Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - Bộ Y TÉ TRƯÒNG ĐẠI HỌC Y TÉ CÔNG CỌNG TRẦN THỊ ĐỨC HẠNH PHÁT TRIỂN VÀ THỬ NGHIỆM SẢN PHẤM TRUYỀN THÔNG TĂNG CƯÒNG HÃNH VI RỬA MẶT ĐÚNG CHO HỌC SINH KHÔI 4 - 5 TRƯỜNG TIỀU HỌC MỸ TIẾN, XÃ MỸ TIẾN, MỸ LỌC, NAM ĐỊNH TỪ 3/2007 ĐÉN 5/2007. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP cử NHAN Y TẾ CÔNG CỘNG. HÀ NỘI, 2007 BỌ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - BỌ Y TÉ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TÉ CÔNG CỘNG TRÀN THỊ ĐỨC HẠNH PHÁT TRIẺN VÀ THỦ NGHIỆM SẢN PHẨM TRUYỀN THÔNG TĂNG CƯỜNG HÀNH VI RỬA MẶT ĐÚNG CHO HỌC SINH KHÓI 4 -5 TRƯỜNG TIỂU HỌC MỸ TIẾN, XÃ MỸ TIÉN, MỸ Lộc, NAM ĐỊNH, TỪ 3/2007 ĐẾN 5/2007. KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP cử NHÂN Hướng dẫn khoa học: Thạc sĩ.
Lê Thanh Hà Thạc sĩ. Nguyễn Thái Quỳnh Chi Chữ ký Chữ ký HÀ NỘI, 2007 Lời cảm ơn Đe hoàn thành nghiên cứu này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình, trách nhiệm cùa các thầy cô giáo trong nhà trường, gia đình và các bạn bè sinh viên khoá 2. Đặc biệt tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sáu sắc tới Ths. Lè Thanh Hà, Ths.
Nguyễn Thị Quỳnh Chi, Ths. Nguyễn Thuý Quỳnh, Ths. Bùi Văn Trường.những người trực tiếp hướng dãn, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành báo cáo nghiên cứu này. Xin bày tỏ lòng biết ơn đến Uỳ ban nhân dán xã, Trạm y tế xã và Trường tiếu học xã Mỹ Tiên đã tạo điêu kiện thuận lợi và giúp đờ tôi trong quá trình hoàn thành nghiên cứu.
Kết quà nghiên cứu có được như ngày hôm nay chính là nhờ sự chi bảo án cần cùa các thây cô, cùng sự động viên cỉta gia đình và sự giúp đỡ cùa bạn bè, các sinh viên nhóm thực địa Mỹ Tiên trong thời gian qua. Với thời gian còn hạn chế, báo cáo luận vãn cử nhân không thế tránh khỏi những khiêm khuyêt. Rát mong được sự thông cảm, chỉ bảo và đóng góp chân tình cùa quý thầy CÔ và bạn bè. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, thảng 5 năm 2007.
Sinh viên Trần Thị Đức Hạnh i MỤC LỤC Trang ĐẶT VẮN ĐÈ. TỎNG QUAN TÀI LIỆU. PHƯƠNG PHÁP. Mô tả và giải thích ý tưởng thiết kể sản phẩm truyền thông.
Phương pháp thử nghiệm sản phâm truyên thông. Đổi tượng thử nghiệm:. Thời gian và địa điểm:. Thiết kế thử nghiệm:.
Biến số/ tiêu chí thử nghiệm. Thu thập, xử lý và phân tích sổ liệu;. Khía cạnh đạo đức:. Phiếu phát vấn học sinh tìm hiểu nguồn thông tin phù hợp.
Phiếu phát van giáo viên chủ nhiệm tìm hiêu nguôn thông tin. Ket quả chọn kênh và tài liệu phù hợp với học sinh. Hướng dần thảo luận nhóm học sinh và kết quả (TLNHS1). Hướng dẫn thào luận nhóm giáo viên và kết quả.
Hướng dan thảo luận nhóm học sình và kêt quả (TLNHS2). Phiếu phát vấn. Các sản phẩm truyền thông trước và sau thử nghiệm.45 ii DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VIÉT TẮT ĐTV Điều tra viên GET 2020 Chương trình thanh toán mắt hột toàn cầu 2020 GVCN Giáo viên chủ nhiệm IDE Tổ chức phát triển quốc tế ITI Tổ chức mắt hột quốc tế TLNGV Thảo luận nhóm giáo viên TLNHS Thảo luận nhóm học sinh UNICEF Quỹ Nhi đồng liên hiệp quốc WHO Tổ chức Y tế Thế giới 3 DANH MỤC CẤC BẢNG VÀ HÌNH ẢNH Tên bảng Trang Bàng 1: Thông tin chung về đối tượng.17 Bảng 2: Tính rõ ràng, dễ hiểu của nội dung sản phẩm truyền thông.17 Bảng 3: Tính phù hợp với khung cảnh làng quê các em sổng.19 Bảng 4: Tính khuyến khích đổi với học sinh và khả năng thực hiện hành vi.20 Bảng 5: Tính hấp dẫn về kích thước, màu sac của hình ảnh, chữ viết.21 Bảng 6: Sự yêu thích nói chung của các em với hai sản phẩm truyền thông.23 Tên hình ảnh Trang Hình 1. Tranh dán tường trong truyền thông phòng chổng mắt hột tại Nepal.
Những tấm bìa nhò được sử dụng trong giờ học về bệnh mắt hột tại Ethiopia. Tranh dán tường trong chiến dịch truyền thông phòng chống mắt hột cho trẻ em tại Ethiopia. Tranh dán tường dành cho bà mẹ trong chương trình phòng chổng mắt hột Việt Nam. Tranh dán tường sử dụng trong chương trinh phòng chống mắt hột Việt Nam.
Học sinh thực hành rửa tay tại lớp học ở Việt Nam.11 4 TÓM TẢT NGHIÊN cúu Bệnh mắt hột là một viêm kết giác mạc lây lan mạn tính, do vi khuẩn Chlamydia Trachomatis gây nên. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra mù loà, làm giảm chất lượng cuộc sống, giảm khả năng học tập, lao động và ảnh hưởng không nhó tới điều kiện kinh tế xã hội. Trên thế giới, hiện nay khoảng 84 triệu người, chủ yếu là trẻ em, đang nhiễm mắt hột hoạt tính. Tại Việt Nam, tỷ lệ hiện mắc mắt hột hoạt tính của 11 huyện thuộc các tình miền Bắc và miền Trung là 13,4% và trẻ em độ tuổi 6-10 có tỳ lệ mắt hột hoạt tính cao nhất (18,16%).
Nghiên cứu này là đề tài phát triển từ kết quả can thiệp nâng cao kiên thức và thực hành phòng chống bệnh mắt hột ở học sinh tiểu học năm 2006 của nhóm sinh viên K2 trường Đại học Y tế Công cộng, với mục tiêu là “Phát triển và thử nghiệm sản phẩm truyền thông nhằm tăng cường hành vi rửa mặt đúng cho học sinh khối 4-5 trường tiểu học Mỹ Tiến, xã Mỹ Tiến, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, từ tháng 3 năm 2007 đến tháng 5 năm 2007“. Đẻ thu thập thông tin, chúng tôi tiến hành 1 thảo luận nhóm với giáo viên, 3 thảo luận nhóm với 18 học sinh theo hướng dẫn thảo luận kết hợp với phát vấn bảng hỏi tự điền có cấu trúc cho 34 học sinh, số liệu được quản lý và phân tích băng phân mềm SPSS 10. Kết quả cho thấy: Tranh dán tường và đề can dán cặp là hai sản phẩm truyền thông phù hợp với học sinh. Các em đều nhận xét sản phẩm đã miêu tả rõ hành vi “rửa mặt sạch bằng khăn riêng 3 lần 1 ngày” (trên 80%) và câu khẩu hiệu dễ hiểu, rõ ràng (100%).
Có 94,1% các em đồng ý sẽ kể cho bố mẹ, bạn bè về nội dung sản phẩm và 100% đồng ý thực hiện hành động tranh dán tường và đề can khuyên. Hầu hết (trên 80%) các em đều yêu thích các sản phâm truyên thông. Chiêu nghỉ ờ câu thang tàng 1 và khu vực đê xe là những vị trí tốt để dán tranh. Khuyến nghị: Cán bộ y tể học đường nên tiếp tục chinh sửa sàn phẩm truyền thông để sản phẩm phù hợp với học sinh hơn nữa.
Nhà trường và gia đình cần phối hợp nhăc nhờ các em thực hiện hành vi rửa mặt đúng: rửa mặt sạch bằng khăn riêng 3 lần/ ngày. Đồng thời, cả ba bên cần tạo điều kiện hỗ trợ kinh phí thay mới bức tranh khi đã cũ và tặng các em đề can 2 lần/ năm. 1 ĐẶT VẤN ĐÈ Bệnh mắt hột, do vi khuẩn Chlamydia Trachomatis gây nên, là một trong những nguyên nhân hàng đâu gây ra mù loà trên the giới [14]. Bệnh lây truyền từ mat đen mắt qua tay, quần áo hoặc các vật dùng chung như gối, khăn mặt.
Trên the giới, bệnh mắt hột lưu hành tại 55 nước, phần lớn ở Châu Phi, Trung Đông và một số vùng ở Châu Á. Khoảng 10% dân sổ thế giới đang sống trong vùng lưu hành bệnh mắt hột và có nguy cơ mắc bệnh. Hiện nay, có khoảng 84 triệu người, chủ yếu là trẻ em, dang nhiễm mắt hột hoạt tính [4]. ở Việt Nam, theo điều tra dịch tễ học gần đây, tỷ lệ hiện mắc mắt hột hoạt tính ở 11 huyện thuộc các tỉnh miền Băc và mien Trung là 13,4% [4], Theo điều tra dịch tễ học mắt hột (2001), trẻ em độ tuổi 6 - 10 có tỷ lệ mắt hột hoạt tính cao nhất (18,16%) [1], Tại xã Mỹ Tiến, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, trong các năm học trước tỷ lệ mát hột hoạt tính ở học sinh tiểu học đều được duy trì ở mức thấp 3% (2004) và 3,2% (2005) [9].
Tuy nhiên, năm 2006 tỳ lệ mắt hột ở khối tiểu học đã tăng lên mức 7%, cao gấp 2 làn so với những năm học trước, cao hơn hẳn tỳ lệ ở khối mầm non (3,3%), khối trung học cơ sở (1,95%) và với tỷ lệ chung (2,8%) của toàn huyện [8]. Tỷ lệ mắt hột ở học sinh tiểu học cao đồng thời đã ảnh hưởng tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của xã, trong đó có mục tiêu giảm tỷ lệ mắt hột ở học sinh xuống 2,5% vào năm 2006, nên dược lãnh đạo xã và người dân đặc biệt quan tâm [10J. Với mong muốn góp phần cùng địa phương giải quyết vẩn đề mắt hột ở học sinh tiểu học như đã nêu ở trên, nhóm sinh viên thực tập tại xã Mỹ Tiến tham khảo một sô tài liệu vê phòng chông măt hột trẻ em và rút ra rang thay đoi hành vi vệ sinh cá nhân có thể là biện pháp tốt để giảm tỷ lệ mắc bệnh. Nghiên cứu theo dõi tình trạng nhiễm mắt hột hoạt tinh ở trẻ 1 và 2 tuổi trong vòng 6 năm ở Tanzania cho thấy những trẻ mặt sạch có ít nguy cơ bị bệnh hơn những trẻ mặt ban (OR.
Kết quả nghiên 2 cứu dịch tễ học bệnh mắt hột cùa trường Đại học Y tể Công cộng (2005) cũng nêu rõ, ở trẻ 6 - 10 tuổi, các em mặt bẩn có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những em mặt sạch (OR— 5,30; KTC 95%: 1,79 — 15,73); các em có gối riêng sẽ có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn (OR=0,51; KTC 95%: 0,29 - 0,90) [4]. Chính vì những lí do nêu trên, trong thời gian từ tháng 11 năm 2006 đển tháng 1 nãm 2007 thực tập tại địa phương, nhóm sinh viên đã tiến hành triển khai can thiệp “Nâng cao kiến thức và thực hành phòng chống mắt hột ở học sinh khối 4 - 5 trường tiểu học Mỹ Tiến”. Chúng tôi đã xây dựng hoàn chình một bản kế hoạch can thiệp trọng tâm vào việc thay đồi hành vi vệ sinh cá nhân và khả thi trong điều kiện của địa phương. Cụ thể, để đa dạng hình thức truyền thông tại trường chúng tôi đã tổ chức khá tốt các hoạt động như nói chuyện về phòng chống mẳt hột, thi thực hành rửa mặt sạch, treo khẩu hiệu “Hãy rửa mặt sạch bằng khăn riêng để phòng bệnh mắt hột” tại trường.
Ket quả là các em đã biết được thêm nhiều thông tin về phòng chổng mất hột, thuộc được câu thông điệp [2] và hưởng ứng trò chơi rất nhiệt tỉnh.