Luận văn thạc sĩ về phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp tại tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2011-2020

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh đồng nai giai đoạn 2011 2020 luận văn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thiệu Thành
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Sáng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Phát Triển Nhà Ở Cho Người Thu Nhập Thấp Trên Địa Bàn Tỉnh Đồng Nai Giai Đoạn 2011-2020
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do hình thành đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2. PHẦN NỘI DUNG
• 2.1. Đô thị hóa và sự gia tăng dân số
• 2.1.1. Quá trình đô thị hóa
• 2.1.2. Phân loại đô thị hóa
• 2.2. Sự gia tăng dân số đô thị
• 2.2.1. Các kiểu gia tăng dân số đô thị và cơ cấu dân cư đô thị
• 2.2.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến gia tăng dân số đô thị
• 2.2.3. Dân cư đô thị có thu nhập thấp
• 2.3. Nhà ở đô thị và vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.3.1. Nhà ở đô thị và nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.3.1.1. Đặc điểm đô thị Việt Nam
• 2.3.1.2. Vấn đề nhà ở đô thị
• 2.3.1.3. Khái niệm nhà ở xã hội và nhà ở thu nhập thấp
• 2.3.1.4. Đặc điểm nhà ở thu nhập thấp
• 2.3.2. Sự cần thiết phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.3.2.1. Nhu cầu về nhà ở
• 2.3.2.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu nhà ở
• 2.3.2.3. Giải quyết vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.3.3. Kinh nghiệm phát triển nhà ở đô thị và nhà ở cho người thu nhập thấp
• 2.3.3.1. Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới
• 2.3.3.1.1. Kinh nghiệm của Singapore
• 2.3.3.1.2. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 2.3.3.1.3. Kinh nghiệm của Philippines
• 2.3.3.2. Kinh nghiệm xây dựng nhà ở cho người thu nhập thấp tại một số địa phương trong nước
• 2.3.3.2.1. Kinh nghiệm của thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3.3.2.2. Kinh nghiệm của thành phố Hà Nội
• 2.3.3.2.3. Kinh nghiệm của Bình Dương
• 2.3.3.3. Bài học kinh nghiệm phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp
• 3. CHƯƠNG II: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH ĐỒNG NAI VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ ĐẾN VẤN ĐỀ NHÀ Ở
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên, Kinh tế - Xã hội của tỉnh Đồng Nai
• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm Kinh tế - Xã hội
• 3.2. Sự tác động của đặc điểm tự nhiên, Kinh tế - Xã hội đến vấn đề nhà ở
• 3.3. Tình hình phát triển nhà ở và nhà ở cho người thu nhập thấp ở tỉnh Đồng Nai
• 3.3.1. Những tiêu chí và chính sách về nhà ở và nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai
• 3.3.1.1. Những tiêu chí cơ bản
• 3.3.1.2. Cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp
• 3.3.2. Tình hình thực hiện chương trình phát triển nhà ở và nhà ở cho người thu nhập thấp ở tỉnh Đồng Nai
• 3.3.2.1. Tình hình chung về nhà ở
• 3.3.2.2. Các loại hình đầu tư nhà ở cho người thu nhập thấp
• 3.3.2.3. Tình hình phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn Đồng Nai
• 3.3.3. Những vấn đề đặt ra và nguyên nhân của nó
• 3.3.3.1. Về phía nhà nước
• 3.3.3.2. Về phía doanh nghiệp
• 3.3.3.3. Về phía người có thu nhập thấp
• 4. CHƯƠNG III
• 4.1. Quan điểm, chủ trương của Đảng và nhà nước về phát triển nhà ở và nhà ở cho người có thu nhập thấp
• 4.1.1. Quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước
• 4.1.2. Chính sách hỗ trợ của tỉnh Đồng Nai
• 4.2. Xu hướng, phương hướng và mục tiêu phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp tại Đồng Nai
• 4.2.1. Xu hướng phát triển nhà ở cho người có thu nhập thấp
• 4.2.2. Phương hướng phát triển nhà ở cho người có thu nhập thấp tại Đồng Nai
• 4.2.2.1. Tại khu vực đô thị
• 4.2.2.2. Tại khu vực nông thôn
• 4.3. Mục tiêu phát triển nhà ở cho người có thu nhập thấp tại Đồng Nai
• 4.3.1. Mục tiêu tổng quát
• 4.3.2. Mục tiêu cụ thể
• 4.4. Các giải pháp phát triển nhà ở cho người có thu nhập thấp tại Đồng Nai
• 4.4.1. Định hướng chung
• 4.4.2. Các giải pháp cụ thể
• 4.4.2.1. Nhóm giải pháp về tài chính
• 4.4.2.2. Nhóm giải pháp về quy hoạch, kiến trúc và phát triển kết cấu hạ tầng khu dân cư
• 4.4.2.3. Nhóm giải pháp về sử dụng đất
• 4.4.2.3.1. Đối với trung ương
• 4.4.2.3.2. Đối với tỉnh Đồng Nai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đô thị hóa và sự gia tăng dân số

Quá trình đô thị hóa tại Việt Nam, đặc biệt là ở tỉnh Đồng Nai, diễn ra mạnh mẽ trong giai đoạn 2011-2020. Sự gia tăng dân số đô thị không chỉ là kết quả của việc di cư từ nông thôn mà còn do sự phát triển kinh tế và các khu công nghiệp. Theo thống kê, số lượng người nhập cư vào Đồng Nai từ 2004 đến 2009 đã tăng đáng kể, tạo áp lực lên nhu cầu về nhà ở xã hội. Đô thị hóa không chỉ đơn thuần là sự chuyển dịch dân cư mà còn là sự thay đổi trong cấu trúc xã hội và kinh tế. Điều này dẫn đến việc gia tăng nhu cầu về nhà ở cho người thu nhập thấp, một vấn đề cấp bách cần được giải quyết. Theo tháp nhu cầu Maslow, nhu cầu về nhà ở là một trong những nhu cầu cơ bản của con người, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống. Việc không đáp ứng được nhu cầu này sẽ dẫn đến những hệ lụy xã hội nghiêm trọng.

1.1. Quá trình đô thị hóa

Đô thị hóa tại Đồng Nai đã diễn ra với tốc độ nhanh chóng, đặc biệt là trong các khu vực có nhiều khu công nghiệp. Sự phát triển này đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm, thu hút một lượng lớn lao động từ các tỉnh khác. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhà ở cho người thu nhập thấp. Các chính sách phát triển nhà ở xã hội cần được xem xét và điều chỉnh để phù hợp với thực tế. Việc quy hoạch và phát triển đô thị cần phải đi đôi với việc đảm bảo nhu cầu về nhà ở cho các đối tượng có thu nhập thấp, nhằm tạo ra một môi trường sống ổn định và bền vững.

II. Nhà ở đô thị và vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp

Nhà ở đô thị tại Đồng Nai đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là đối với người thu nhập thấp. Mặc dù có nhiều dự án nhà ở xã hội được triển khai, nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Theo các nghiên cứu, nhà ở giá rẻ thường không được đầu tư đúng mức, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Các chính sách hiện tại chưa đủ mạnh để khuyến khích các nhà đầu tư tham gia vào lĩnh vực này. Việc cải thiện điều kiện sống cho người thu nhập thấp không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn cần sự tham gia của các doanh nghiệp và cộng đồng. Cần có những giải pháp đồng bộ để phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp, từ việc quy hoạch đến hỗ trợ tài chính.

2.1. Đặc điểm nhà ở thu nhập thấp

Nhà ở cho người thu nhập thấp thường có diện tích nhỏ, chất lượng xây dựng không cao và thiếu các tiện nghi cơ bản. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn tác động đến sức khỏe và tinh thần của cư dân. Các dự án nhà ở xã hội cần được thiết kế sao cho phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của người dân. Việc phát triển nhà ở cần phải gắn liền với việc cải thiện cơ sở hạ tầng và dịch vụ công cộng, nhằm tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho cư dân.

III. Giải pháp phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp tại Đồng Nai

Để giải quyết vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp, cần có một chiến lược phát triển đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp tài chính cần được cải thiện, bao gồm việc cung cấp các khoản vay ưu đãi cho người thu nhập thấp. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích các nhà đầu tư tham gia vào lĩnh vực nhà ở xã hội. Việc quy hoạch đô thị cũng cần được xem xét lại để đảm bảo rằng các dự án nhà ở được triển khai một cách hợp lý và hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng để tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho người thu nhập thấp.

3.1. Nhóm giải pháp về tài chính

Giải pháp tài chính là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp. Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính từ nhà nước, bao gồm việc cung cấp các khoản vay ưu đãi với lãi suất thấp. Đồng thời, cần khuyến khích các ngân hàng thương mại tham gia vào việc cho vay đối với các dự án nhà ở xã hội. Việc tạo ra các quỹ hỗ trợ phát triển nhà ở cũng là một giải pháp cần thiết để đảm bảo rằng các dự án này được triển khai một cách hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Đồng Nai, với dân số khoảng 2,15 triệu người năm 2009 và tỷ lệ dân cư đô thị chiếm 33,2%, đang trải qua quá trình đô thị hóa nhanh chóng, kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ nhu cầu nhà ở, đặc biệt là cho người thu nhập thấp. Tốc độ tăng dân số tự nhiên 1,12% cùng với lượng lớn lao động nhập cư khoảng 235.000 người trong giai đoạn 2004-2009 đã tạo áp lực lớn lên thị trường nhà ở địa phương. Đặc biệt, lực lượng công nhân trong các khu công nghiệp chiếm khoảng 420.000 người, trong đó 60% là lao động nhập cư, với nhu cầu nhà ở ước tính khoảng 250.000 người và dự báo tăng lên 300.000 người vào năm 2020.

Vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp tại Đồng Nai trở nên cấp thiết khi giá nhà ở đô thị cao gấp 13,8-16,6 lần thu nhập bình quân hộ gia đình, trong khi thu nhập của nhóm này còn hạn chế. Luận văn tập trung nghiên cứu các giải pháp phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2011-2020, nhằm góp phần hoàn thiện chính sách nhà nước và đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn tỉnh Đồng Nai, với trọng tâm là các khu vực đô thị và các khu công nghiệp trọng điểm.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển bền vững đô thị, ổn định xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhóm dân cư thu nhập thấp, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Tháp nhu cầu Maslow: Giải thích nhu cầu nhà ở là nhu cầu cơ bản và an toàn trong hệ thống nhu cầu của con người, từ đó xác định tầm quan trọng của nhà ở trong đời sống xã hội.
• Lý thuyết đô thị hóa: Định nghĩa và phân loại các hình thức đô thị hóa (thay thế, cưỡng bức, ngược) để phân tích tác động của quá trình đô thị hóa đến nhu cầu nhà ở.
• Khái niệm nhà ở xã hội và nhà ở thu nhập thấp: Phân biệt rõ ràng các loại hình nhà ở, đối tượng phục vụ, tiêu chuẩn thiết kế và chính sách hỗ trợ nhằm làm rõ phạm vi nghiên cứu.
• Mô hình phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp: Tham khảo kinh nghiệm quốc tế (Singapore, Hàn Quốc, Philippines) và trong nước (TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương) để xây dựng các giải pháp phù hợp với điều kiện Đồng Nai.

Các khái niệm chính bao gồm: đô thị hóa, dân cư thu nhập thấp, nhà ở xã hội, nhà ở thu nhập thấp, chính sách phát triển nhà ở, và các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu nhà ở.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu thống kê dân số, nhà ở, lao động tại Đồng Nai từ Tổng điều tra dân số và nhà ở 2009, các báo cáo của Sở Xây dựng, Sở Nội vụ, Ban quản lý các khu công nghiệp Đồng Nai, cùng các văn bản pháp luật liên quan như Luật Nhà ở 2005, Nghị định 90/2006/NĐ-CP.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp biện chứng duy vật, thống kê mô tả, đối chiếu so sánh với các địa phương và quốc gia khác, phân tích chính sách và tổng hợp các giải pháp thực tiễn.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Thu thập dữ liệu từ toàn bộ các khu công nghiệp, các dự án nhà ở xã hội và các nhóm đối tượng thu nhập thấp tại Đồng Nai, đảm bảo tính đại diện cho toàn tỉnh.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2020, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trong khoảng thời gian này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dân số và đô thị hóa nhanh: Dân số Đồng Nai tăng với tỷ lệ tự nhiên 1,12% và lượng nhập cư khoảng 235.000 người trong 5 năm (2004-2009), trong đó lao động khu công nghiệp chiếm khoảng 420.000 người, 60% là lao động nhập cư. Dân số đô thị chiếm 33,2% tổng dân số, tạo áp lực lớn lên nhu cầu nhà ở.

2. Nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp rất lớn: Ước tính khoảng 250.000 người lao động trong các khu công nghiệp có nhu cầu nhà ở ổn định, dự báo tăng lên 300.000 người vào năm 2020. Cán bộ, công chức, viên chức có nhu cầu nhà ở khoảng 16.000 người hiện nay, dự kiến tăng lên 20.000 người vào năm 2020.

3. Chỉ số giá nhà ở/thu nhập cao: Tại các đô thị Việt Nam, chỉ số này dao động từ 13,8 đến 16,6, cao hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực (ví dụ: Châu Âu 6,59; Đông Á 6,25; Mỹ La tinh 4,15). Điều này cho thấy người thu nhập thấp phải dành khoảng 15 năm tích lũy mới có thể mua được nhà, gây khó khăn lớn trong tiếp cận nhà ở.

4. Chính sách và thực trạng phát triển nhà ở xã hội tại Đồng Nai còn hạn chế: Mặc dù có các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, hỗ trợ tài chính, nhưng việc thu hút đầu tư vào nhà ở cho người thu nhập thấp vẫn gặp nhiều khó khăn do lợi nhuận thấp, thủ tục phức tạp và thiếu nguồn vốn hỗ trợ trực tiếp cho người mua.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng thiếu hụt nhà ở cho người thu nhập thấp tại Đồng Nai là do sự gia tăng dân số cơ học nhanh chóng, đặc biệt là lao động nhập cư trong các khu công nghiệp, trong khi nguồn cung nhà ở xã hội chưa đáp ứng kịp thời. Chỉ số giá nhà ở/thu nhập cao phản ánh sự mất cân đối giữa thu nhập và giá nhà, làm giảm khả năng sở hữu nhà của nhóm thu nhập thấp.

So sánh với các địa phương như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Bình Dương, Đồng Nai có nhiều điểm tương đồng về khó khăn trong phát triển nhà ở xã hội, như doanh nghiệp thiếu động lực đầu tư, người dân khó tiếp cận vốn vay ưu đãi. Tuy nhiên, Đồng Nai có lợi thế về quỹ đất và vị trí địa lý thuận lợi, có thể tận dụng để phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp hiệu quả hơn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ dân số nhập cư theo năm, bảng thống kê số lượng lao động khu công nghiệp và nhu cầu nhà ở tương ứng, biểu đồ so sánh chỉ số giá nhà ở/thu nhập giữa Việt Nam và các quốc gia khác, cũng như bảng tổng hợp các chính sách ưu đãi hiện hành và mức độ thực hiện tại Đồng Nai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách hỗ trợ tài chính cho người thu nhập thấp

   • Động từ hành động: Cung cấp, hỗ trợ
   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ người thu nhập thấp không có nhà ở xuống dưới 30% vào năm 2025
   • Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Ngân hàng Chính sách xã hội
   • Timeline: Triển khai ngay từ năm 2024, đánh giá hiệu quả hàng năm

2. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phát triển nhà ở xã hội bằng cơ chế ưu đãi thuế và đất đai

   • Động từ hành động: Ưu đãi, thu hút
   • Mục tiêu: Tăng số dự án nhà ở xã hội lên ít nhất 10 dự án quy mô lớn trong 5 năm tới
   • Chủ thể thực hiện: Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, các doanh nghiệp bất động sản
   • Timeline: Xây dựng chính sách trong năm 2024, áp dụng từ 2025

3. Phát triển mô hình nhà ở cho thuê và thuê mua phù hợp với khả năng tài chính của người thu nhập thấp

   • Động từ hành động: Phát triển, triển khai
   • Mục tiêu: Tạo ra ít nhất 20.000 căn nhà cho thuê/thuê mua đến năm 2030
   • Chủ thể thực hiện: Các doanh nghiệp, tổ chức xã hội, chính quyền địa phương
   • Timeline: Thí điểm từ 2024, mở rộng quy mô từ 2026

4. Tăng cường quy hoạch và phát triển hạ tầng kỹ thuật đồng bộ tại các khu vực phát triển nhà ở xã hội

   • Động từ hành động: Quy hoạch, đầu tư
   • Mục tiêu: Đảm bảo 100% dự án nhà ở xã hội có hạ tầng kỹ thuật và xã hội đầy đủ, nâng cao chất lượng sống
   • Chủ thể thực hiện: Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Xây dựng, UBND các huyện, thành phố
   • Timeline: Lập kế hoạch và triển khai từ 2024-2028

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các giải pháp phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở xã hội tại địa phương, điều chỉnh chính sách ưu đãi.

2. Doanh nghiệp bất động sản và nhà đầu tư

   • Lợi ích: Nắm bắt cơ hội đầu tư vào phân khúc nhà ở xã hội, hiểu rõ các ưu đãi và rủi ro.
   • Use case: Lập dự án nhà ở cho người thu nhập thấp, tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng

   • Lợi ích: Phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu vay mua nhà của người thu nhập thấp.
   • Use case: Thiết kế gói vay ưu đãi, quản lý rủi ro tín dụng trong lĩnh vực nhà ở xã hội.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, quản lý đô thị, bất động sản

   • Lợi ích: Có tài liệu tham khảo chuyên sâu về phát triển nhà ở xã hội trong bối cảnh đô thị hóa nhanh.
   • Use case: Tham khảo để thực hiện các đề tài nghiên cứu, luận văn, luận án liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhà ở thu nhập thấp khác gì so với nhà ở thương mại?
   Nhà ở thu nhập thấp có diện tích nhỏ hơn (30-60m²), giá thành thấp hơn nhờ các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và hỗ trợ tài chính. Đối tượng mua là người có thu nhập ổn định nhưng hạn chế về tài chính, không được tự do chuyển nhượng trong thời gian thuê mua.

2. Tại sao người thu nhập thấp khó tiếp cận nhà ở tại Đồng Nai?
   Do giá nhà cao gấp 13,8-16,6 lần thu nhập bình quân, nguồn cung nhà ở xã hội hạn chế, thủ tục vay vốn phức tạp và thiếu các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người mua.

3. Chính sách ưu đãi nào dành cho doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội?
   Doanh nghiệp được miễn tiền sử dụng đất, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ vay vốn với lãi suất thấp và được hỗ trợ chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng.

4. Làm thế nào để người thu nhập thấp có thể vay vốn mua nhà?
   Người thu nhập thấp có thể vay vốn từ Quỹ phát triển nhà ở, Ngân hàng Chính sách xã hội với lãi suất ưu đãi khoảng 6-7%/năm, thời hạn vay lên đến 15 năm, với điều kiện thu nhập và hồ sơ được xác nhận theo quy định.

5. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Đồng Nai?
   Mô hình phát triển nhà ở công cộng của Singapore với chính sách tiết kiệm bắt buộc, hỗ trợ vay vốn ưu đãi; Hàn Quốc với chương trình nhà ở công cộng và kiểm soát diện tích nhà; Philippines với quy định dành quỹ đất cho nhà ở xã hội.

Kết luận

• Quá trình đô thị hóa và gia tăng dân số tại Đồng Nai tạo áp lực lớn lên nhu cầu nhà ở, đặc biệt là cho người thu nhập thấp với khoảng 300.000 người cần nhà ở ổn định vào năm 2020.
• Chỉ số giá nhà ở/thu nhập cao gấp gần 15 lần khiến nhóm thu nhập thấp khó tiếp cận nhà ở thương mại, đòi hỏi phát triển nhà ở xã hội và các giải pháp hỗ trợ tài chính.
• Chính sách phát triển nhà ở xã hội tại Đồng Nai đã có nhiều ưu đãi về thuế, đất đai và vốn vay, nhưng việc triển khai còn nhiều hạn chế do thiếu nguồn lực và động lực đầu tư.
• Kinh nghiệm quốc tế và trong nước cho thấy vai trò chủ đạo của Nhà nước trong việc tạo điều kiện, hỗ trợ tài chính và quy hoạch phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể về tài chính, chính sách ưu đãi, phát triển nhà cho thuê và quy hoạch hạ tầng nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp trong giai đoạn 2021-2030.

Next steps: Triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính, thu hút đầu tư, hoàn thiện quy hoạch và hạ tầng kỹ thuật, đồng thời tổ chức đánh giá định kỳ hiệu quả các giải pháp.

Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức tài chính cần phối hợp chặt chẽ để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp, góp phần xây dựng Đồng Nai trở thành đô thị phát triển bền vững và công bằng xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NHÀ Ở VÀ PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP 1.1 Đô thị hóa và sự gia tăng dân số 1.1 Quá trình đô thị hóa 1.1 Khái niệm Đô thị hóa là vấn đề quan trọng mang tính chất thời đại đối với các quốc gia trên thế giới. Để có thể đi sâu nghiên cứu, đưa ra các giải pháp khả thi, tránh tổn hại ít nhất do đô thị hóa không kiểm soát được mang lại thì câu hỏi đầu tiên phải trả lời là đô thị hóa là gì? Xoay quanh khái niệm này có rất nhiều cách trả lời, nhiều tác giả đã đưa ra ý kiến của mình. Tuy vậy vẫn cần thiết phải đề cập vì khái niệm này vẫn phụ thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh từng quốc gia. Ở Trung Quốc, đô thị hóa được quan niệm là một quá trình chuyển đổi mang tính lịch sử về tư liệu sản xuất và lối sống của con người từ nông thôn vào thành phố.

Thường quá trình này được nhìn nhận như là sự di cư của nông dân nông thôn đến các đô thị và quá trình phát triển của bản thân các đô thị. Họ cũng cho rằng, trong thực tế đô thị hóa là một quá trình phức tạp hơn nhiều. Bởi tiến trình này đã bộc lộ không ít dấu hiệu của tình trạng quá nóng và những vấn đề tiềm ẩn, như áp lực gia tăng đối với việc làm và an ninh xã hội, tình trạng bong bóng xà phòng trong lĩnh vực bất động sản buộc Chính phủ Trung Quốc phải hãm phanh xu hướng này thông qua việc xem xét một cách cẩn trọng và từng bước kiểm soát đối với quá trình đô thị hóa. Theo quan điểm của Nhật Bản, khái niệm đô thị hóa dựa trên tổng số dân cư trú ở thành phố hoặc dựa trên quan điểm về các vùng có mật độ dân cư đông.

Nghiên cứu thực tế nước Nhật cho thấy đô thị hóa không đơn thuần là một hiện tượng xảy ra sau chiến tranh ở Nhật Bản mà là một quá trình trình diễn ra từ đầu thế kỷ XX. Sau năm 1945, quá trình đô thị hóa diễn ra ở Nhật Bản khá rõ do yêu cầu của việc tái thiết nhanh chóng sau chiến tranh và tăng trưởng kinh tế đã đẩy nhanh quá trình đô thị hóa, cùng với sự di chuyển của một lượng lớn dân số trẻ từ nông thôn ra thành thị, chủ yếu những người đi tản cư quay về. Quá trình này diễn ra đặc biệt nhanh chóng từ cuối thập kỷ 50, đầu thập kỷ 60 do người nhập cư mong muốn có cuộc sống tốt đẹp hơn. 123doc 2 GVHD: TS.

Nguyễn Văn Sáng HVTH: Nguyễn Thiệu Thành Để một vùng nào đó được gọi là đô thị, Nhật Bản có các yêu cầu sau: - Phải có dân số trên 50. - Số nhà ở, ở khu vực trung tâm của thành phố phải chiếm tới 60% tổng số nhà của toàn thành phố. - Số người ngụ cư ở thành phố làm việc trong các ngành công nghiệp, thương mại. và các thành viên trong gia đình của họ phải chiếm hơn 60% tổng dân cư.

Hàn Quốc cho rằng đô thị hóa là sự gia tăng dân số chủ yếu từ nông thôn ra thành thị mà trước đây, thế hệ trẻ rời bỏ nông thôn với mục đích tìm kiếm việc làm, cơ hội giáo dục và những thú vui, tiện nghi nơi đô thị, trong giai đoạn ban đầu công nghiệp hóa (1967-1975). Ở Hàn Quốc, một tỉnh có trên 50.000 cư dân sẽ được gọi là "thành phố" (Si) và một khu vực nông thôn có trên 20.000 cư dân sẽ là khu vực dân cư có tên là "Uhr" (có lẽ do Hàn Quốc đã đô thị hóa đạt mức cao, 80% dân cư của quốc gia này tập trung ở thành phố). Ở Malaysia, quan niệm khu vực đô thị được định nghĩa như sau: - Những khu vực hành chính có mật độ nhà cửa dày đặc với 10.000 dân trở lên vào thời điểm điều tra dân số. - Những khu vực mật độ nhà cửa xây dày đặc tiếp giáp với khu vực hành chính và có ít nhất 60% dân số (tính những người từ 10 tuổi trở lên) tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp, và nhà ở của họ có các phương tiện vệ sinh hiện đại.

Ở nước ta, khu vực thành thị được xác định bao gồm các quận nội thành, các phường nội thị và thị trấn; tất cả các đơn vị hành chính còn lại (xã) đều thuộc khu vực nông thôn. Đô thị hóa ở Việt Nam đang diễn ra với tốc độ cao, đặc biệt ở các thành phố lớn như Hồ Chí Minh, Hà Nội; hoặc các tỉnh thuộc các vùng kinh tế trọng điểm như Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa Vũng Tàu. Quá trình này vốn đã có từ lâu trong lịch sử nhưng thật sự tăng tốc từ những năm đổi mới, 1986 đến nay. Tốc độ đô thị hóa càng về sau càng lớn.

Tuy vậy, việc nghiên cứu về đô thị hóa chưa thực sự quan tâm đúng mức. Trong những công trình đã có thường ít nghiên cứu lý thuyết mà đa số mô tả, tổng kết thực trạng đô thị hóa ở một số thành phố. Tham khảo các nghiên cứu trong và ngoài nước, khái niệm đô thị hóa được đề cập có thể chưa giống nhau nhưng thống nhất ở chỗ, có hai thành tố luôn được nhắc tới: Luận văn Thạc sĩ: Phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai Giai đoạn 2011 - 2020 123doc 3 GVHD: TS. Nguyễn Văn Sáng HVTH: Nguyễn Thiệu Thành - Một là, đô thị hóa là sự tăng lên của cư dân đô thị.

Sự tăng lên này theo 3 dòng chính: sự tăng dân số tự nhiên của cư dân đô thị, dòng di dân từ nông thôn ra thành thị và điều chỉnh về biên giới lãnh thổ hành chính của đô thị. Ba dòng này có vai trò và vị trí khác nhau theo từng giai đoạn lịch sử cụ thể. - Hai là, đô thị hóa mở rộng không gian đô thị, không gian kiến trúc. Mở rộng không gian đô thị là một tất yếu đối với các đô thị trên thế giới trong quá trình đô thị hóa.

Đó cũng có thể, đô thị sát nhập vào đô thị hoặc đô thị hóa mở rộng đô thị ra ngoại thành hoặc lân cận. Mở rộng không gian đô thị cũng mang tính lịch sử, tuỳ từng quan niệm của mỗi quốc gia. Mới đây, Nghị quyết số 05/NQ-CP ngày 05/02/2010 của Chính phủ đã điều chỉnh địa giới hành chính huyện Long Thành để mở rộng địa giới hành chính thành phố Biên Hòa thuộc tỉnh Đồng Nai như sau: Điều chỉnh toàn bộ 10.899,27 ha diện tích tự nhiên và 92.796 nhân khẩu của các xã: An Hoà, Long Hưng, Phước Tân, Tam Phước của huyện Long Thành vào thành phố Biên Hoà quản lý. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, thành phố Biên Hòa có 26.407,84 ha diện tích tự nhiên và 784.398 nhân khẩu, có 30 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm các phường: An Bình, Bửu Hòa, Bình Đa, Bửu Long, Hoà Bình, Hố Nai, Long Bình, Long Bình Tân, Quyết Thắng, Quang Vinh, Thanh Bình, Tam Hiệp, Tam Hòa, Tân Biên, Thống Nhất, Tân Hiệp, Tân Hòa, Tân Mai, Tân Phong, Tân Tiến, Tân Vạn, Trảng Dài, Trung Dũng và 07 xã: Hóa An, Hiệp Hòa, Tân Hạnh, An Hòa, Long Hưng, Phước Tân và Tam Phước.

Từ những quan niệm trên đây, qua tham khảo các nghiên cứu trong và ngoài nước, tác giả bước đầu đưa ra khái niệm đô thị hóa như sau: Đô thị hóa là quá trình chuyển đổi một khu vực, một vùng nào đó từ “chưa đô thị" thành "đô thị", những vùng hoặc khu vực đó có thể là vùng ven đô hay ngoại thành, có thể là thị trấn hoặc thị tứ. Biểu hiện của đô thị hóa có thể là từ việc mở rộng không gian, diện tích đến việc thu hút luồng di cư của cư dân, không nhất thiết từ đô thị trung tâm mà từ cả những vùng khác, nhất là nông thôn trong cả nước. Như vậy, biểu hiện đô thị hóa dễ thấy là sự mở rộng không gian đô thị, không gian kiến trúc và sự tăng lên của dân nhập cư từ nhiều luồng khác nhau tạo nên sự tập trung dân cư lớn trong một thời gian nhất định. Dân cư vùng đô thị hóa ở Đồng Nai trước hết là dân cư tại vùng được đô thị hóa, hai là dân cư di chuyển từ nội thành ra vùng ven do vùng nội thành quá tải hoặc đến vùng ven để lập nghiệp phát triển kinh tế, và một luồng dân cư rất lớn chảy về từ nông thôn của tất cả các vùng trong cả nước.

Do đó, về mặt dân cư có thể xem đô thị hóa là một quá trình phức tạp bố trí lại dân cư, sắp xếp lại lao động. Luận văn Thạc sĩ: Phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai Giai đoạn 2011 - 2020 123doc 4 GVHD: TS. Nguyễn Văn Sáng HVTH: Nguyễn Thiệu Thành Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng làm cho đô thị đang ổn định lại phải tiếp tục mở rộng không gian ra vùng ven, đó là một quá trình liên tục. Quá trình này chỉ kết thúc khi đô thị đã đi vào ổn định.2 Phân loại đô thị hóa Quá trình đô thị hóa trong lịch sử có thể phân loại thành các hình thức như sau: - Đô thị hóa thay thế: Là khái niệm để chỉ quá trình đô thị hóa diễn ra ngay chính trong đô thị.

Ở đây cũng có sự di dân nhưng từ trung tâm ra ngoại thành hoặc vùng ven đô. Đô thị hóa thường vẫn mang tính chủ quan thông qua quy hoạch. Quy hoạch đô thị cho phép con người tạo ra những đô thị tối ưu theo ý muốn. Tuy nhiên, đô thị được quy hoạch là tối ưu đến mấy vẫn chắc chắn lạc hậu trong tương lai do cư dân tăng lên, kết cấu hạ tầng, kiến trúc đô thị.

lần lượt lạc hậu. Đặc biệt các công trình công nghiệp, dịch vụ. theo thời gian trở nên lạc hậu và gây ô nhiễm nặng nề, phải di dời xa thành phố. Hiện tại, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có 3.760 cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ nằm trong khu vực đô thị, khu dân cư tập trung, trong đó bước đầu đã xác định được 261 cơ sở có vị trí hoạt động không phù hợp quy hoạch phát triển đô thị, 117 cơ sở vừa có vị trí hoạt động không phù hợp quy hoạch phát triển đô thị vừa gây ô nhiễm môi trường, 8 cơ sở gây ô nhiễm môi trường.

UBND tỉnh Đồng Nai đã giao Sở Công Thương xây dựng Đề án hỗ trợ các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thuộc đối tượng phải di dời.