Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng phát triển nguồn nhân lực của Công ty cổ phần dịch vụ kỹ thuật viễn thông Hà Nội. Chương 3: Một số giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần dịch vụ kỹ thuật viễn thông Hà Nội. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CỦA DOANH NGHIỆP 1.
Một số khái niệm liên quan 1. Nguồn nhân lực a. Khái niệm Một doanh nghiệp (DN) muốn tồn tại và phát triển được thì đòi hỏi phải cần sự đóng góp bởi rất nhiều yếu tố; kinh tế, văn hóa, xã hội. trong đó không thể không nhắc đến yếu tố con người.
Một tổ chức, DN dù có lớn mạnh đến đâu nhưng nếu thiếu đi con người thì sẽ không thể tồn tại và phát triển được. Vậy định nghĩa nguồn nhân lực là gì? (- Theo PGS. Nguyễn Tiệp thì: “Nguồn nhân lực bao gồm toàn bộ dân cư có khả năng lao động” (Giáo trình Nguồn nhân lực, trường Đại học Lao động - Xã hội, 2005, Tr. Khái niệm này chỉ NNL với tư cách là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội.) (- Theo sách của PGS.
Trần Xuân Cầu, PGS. Mai Quốc Chánh chủ biên thì: “Nguồn nhân lực là nguồn lực con người có khả năng sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội được biểu hiện ra là số lượng và chất lượng nhất định tại một thời điểm nhất định” (Giáo trình Kinh tế nguồn nhân lực, trường Đại học Kinh tế Quốc dân, 2008, Tr.) Nhân lực bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau như: kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng, sự sáng tạo và tinh thần làm việc. Tổng thể các yếu tố này của con người sẽ tham gia vào quá trình lao động, mục tiêu là đạt được thành công chung cho tổ chức. Vai trò của NNL đối với sự phát triển của DN Nguồn nhân lực là một trong những yếu tố chủ chốt trong việc quyết định sự thành bại của một DN.
Nếu biết khai thác NNL đúng cách, DN sẽ thành công và phát triển lâu dài. Vậy NNL có vai trò quan trọng như thế nào? - Tạo ra lợi thế cạnh tranh: “NNL chất lượng cao giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh. Những nhân viên có kỹ năng, kiến thức và kinh nghiệm tốt sẽ góp phần tăng cường khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong việc cung cấp sản phẩm và 11 dịch vụ chất lượng. Đồng thời, nhân lực có chất lượng cao cũng tạo lòng tin và niềm tin từ phía khách hàng, tăng khả năng thu hút và giữ chân khách hàng trung thành”.
- Nâng cao hiệu suất làm việc: NNL có năng lực và kỹ năng tốt sẽ đóng góp vào việc nâng cao hiệu suất làm việc của doanh nghiệp. Nhân viên giỏi và có kỹ năng chuyên môn sẽ hoàn thành công việc một cách chính xác và nhanh chóng, tăng khả năng tiết kiệm thời gian và tài nguyên cho tổ chức. Sự hiệu quả trong làm việc của nhân viên sẽ tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng và sự đáp ứng nhanh chóng đối với nhu cầu của khách hàng. - Thúc đẩy đổi mới và sáng tạo: NNL có khả năng đóng góp vào quá trình đổi mới và sáng tạo của DN.
Những nhân viên sáng tạo và linh hoạt sẽ đưa ra ý tưởng mới, giải pháp tiên tiến và tham gia vào việc phát triển và cải tiến sản phẩm, dịch vụ, quy trình và chiến lược KD. Sự đổi mới và sáng tạo giúp DN thích ứng với những thay đổi trong môi trường KD, tạo ra lợi thế cạnh tranh và mở ra những cơ hội mới. - Xây dựng văn hóa tổ chức tích cực: Những nhân viên có tinh thần làm việc tích cực, tương tác xã hội tốt và tạo mối quan hệ đồng đội tích cực sẽ tạo ra một môi trường làm việc khỏe mạnh và sáng tạo. Văn hóa tổ chức tích cực tạo động lực cho nhân viên, thúc đẩy sự phát triển cá nhân và sự hài lòng trong công việc, từ đó đóng góp quan trọng vào sự phát triển và thành công của DN.
- Quản lý và phát triển nhân lực: “Quản lý và phát triển nhân lực đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của DN. Đầu tư vào đào tạo và phát triển nhân viên giúp nâng cao năng lực, kỹ năng và kiến thức của họ, từ đó đáp ứng được yêu cầu và thay đổi trong môi trường KD. Quản lý hiệu suất và đánh giá công việc đảm bảo rằng nhân viên hoạt động hiệu quả và góp phần vào mục tiêu và chiến lược của DN”. Như vậy, NNL đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của DN.
NNL chất lượng cao giúp tạo ra lợi thế cạnh tranh, nâng cao hiệu suất làm việc, thúc đẩy đổi mới và sáng tạo, xây dựng văn hóa tổ chức tích cực và đóng vai trò quan trọng trong quản lý và phát triển. Quan tâm và đầu tư vào NNL là yếu tố không thể thiếu để DN đạt được thành công bền vững và phát triển trong thời gian dài. Chất lượng nguồn nhân lực 1. Khái niệm Một DN vững mạnh hay không phụ thuộc rất lớn vào NNL.
Chất lượng nhân lực càng tốt, DN càng phát triển và có chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Vậy chất lượng NNL là gì? Dưới góc độ kinh tế, chất lượng NNL là thuật ngữ diễn tả tổng quát về những đặc trưng phản ánh bản chất, tính đặc thù liên quan trực tiếp tới hoạt động sản xuất và phát triển của NLĐ. Như vậy, chất lượng nguồn lực và năng suất lao động sẽ là hai yếu tố tỷ lệ thuận với nhau. Khi chất lượng nguồn lực cao sẽ kéo theo năng suất làm việc tăng và ngược lại.
Còn dưới góc độ chính trị – xã hội, nhiều nhà xã hội học cho rằng chất lượng NNL được đánh giá dưới chuẩn mực là một lực lượng lao động trung thành, chấp hành nghiêm túc chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước. Đồng thời đảm bảo về số lượng và chất lượng luôn đồng đều nhằm đáp ứng những nhu cầu cụ thể trong từng thời kỳ phát triển của nước Việt Nam nói chung và từng vùng lãnh thổ nói riêng. Trong đó, thể lực là một trong 3 yếu tố nền tảng – phương tiện để truyền tải trí thức. Trí tuệ là yếu tố quyết định đến chất lượng NNL.
Tâm lực đóng vai trò không thể thiếu trong việc chi phối hoạt động chuyển hóa thể lực trí tuệ thực tiễn. Lý do cần phải phát triển NNL Đối với DN,việc phát triển nguồn lực nhân sự bao giờ cũng là yếu tố quan trọng hàng đầu trong quá trình phát triển chung của DN. Ngoài việc giúp nâng cao năng suất và hiệu quả thực hiện công việc của NLĐ, DN còn giảm đi gánh nặng thời gian khi phải giám sát NLĐ làm việc, bởi vì những NLĐ đã qua đào tạo sẽ có ý thức tự giám sát công việc của mình tốt hơn. Hơn nữa, nếu DN tiến hành phát triển nguồn lực nhân sự hợp lý sẽ nâng cao tính ổn định và sự năng động của một tổ chức.
Đồng thời, đảm bảo duy trì và nâng cao chất lượng NNL, tạo điều kiện cho NLĐ áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật giúp ích cho việc quản lý của DN được tốt hơn. 13 Còn đối với NLĐ khi được tham gia vào quá trình phát triển NNL do DN tổ chức họ sẽ trở nên gắn bó với công ty nhiều hơn, đồng thời họ cũng mang nhiều lợi ích cho bản thân mình khi được rèn luyện nhiều kỹ năng bổ ích tạo nên sự chuyên nghiệp cho chính bản thân họ. Về lâu dài NLĐ sẽ cảm thấy dễ thích ứng hơn với môi trường làm việc (MTLV) nhiều áp lực vì họ đã được trang bị những yếu tố cần thiết để phát triển cho bản thân mình một cách lâu dài. Thông qua đó, NLĐ sẽ có cách nhìn, tư duy phát triển làm cơ sở để tạo nên tính sáng tạo trong công việc một cách hiệu quả hơn.
Giải pháp nâng cao chất lượng NNL - Nâng cao chất lượng nhân lực là quá trình lên kế hoạch, xây dựng và thực hiện các hoạt động nhằm nâng cao mức độ đáp ứng về khả năng làm việc của nhân. Chất lượng nhân sự được cải thiện cả về thể lực, trí lực và tâm lực. Nâng cao thể lực Sức khỏe của nhân sự là yếu tố được các DN quan tâm hàng đầu. Nếu NLĐ không đảm bảo sức khỏe sẽ ảnh hưởng nhiều đến chất lượng công việc.
DN đánh giá sức khỏe của NLĐ dựa trên 3 yếu tố gồm tình trạng sức khỏe (khỏe, trung bình hay yếu), chỉ số BMI và độ tuổi lao động. Nâng cao trí lực Trí lực được cải thiện thông qua giáo dục, đào tạo và kiến thức thực chiến. Các yếu tố quyết định đến năng lực trí lực gồm: trình độ văn hóa, trình độ chuyên môn, trình độ kỹ thuật của NLĐ và các kỹ năng mềm. Nâng cao tâm lực Tâm lực phản ánh tinh thần trách nhiệm, tâm huyết của NLĐ dành cho công việc được giao.
Tâm lực cao hay thấp được đánh giá dựa trên các yếu tố: Ý thức kỷ luật, tính tự giác, tác phong làm việc, khả năng giao tiếp, cách ứng xử,… Tóm lại, việc nâng cao chất lượng NNL đòi hỏi sự chú trọng đến các khía cạnh thể lực, trí lực và tâm lực của CBNV. Phát triển nguồn nhân lực (Theo GS. Bùi Văn Nhơn: “Phát triển nguồn nhân lực là tổng thể các hình thức, phương pháp, chính sách và biện pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng cho nguồn nhân lực (trí tuệ, thể chất, và phẩm chất tâm lý xã hội) nhằm đáp ứng đòi hỏi về nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế xã hội trong từng giai đoạn phát triển” (Quản lý và phát triển nguồn nhân lực xã hội, 2006 , Tr.) Phát triển NNL chính là sự tăng cường sức mạnh và kỹ năng hoạt động sáng tạo của năng lực thể chất và năng lực tinh thần của lực lượng lao động lên đến một trình độ nhất định để lực lượng này có thể hoàn thành được nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong một giai đoạn phát triển nhất định của một quốc gia, một doanh nghiệp. Để phát triển kinh tế - xã hội bền vững phải phát triển NNL có chất lượng, có kỹ năng.
Đây cũng là vấn đề quan trọng mang tính cấp thiết được các nhà DN và mọi tổ chức quan tâm lên hàng đầu, mỗi doanh nghiệp cần phải phát triển NNL và có chính sách phát huy tối đa NNL đó.