HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN CHÍNH VĂN PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NGÔ VỤ ĐÔNG CỦA NÔNG HỘ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN DŨNG, TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60.15 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Mai Thanh Cúc NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Chính Văn i LỜI CẢM ƠN Trong thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi đã được sự quan tâm giúp đỡ của các tập thể, cá nhân trong và ngoài trường. Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy cô giáo trường Học viện Nông Ngiệp Việt Nam nói chung và các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế và PTNT nói riêng đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu. Đặc biêt tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới thầy giáo PGS.TS Mai Thanh Cúc, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn các phòng ban trong huyện Yên Dũng đã cung cấp cho tôi các số liệu và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành tốt nội dung đề tài.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới những người thân trong gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Chính Văn ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục biểu đồ, sơ đồ. viii Danh mục hộp. ix Trích yếu luận văn.
xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Câu hỏi nghiên cứu. Đóng góp của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm.
Vai trò của phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ. Đặc điểm của phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ. Nội dung nghiên cứu phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ.
Cơ sở thực tiễn. Thực trạng phát triển sản xuất ngô vụ đông ở Việt Nam. Kinh nghiệm phát triển sản xuất ngô vụ đông của một số tỉnh thành trong nước. Một số bài học kinh nghiệm.
Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu.
Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Diện tích, năng suất, sản lượng ngô của nông hộ.
Quy hoạch, kế hoạch phát triển sản xuất ngô vụ đông. Công tác khuyến nông, tập huấn và chuyển giao khoa học kỹ thuật. Liên kết trong sản xuất ngô vụ đông. Nguồn lực cho phát triễn sản xuất ngô vụ đông.
Chi phí đầu tư cho phát triển sản xuất ngô vụ đông của các hộ điều tra. Kết quả và hiệu quả kinh tế trong sản xuất ngô vụ đông của nông hộ điều tra. Đánh giá chung về thực trạng phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ trên địa bàn huyện Yên Dũng. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ trên địa bàn huyện Yên Dũng.
Các yếu tố khách quan. Các yếu tố chủ quan. Định hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất ngô vụ đông trên địa bàn huyện Yên Dũng thời gian tới. Hệ thống các giải pháp.
Kết luận và kiến nghị. 96 Tài liệu tham khảo. 100 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật CC Cơ cấu CN - XD Công nghiệp - Xây dựng GDP Tổng sản phẩm quốc nội GNP Tổng sản phẩm quốc dân HTX Hợp tác xã KH Kế hoạch KHCN Khoa học công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật LĐ Lao động NLN - TS Nông lâm nghiệp - Thủy sản NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NXB Nhà xuất bản TBKH Tiến bộ khoa học TBXH Thương binh xã hội TDTT Thể dục thể thao THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TM - DV Thương mại - Dịch vụ TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản v DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tình hình sản xuất ngô ở Việt Nam qua một số năm.
Tình hình phát triển sản xuất ngô ở các vùng năm 2014. Tình hình sản xuất ngô của tỉnh Vĩnh Phúc (2010-2014). Tình hình sử dụng và phân bổ đất đai trong 3 năm 2013 - 2015. Tình hình lao động và sử dụng lao động của huyện Yên Dũng năm 2013 - 2015.
Giá trị sản xuất các ngành kinh tế huyện Yên Dũng năm 2013 -2015. Thu thập thông tin thứ cấp. Số lượng mẫu điều tra tại các điểm nghiên cứu. Diện tích trồng ngô vụ động của huyện Yên Dũng.
Diện tích gieo trồng cây ngô vụ đông trong tổng diện tích gieo trồng cây vụ đông của huyện Yên Dũng năm 2015. Năng suất ngô vụ đông trên địa bàn huyện Yên Dũng năm 2013 – 2015. Sản lượng ngô vụ đông của huyện Yên Dũng năm 2013 – 2015. Số hộ tham gia sản xuất ngô vụ đông của huyện Yên Dũng.
Diện tích, năng suất, sản lượng ngô vụ đông bình quân của các hộ điều tra. Kết quả tập huấn kỹ thuật sản xuất cây ngô vụ đông của huyện Yên Dũng năm 2013 – 2015. Kết quả tập huấn kỹ thuật sản xuất ngô vụ đông của nông hộ tại các xã nghiên cứu năm 2015. Diện tích đất phục vụ phát triển sản xuất ngô vụ đông năm 2015.
Danh mục thuốc BVTV sử dụng trong sản xuất ngô vụ đông trên địa bàn huyện Yên Dũng. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và thuốc trừ cỏ của nông hộ sản xuất ngô vụ đông. Tình hình sử dụng lao động trong sản xuất ngô vụ đông của các hộ điều tra. Tổng hợp chi phí sản xuất ngô vụ đông năm 2014 – 2015.
Kết quả và hiệu quả kinh tế trong sản xuất ngô vụ đông của nông hộ. Hiệu quả xã hội từ phát triển sản xuất cây ngô vụ đông trên địa bàn huyện Yên Dũng. Phân tích SWOT trong phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ trên địa bàn huyện Yên Dũng .17 Đánh giá của nông hộ về những khó khăn trong phát triển sản xuất ngô vụ đông trên địa bàn huyện Yên Dũng. Đánh giá của nông hộ về cơ chế chính sách phát triển sản xuất ngô vụ đông trên địa bàn huyện Yên Dũng.
Dòng thông tin trao đổi giữa các tác nhân trong sản xuất và tiêu thụ ngô vụ đông ở Yên Dũng. Giá bán ngô tại các vụ thu hoạch. Kinh nghiệm và việc áp dụng khoa học kỹ thuật tại các hộ. Mức hỗ trợ vật tư cho phát triển sản xuất cây ngô vụ động.
Mức ảnh hưởng của trình độ học vấn đến phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ trên địa bàn huyện Yên Dũng .24 Đánh giá của cán bộ quản lý và cán bộ kỹ thuật về ảnh hưởng của trình độ đến phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ. Mức độ đáp ứng các nguồn lực của nông hộ trong sản xuất ngô vụ đông trên địa bàn huyện Yên Dũng. Đánh giá về mức độ ảnh hưởng của các nguồn lực đến phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ. Kế hoạch mở lớp bồi dưỡng kiến thức kinh tế- kỹ thuật-bảo quản chế biến cho hộ trồng ngô trong huyện.
90 vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 3. Cơ cấu đất đai của huyện Yên Dũng năm 2014. Cơ cấu giá trị sản xuất của các ngành kinh tế huyện Yên Dũng năm 2015. Cơ cấu diện tích đất trồng ngô vụ động của huyện Yên Dũng năm 2015.
Cơ cấu sản lượng ngô vụ đông ở các xã thuộc huyện Yên Dũng. Diện tích đất sản xuất cây trồng vụ đông của huyện Yên Dũng năm 2015. Các kênh tập huấn kỹ thuật sản xuất ngô vụ đông của huyện Yên Dũng. Kênh tiêu thụ ngô vụ đông của nông hộ trên địa bàn huyện Yên Dũng.
Yếu tố ảnh hưởng đến ra quyết định trong sản xuất ngô vụ đông của nông hộ. 84 viii DANH MỤC HỘP Hộp 4. Hiệu quả từ việc sản xuất ngô vụ đông sớm. Hiệu quả từ việc chuyển đổi đất sang trồng cây ngô vụ đông.
Sản xuất ngô vụ đông – tạo việc làm cho người lao động. 69 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên Tác giả: Nguyễn Chính Văn Tên luận văn: “Phát triển sản xuất ngô vụ đông của nông hộ trên địa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang” Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 60.15 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Yên Dũng là huyện có nhiều tiềm năng, thế mạnh và truyền thống sản xuất vụ đông của tỉnh Bắc Giang, trong đó đặc biệt là cây ngô vụ đông. Tuy nhiên, quá trình sản xuất ngô vụ đông của huyện Yên Dũng thời gian qua đã bộc lộ một số hạn chế như về năng suất, trình độ thâm canh ngô vụ đông của nông hộ, bên cạnh đó là thị trường đầu ra cho sản phẩm không ổn định. Tất cả những vấn đề trên chưa được giải quyết kịp thời đã làm cho hiệu quả kinh tế trong sản xuất ngô vụ đông của nông hộ chưa cao.