Luận văn thạc sĩ về phát triển tài liệu ESP cho cán bộ Hải quan vùng Tây Bắc Việt Nam

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu phát triển tài liệu ESP cho cán bộ hải quan miền Tây Bắc Việt Nam, sử dụng từ vựng theo tình huống.

• Tác giả: Trần Thị Ngọc Mỹ
• Người hướng dẫn: PTS. Huỳnh Anh Tuấn
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: ESP Materials Development: Using Situation-Based Vocabulary In Composing An English Handbook For Customs Officers In Northwest Region
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES AND FIGURES
• 1. CHAPTER I: INTRODUCTION
• 1.1. The rationale of the study
• 1.2. Northwest Program
• 1.3. The role of English in Customs at the border gate
• 1.4. The necessity to conduct a study of composing an English handbook for Customs Officers
• 1.5. Aims and objectives of the study
• 1.6. Research methodology
• 1.7. Scope of the study
• 1.8. Significance of the thesis
• 1.9. Organization of the thesis
• 2. CHAPTER II: LITERATURE REVIEW
• 2.1. ESP materials development
• 2.1.1. What is ESP?
• 2.1.2. Issues to consider in developing ESP materials
• 2.1.3. Techniques used for material evaluation
• 2.2. Vocabulary and situation-based vocabulary
• 2.2.1. The importance of vocabulary in ESP teaching and learning
• 2.2.2. Situation-based vocabulary
• 2.2.3. Strategies and principles of selecting situation-based vocabulary in developing ESP materials
• 2.2.4. Choosing words: how many and which ones
• 2.2.5. Learning tools for new vocabulary
• 2.2.6. Selection of vocabulary for developing ESP materials
• 2.3. Related Studies on ESP material development for Customs Officers
• 3. CHAPTER III: METHODOLOGY
• 3.1. Description of the informants
• 3.2. Data collection instruments
• 3.3. Data collection procedures
• 3.4. Data analysis procedure
• 3.5. Statement on how results were presented
• 4. CHAPTER IV: RESULTS
• 4.1. Pre-development: The needs of Customs Officers in the Northwest region of Vietnam
• 4.2. While-development: The process of selecting situation-based vocabulary in composing an English handbook
• 4.3. Choosing words: how many and which ones
• 4.4. Learning tools for new vocabulary
• 4.5. Selection of vocabulary for developing ESP materials
• 4.6. Post-development: The modifications of the handbook after reviewed
• 4.7. Evaluation of Language Experts
• 4.8. Strengths of the handbook
• 4.9. Weaknesses and modification of the handbook
• 4.10. Evaluation of Customs experts
• 4.11. Strengths of the handbook
• 4.12. Weaknesses and modification of the handbook
• 4.13. The English handbook for Customs officers in Northwest region
• 4.14. Summary of the findings
• 4.15. Contribution of the research and ESP development implications
• 4.16. Limitations of the study and suggestions
• Appendix 1: List of most common questions in Customs at Border gate
• Appendix 2: Observation field note
• Appendix 3: Questionnaires for reviewers
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES AND FIGURES

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển tài liệu ESP cho cán bộ Hải quan

Phát triển tài liệu ESP cho cán bộ Hải quan vùng Tây Bắc Việt Nam là một nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao kỹ năng giao tiếp tiếng Anh trong môi trường làm việc quốc tế. Tài liệu này không chỉ giúp cán bộ Hải quan hiểu rõ hơn về ngôn ngữ chuyên ngành mà còn hỗ trợ họ trong việc thực hiện các nhiệm vụ hàng ngày. Việc xây dựng tài liệu này dựa trên nhu cầu thực tế của cán bộ Hải quan, từ đó tạo ra một công cụ hữu ích cho việc giao tiếp và xử lý công việc.

1.1. Tầm quan trọng của tài liệu ESP trong ngành Hải quan

Tài liệu ESP giúp cán bộ Hải quan nắm vững từ vựng và cấu trúc ngôn ngữ cần thiết để giao tiếp hiệu quả với đối tác quốc tế. Việc sử dụng ngôn ngữ chuyên ngành không chỉ nâng cao hiệu suất công việc mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế khu vực.

1.2. Đối tượng và mục tiêu của tài liệu ESP

Đối tượng chính của tài liệu là cán bộ Hải quan làm việc tại các cửa khẩu vùng Tây Bắc. Mục tiêu là cung cấp từ vựng và tình huống thực tế để họ có thể áp dụng trong công việc hàng ngày, từ đó nâng cao khả năng giao tiếp và xử lý tình huống.

II. Những thách thức trong việc phát triển tài liệu ESP cho cán bộ Hải quan

Việc phát triển tài liệu ESP cho cán bộ Hải quan không phải là điều dễ dàng. Có nhiều thách thức cần phải vượt qua, từ việc xác định nhu cầu thực tế của cán bộ đến việc lựa chọn từ vựng phù hợp. Những thách thức này đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng và sự hợp tác chặt chẽ giữa các chuyên gia trong lĩnh vực ngôn ngữ và hải quan.

2.1. Khó khăn trong việc xác định nhu cầu ngôn ngữ

Một trong những khó khăn lớn nhất là xác định chính xác nhu cầu ngôn ngữ của cán bộ Hải quan. Điều này đòi hỏi phải tiến hành khảo sát và phỏng vấn để thu thập thông tin từ thực tế công việc của họ.

2.2. Lựa chọn từ vựng phù hợp cho tài liệu

Việc lựa chọn từ vựng phù hợp là một thách thức lớn. Từ vựng cần phải phản ánh đúng các tình huống thực tế mà cán bộ Hải quan thường gặp, đồng thời phải dễ hiểu và dễ áp dụng.

III. Phương pháp phát triển tài liệu ESP cho cán bộ Hải quan

Để phát triển tài liệu ESP hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu và phát triển tài liệu một cách hệ thống. Các bước này bao gồm phân tích nhu cầu, phát triển nội dung và đánh giá tài liệu sau khi hoàn thành.

3.1. Phân tích nhu cầu của cán bộ Hải quan

Phân tích nhu cầu là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quá trình phát triển tài liệu. Cần thu thập thông tin từ cán bộ Hải quan về các tình huống giao tiếp mà họ thường gặp để từ đó xác định nội dung cần thiết cho tài liệu.

3.2. Phát triển nội dung tài liệu ESP

Sau khi phân tích nhu cầu, bước tiếp theo là phát triển nội dung tài liệu. Nội dung này cần phải bao gồm từ vựng chuyên ngành, cấu trúc ngữ pháp và các tình huống thực tế mà cán bộ Hải quan có thể gặp phải.

3.3. Đánh giá và điều chỉnh tài liệu

Sau khi hoàn thành tài liệu, cần tiến hành đánh giá để xác định tính hiệu quả của nó. Các chuyên gia và cán bộ Hải quan sẽ được mời tham gia đánh giá để đưa ra những điều chỉnh cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn của tài liệu ESP trong công việc của cán bộ Hải quan

Tài liệu ESP không chỉ là một công cụ học tập mà còn là một tài sản quý giá trong công việc hàng ngày của cán bộ Hải quan. Việc áp dụng tài liệu này sẽ giúp họ nâng cao hiệu quả công việc và cải thiện khả năng giao tiếp với đối tác quốc tế.

4.1. Cải thiện kỹ năng giao tiếp của cán bộ Hải quan

Việc sử dụng tài liệu ESP sẽ giúp cán bộ Hải quan cải thiện kỹ năng giao tiếp tiếng Anh, từ đó nâng cao khả năng xử lý các tình huống trong công việc hàng ngày.

4.2. Tăng cường hiệu quả công việc tại cửa khẩu

Tài liệu ESP sẽ giúp cán bộ Hải quan làm việc hiệu quả hơn tại cửa khẩu, từ đó góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại và phát triển kinh tế khu vực.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tài liệu ESP cho cán bộ Hải quan

Tài liệu ESP cho cán bộ Hải quan vùng Tây Bắc Việt Nam là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao năng lực ngôn ngữ cho cán bộ. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển tài liệu này để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tế của cán bộ Hải quan.

5.1. Tầm quan trọng của việc cập nhật tài liệu

Cần thường xuyên cập nhật tài liệu để đảm bảo rằng nó luôn phản ánh đúng nhu cầu và tình hình thực tế của cán bộ Hải quan.

5.2. Hướng đi tương lai cho phát triển tài liệu ESP

Trong tương lai, cần mở rộng nghiên cứu để phát triển tài liệu cho các lĩnh vực khác trong ngành Hải quan, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả công việc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và giao thương xuyên biên giới, năng lực giao tiếp ngoại ngữ của đội ngũ công chức tại các cửa khẩu giữ vai trò then chốt trong việc thúc đẩy lưu thông hàng hóa và bảo vệ chủ quyền kinh tế quốc gia. Vùng Tây Bắc Việt Nam có diện tích tự nhiên rộng lớn hơn 9.068 km2 tại riêng tỉnh Lai Châu với 265 km đường biên giới tiếp giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), cùng hệ thống cửa khẩu trải dài qua 6 tỉnh miền núi. Sự phát triển vượt bậc của hoạt động xuất nhập khẩu và du lịch sau khi mở tuyến biên giới quốc tế đòi hỏi đội ngũ cán bộ hải quan phải nâng cao năng lực tiếng Anh chuyên ngành một cách cấp thiết. Tuy nhiên, phần lớn cán bộ hải quan tại khu vực này chỉ đạt trình độ tiếng Anh ở mức sơ cấp tương đương bậc A2 theo Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung Châu Âu (CEFR), dẫn tới nhiều rào cản khi xử lý văn bản quốc tế và đối thoại trực tiếp.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Phương pháp giảng dạy Tiếng Anh thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu các nguyên tắc, chiến lược và quy trình xây dựng cuốn Sổ tay tiếng Anh chuyên ngành (ESP) thông qua phương pháp lựa chọn từ vựng dựa trên tình huống thực tế. Đề tài được triển khai trong khuôn khổ Dự án KHCN-TB.26X/13-18 thuộc Chương trình Khoa học và Công nghệ trọng điểm cấp Nhà nước giai đoạn 2013-2018 theo Quyết định số 1746/QĐ-BKHCN. Mục tiêu trọng tâm là hệ thống hóa 50 tình huống giao tiếp nghiệp vụ song ngữ và tinh chọn 750 thuật ngữ hải quan cốt lõi nhằm đáp ứng nhu cầu tự học của công chức tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Ma Lù Thàng và các đơn vị hải quan toàn khu vực Tây Bắc. Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn to lớn khi giúp giảm thiểu thời gian xử lý thủ tục thông quan ước tính khoảng 20% đến 30%, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cửa khẩu và thúc đẩy phát triển bền vững cho cộng đồng các dân tộc địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển học liệu tiếng Anh chuyên ngành (ESP Materials Development) của Hutchinson và Waters (1987), kết hợp mô hình phân tích nhu cầu tình huống mục tiêu (Target Situation Analysis - TSA) và phân tích nhu cầu hiện tại (Present Situation Analysis - PSA). Theo khung lý thuyết này, việc thiết kế tài liệu phải xuất phát từ khoảng cách giữa năng lực thực tế của người học và yêu cầu giao tiếp tại nơi làm việc. Đồng thời, tác giả vận dụng mô hình đối sánh nội dung thực tế (Real content) và nội dung biên soạn (Developed content) của Dudley-Evans và St John (1998, 2009) để đảm bảo ngôn ngữ học liệu phản ánh chính xác các ngữ cảnh làm việc thực tiễn.

Về phương diện từ vựng học, nghiên cứu ứng dụng lý thuyết học từ vựng theo tình huống (Situation-based vocabulary) của Nation (1990, 2001, 2011) và Schmitt (2002). Hệ thống từ ngữ được phân tầng rõ nét thành 4 nhóm chính:

• Nhóm từ tần suất cao (High-frequency words) phục vụ giao tiếp chung.
• Nhóm từ học thuật (Academic words) xuất hiện trong các văn bản quy phạm.
• Nhóm từ kỹ thuật chuyên ngành (Technical words) đặc thù cho lĩnh vực hải quan như thủ tục thông quan, áp mã thuế quan, kiểm tra xuất xứ hàng hóa.
• Nhóm từ tần suất thấp chuyên biệt (Low-frequency words) như kiểm dịch thực vật và kiểm soát buôn lậu.

Bên cạnh đó, 2 nguyên tắc thiết kế cấu trúc nội dung theo định hướng chủ đề (topic-oriented) và định hướng mục tiêu nhiệm vụ (task/objective-oriented) của Romiszowski (1986) được kết hợp chặt chẽ để tối ưu hóa hiệu quả tự học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng (Mixed-methods) nhằm đạt được sự tam giác hóa dữ liệu (Triangulation) theo chuẩn mực của Creswell (2002) và Denzin (1970). Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ hơn 20 quy trình nghiệp vụ hải quan chuẩn cùng danh mục 300 câu hỏi giao tiếp nghiệp vụ thường gặp tại các cửa khẩu biên giới phía Bắc.

Về dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành quan sát trực tiếp không can thiệp và phỏng vấn bán cấu trúc với 5 cán bộ hải quan chủ chốt thuộc 4 bộ phận nghiệp vụ chuyên môn tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Ma Lù Thàng: Bộ phận Đăng ký tiếp nhận tờ khai, Bộ phận Tính thuế, Bộ phận Kiểm tra thực tế hàng hóa và Bộ phận Giám sát hải quan. Cỡ mẫu phỏng vấn chuyên sâu được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) nhằm khai thác tối đa kinh nghiệm thực tiễn của những cán bộ trực tiếp xử lý các ca thông quan phức tạp. Các buổi phỏng vấn diễn ra trong khoảng thời gian từ 45 đến 90 phút bằng tiếng Việt.

Giai đoạn đánh giá hậu biên soạn sử dụng phiếu câu hỏi khảo sát với thang đo Likert 5 mức độ (từ Rất không đồng ý đến Rất đồng ý), kết hợp 4 câu hỏi mở để thu thập phản hồi từ 10 chuyên gia ngôn ngữ thuộc Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội và các chuyên gia nghiệp vụ thuộc Tổng cục Hải quan. Quy trình nghiên cứu kéo dài qua 9 giai đoạn chặt chẽ từ khảo sát tài liệu thực tế, thiết lập tình huống, biên soạn bảng chú giải thuật ngữ đến 2 vòng thẩm định và hiệu chỉnh sản phẩm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích nhu cầu mục tiêu (TSA) đã xác định 14 nhóm lĩnh vực chuyên môn trọng tâm mà cán bộ hải quan Tây Bắc phải xử lý hàng ngày bằng tiếng Anh, bao gồm: thủ tục xuất nhập khẩu thương mại, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, miễn giảm thuế đầu tư, chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), bốc dỡ hàng hóa, kiểm dịch động thực vật, an toàn thực phẩm, vận chuyển hàng hóa và xử lý thủ tục cho khách du lịch quốc tế.

Dựa trên khảo sát thực tế, tác giả đã xây dựng thành công bộ tài liệu gồm 50 tình huống hội thoại song ngữ chuẩn hóa. Mỗi tình huống được cấu trúc chặt chẽ từ 10 đến 15 lượt lời (turn-taking). Cứ mỗi lượt lời tương ứng với 1 từ vựng mới được giới thiệu, tạo thành tổng thể 750 thuật ngữ và cụm từ chuyên ngành cốt lõi được chọn lọc kỹ lưỡng.

Kết quả khảo sát bằng phiếu hỏi cho thấy 100% chuyên gia ngôn ngữ và chuyên gia nghiệp vụ hải quan tham gia đánh giá đều đồng thuận rằng danh mục từ vựng đáp ứng hoàn hảo tiêu chuẩn nghiệp vụ và phù hợp với trình độ A2 CEFR của cán bộ vùng biên giới. Định dạng xuất bản được tối ưu hóa với kích thước cầm tay 13 cm x 21 cm, độ dày khoảng 2 cm tương ứng 300 trang in, bao gồm 100 trang phụ lục tra cứu thuật ngữ (concordance) theo thứ tự chữ cái đóng vai trò như một cuốn từ điển mini tiện dụng.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu được tổng hợp và đối sánh chi tiết thông qua hệ thống bảng biểu trực quan trong luận văn, tiêu biểu là bảng quy trình 9 bước biên soạn tài liệu ESP, bảng tổng hợp phản hồi chỉnh lý ngôn ngữ và bảng góp ý chuyên môn nghiệp vụ hải quan. Dữ liệu chứng minh rằng phương pháp tiếp cận từ vựng dựa trên tình huống giúp người học ghi nhớ thuật ngữ nhanh hơn thông qua ngữ cảnh giao tiếp trực tiếp thay vì học thuộc lòng danh sách từ đơn lẻ.

Khi đối chiếu với các công trình nghiên cứu quốc tế, kết quả này có sự tương đồng sâu sắc với nghiên cứu của Park (2015) trên 64 sĩ quan Hải quân Hàn Quốc và khảo sát của một nghiên cứu gần đây trên 100 cán bộ hải quan tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi (Thái Lan), nơi rào cản lớn nhất của công chức luôn nằm ở vốn từ vựng chuyên ngành và thuật ngữ pháp lý. Tuy nhiên, điểm đột phá của luận văn so với các giáo trình hải quan quốc tế của Arčnik (2000) hay Vaik và Buckmaster (2007) nằm ở việc thiết kế định dạng song ngữ dạng khối song song (cell parallel format). Cách trình bày này giúp người học đối chiếu tức thì giữa tiếng Việt và tiếng Anh, xóa bỏ trở ngại về độ lệch ngôn ngữ cho người tự học.

Khác với cuốn giáo trình 18 bài học do Trường Hải quan Việt Nam phát hành vốn viết hoàn toàn bằng tiếng Anh và đòi hỏi phải có giảng viên hướng dẫn trên lớp, cuốn Sổ tay bỏ túi được thiết kế theo mô-đun độc lập. Cán bộ có thể tự học linh hoạt trong ca trực mà không bị gián đoạn công tác. Sự kết hợp thành công giữa 2 điểm xuất phát: nguồn thuật ngữ chuẩn của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) và các mẫu văn bản thực tế tại cửa khẩu Ma Lù Thàng đã tạo nên một sản phẩm học liệu có tính ứng dụng vượt trội.

Đề xuất và khuyến nghị

Từ các kết quả nghiên cứu thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối đa hóa hiệu quả của bộ học liệu tiếng Anh chuyên ngành hải quan:

1. Ban hành chương trình tự học chuẩn hóa theo sổ tay: Cục Hải quan các tỉnh Tây Bắc cần phối hợp với các cơ sở đào tạo ngoại ngữ tích hợp cuốn Sổ tay 50 tình huống vào chương trình bồi dưỡng chuyên môn bắt buộc định kỳ 6 tháng một lần. Mục tiêu hướng tới là nâng tỷ lệ cán bộ đạt chuẩn giao tiếp chuyên ngành tại các cửa khẩu lên ít nhất 85% trong vòng 12 tháng áp dụng.

2. Số hóa tài liệu thành ứng dụng di động thông minh: Ban Quản lý Dự án Tây Bắc cùng nhóm nghiên cứu cần triển khai xây dựng ứng dụng di động (Mobile App) tích hợp file âm thanh phát âm bản ngữ cho 750 từ vựng và 50 đoạn hội thoại mẫu. Thời gian thực hiện dự kiến từ 6 đến 9 tháng, giúp công chức luyện kỹ năng nghe - nói phản xạ mọi lúc mọi nơi ngay trên điện thoại thông minh.

3. Thiết lập cơ chế cập nhật thuật ngữ định kỳ: Tổng cục Hải quan cần thành lập tổ chuyên trách rà soát hệ thống thuật ngữ định kỳ 12 tháng một lần. Việc cập nhật cần bám sát các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và các văn bản quy phạm pháp luật mới ban hành, bổ sung từ 50 đến 100 thuật ngữ thực tế mỗi năm vào hệ thống tra cứu.

4. Nhân rộng mô hình biên soạn cho các lực lượng liên ngành cửa khẩu: Đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Đại học Quốc gia Hà Nội áp dụng quy trình 9 bước biên soạn học liệu tình huống để xây dựng các bộ sổ tay tiếng Anh nghiệp vụ chuyên biệt cho lực lượng Bộ đội Biên phòng, Kiểm dịch y tế quốc tế và Ban Quản lý khu kinh tế cửa khẩu trong lộ trình 2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tài liệu học thuật và thực tiễn giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cán bộ, công chức Hải quan và lực lượng kiểm soát biên giới: Cung cấp cẩm nang tra cứu trực tiếp tại 4 phòng ban nghiệp vụ cửa khẩu, giúp giải quyết chuẩn xác các tình huống giao tiếp với đối tác thương mại, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và du khách quốc tế.

2. Giảng viên, chuyên gia thiết kế chương trình Tiếng Anh chuyên ngành (ESP): Là tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp luận phân tích nhu cầu (TSA - PSA), quy trình tích hợp 750 từ vựng vào 50 ngữ cảnh giao tiếp và phương pháp đánh giá học liệu sau biên soạn.

3. Học viên cao học và sinh viên các khối ngành Ngoại ngữ, Ngoại thương, Hải quan: Cung cấp khung nghiên cứu khoa học chuẩn chỉ, hệ thống tài liệu trích dẫn phong phú về phương pháp giảng dạy tiếng Anh và nguồn ngữ liệu chuyên ngành phong phú phục vụ viết khóa luận, đề án tốt nghiệp.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các nhà hoạch định chính sách phát triển vùng: Làm cơ sở dữ liệu khoa học để xây dựng các đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực hội nhập kinh tế quốc tế cho các tỉnh miền núi phía Bắc.

Câu hỏi thường gặp

Sổ tay tiếng Anh này được thiết kế hướng tới khung năng lực ngoại ngữ nào?

Tài liệu được thiết kế riêng biệt cho nhóm đối tượng cán bộ đạt trình độ A2 theo Khung tham chiếu Châu Âu (CEFR). Hệ thống câu từ ngắn gọn, trực diện, kết hợp giải nghĩa tiếng Việt và phiên âm quốc tế chuẩn xác, giúp người học ở trình độ sơ cấp có thể ứng dụng ngay vào công việc mà không gặp rào cản ngữ pháp phức tạp.

Tại sao nghiên cứu lại ấn định quy mô 750 từ vựng cho 50 tình huống giao tiếp?

Quy mô 750 từ vựng được tính toán dựa trên độ dày tối ưu của sổ tay bỏ túi 300 trang và cấu trúc chuẩn 10 đến 15 lượt lời cho mỗi tình huống. Mỗi lượt lời tích hợp chính xác 1 từ vựng mới, đảm bảo dung lượng tiếp thu vừa phải, giúp cán bộ ghi nhớ sâu mà không bị quá tải kiến thức trong quá trình tự học.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa cuốn sổ tay này và các giáo trình hải quan hiện hành là gì?

Các giáo trình truyền thống thường viết hoàn toàn bằng tiếng Anh và tập trung vào bài tập học thuật trên lớp. Ngược lại, cuốn sổ tay này áp dụng định dạng song ngữ song song, chia theo 14 chủ đề nghiệp vụ thực tiễn tại cửa khẩu biên giới, có sẵn 100 trang phụ lục đối chiếu ngữ cảnh giúp cán bộ tự tra cứu và thực hành độc lập trong ca trực.

Quy trình kiểm định tính chính xác của hệ thống thuật ngữ được thực hiện như thế nào?

Danh mục thuật ngữ được đối chiếu đa chiều từ nguồn dữ liệu chuẩn của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) và các văn bản thông quan thực tế tại Việt Nam. Toàn bộ nội dung sau đó trải qua 2 vòng thẩm định độc lập từ 10 chuyên gia ngôn ngữ học ứng dụng và các chuyên gia hải quan dạn dày kinh nghiệm thực tế.

Khung quy trình biên soạn của luận văn có thể chuyển giao cho ngành nghề khác không?

Quy trình biên soạn 9 giai đoạn dựa trên mô hình phân tích nhu cầu và cân chỉnh nội dung thực tế hoàn toàn có thể chuyển giao chuẩn xác cho các lĩnh vực chuyên môn khác như Biên phòng, Hàng không, Logistics, Y tế cộng đồng hoặc Dịch vụ du lịch lữ hành.

Kết luận

• Luận văn đã đóng góp một khung phương pháp luận toàn diện, chuẩn xác về quy trình xây dựng tài liệu Tiếng Anh chuyên ngành (ESP) thông qua từ vựng dựa trên tình huống thực tế.
• Xây dựng thành công bộ Sổ tay tiếng Anh nghiệp vụ chuẩn hóa gồm 50 tình huống song ngữ và 750 thuật ngữ chuyên ngành phục vụ trực tiếp cho công tác hải quan tại vùng biên giới Tây Bắc.
• Thiết lập quy trình 9 giai đoạn biên soạn khoa học kết hợp kỹ thuật tam giác hóa dữ liệu, đảm bảo tính chuẩn xác tuyệt đối về cả mặt ngôn ngữ học lẫn nghiệp vụ chuyên môn.
• Giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt tài liệu tự học bỏ túi cho đội ngũ cán bộ công quyền vùng biên giới, góp phần rút ngắn thời gian thông quan và thúc đẩy kinh tế cửa khẩu.
• Tạo tiền đề vững chắc cho việc số hóa học liệu thành ứng dụng di động thông minh và mở rộng mô hình đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành cho các lực lượng kiểm soát liên ngành trên toàn quốc.

Các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và bạn đọc quan tâm có thể khai thác trực tiếp luận văn tại thư viện số Đại học Quốc gia Hà Nội hoặc liên hệ nhóm tác giả để tiếp nhận chuyển giao quy trình biên soạn học liệu chuyên ngành tiên tiến này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES TRẦN THỊ NGỌC MỸ ESP MATERIALS DEVELOPMENT: USING SITUATION-BASED VOCABULARY IN COMPOSING AN ENGLISH HANDBOOK FOR CUSTOMS OFFICERS IN NORTHWEST REGION Xây dựng tài liệu Tiếng Anh chuyên ngành: Sử dụng từ vựng dựa trên tình huống trong việc soạn thảo Sổ tay Tiếng Anh cho cán bộ Hải quan vùng Tây Bắc M. THESIS Field: English Teaching Methodology (Type 1) Field Code: 8140231.01 HANOI - 2018 0 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES TRẦN THỊ NGỌC MỸ ESP MATERIALS DEVELOPMENT: USING SITUATION-BASED VOCABULARY IN COMPOSING AN ENGLISH HANDBOOK FOR CUSTOMS OFFICERS IN NORTHWEST REGION Xây dựng tài liệu Tiếng Anh chuyên ngành: Sử dụng từ vựng dựa trên tình huống trong việc soạn thảo Sổ tay Tiếng Anh cho cán bộ Hải quan vùng Tây Bắc M. Thesis Field: English Teaching Methodology (Type 1) Field Code: 8140231. HUỲNH ANH TUẤN HANOI - 2018 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION I hereby certify that the thesis entitled “ESP materials development: using situation- based vocabulary in composing an English handbook for Customs officers in Northwest region” is entirely my own research work and has not been taken from the work of others save and to the extent that such work has been cited and acknowledged within the text of my work.

Hanoi, 2018 Trần Thị Ngọc Mỹ 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS I am indebted to many whose warm support, cheerful encouragement, and genuine guidance have been deeply appreciated. First and foremost, I would like to express my honor to be a part of the project KHCN-TB.26X/13-18 - Tay Bac Program, which is conducted by University of Languages and International Studies, Vietnam National University. I would like to send my enormous gratitude to Dr. Huynh Anh Tuan, my beloved supervisor, who had patiently guided me throughout the thesis process, for his insightful comments, invaluable guidance, thoughtful suggestions, and inspiration.

I am profoundly grateful to all those who participated, the wonderful Customs officers in Vietnam and English teachers at University of Languages and International Studies - Vietnam National University, who acted as informants in my research. I would also like to thank Ms. Phan Thi Van Quyen, Ms. Le Thi Hong Duyen, and Ms.

Vu Thi Nga, who have given me such many precious support and thorough collaboration during the study. I would like to make special mention of my mother, Ms. Pham Thi Hang who has given me an unending supply of all sorts of help and whose support has made it possible for me to complete this study. Special thanks to my friends including Quynh Trang, Thuy Linh, Thi Linh who have always been my full-time companions.

Thanks also go to family and friends who are not mentioned here for their support and encouragement. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT In the context of international and regional integration and exchange, English communication for work has become an essential requirement for cadres and civil servants in various professions. It is in places where there is a lot of trade and interaction with foreigners. Among them, the Northwest border customs is considered one of the places where cadres and civil servants have many opportunities to interact with foreigners coming from different countries.

Recognizing the importance of the English language as a tool of trade and exchange in the international environment, and on the basis of practical needs of customs officers at the North West border gate, the Northwest program team decided to compile a handbook of typical English words and situations in Customs with the expectation of supporting the staff here in carrying out daily tasks, thereby improving the efficiency of work and bringing about Economic benefits for the North West area. This study is an attempt to investigate the principles, strategies and procedures to compose an English handbook for Customs officers in Vietnam. The research primarily focuses on the process of selecting situation-based vocabulary for the officers to utilize in their real-life circumstances. In order to develop common situations and select appropriate English vocabulary in Customs, the team investigated the documents that are currently used in Nortwest border gates then conducted observations, interviews at a customs office of the Northwest region, and consulted experts in Linguistics and Customs to better modify the handbook.

In general, the vocabulary in the composed handbook has met the needs of Customs officers in terms of both quantity and quality. The results gained from the finding and data analysis has contributed to the ESP material development process. This study can help ESP developer of other fields know how to start and what to do during materials development procedures. Key words: Northwest Program, ESP materials development, Customs, situation- based vocabulary iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS DECLARATION.

iii TABLE OF CONTENTS .iv LIST OF ABBREVIATIONS .vi LIST OF TABLES AND FIGURES.vii CHAPTER I: INTRODUCTION. The rationale of the study. Aims and objectives of the study. Scope of the study.

Significance of the thesis. Organization of the thesis. 5 CHAPTER II: LITERATURE REVIEW. ESP materials development.

Definition of ESP. Principles and procedures of developing ESP materials. Pre-development: Needs analysis. While-development: Developed content and Real content.

Post-development: On-going Evaluation. ESP materials evaluation. Situation-based vocabulary. The importance of vocabulary in ESP teaching and learning.

Situation-based vocabulary. Strategies and principles of selecting situation-based vocabulary in developing ESP materials. Choosing words: how many and which ones. Learning tools for new vocabulary.

Selection of vocabulary for developing ESP materials. Related Studies on ESP material development for Customs Officers. 19 CHAPTER III: METHODOLOGY. 25 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Description of the informants. Data collection instruments. Data collection procedures. Data analysis procedure.

Statement on how results were presented. 34 CHAPTER IV: RESULTS. Pre-development: The needs of Customs Officers in the Northwest region of Vietnam. While-development: The process of selecting situation-based vocabulary in composing an English handbook.

Choosing words: how many and which ones. Learning tools for new vocabulary. Selection of vocabulary for developing ESP materials. Post-development: The modifications of the handbook after reviewed.

Evaluation of Language Experts. Strengths of the handbook. Weaknesses and modification of the handbook. Evaluation of Customs experts.

Strengths of the handbook. Weaknesses and modification of the handbook. The English handbook for Customs officers in Northwest region. Summary of the findings.

Contribution of the research and ESP development implications. Limitations of the study and suggestions. - 1 - Appendix 1: List of most common questions in Customs at Border gate. - 1 - Appendix 2: Observation field note.

- 26 - Appendix 3: Questionnaires for reviewers. - 27 - v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS CEFR: Common European Framework of Reference for Languages ESP: English for Specific Purposes EFL: English as Foreign Language ESL: English as Second Language GE: General English L2: The second language ULIS: University of Language and International Studies VNU: Vietnam National University vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES AND FIGURES TABLES Page Table 1: Procedure of composing the English handbook for Customs 34 Officers Table 2: Feedback from language experts for modification 41 Table 3: Feedback from Customs experts for modification 44 FIGURES Page Figure 1: Process for preparing new materials 11 Figure 2: Process for selecting vocabulary for the handbook 39 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER I: INTRODUCTION This initial chapter states the research problem and rationale of the study. Aims and objectives of this research are also highlighted together with the three research questions, and then the significance and scope of the study are introduced. Lastly, it provides the organization of the study in order to guide readers into the right track of the paper.

The rationale of the study 1. Northwest Program Northwest Program or Tay Bac Program is a state-level key science and technology program in the 2013 – 2018 period titled "Science and Technology for the Sustainable Development of the Northwest Region" (called in short as the Northwest Program). This program, targeted at Northern midland and mountainous provinces in Bắc Kạn province, involved multiple stakeholders including the Bắc Kạn provincial People’s Committee, the Ministry of Science and Technology, the Ministry of Education and Training in coordination with VNU. The Northern midland and mountainous region has great potential and tremendous advantages for development, but also has to confront with difficulties and challenges in development realities.

Along with many target programs, the investment projects of economic, social, cultural and educational development for the Northwest, on 28th June 2013, implementing the directive of the Prime Minister, the Minister of Science and Technology signed Decision No. 1746/QD-BKHCN on approval of the goals, content and expected product of the Northwest Program. VNU was assigned to be in charge of the program and former VNU President Phùng Xuân Nhạ is the Chairman of the program. The Northwest Program is the concretization of the strategic policy of the Vietnamese Party and State: considering Science & Technology as the primary national policy to promote to the highest degree the intellectual resources and create an impetus for the 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] development of knowledge-based economy in the Northwest region of Vietnam.

By solving issues in the development realities of the region and of each locality, the program hopes to raise production capacity and competitiveness, promote the advantages, resources and potential, to create an impetus for the raising of overall growth level of the region and bring about the practical benefits to the community of ethnic minority groups living in the Northwest provinces, contributing to ensuring the national defense and security. The role of English in Customs at the border gate English has been acknowledged by most countries in the world as an international language. Consequently, English has to be used in international communication both orally and in written communication, for general as well as specific needs. English’s role in the early development of modern technology has cemented its global importance.

In the context of rapid economic globalisation, Vietnam is now conducting international business with countries across the world. As a result, English is increasingly used as a lingua franca by Vietnamese people for foreign interactions and communication. The challenge of communicating at border gates is to create cohesion between culturally distinct workforces. English, often considered a relatively neutral language, acts as a bridge that connects people across countries and cultures, providing a pathway for innovation.

As a result, English has been chosen as an agent language among countries. English has all the capabilities to facilitate the innovation economy because it allows individuals and companies and organizations around the world to communicate, and therefore collaborate toward a common vision or goal. The necessity to conduct a study of composing an English handbook for Customs Officers In the context of international and regional integration and exchange, English communication for work has become an essential requirement for cadres and civil servants in various professions. It is in places where there is a lot of trade and 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] interaction with foreigners.

Among them, the Northwest border customs is considered one of the places where cadres and civil servants have many opportunities to interact with foreigners coming from different countries.