổ phiếu, giá trị chỉ đạt 683,8 triệu đồng. Ngược lại, thanh khoản chỉ tập trung ở nhóm cổ phiếu tài chính - chứng khoán; 4 mã giao dịch lớn nhất (tiêu biểu như APS, API, TAS, VDS) chiếm trên 80% tổng khối lượng giao dịch toàn sàn.

Thứ ba, cải cách cơ chế giao dịch tạo bước ngoặt thanh khoản rõ rệt. Khi áp dụng Quyết định số 108/2008/QĐ-BTC và các điều chỉnh mới từ ngày 19/7/2010 (bổ sung khớp lệnh liên tục, kéo dài thời gian giao dịch từ 8h30 đến 15h00 và bỏ yêu cầu bắt buộc có công ty chứng khoán cam kết hỗ trợ), khối lượng giao dịch tháng 7/2010 đã tăng vọt lên hơn 29 triệu cổ phiếu với giá trị đạt gần 543 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần so với tháng 6/2010.

Thảo luận kết quả

Thực trạng thanh khoản thấp và chỉ số sụt giảm bắt nguồn từ sự thiếu vắng vai trò của nhà tạo lập thị trường thực thụ. Mặc dù có 92 công ty chứng khoán thành viên, các đơn vị này chỉ thuần túy cung cấp dịch vụ môi giới và thu phí giao dịch mà không chủ động yết giá hai chiều hay duy trì dự trữ chứng khoán để bình ổn thị trường khi xảy ra mất cân đối cung cầu.

Bên cạnh đó, cơ chế thỏa thuận điện tử ban đầu đã bộc lộ kẽ hở lớn về xác lập giá. Dữ liệu giao dịch cổ phiếu ABI trong tháng 8/2009 cho thấy giá cổ phiếu bị đẩy lên trần liên tiếp nhiều phiên chỉ với khối lượng vài chục đơn vị trong khi lượng dư bán sàn hàng nghìn đơn vị không được giải tỏa. Điều này phản ánh giá đóng cửa bình quân gia quyền dễ bị bóp méo, tạo giá ảo và làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư.

Khi so sánh với biểu đồ diễn biến VN-Index và HNX-Index giai đoạn 2000–2010, thị trường UPCoM chịu áp lực suy giảm mạnh hơn đáng kể do biên độ giá ±10% chưa đi kèm tính minh bạch thông tin cao, khiến dòng tiền đầu cơ có xu hướng rút lui nhanh chóng khi thị trường chung biến động xấu.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện thị trường UPCoM và hướng tới mô hình OTC hiện đại, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Phát triển hệ thống nhà tạo lập thị trường chuyên nghiệp: Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần ban hành khung pháp lý quy định quyền lợi và nghĩa vụ của nhà tạo lập thị trường trong giai đoạn 2011–2013. Cần áp dụng chính sách giảm từ 30% đến 50% phí giao dịch và thuế thu nhập doanh nghiệp cho các công ty chứng khoán cam kết duy trì thanh khoản và thực hiện nghiệp vụ yết giá hai chiều liên tục đối với các mã giao dịch kém sôi động.

2. Hoàn thiện cơ chế giao dịch và rút ngắn chu kỳ thanh toán: Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội cần tiếp tục nâng cấp hệ thống phần mềm xử lý lệnh tự động, duy trì phương thức khớp lệnh liên tục làm trọng tâm và nghiên cứu rút ngắn chu kỳ thanh toán bù trừ từ T+3 xuống T+2 hoặc T+1. Mục tiêu nhằm tăng tốc độ quay vòng vốn, phấn đấu nâng giá trị giao dịch bình quân mỗi phiên tăng trưởng tối thiểu 25% hàng năm.

3. Thành lập tổ chức định mức tín nhiệm độc lập: Bộ Tài chính cần cấp phép và hỗ trợ thành lập các tổ chức xếp hạng tín nhiệm chuyên nghiệp tại Việt Nam từ năm 2012. Việc xếp hạng năng lực tài chính cho hơn 1.000 công ty đại chúng sẽ giảm thiểu bất cân xứng thông tin, tạo niềm tin cho nhà đầu tư tổ chức tham gia mua bán các chứng khoán chưa niêm yết.

4. Nâng cao tính minh bạch và siết chặt kỷ luật công bố thông tin: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần phối hợp với các công ty chứng khoán thực thi nghiêm ngặt Thông tư số 38/2007/TT-BTC, bắt buộc 100% doanh nghiệp đăng ký giao dịch nộp báo cáo tài chính năm có kiểm toán và công bố thông tin bất thường trong vòng 24 giờ kể từ khi phát sinh sự kiện trọng yếu, xử phạt nghiêm các hành vi che giấu thông tin hoặc thao túng giá.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan hoạch định chính sách và quản lý thị trường (UBCKNN, HNX, Bộ Tài chính): Sử dụng làm tài liệu tham khảo thực tiễn để xây dựng quy chế tạo lập thị trường, cải tiến hạ tầng công nghệ và hoàn thiện chính sách chuyển sàn cho công ty đại chúng.
• Ban điều hành các Công ty Chứng khoán: Nghiên cứu mô hình để chuyển đổi từ hoạt động môi giới đơn thuần sang cung cấp dịch vụ tạo lập thị trường và tư vấn phát hành chuyên nghiệp, chuẩn bị hạ tầng kết nối với HNX.
• Nhà đầu tư cá nhân và các quỹ đầu tư tài chính: Nắm vững cơ chế tính giá tham chiếu bình quân gia quyền, nhận diện các rủi ro thao túng giá trong phương thức khớp lệnh cũ và xây dựng chiến lược sàng lọc cổ phiếu tiềm năng trước khi niêm yết chính thức.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Kinh tế, Tài chính – Ngân hàng: Bổ sung tài liệu học thuật và dữ liệu thống kê xác thực về cấu trúc thị trường chứng khoán phi tập trung tại Việt Nam trong giai đoạn định hình 2009–2011.

Câu hỏi thường gặp

Thị trường UPCoM khác biệt như thế nào so với thị trường tự do (chợ đen)? Thị trường UPCoM là sàn giao dịch có tổ chức do HNX quản lý, yêu cầu doanh nghiệp có vốn điều lệ tối thiểu 10 tỷ đồng và thực hiện lưu ký chứng khoán tập trung tại VSD. Ngược lại, thị trường tự do hoàn toàn không chịu sự giám sát của pháp luật, giao dịch trao tay tự phát và tiềm ẩn rủi ro lừa đảo, giả mạo chứng chỉ cổ phiếu.

Vì sao chỉ số UPCoM-Index giảm hơn 50% trong 1,5 năm đầu vận hành? Sự sụt giảm từ 100 điểm xuống 45,19 điểm xuất phát từ việc thiếu vắng các nhà tạo lập thị trường để giữ giá, thanh khoản phân hóa mạnh khi 4 mã lớn chiếm hơn 80% giao dịch, cộng với việc các doanh nghiệp công bố thông tin chưa đầy đủ khiến nhà đầu tư e ngại rủi ro và bán tháo cổ phiếu.

Cơ chế khớp lệnh liên tục áp dụng từ ngày 19/7/2010 mang lại hiệu quả gì? Phương thức khớp lệnh liên tục thay thế cho thỏa thuận điện tử đã giúp các lệnh mua bán được đối ứng ngay lập tức, phản ánh đúng cung cầu thực của thị trường. Nhờ đó, khối lượng giao dịch tháng 7/2010 tăng vọt gấp 3 lần tháng trước, đạt hơn 29 triệu cổ phiếu và hạn chế tình trạng đặt lệnh ảo làm giá.

Tại sao cần phát triển các công ty chứng khoán thành nhà tạo lập thị trường? Nhà tạo lập thị trường có trách nhiệm liên tục đưa ra giá chào mua và chào bán cho một lượng chứng khoán nhất định. Điều này đảm bảo tính thanh khoản 2 chiều liên tục cho thị trường, triệt tiêu tình trạng cổ phiếu bị đóng băng giao dịch và duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính.

Doanh nghiệp tham gia giao dịch trên UPCoM phải tuân thủ điều kiện gì? Doanh nghiệp phải là công ty đại chúng có vốn điều lệ thực góp từ 10 tỷ đồng trở lên, có tối thiểu 100 cổ đông không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, hoàn tất đăng ký lưu ký tại VSD và nộp đầy đủ hồ sơ đăng ký giao dịch tại HNX theo quy định của Luật Chứng khoán.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thị trường OTC quốc tế và phân định rõ ranh giới giữa sàn UPCoM, sàn niêm yết tập trung và thị trường tự do.
• Công trình đã thống kê và phân tích chi tiết dữ liệu 18 tháng vận hành đầu tiên của UPCoM, chỉ ra bước tăng trưởng quy mô lên 108 doanh nghiệp cùng những hạn chế cốt tử về thanh khoản và cơ chế giao dịch.
• Đề tài làm rõ nguyên nhân của các hiện tượng bất cập trên sàn, đặc biệt là sự thiếu hụt nghiệp vụ tạo lập thị trường từ 92 công ty chứng khoán thành viên.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp đồng bộ về chính sách, kỹ thuật khớp lệnh, định mức tín nhiệm và giám sát công bố thông tin nhằm nâng cấp UPCoM thành sàn OTC hiện đại.
• Nghiên cứu mở ra hướng phát triển tiếp theo cho các đề tài phân tích tác động của các công cụ phái sinh và mô hình giao dịch trực tuyến đối với thanh khoản thị trường tài chính Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG UPCoM Thị trường UPCoM (Unlisted Public Company Market) của Việt Nam được xây dựng trên nền tảng thị trường OTC nhưng phù hợp với điều kiện kinh tế, chính trị ở Việt Nam, và là bước đệm để tiến tới xây dựng một thị trường OTC hiện đại tại Việt Nam. Vì vậy lý luận tổng quan về thị trường UPCoM được dựa trên lý luận tổng quan về thị trường OTC. Để UPCoM đạt được mục tiêu đề ra chúng ta cần hiểu rõ và nắm vững cơ sở lý luận, đồng thời nghiên cứu mô hình thị trường OTC của một số nước trên thế giới nhằm rút ra bài học kinh nghiệm cho việc phát triển thị trường UPCoM ở Việt Nam. TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN PHI TẬP TRUNG (THỊ TRƯỜNG OTC) 1.

Khái niệm về thị trường chứng khoán (TTCK) phi tập trung TTCK phi tập trung là loại TTCK xuất hiện sớm nhất trong lịch sử hình thành và phát triển TTCK. Việc mua, bán chứng khoán chủ yếu được thực hiện thông qua các quầy của ngân hàng, các công ty chứng khoán (CTCK). Phương thức giao dịch chủ yếu là mua bán trực tiếp thủ công, thương lượng giá. Khi TTCK phát triển, hoạt động của thị trường được thực hiện bởi một mạng lưới các nhà môi giới và tự doanh chứng khoán mua bán với nhau và với các nhà đầu tư ở các địa điểm phân tán khác nhau mà không có trung tâm giao dịch.

Các loại chứng khoán giao dịch trên thị trường này là chứng khoán chưa niêm yết, chủ yếu là của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc giao dịch được thực hiện thông qua mạng điện thoại, internet; giá cả chứng khoán giao dịch được xác định dựa trên cơ sở thỏa thuận, thương lượng. Chính vì vậy, TTCK phi tập trung còn được gọi là “thị trường qua quầy” - thị trường OTC (Over the counter market). TTCK phi tập trung được đặt dưới sự quản lý, điều hành của các tổ chức do pháp luật quy định và chịu sự quản lý của nhà nước.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Với sự phát triển của kỹ thuật tin học, TTCK phi tập trung phát triển rất mạnh và nhanh, trở thành một loại hình TTCK hiện đại. Cơ chế vận hành của thị trường chứng khoán phi tập trung 1. Phương thức xác lập giá trên thị trường OTC Phương thức xác lập giá trên thị trường OTC chủ yếu thực hiện thông qua phương thức thương lượng và thỏa thuận song phương giữa bên mua và bên bán, khác với cơ chế đấu giá tập trung tại Sở Giao dịch Chứng khoán (SGDCK). Hình thức khớp lệnh trên thị trường OTC rất ít phổ biến và thường chỉ áp dụng đối với các lệnh nhỏ.

Giá chứng khoán được hình thành qua thương lượng và thỏa thuận riêng biệt nên sẽ phụ thuộc vào từng nhà kinh doanh, đối tác trong giao dịch và như vậy sẽ có nhiều mức giá khác nhau đối với mỗi chứng khoán tại một thời điểm. Tuy nhiên với sự tham gia của các nhà tạo lập thị trường và cơ chế báo giá tập trung qua mạng máy tính điện tử như hiện nay đã dẫn đến sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các nhà kinh doanh chứng khoán. Vì vậy, khoảng cách chênh lệch giữa các mức giá được thu hẹp do diễn ra sự đấu giá giữa các nhà tạo lập thị trường với nhau, nhà đầu tư chỉ có việc lựa chọn giá tốt nhất trong các báo giá của các nhà tạo lập thị trường. Hình thức tổ chức thị trường OTC Thị trường OTC được tổ chức theo hình thức không có địa điểm giao dịch mang tính tập trung giữa bên mua và bán.

Việc mua bán chứng khoán được diễn ra tại các địa điểm thuận tiện cho người mua và bán như tại các ngân hàng, CTCK… 1.