Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Nông Nghiệp Hàng Hóa Tại Huyện Tiên Du, Tỉnh Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tren địa bàn huyện tiên du tỉnh bắc ninh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lại Đắc Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Minh Hiền
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục sơ đồ
• 1.4. Danh mục hộp
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 1.5.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.5.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.5.2.1. Mục tiêu chung
• 1.5.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.5.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5.4. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.6. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.6.1. Các khái niệm liên quan
• 1.6.2. Sự cần thiết phải phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.6.3. Đặc điểm của phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.6.4. Nội dung phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.6.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.6.6. Cơ sở thực tiễn
• 1.6.7. Kinh nghiệm phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở một số nước trên thế giới
• 1.6.8. Kinh nghiệm phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở Việt Nam
• 1.6.9. Bài học kinh nghiệm phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.7.1.1. Đặc điểm về tự nhiên
• 1.7.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 1.7.2. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường
• 1.7.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.3.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.7.3.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.7.3.3. Phương pháp xử lý thông tin
• 1.7.3.4. Phương pháp phân tích thông tin
• 1.7.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.8. Kết quả và thảo luận
• 1.8.1. Thực trạng phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
• 1.8.1.1. Khái quát tình hình sản xuất ngành nông nghiệp huyện Tiên Du
• 1.8.1.2. Thực trạng quy hoạch cho phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.8.1.3. Phát triển các hình thức tổ chức sản xuất cho phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.8.1.4. Xây dựng cơ sở hạ tầng cho phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.8.1.5. Chuyển giao thiết bị kỹ thuật và công nghệ sản xuất trong nông nghiệp
• 1.8.1.6. Huy động và sử dụng các yếu tố đầu vào trong phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa
• 1.8.1.7. Tổ chức tiêu thụ sản phẩm
• 1.8.2. Kết quả và hiệu quả trong phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa huyện Tiên Du
• 1.8.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
• 1.8.3.1. Yếu tố tự nhiên
• 1.8.3.2. Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước
• 1.8.3.3. Nguồn lực cho phát triển
• 1.8.3.4. Thị trường
• 1.8.3.5. Năng lực tổ chức của cán bộ thực hiện
• 1.8.3.6. Đặc điểm của nông dân
• 1.8.4. Định hướng và một số giải pháp nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
• 1.8.4.1. Định hướng về phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Tiên Du
• 1.8.4.2. Giải pháp nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Tiên Du
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 2.1. Đối với Nhà nước
• 2.2. Đối với tỉnh Bắc Ninh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Nông Nghiệp Hàng Hóa Tại Huyện Tiên Du

Phát triển nông nghiệp hàng hóa tại huyện Tiên Du, Bắc Ninh, là một trong những vấn đề quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Huyện Tiên Du có tổng diện tích tự nhiên 9568,64 ha, với 14 đơn vị hành chính cấp xã. Nông nghiệp không chỉ đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và truyền thống của người dân nơi đây. Việc phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa sẽ giúp nâng cao giá trị sản xuất, tạo ra nhiều việc làm và cải thiện đời sống cho người dân.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Và Kinh Tế Của Huyện Tiên Du

Huyện Tiên Du có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, với đất đai màu mỡ và nguồn nước dồi dào. Kinh tế nông thôn tại đây chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, với nhiều loại cây trồng và vật nuôi đa dạng. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng gặp phải nhiều thách thức như biến đổi khí hậu và thị trường tiêu thụ không ổn định.

1.2. Vai Trò Của Nông Nghiệp Trong Kinh Tế Địa Phương

Nông nghiệp tại huyện Tiên Du không chỉ là nguồn cung cấp thực phẩm mà còn là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình. Sản xuất nông nghiệp hàng hóa giúp tăng cường khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững cho địa phương.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Nông Nghiệp Hàng Hóa Tại Tiên Du

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng phát triển nông nghiệp hàng hóa tại huyện Tiên Du vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn lực, biến đổi khí hậu, và sự cạnh tranh từ các vùng khác đang gây khó khăn cho nông dân. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất còn hạn chế, dẫn đến năng suất và chất lượng sản phẩm chưa đạt yêu cầu.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Lực Đầu Tư

Nhiều hộ nông dân tại Tiên Du gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn đầu tư cho sản xuất. Điều này ảnh hưởng đến khả năng áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm không ổn định.

2.2. Biến Đổi Khí Hậu Và Tác Động Đến Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp tại Tiên Du. Thời tiết thất thường, hạn hán và lũ lụt làm giảm năng suất cây trồng và ảnh hưởng đến chăn nuôi. Điều này đòi hỏi nông dân phải có những biện pháp ứng phó hiệu quả.

III. Phương Pháp Phát Triển Nông Nghiệp Hàng Hóa Tại Huyện Tiên Du

Để phát triển nông nghiệp hàng hóa bền vững, huyện Tiên Du cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc tăng cường hợp tác xã nông nghiệp, áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất là những giải pháp quan trọng. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận thị trường và nguồn vốn.

3.1. Tăng Cường Hợp Tác Xã Nông Nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối nông dân với thị trường. Việc thành lập và phát triển các hợp tác xã sẽ giúp nông dân chia sẻ kinh nghiệm, giảm chi phí sản xuất và nâng cao giá trị sản phẩm.

3.2. Áp Dụng Công Nghệ Mới Trong Sản Xuất

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các công nghệ như tưới tiêu thông minh, giống cây trồng mới và quy trình sản xuất hiện đại cần được khuyến khích và hỗ trợ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Tiên Du

Nghiên cứu thực trạng phát triển nông nghiệp hàng hóa tại huyện Tiên Du cho thấy nhiều kết quả khả quan. Giá trị sản xuất nông nghiệp đã tăng lên đáng kể trong những năm qua. Tuy nhiên, vẫn cần có những giải pháp cụ thể để duy trì và phát triển bền vững.

4.1. Kết Quả Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Tiên Du

Giá trị sản xuất nông nghiệp của huyện Tiên Du đã đạt trên 289 tỷ đồng vào năm 2017, tăng 20.900 triệu đồng so với năm 2015. Điều này cho thấy sự phát triển tích cực của ngành nông nghiệp hàng hóa tại địa phương.

4.2. Các Mô Hình Sản Xuất Hiệu Quả

Một số mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hóa tại Tiên Du đã cho thấy hiệu quả cao, như mô hình trồng rau sạch và chăn nuôi gia cầm. Những mô hình này cần được nhân rộng và phát triển hơn nữa để nâng cao giá trị sản xuất.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Cho Nông Nghiệp Hàng Hóa Tại Tiên Du

Phát triển nông nghiệp hàng hóa tại huyện Tiên Du là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, nông dân và các tổ chức liên quan. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

5.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa tại Tiên Du cần tập trung vào tính bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các chính sách hỗ trợ nông dân cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

Huyện Tiên Du cần mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp, học hỏi kinh nghiệm từ các nước phát triển và áp dụng các công nghệ tiên tiến vào sản xuất. Điều này sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp hàng hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển nông nghiệp sản xuất hàng hóa là xu thế tất yếu trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn Việt Nam. Huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh sở hữu tổng diện tích tự nhiên 9.568,64 ha với 14 đơn vị hành chính cấp xã, giữ vị trí chiến lược trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Đến năm 2017, giá trị sản xuất nông nghiệp của huyện đạt trên 289 tỷ đồng, tăng 20,9 tỷ đồng so với năm 2015, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 103,81%/năm.

Tuy nhiên, tiềm năng kinh tế nông nghiệp của địa phương chưa được khai thác tương xứng. Hoạt động sản xuất nông sản hàng hóa còn nhỏ lẻ, phân tán, nặng tính tự cấp tự túc và phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên. Diện tích đất canh tác có xu hướng thu hẹp trước sức ép đô thị hóa và phát triển công nghiệp. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất chưa đồng bộ, tỷ lệ nông sản tiêu thụ qua hợp đồng còn thấp, khiến giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị diện tích chưa cao.

Xuất phát từ thực tiễn trên, nghiên cứu tập trung giải quyết các mục tiêu trọng tâm: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp hàng hóa; Đánh giá toàn diện thực trạng và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sản xuất nông nghiệp hàng hóa tại Tiên Du giai đoạn 2015 - 2017; Đề xuất hệ thống giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, bền vững đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ vững chắc giúp địa phương nâng cao thu nhập bình quân cho nông hộ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi và xác lập mô hình chuỗi giá trị nông sản hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết kinh tế thị trường, lý thuyết phát triển nông nghiệp bền vững và mô hình liên kết chuỗi giá trị nông sản theo định hướng của các nhà kinh tế học nông nghiệp. Nền tảng lý luận của đề tài xoay quanh các khái niệm cốt lõi:

• Nông nghiệp hàng hóa: Kiểu tổ chức sản xuất nông nghiệp hướng tới thị trường, trong đó tỷ lệ sản phẩm nông sản bán ra vượt trên 50% tổng sản lượng sản xuất, đặt mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận và đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng.
• Tăng trưởng và phát triển nông nghiệp: Sự biến đổi đồng thời về lượng (sản lượng, doanh thu, năng suất) và về chất (cơ cấu ngành, chất lượng sản phẩm, thể chế quản lý và phúc lợi xã hội ở nông thôn).
• Liên kết bốn nhà: Mô hình phối hợp giữa Nhà nước, Nhà khoa học, Doanh nghiệp và Nhà nông theo Quyết định số 80/2002/QĐ-TTg nhằm hình thành chuỗi giá trị khép kín từ cung ứng đầu vào, chuyển giao kỹ thuật đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Khung phân tích của đề tài tiếp cận toàn diện từ các yếu tố nguồn lực đầu vào (đất đai, lao động, vốn, giống cây con và tiến bộ kỹ thuật), công tác quy hoạch, hình thức tổ chức sản xuất đến kênh phân phối và đánh giá hiệu quả trên ba phương diện kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm bảo đảm tính khách quan, khoa học:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ Niên giám thống kê huyện Tiên Du giai đoạn 2012 - 2017, các báo cáo tổng kết của Ủy ban nhân dân huyện, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các văn bản chính sách của Trung ương và tỉnh Bắc Ninh. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu điều tra bảng hỏi cấu trúc và phỏng vấn sâu.
• Quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu điều tra gồm 105 đối tượng, bao gồm 90 hộ sản xuất nông nghiệp (hộ nông dân chuyên canh và chủ trang trại) cùng 15 cán bộ chuyên trách quản lý nông nghiệp cấp huyện và cấp xã. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng tại 3 xã đại diện cho các tiểu vùng sinh thái nông nghiệp của huyện: Tân Chi (vùng bãi ven sông chuyên canh rau màu), Lạc Vệ (vùng chuyên canh lúa và chăn nuôi tập trung) và Cảnh Hưng (vùng phát triển kinh tế trang trại tổng hợp).
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh tốc độ tăng trưởng, phân tích chi phí - lợi nhuận trên đơn vị diện tích (sào canh tác 360 m2) và ma trận phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức (SWOT). Việc lựa chọn các phương pháp này giúp lượng hóa chính xác hiệu quả kinh tế và nhận diện rõ ràng các điểm nghẽn nội tại trong mô hình sản xuất nông nghiệp của huyện.
• Thời gian nghiên cứu: Thu thập số liệu thứ cấp giai đoạn 2015 - 2017; điều tra khảo sát thực địa thực hiện từ tháng 5/2017 đến tháng 5/2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực chứng giai đoạn 2015 - 2017 tại huyện Tiên Du cho thấy những chuyển biến rõ nét trong bức tranh kinh tế nông nghiệp:

• Tăng trưởng giá trị sản xuất toàn ngành: Tổng giá trị sản xuất nông nghiệp năm 2017 đạt hơn 289 tỷ đồng, tăng 20,9 tỷ đồng so với năm 2015. Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 103,81%/năm, khẳng định vai trò trụ cột của nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế địa phương.
• Xu hướng chuyển dịch diện tích gieo trồng: Tổng diện tích gieo trồng toàn huyện giảm từ 10.506,8 ha năm 2015 xuống còn 9.952 ha năm 2017, tương đương mức giảm 554,8 ha sau 3 năm. Nguyên nhân chủ yếu do chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang công nghiệp, đô thị và điều kiện thời tiết biến động. Dù vậy, cơ cấu cây trồng có sự chuyển đổi tích cực sang cây thực phẩm và hoa màu có giá trị kinh tế cao.
• Sự bứt phá của ngành chăn nuôi gia cầm hàng hóa: Tổng đàn gia cầm năm 2015 đạt 227.330 con, đến năm 2017 tăng lên 265.954 con, tăng thêm 38.624 con với tốc độ tăng trưởng bình quân 8,17%/năm. Sản lượng thịt hơi xuất chuồng tăng từ 1.364 tấn năm 2015 lên 1.595 tấn năm 2017 (tăng 231 tấn, tăng bình quân 8,13%/năm). Giá trị sản xuất gia cầm năm 2017 đạt 63,93 tỷ đồng so với 55,96 tỷ đồng năm 2015, đạt tốc độ tăng bình quân 6,9%/năm.
• Chênh lệch giá trị hàng hóa bình quân nông hộ giữa các xã: Khảo sát tại 3 xã điểm năm 2017 ghi nhận giá trị sản phẩm hàng hóa bình quân cao nhất tại xã Tân Chi đạt 14,76 triệu đồng/hộ (trồng trọt đóng góp 8,65 triệu đồng, chiếm 58,6%; chăn nuôi đạt 6,11 triệu đồng, chiếm 41,4%). Xã Lạc Vệ đạt 14,54 triệu đồng/hộ (trồng trọt đạt 6,42 triệu đồng, chiếm 44,15%; chăn nuôi đạt 8,12 triệu đồng, chiếm 55,85%). Xã Cảnh Hưng đạt 14,28 triệu đồng/hộ (trồng trọt đạt 9,20 triệu đồng, chiếm 64,43%; chăn nuôi đạt 5,08 triệu đồng, chiếm 35,57%).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy phát triển nông nghiệp hàng hóa tại Tiên Du bước đầu khai thác được lợi thế vị trí tiếp cận vùng tiêu thụ lớn như Hà Nội và các khu công nghiệp Bắc Ninh. Tuy nhiên, tỷ lệ giá trị hàng hóa trên tổng sản phẩm còn khiêm tốn do mô hình sản xuất vẫn chủ yếu ở quy mô hộ nhỏ lẻ.

Dữ liệu nghiên cứu về cơ cấu doanh thu và chi phí sản xuất giữa các xã khảo sát có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột ghép so sánh giá trị sản phẩm hàng hóa trồng trọt và chăn nuôi, kết hợp bảng cân đối chi phí đầu vào và lợi nhuận thuần trên từng sào canh tác rau an toàn và quy mô đàn lợn thịt. Cách trình bày này làm nổi bật sự chênh lệch rõ rệt về hiệu quả sinh lời giữa các mô hình có ứng dụng kỹ thuật và liên kết thị trường so với mô hình canh tác truyền thống.

So sánh với kinh nghiệm phát triển nông nghiệp hàng hóa của Thái Lan trong việc kiểm soát chất lượng qua hợp đồng nông sản tiêu chuẩn và Nhật Bản về thâm canh công nghệ cao trên quỹ đất hẹp, huyện Tiên Du còn thiếu một cơ chế kết nối cung cầu chuyên nghiệp. Nghiên cứu thực tế tại huyện Lạng Giang (tỉnh Bắc Giang) với các mô hình trồng rau xuất khẩu mang lại thu nhập 80 - 120 triệu đồng/ha cho thấy, Tiên Du hoàn toàn có thể nâng cao giá trị gia tăng nếu hình thành được vùng chuyên canh tập trung gắn với nhà máy chế biến.

Nguyên nhân căn bản của các tồn tại là do quy hoạch vùng sản xuất chưa đủ mạnh, hạ tầng thủy lợi nội đồng một số nơi xuống cấp, mối liên kết bốn nhà còn hình thức và người dân thiếu vốn dài hạn để đầu tư thiết bị hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa bền vững tại huyện Tiên Du đến năm 2025, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Hoàn thiện công tác quy hoạch và thúc đẩy dồn điền đổi thửa: Ủy ban nhân dân huyện Tiên Du chủ trì phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Ninh rà soát, điều chỉnh quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung giai đoạn 2018 - 2025. Phấn đấu xây dựng 100% diện tích chuyên canh rau màu chất lượng cao tại các xã ven sông như Tân Chi, Cảnh Hưng và các khu chăn nuôi tập trung xa khu dân cư tại Lạc Vệ, mục tiêu nâng giá trị sản xuất đạt trên 150 triệu đồng/ha/năm.
• Đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa đồng bộ: Trạm Khuyến nông huyện phối hợp cùng các viện nghiên cứu và doanh nghiệp giống tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật VietGAP, kỹ thuật bảo quản sau thu hoạch cho nông dân. Đặt mục tiêu đến năm 2023 phổ cập 100% quy trình sản xuất an toàn sinh học cho các chủ hộ điều tra và nâng tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất, thu hoạch lên mức 85 - 90%.
• Thiết lập chuỗi liên kết bốn nhà và mở rộng thị trường tiêu thụ: Phòng Kinh tế huyện và Liên minh Hợp tác xã giữ vai trò đầu mối kết nối nông hộ với các doanh nghiệp phân phối lớn, chuỗi siêu thị và bếp ăn khu công nghiệp tại Bắc Ninh và Hà Nội. Phấn đấu giai đoạn 2019 - 2025 đạt tỷ lệ trên 60% sản lượng nông sản hàng hóa được bao tiêu qua hợp đồng kinh tế có cơ chế chia sẻ rủi ro rõ ràng.
• Mở rộng chính sách tín dụng ưu đãi và hỗ trợ nguồn vốn đầu tư: Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) và Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện triển khai quyết liệt các gói vay theo Nghị định số 41/2010/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi. Tạo điều kiện cho hơn 75% số hộ sản xuất nông nghiệp quy mô trang trại tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn với hạn mức vay từ 100 đến 200 triệu đồng/hộ, hỗ trợ lãi suất trong 2 năm đầu để đầu tư nhà lưới, chuồng lạnh và hệ thống tưới tự động.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham khảo thực tiễn và học thuật sâu rộng cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách cấp huyện, tỉnh: Cán bộ Ủy ban nhân dân huyện Tiên Du, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trạm Khuyến nông có thể sử dụng dữ liệu thực chứng và hệ thống giải pháp của luận văn làm căn cứ xây dựng đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, quy hoạch sử dụng đất và ban hành chính sách khuyến nông giai đoạn 2020 - 2025.
• Ban quản trị Hợp tác xã và chủ trang trại nông nghiệp: Lãnh đạo các Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp tại Tiên Du và các địa bàn lân cận có thể ứng dụng các phát hiện về kênh tiêu thụ và phương thức liên kết để tái cấu trúc mô hình sản xuất, nâng cao năng lực đàm phán giá bán với thương lái và doanh nghiệp bao tiêu.
• Doanh nghiệp chế biến, phân phối nông sản và cung ứng vật tư: Các doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội đầu tư vùng nguyên liệu sạch tại Bắc Ninh có thể nắm bắt bức tranh chi tiết về cơ cấu mùa vụ, năng lực cung ứng lợn thịt, gia cầm và rau an toàn để ký kết hợp đồng liên kết thu mua dài hạn.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Kinh tế nông nghiệp: Đề tài là tài liệu tham khảo bổ ích về phương pháp phân tích kinh tế vi mô, quy trình điều tra nông hộ 105 mẫu và khung phân tích phát triển nông nghiệp hàng hóa ứng dụng tại vùng đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

• Tiêu chí nào xác định một mô hình sản xuất nông nghiệp đã chuyển sang hướng hàng hóa? Một mô hình nông nghiệp được xác định là sản xuất hàng hóa khi tỷ lệ nông sản đưa ra trao đổi, mua bán trên thị trường chiếm trên 50% tổng sản lượng sản xuất ra. Mục tiêu của nông hộ chuyển từ tự cấp tự túc sang tối đa hóa lợi nhuận, chủ động ứng dụng kỹ thuật và liên kết thị trường, tương tự như mô hình nông hộ tại xã Tân Chi đạt giá trị hàng hóa 14,76 triệu đồng/hộ.

• Điểm nghẽn lớn nhất kìm hãm sản xuất nông sản hàng hóa tại huyện Tiên Du giai đoạn 2015 - 2017 là gì? Điểm nghẽn lớn nhất là đất đai còn manh mún, tổng diện tích gieo trồng giảm 554,8 ha sau 3 năm do tốc độ đô thị hóa nhanh. Bên cạnh đó, mối liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân còn lỏng lẻo, tiêu thụ qua kênh thương lái tự do chiếm tỷ lệ chi phối, dẫn đến tình trạng giá cả bấp bênh khi vào chính vụ thu hoạch.

• Ngành chăn nuôi gia cầm huyện Tiên Du đã đạt được những bước tăng trưởng cụ thể nào? Giai đoạn 2015 - 2017, đàn gia cầm toàn huyện tăng từ 227.330 con lên 265.954 con, đạt tốc độ tăng bình quân 8,17%/năm. Sản lượng thịt hơi xuất chuồng tăng 231 tấn, đạt 1.595 tấn năm 2017, đưa tổng giá trị sản xuất ngành gia cầm đạt 63,93 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 6,9%/năm và trở thành mũi nhọn kinh tế quan trọng.

• Chính sách tín dụng nông nghiệp đóng vai trò gì trong việc chuyển đổi sản xuất hàng hóa? Chính sách tín dụng theo Nghị định số 41/2010/NĐ-CP cung cấp nguồn lực vốn thiết yếu giúp nông hộ mở rộng quy mô chuồng trại, mua sắm máy móc và cây con giống năng suất cao. Vốn vay kịp thời giúp giải quyết áp lực thiếu vốn lưu động, giảm phụ thuộc vào tín dụng đen và gia tăng tỷ suất lợi nhuận trên mỗi sào đất canh tác.

• Kinh nghiệm quốc tế nào có thể vận dụng linh hoạt vào thực tế nông nghiệp Tiên Du? Huyện Tiên Du có thể học tập mô hình Cục Nội thương Thái Lan trong việc ban hành mẫu hợp đồng nông sản tiêu chuẩn để bảo vệ quyền lợi nông dân khi liên kết với doanh nghiệp. Đồng thời, địa phương có thể áp dụng bài học Nhật Bản về phát triển công nghệ cao trên quy mô diện tích nhỏ và đưa công nghiệp chế biến về địa bàn nông thôn.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tại địa bàn cấp huyện vùng đồng bằng sông Hồng.
• Đánh giá trung thực thực trạng kinh tế nông nghiệp Tiên Du giai đoạn 2015 - 2017 với giá trị sản xuất vượt 289 tỷ đồng và sự bứt phá nổi bật của ngành chăn nuôi gia cầm đạt 63,93 tỷ đồng.
• Nhận diện chính xác 7 nhóm yếu tố tác động và làm rõ các rào cản về manh mún đất đai, giảm diện tích gieo trồng và liên kết chuỗi giá trị còn lỏng lẻo.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ về quy hoạch vùng, chuyển giao khoa học kỹ thuật, phát triển thị trường và hỗ trợ vốn tín dụng với lộ trình triển khai rõ ràng từ năm 2018 đến năm 2025.
• Cung cấp cơ sở khoa học và nguồn dữ liệu thực chứng tin cậy cho các nhà hoạch định chính sách, hợp tác xã và nông hộ trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

Các cấp chính quyền địa phương, các hợp tác xã và doanh nghiệp cần nhanh chóng phối hợp hành động, triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng và bao tiêu sản phẩm để thúc đẩy nền nông nghiệp Tiên Du phát triển hiện đại và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LẠI ĐẮC CƯỜNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG SẢN XUẤT HÀNG HÓA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Minh Hiền NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Lại Đắc Cường i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để có thể hoàn thành luận văn này, tôi xin được gửi những lời cảm ơn chân thành tới Ban Giám Hiệu Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Phát triển nông thôn; xin được cảm ơn các Thầy giáo, Cô giáo đã mang những tâm huyết truyền đạt cho tôi những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới PGS. TS Nguyễn Thị Minh Hiền - người đã nhiệt tình dành nhiều thời gian, tạo mọi điều kiện thuận lợi và hướng dẫn về phương pháp khoa học và cách thức thực hiện các nội dung của đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo UBND huyện Tiên Du, các phòng, ban chuyên môn của huyện, UBND các xã Tân Chi, Lạc Vệ, Cảnh Hưng cùng các hộ nông dân tại 3 xã trên đã tiếp nhận, nhiệt tình giúp đỡ và cung cấp các thông tin, số liệu cần thiết phục vụ cho quá trình nghiên cứu hoàn thiện đề tài. Trong quá trình làm nghiên cứu, bản thân tôi đã luôn luôn cố gắng để hoàn thành tốt luận văn, đã tham khảo nhiều tài liệu liên quan và đã gặp gỡ các thầy giáo, cô giáo cùng bạn bè, đồng nghiệp để trao đổi, tiếp thu những ý kiến hay có giá trị.

Tuy nhiên, do điều kiện về thời gian và trình độ nghiên cứu của bản thân còn những hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự quan tâm đóng góp ý kiến của Thầy Cô, bạn bè và đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Lại Đắc Cường ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục sơ đồ. ix Danh mục hộp.

ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Ý nghĩa khoa học của đề tài. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Các khái niệm liên quan. Sự cần thiết phải phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa.

Đặc điểm của phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Nội dung phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Cơ sở thực tiễn.

Kinh nghiệm phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở một số nước trên thế giới. 22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Kinh nghiệm phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm về tự nhiên. Đặc điểm kinh tế xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập tông tin. Phương pháp xử lý thông tin.

Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả và thảo luận. Thực trạng phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh.

Khái quát tình hình sản xuất ngành nông nghiệp huyện Tiên Du. Thực trạng quy hoạch cho phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Phát triển các hình thức tổ chức sản xuất cho phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Xây dựng cơ sở hạ tầng cho phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa.

Chuyển giao thiết bị kỹ thuật và công nghệ sản xuất trong nông nghiệp. Huy động và sử dụng các yếu tố đầu vào trong phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Tổ chức tiêu thụ sản phẩm. Kết quả và hiệu quả trong phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa huyện Tiên Du.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. 86 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Yếu tố tự nhiên. Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Nguồn lực cho phát triển. Thị trường. Năng lực tổ chức của cán bộ thực hiện. Đặc điểm của nông dân.

Định hướng và một số giải pháp nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Định hướng về phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Tiên Du. Giải pháp nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Tiên Du. Kết luận và kiến nghị.

Đối với Nhà nước. Đối với tỉnh Bắc Ninh. 109 Tài liệu tham khảo. 112 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật CNH - HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa DN Doanh nghiệp DT Diện tích HQ Hiệu quả HTX Hợp tác xã HTXDVNN Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp KQ Kết quả KHKT Khoa học kỹ thuật LĐTBXH Lao động thương binh xã hội PTNT Phát triển nông thôn SX Sản xuất TBKT Tiến bộ kỹ thuật UBND Ủy ban nhân dân VLXD Vật liệu xây dựng vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Tình hình phân bổ và sử dụng đất đai huyện Tiên Du giai đoạn 2015 - 2017. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2012 - 2017. Tình hình dân số và lao động huyện Tiên Du giai đoạn 2015 - 2017. Bảng thu thập tài liệu, số liệu đã công bố.

Số mẫu điều tra ở các nhóm đối tượng địa bàn điều tra. Bảng phân tích SWOT. Cơ cấu giá trị sản xuất ngành nông nghiệp huyện Tiên Du 2015-2017. Diện tích gieo trồng của huyện Tiên Du năm 2015 – 2017.

Diện tích, năng suất, sản lượng cây lương thực của huyện năm 2015 – 2017. Diện tích, năng suất, sản lượng cây thực phẩm của huyện Tiên Du năm 2015 - 2017. Diện tích, năng suất, sản lượng cây công nghiệp năm 2015 – 2017. Kết quả chăn nuôi của huyện Tiên Du năm 2015-2017.

Quy hoạch cho phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa của huyện Tiên Du đến năm 2020 và 2025. Tình hình phát triển các loại hình tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa 2015-2017. Đánh giá của hộ điều tra về cơ sở hạ tầng. Tình hình sử dụng đất đai và lao động, vốn của các hộ trồng rau.

Tình hình huy động và sử dụng đất đai, lao động và vốn của các hộ điều tra sản xuất lợn thịt. Đánh giá của hộ điều tra về mức độ thay đổi kiến thức sau khi được chuyển giao khoa học kĩ thuật. Tình hình liên kết trong tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp ở các xã điều tra. Hình thức tiêu thụ sản phẩm rau.

Phương thức thanh toán của các hộ nông dân trồng rau. Tình hình tiêu thụ lợn thịt bình quân của các hộ điều tra năm 2017. 80 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sản lượng, giá trị sản lượng hàng hóa của ngành trồng trọt năm 2015 – 2017.

Kết quả và hiệu quả sản xuất cho 1 sào rau của các hộ điều tra năm 2017. Sản lượng, giá trị sản lượng hàng hóa ngành chăn nuôi 2015-2017. Kết quả và hiệu quả chăn nuôi lợn thịt hàng hóa của các hộ điều tra năm 2017. Cơ cấu thu nhập hộ nông dân trong huyện năm 2017.

Quy mô và cơ cấu giá trị sản phẩm hàng hóa bình quân ở hộ nông dân điều tra năm 2017. Đánh giá của hộ điều tra về mức độ hưởng lợi từ các chính sáchcủa Đảng và Nhà nước. Thông tin chung về cán bộ chỉ đạo sản xuất nông nghiệp ở huyện Tiên Du. Nhận thức của các chủ hộ được điều tra về sản xuất nông sản hàng hóa.

Phân tích ma trận SWOT. 98 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 3. Bản đồ huyện Tiên Du trong tỉnh Bắc Ninh. Kênh tiêu thụ sản phẩm rau của các hộ điều tra.

78 DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ý kiến của cán bộ chuyên môn huyện Tiên Du về việc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Ý kiến của người sản xuất về việc mua các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất nông sản hàng hóa. Ý kiến của lao động được điều tra về vay vốn sản xuất hàng hóa.

Ý kiến của hộ điều tra về yếu tố về thời tiết, khí hậu, dịch bệnh. Ý kiến của cán bộ địa phương về việc thiếu lao động cho sản xuất nông nghiệp hàng hóa. 91 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lại Đắc Cường Tên luận văn: “Giải pháp phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh”.