Chương 1: Vấn Đề Lý Luận Về Phát Triển Nhà Ở Xã Hội Cho Người Thu Nhập Thấp

Chương 1 trình bày lý luận về phát triển nhà ở xã hội, phân tích các vấn đề cơ bản và giải pháp nâng cao hiệu quả trong lĩnh vực này.

• Tác giả: Võ Đại Hiệp
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Phi Nga
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Nhà Ở Cho Người Thu Nhập Thấp Trên Địa Bàn Thành Phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Tình hình nghiên cứu
• Giới hạn nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp mới của đề tài
• Cấu trúc của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP
• 1.1. NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP
• 1.1.1. Một số khái niệm trên thế giới về nhà ở
• 1.1.2. Khái niệm về nhà ở xã hội - Nhà ở cho người thu nhập thấp ở Việt Nam
• 1.1.3. Khái niệm về người (hộ) thu nhập thấp
• 1.1.4. Đặc điểm và vai trò của nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.1.5. Đối tượng cung cấp và quản lý nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.1.6. Đối tượng thụ hưởng nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.1.7. Điều kiện được mua, thuê, thuê mua nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.1.8. Hợp đồng và trình tự, thủ tục mua, thuê, thuê mua nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.1.9. Giải pháp cho đối tượng muốn sở hữu nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.2. PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP
• 1.2.1. Khái niệm phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.2.2. Nội dung phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.2.2.1. Phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp về mặt số lượng
• 1.2.2.2. Phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp về loại hình cung ứng, dịch vụ cung cấp và nâng cao chất lượng nhà
• 1.2.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển nhà ở cho người thu nhập
• 1.2.3.1. Những nhân tố ảnh hưởng đến cung nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.2.3.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến cầu nhà ở cho người thu nhập thấp
• 1.3. CÁC CÔNG CỤ PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP
• 1.3.1. UBND tỉnh, thành phố
• 1.3.2. Sở Xây dựng
• 1.3.3. Sở Tài nguyên và Môi trường
• 1.3.4. Sở Kế hoạch và Đầu tư
• 1.3.5. UBND cấp quận (huyện), phường (xã)
• 1.3.6. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động
• 1.3.7. Hệ thống ngân hàng
• 1.3.8. Cơ quan nghiên cứu, dự báo
• 1.4. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ TRONG NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP
• 1.4.1. Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới
• 1.4.1.1. Kinh nghiệm phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp ở Hàn Quốc
• 1.4.1.2. Kinh nghiệm phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp ở Singapore
• 1.4.2. Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước
• 1.4.2.1. Kinh nghiệm thành phố Hà Nội
• 1.4.2.2. Kinh nghiệm thành phố Hồ Chí Minh
• 1.4.2.3. Kinh nghiệm tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
• 1.4.3. Những bài học kinh nghiệm đúc rút cho Việt Nam và thành phố Đà Nẵng
• 1.4.3.1. Kinh nghiệm quốc tế
• 1.4.3.2. Kinh nghiệm trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Đánh giá tác động của các yếu tố tự nhiên - kinh tế - xã hội đến việc phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
• 2.2. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Điều kiện nhà ở hiện tại của thành phố Đà Nẵng
• 2.2.2. Cân đối cung - cầu về nhà ở cho người thu nhập thấp tại TP
• 2.2.3. Giá nhà ở cho người thu nhập thấp tại thành phố Đà Nẵng trong những năm gần đây
• 2.3. HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN TP.ĐÀ NẴNG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
• 2.3.1. Một số quy định pháp quy và các chương trình phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp của thành phố Đà Nẵng
• 2.3.2. Các nhà đầu tư nhà ở cho người thu nhập thấp tại thành phố Đà Nẵng
• 2.3.3. Kết quả phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp tại Đà Nẵng
• 2.3.3.1. Phát triển về diện tích nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.3.3.2. Phát triển về dịch vụ cung cấp nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.3.3.3. Thực trạng về chất lượng nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.3.4. Những hạn chế trong phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và nguyên nhân trong thời gian qua
• 2.3.5. Điều tra về nhu cầu trong thời gian tới và các vấn đề liên quan đến nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
• 2.3.5.1. Biểu mẫu điều tra
• 2.3.5.2. Xây dựng bảng câu hỏi
• 2.3.5.3. Phạm vi và đối tượng điều tra
• 2.3.5.4. Phương pháp điều tra và đánh giá
• 2.3.5.5. Thời gian thực hiện và kết quả điều tra
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. DỰ BÁO NHU CẦU NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG GIAI ĐOẠN 2013 - 2020
• 3.1.1. Dự báo nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến năm 2020
• 3.1.2. Nguyện vọng, khả năng thanh toán và loại hình nhà ở được ưa chuộng
• 3.1.2.1. Khả năng thanh toán khi đăng ký mua nhà ở cho người thu nhập thấp của các nhóm đối tượng
• 3.1.2.2. Các loại hình nhà ở cho người thu nhập thấp hiện nay đang được ưa chuộng
• 3.2. QUAN ĐIỂM, NGUYÊN TẮC VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP
• 3.2.1. Định hướng phát triển
• 3.3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐẾN NĂM 2020
• 3.3.1. Cơ sở đề xuất giải pháp
• 3.3.2. Đề xuất một số giải pháp phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến năm 2020
• 3.3.2.1. Giải pháp về huy động vốn đầu tư phát triển
• 3.3.2.2. Giải pháp về trợ giúp tài chính
• 3.3.2.3. Giải pháp về phân phối nhà ở cho người thu nhập thấp
• 3.3.2.4. Giải pháp về tăng cường công tác tổ chức quản lý
• 3.3.2.5. Nhóm giải pháp hỗ trợ về phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản scan)
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Nhà Ở Xã Hội Cho Người Thu Nhập Thấp Tại Đà Nẵng

Nhà ở xã hội là một phần quan trọng trong chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam, đặc biệt là tại Đà Nẵng. Thành phố này đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp. Việc phát triển nhà ở xã hội không chỉ giúp cải thiện điều kiện sống của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của thành phố.

1.1. Khái Niệm Về Nhà Ở Xã Hội

Nhà ở xã hội là loại hình nhà ở được xây dựng với mục đích cung cấp chỗ ở cho người có thu nhập thấp. Đây là một phần của chính sách phát triển nhà ở của Nhà nước nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân.

1.2. Tình Hình Nhà Ở Tại Đà Nẵng

Đà Nẵng hiện đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, dẫn đến nhu cầu về nhà ở tăng cao. Tuy nhiên, việc cung cấp nhà ở cho người thu nhập thấp vẫn còn nhiều hạn chế.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Phát Triển Nhà Ở Xã Hội Tại Đà Nẵng

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc phát triển nhà ở xã hội, nhưng Đà Nẵng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như giá đất tăng cao, thiếu nguồn vốn đầu tư và chính sách chưa đồng bộ đang cản trở sự phát triển này.

2.1. Giá Đất Tăng Cao

Giá đất tại Đà Nẵng tăng cao đã làm cho việc phát triển nhà ở xã hội trở nên khó khăn hơn. Điều này khiến cho các nhà đầu tư không mặn mà với các dự án nhà ở cho người thu nhập thấp.

2.2. Thiếu Nguồn Vốn Đầu Tư

Nhiều dự án nhà ở xã hội không thể triển khai do thiếu nguồn vốn đầu tư. Các chính sách hỗ trợ tài chính cho người thu nhập thấp cũng chưa thực sự hiệu quả.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Phát Triển Nhà Ở Xã Hội

Để giải quyết các vấn đề trong phát triển nhà ở xã hội, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện chính sách, tăng cường huy động vốn và nâng cao chất lượng nhà ở.

3.1. Cải Thiện Chính Sách Nhà Ở

Cần có những chính sách rõ ràng và đồng bộ hơn để hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội. Điều này bao gồm việc giảm thuế cho các nhà đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng.

3.2. Tăng Cường Huy Động Vốn

Huy động vốn từ các nguồn khác nhau, bao gồm cả ngân hàng và các tổ chức tài chính, là rất cần thiết để phát triển nhà ở xã hội.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Nhà Ở Xã Hội

Nghiên cứu về phát triển nhà ở xã hội tại Đà Nẵng đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các dự án nhà ở xã hội đã giúp cải thiện điều kiện sống cho nhiều người dân có thu nhập thấp.

4.1. Kết Quả Từ Các Dự Án Nhà Ở

Nhiều dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, giúp hàng ngàn hộ gia đình có chỗ ở ổn định.

4.2. Đánh Giá Tác Động Đến Cộng Đồng

Các dự án này không chỉ cải thiện điều kiện sống mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của Đà Nẵng.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Phát Triển Nhà Ở Xã Hội Tại Đà Nẵng

Phát triển nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp tại Đà Nẵng là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để đạt được mục tiêu này.

5.1. Tương Lai Của Nhà Ở Xã Hội

Trong tương lai, Đà Nẵng cần tiếp tục đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu của người dân.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho người thu nhập thấp trong việc tiếp cận nhà ở, bao gồm cả hỗ trợ tài chính và tư vấn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp là một trong những vấn đề cấp thiết tại các đô thị lớn, đặc biệt là thành phố Đà Nẵng – một trung tâm kinh tế, văn hóa đang trong quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Theo số liệu điều tra từ Sở Xây dựng và Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Đà Nẵng, nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp tại thành phố này ngày càng gia tăng do tốc độ tăng dân số cơ học và sự di dân từ các vùng nông thôn vào đô thị. Tình trạng nhà ở tạm bợ, xuống cấp vẫn tồn tại, ảnh hưởng tiêu cực đến cảnh quan đô thị và chất lượng cuộc sống của người dân thu nhập thấp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp tại Đà Nẵng từ năm 2009 đến nay, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm tăng quỹ nhà ở, nâng cao khả năng tiếp cận và ổn định chỗ ở cho nhóm đối tượng này. Nghiên cứu tập trung vào loại hình căn hộ chung cư cao tầng do Nhà nước và doanh nghiệp đầu tư xây dựng, bán, cho thuê hoặc thuê mua.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội, giảm phân hóa giàu nghèo, đồng thời kích thích thị trường bất động sản phát triển bền vững. Việc phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp không chỉ đáp ứng nhu cầu thiết yếu mà còn tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương, giải quyết việc làm và cải thiện môi trường sống đô thị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho người thu nhập thấp, bao gồm:

• Khái niệm nhà ở xã hội và nhà ở thu nhập thấp: Nhà ở xã hội là loại nhà do Nhà nước hoặc các tổ chức kinh tế đầu tư xây dựng để cho thuê, không nhằm mục đích lợi nhuận, trong khi nhà ở thu nhập thấp là sản phẩm thương mại có giá thấp hơn các loại nhà khác, được hỗ trợ về chính sách và tài chính nhằm giúp người thu nhập thấp tiếp cận.

• Mô hình cung - cầu nhà ở: Cung nhà ở cho người thu nhập thấp chịu ảnh hưởng bởi chính sách Nhà nước, nguồn vốn đầu tư, quỹ đất và hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án. Cầu nhà ở phụ thuộc vào dân số, thu nhập, giá cả và chính sách hỗ trợ.

• Khái niệm người thu nhập thấp: Theo Ngân hàng Thế giới và UN Habitat, người thu nhập thấp là nhóm có thu nhập chỉ đủ chi tiêu cho nhu cầu thiết yếu, trong đó chi phí nhà ở chiếm tỷ lệ lớn trong tổng thu nhập.

Các khái niệm chính bao gồm: nhà ở xã hội, nhà ở thu nhập thấp, người thu nhập thấp, cung cầu nhà ở, chính sách hỗ trợ phát triển nhà ở.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh và thu thập số liệu điều tra khảo sát thực tế tại Đà Nẵng. Nguồn dữ liệu chính gồm:

• Số liệu điều tra, khảo sát của Sở Xây dựng và Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Đà Nẵng từ năm 2009 đến 2014.

• Các báo cáo, văn bản pháp luật liên quan đến chính sách phát triển nhà ở xã hội và nhà ở thu nhập thấp.

• Phân tích các dự án nhà ở thu nhập thấp đã triển khai trên địa bàn.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng vài trăm hộ gia đình thuộc nhóm thu nhập thấp, được chọn mẫu ngẫu nhiên có phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, biểu đồ và bảng số liệu để minh họa thực trạng và xu hướng phát triển.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến 2014, tập trung đánh giá thực trạng và dự báo nhu cầu đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng nhà ở cho người thu nhập thấp tại Đà Nẵng còn nhiều hạn chế: Diện tích bình quân nhà ở của nhóm thu nhập thấp dưới 5m²/người, nhiều hộ sống trong nhà tạm bợ hoặc nhà xuống cấp. Tổng diện tích nhà ở thu nhập thấp mới đạt khoảng 70.000 m², chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

2. Cung - cầu nhà ở mất cân bằng nghiêm trọng: Dự báo dân số và lao động đến năm 2020 cho thấy nhu cầu nhà ở thu nhập thấp tăng khoảng 20-30% so với hiện tại, trong khi quỹ nhà hiện có không tăng tương ứng. Giá nhà ở thu nhập thấp dao động từ 8-12 triệu đồng/m², vượt khả năng thanh toán của nhiều hộ.

3. Chính sách và chương trình phát triển nhà ở thu nhập thấp đã được triển khai nhưng hiệu quả chưa cao: Các dự án nhà ở thu nhập thấp chủ yếu do doanh nghiệp và Nhà nước đầu tư, tuy nhiên số lượng dự án còn hạn chế, thủ tục hành chính phức tạp, nguồn vốn và quỹ đất chưa được huy động hiệu quả. Tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê chiếm dưới 15% tổng quỹ nhà thu nhập thấp.

4. Người dân có nhu cầu lớn về nhà ở với hình thức thuê mua và cho thuê: Khảo sát cho thấy hơn 60% người thu nhập thấp ưu tiên lựa chọn hình thức thuê mua do khả năng thanh toán hạn chế. Nguyện vọng về diện tích căn hộ phổ biến từ 30-50 m².

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng trên là do sự thiếu hụt quỹ đất và nguồn vốn đầu tư, cùng với các thủ tục pháp lý còn rườm rà, làm giảm sức hấp dẫn của phân khúc nhà ở thu nhập thấp đối với nhà đầu tư. So với các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng còn thiếu các chính sách hỗ trợ tài chính và ưu đãi thuế rõ ràng cho nhà đầu tư phát triển nhà ở thu nhập thấp.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy sự tương quan chặt chẽ giữa thu nhập và khả năng tiếp cận nhà ở, phù hợp với mô hình cung cầu đã được lý thuyết hóa. Việc phát triển nhà ở thu nhập thấp không chỉ giải quyết nhu cầu chỗ ở mà còn góp phần ổn định xã hội, giảm nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ về tăng trưởng kinh tế Đà Nẵng giai đoạn 2009-2012, cơ cấu kinh tế theo nhóm ngành, biểu đồ cầu nhà ở theo thu nhập và quy mô gia đình, cùng bảng tổng hợp các dự án nhà ở thu nhập thấp đã triển khai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường huy động vốn đầu tư phát triển nhà ở thu nhập thấp

   • Động từ hành động: Khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện
   • Target metric: Tăng quỹ nhà ở thu nhập thấp thêm 30% đến năm 2020
   • Timeline: 2015-2020
   • Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, Sở Kế hoạch và Đầu tư, các ngân hàng thương mại

2. Đơn giản hóa thủ tục hành chính và chính sách ưu đãi thuế, đất đai

   • Động từ hành động: Rà soát, sửa đổi, ban hành
   • Target metric: Giảm thời gian cấp phép dự án xuống dưới 6 tháng
   • Timeline: 2015-2016
   • Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường

3. Phát triển đa dạng các hình thức cung cấp nhà ở thu nhập thấp, đặc biệt là thuê mua và cho thuê

   • Động từ hành động: Xây dựng, triển khai, mở rộng
   • Target metric: Tăng tỷ lệ nhà ở cho thuê và thuê mua lên 40% tổng quỹ nhà thu nhập thấp
   • Timeline: 2015-2020
   • Chủ thể thực hiện: Doanh nghiệp, UBND quận/huyện, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội

4. Tăng cường công tác quản lý, vận hành và bảo trì nhà ở thu nhập thấp

   • Động từ hành động: Thành lập, đào tạo, giám sát
   • Target metric: 100% dự án nhà ở thu nhập thấp có Ban quản trị và đơn vị quản lý vận hành chuyên nghiệp
   • Timeline: 2015-2017
   • Chủ thể thực hiện: Chủ đầu tư, Sở Xây dựng, UBND phường/xã

5. Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và hỗ trợ người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở

   • Động từ hành động: Tổ chức, phổ biến, hỗ trợ
   • Target metric: 80% người dân thu nhập thấp hiểu rõ chính sách và thủ tục mua, thuê nhà ở thu nhập thấp
   • Timeline: 2015-2018
   • Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức xã hội

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và phát triển đô thị

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng, chính sách và giải pháp phát triển nhà ở thu nhập thấp để xây dựng kế hoạch, chính sách phù hợp.
   • Use case: Xây dựng quy hoạch phát triển nhà ở xã hội tại địa phương.

2. Doanh nghiệp bất động sản và nhà đầu tư

   • Lợi ích: Nắm bắt cơ hội đầu tư vào phân khúc nhà ở thu nhập thấp, hiểu rõ các ưu đãi và rủi ro.
   • Use case: Lập dự án nhà ở thu nhập thấp, tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

3. Các tổ chức tín dụng và ngân hàng

   • Lợi ích: Đánh giá nhu cầu vay vốn ưu đãi cho người thu nhập thấp và chủ đầu tư dự án.
   • Use case: Thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp, quản lý rủi ro tín dụng.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, kinh tế đô thị

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về phát triển nhà ở thu nhập thấp.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn, bài báo khoa học.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhà ở thu nhập thấp khác gì so với nhà ở xã hội?
   Nhà ở thu nhập thấp là sản phẩm thương mại có giá thấp, được hỗ trợ chính sách để người thu nhập thấp mua hoặc thuê mua. Nhà ở xã hội chủ yếu do Nhà nước đầu tư, cho thuê với giá ưu đãi, không nhằm mục đích lợi nhuận.

2. Ai là đối tượng được mua, thuê nhà ở thu nhập thấp?
   Là các hộ gia đình, cá nhân có thu nhập thấp, chưa có nhà ở hoặc nhà ở quá chật chội, chưa được hỗ trợ nhà ở từ Nhà nước, có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú dài hạn tại địa phương.

3. Phương thức thanh toán nhà ở thu nhập thấp như thế nào?
   Người mua có thể trả một lần hoặc trả góp tối thiểu 20% giá trị căn hộ, phần còn lại trả dần trong 10-20 năm. Hình thức thuê mua cũng được áp dụng, phù hợp với khả năng tài chính của người thu nhập thấp.

4. Những khó khăn chính trong phát triển nhà ở thu nhập thấp tại Đà Nẵng là gì?
   Thiếu quỹ đất, nguồn vốn đầu tư hạn chế, thủ tục hành chính phức tạp, chính sách ưu đãi chưa đồng bộ, và sự tham gia của doanh nghiệp còn hạn chế.

5. Làm thế nào để người thu nhập thấp tiếp cận được nhà ở?
   Cần có chính sách hỗ trợ tài chính, đơn giản hóa thủ tục, phát triển đa dạng hình thức cung cấp nhà ở như thuê, thuê mua, đồng thời tăng cường tuyên truyền và hỗ trợ thủ tục cho người dân.

Kết luận

• Nhà ở cho người thu nhập thấp tại Đà Nẵng đang thiếu hụt nghiêm trọng về số lượng và chất lượng, chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế.
• Cung - cầu nhà ở thu nhập thấp mất cân bằng do hạn chế về quỹ đất, nguồn vốn và chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ.
• Người thu nhập thấp ưu tiên lựa chọn hình thức thuê mua và cho thuê do khả năng thanh toán hạn chế.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào huy động vốn, đơn giản hóa thủ tục, đa dạng hóa hình thức cung cấp và nâng cao công tác quản lý vận hành.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và tổ chức tín dụng trong việc phát triển nhà ở thu nhập thấp tại Đà Nẵng đến năm 2020 và xa hơn.

Triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả thực hiện, cập nhật chính sách phù hợp với diễn biến thị trường và nhu cầu người dân.

Các cơ quan, doanh nghiệp và tổ chức liên quan cần phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy phát triển nhà ở thu nhập thấp, góp phần xây dựng đô thị Đà Nẵng văn minh, hiện đại và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục bảng biểu, tài liệu tham khảo, bài nghiên cứu bao gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận chung về phát triển nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp tại trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Chƣơng 3: Định hƣớng và giải pháp phát triển nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến năm 2020. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƢỜI THU NHẬP THẤP 1.

NHÀ Ở CHO NGƢỜI THU NHẬP THẤP 1. Một số khái niệm trên thế giới về nhà ở - Nhà ở xã hội: Khái niệm “Nhà ở xã hội” bắt đầu xuất hiện tại các nƣớc Anh, Mỹ, Canada vào thập niên 1970, sau đó lan rộng sang các nƣớc khác nhƣ Nhật Bản, Hàn Quốc,… Là một loại nhà cung cấp cho những ngƣời không có thu nhập, hoặc có nhƣng không đáng kể. Họ là những ngƣời không thể tự mình kiếm đƣợc một chỗ ở, thông thƣờng là ngƣời vô gia cƣ, ngƣời già đơn thân, ngƣời bị tật nguyền, ngƣời đau yếu không nơi nƣơng tựa, những ngƣời sau khi mãn hạn không còn sức lao động,… Loại nhà này trong nhiều trƣờng hợp đƣợc gọi là nhà từ thiện, đa phần là thuộc sở hữu nhà nƣớc, ngoài ra còn có hiệp hội, tổ chức từ thiện tham gia từng phần để duy trì cuộc sống của ngƣời dân trong xã hội. Tùy từng trƣờng hợp cụ thể mà ngƣời đăng ký ở nhà ở xã hội có thể đƣợc miễn phí hoàn toàn hoặc đƣợc thuê với giá thấp.

Phần tiền thuê này thƣờng đƣợc các tổ chức từ thiện, tổ chức phi chính phủ, các cá nhân chi trả thông qua các quỹ mà không chi trả trực tiếp cho ngƣời sử dụng vì sợ họ chi tiêu phung phí. Đặc điểm chính của loại nhà này là ngƣời sử dụng không có quyền sở hữu, không đƣợc chuyển nhƣợng, không thừa kế mà chỉ có quyền sử dụng trong thời hạn từ 10 đến 15 năm. Họ phải có cam kết về mặt pháp lý và chịu sự quản lý chung về mọi mặt bởi một tổ chức Chính phủ. - Nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp: Nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp là thuật ngữ chỉ về những căn nhà, tòa nhà đƣợc xây dựng bởi chính quyền cùng với sự ủng hộ của những ngƣời hảo tâm nhằm giải quyết nhu cầu về chỗ ở cho những ngƣời có thu nhập thấp, ngƣời có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế, hoặc những ngƣời đang làm việc nhƣng gặp khó khăn trong 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] việc bố trí, sắp xếp nhà ở thông qua hình thức Nhà nƣớc xây dựng rồi cho thuê hoặc bán cho những đối tƣợng này với giá ƣu đãi.

Điều khác biệt so với nhà ở xã hội là nhà ở thu nhập thấp là một loại sản phẩm hàng hóa không phải làm từ thiện mà là để bán. Đối tƣợng mua là ngƣời có thu nhập thấp có thể từ lƣơng, tiền làm công, nhƣng do số tiền kiếm đƣợc ít, chỉ đủ trang trải chi tiêu cho cuộc sống và tích lũy chút ít nên không thể nào mua đƣợc nhà ở nếu không có sự hỗ trợ nào đó từ nhiều phía. Loại nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp thƣờng có giá rẻ hơn so với các loại nhà khác. Lý do: Thứ nhất, loại nhà này có diện tích nhỏ hơn so với các căn hộ cao cấp, có khi vài ba căn hộ sử dụng chung một nhà bếp và nhà vệ sinh, không sử dụng các thiết bị đắt tiền, không có thang máy, không dùng các thiết bị vệ sinh cao cấp, không dùng những họa tiết trang trí cầu kỳ, không có các dịch vụ tiện ích xa xỉ nhƣ hồ bơi, sân tennis,… nhƣng nó vẫn đảm bảo độ bền vững với những tiêu chí xây dựng cơ bản.

Thứ hai, loại nhà này đƣợc Chính phủ giảm hoặc miễn một số các loại thuế cho chủ đầu tƣ nhƣ thuế đất. Ngoài ra, Chính phủ còn hỗ trợ tài chính thông qua việc can thiệp để đƣợc vay vốn ngân hàng với lãi suất thấp, hỗ trợ một phần tiền đền bù giải tỏa (nếu có), hỗ trợ một phần tài chính thông qua việc can thiệp đƣợc giảm giá vật liệu xây dựng. Thứ ba, ngƣời mua đƣợc giảm giá bán căn hộ có khi chỉ bằng giá thành căn hộ và trả dần trong vòng 15 - 20 năm mà không tính lãi hoặc lãi suất rất thấp. Để nhà đầu tƣ không bị thiệt thòi, Chính phủ thƣờng ƣu tiên cho họ một số công trình khác có lợi nhuận cao hơn để bù đắp vào.

Ngƣời mua nhà có thể có quyền sở hữu theo luật định, tức là có quyền đƣợc mua, bán, cho, tặng. Tuy nhiên, Chính phủ mỗi nƣớc sẽ có những cách thức quản lý khác nhau về việc này. Ví dụ: Ở Hàn Quốc, do đƣợc hƣởng nhiều ƣu đãi nên ngƣời mua không đƣợc tự do mua bán, sang nhƣợng, khi muốn bán, ngƣời sử dụng phải bán lại cho Quỹ nhà của Chính phủ theo giá thỏa thuận để cơ quan quản lý nhà điều tiết cho ngƣời khác. - Nhà ở giá rẻ: Nhà ở giá rẻ là một loại hình nhà ở thƣơng mại đƣợc lƣu thông tự do trên thị 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trƣờng nhƣ các nhà ở giá cao hay giá trung bình, tức là việc mua bán hay cho thuê không phải chịu những ràng buộc đặc thù gì theo cơ chế “xin - cho”.

Ngƣời mua nếu có đủ tiền thì có thể chọn mua căn hộ thích hợp tại khu vực họ muốn. Khái niệm về nhà ở xã hội - Nhà ở cho người thu nhập thấp ở Việt Nam - Nhà ở xã hội: Là loại hình nhà ở đƣợc đầu tƣ xây dựng bằng nguồn ngân sách Nhà nƣớc, là tài sản của Nhà nƣớc và chỉ đƣợc dùng để cho thuê. Nhà ở xã hội tại đô thị phải là loại nhà chung cƣ đƣợc thiết kế bảo đảm những tiêu chuẩn chung của pháp luật về xây dựng và có số tầng đúng theo quy định của từng loại đô thị; diện tích mỗi căn hộ không quá 60m2 sàn nhƣng không đƣợc nhỏ hơn 30m2 sàn và đƣợc hoàn thiện theo cấp, hạng nhà ở; phải đảm bảo các tiêu chuẩn hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo quy định của từng loại đô thị. Theo quy định chung thì nhà ở xã hội đƣợc xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nƣớc dùng để cho thuê, không đƣợc phép bán, trừ những trƣờng hợp Nhà nƣớc có nhu cầu bán để tái đầu tƣ xây dựng nhà ở xã hội khác thì Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu, trình Chính phủ phê duyệt chính sách, cơ chế bán đối với loại nhà này.

Và theo Nghị định số 71/2010/NĐ-CP ngày 23/6/2010 của Chính phủ quy định: Nhà ở xã hội là nhà ở do Nhà nƣớc hoặc tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế đầu tƣ xây dựng để bán, cho thuê, cho thuê mua đối với các đối tƣợng quy định tại Luật Nhà ở và theo cơ chế do Nhà nƣớc quy định. Nhƣ vậy, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế cũng đầu tƣ xây dựng nhà ở xã hội để bán, cho thuê và cho thuê mua. - Nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp: Là loại hình nhà ở chung cƣ cao tầng dùng để bán, cho thuê, cho thuê mua đối với ngƣời có thu nhập thấp sống ở đô thị, đƣợc đầu tƣ bằng nguồn vốn thƣơng mại của các doanh nghiệp cùng với một số ƣu đãi, khuyến khích của Nhà nƣớc. Vì thế, nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp là loại hình nhà ở thƣơng mại, có sự điều tiết của Nhà nƣớc về diện tích (không đƣợc quá 70m2), giá cả, điều kiện và đối tƣợng đƣợc mua, thuê, thuê mua đối với loại nhà này.

Mặc dù Luật Nhà ở đã ban hành từ năm 2005 nhƣng 04 năm sau mới có một số 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] văn bản pháp quy về nhà ở xã hội. Tuy nhiên, tên gọi “nhà ở xã hội” trong các văn bản pháp quy dƣới luật lại đƣợc đổi thành “nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp”. Tiếp đến, Thủ tƣớng Chính phủ phê duyệt “Chiến lƣợc nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030” quy định rõ 8 nhóm đối tƣợng chính sách xã hội gặp khó khăn về nhà ở, không đủ khả năng thanh toán theo cơ chế thị trƣờng sẽ đƣợc tập trung, ƣu tiên giải quyết đã thể hiện sự quan tâm của Chính phủ đối với lĩnh vực nhà ở xã hội - nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp. Nhƣ vậy, có thể khẳng định rằng: Hiện nay, “Nhà ở xã hội” và “Nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp” đƣợc hiểu là giống nhau, đều là loại hình nhà dạng căn hộ chung cƣ đƣợc đầu tƣ xây dựng để giải quyết vấn đề nhà ở cho các đối tƣợng là thành phần khó khăn về chỗ ở trong xã hội mà không có điều kiện tự cải thiện, gọi chung là đối tƣợng thu nhập thấp.

Trong đó, các dự án đƣợc đầu tƣ xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nƣớc thì chỉ đƣợc dùng để cho thuê, trƣờng hợp bán thì phải có chủ trƣơng, cơ chế riêng của Nhà nƣớc; các dự án đƣợc đầu tƣ xây dựng bằng nguồn vốn (tự có, vay, huy động) của doanh nghiệp thì đƣợc bán, cho thuê và cho thuê mua theo quy định chung. Theo ý kiến của ngƣời viết, Nhà nƣớc ta cần có quy định thống nhất một tên gọi chung cho “Nhà ở xã hội” và “Nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp”, tránh tình trạng các dự án đặt tên bị chồng chéo, nhiều dự án sử dụng nhập nhằng cả tiếng Việt và tiếng nƣớc ngoài, dễ bị nhầm lẫn với các dự án nhà ở thƣơng mại cao cấp và các dự án nhà ở khác, gây khó khăn cho việc triển khai thực hiện và công tác quản lý. Ở đề tài này, ngƣời viết muốn đề cập đến thực trạng và các vấn đề liên quan đến “nhà ở cho ngƣời thu nhập thấp” (sau đây gọi là nhà ở thu nhập thấp) do doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân đầu tƣ xây dựng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, qua đó đề xuất các giải pháp tốt nhất nhằm phát triển và giải quyết nhu cầu về nhà ở của tầng lớp ngƣời lao động có thu nhập thấp. Khái niệm về ngƣời (hộ) thu nhập thấp Theo Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Chƣơng trình định cƣ con ngƣời của Liên Hiệp Quốc tại Châu Á (Un Habitat) thì ngƣời thu nhập thấp là ngƣời mà thu nhập bình quân mỗi tháng của họ phải chi cho khẩu phần ăn uống để duy trì cuộc 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.