Nghiên Cứu Phát Triển Nguồn Nhân Lực Du Lịch Tỉnh Bình Định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Bình Định, phân tích tiềm năng và giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

• Người hướng dẫn: TS. Vũ Nam
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Du Lịch
• Đề tài: Phát Triển Nguồn Nhân Lực Du Lịch Tỉnh Bình Định: Nghiên Cứu và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Nguồn Nhân Lực Du Lịch Bình Định

Phát triển nguồn nhân lực du lịch Bình Định đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững ngành du lịch của tỉnh. Du lịch Bình Định đang trên đà phát triển, đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của du khách. Việc đầu tư vào đào tạo nhân lực du lịch Bình Định là yếu tố quyết định để khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch của địa phương. Theo nghiên cứu của Phạm Đình Sửu, việc xây dựng và phát triển nguồn nhân lực du lịch là mấu chốt để đưa du lịch Bình Định trở thành một trong những địa phương có nguồn nhân lực phát triển hàng đầu cả nước. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp lãnh đạo, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp du lịch để tạo ra một hệ sinh thái nhân lực du lịch vững mạnh.

1.1. Khái niệm và vai trò của Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Nguồn nhân lực du lịch bao gồm tất cả những người lao động tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào các hoạt động du lịch, từ quản lý, điều hành đến cung cấp dịch vụ. Vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao du lịch là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dịch vụ, trải nghiệm của du khách và sự phát triển bền vững của ngành du lịch. Nguồn nhân lực du lịch cần có kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, thái độ phục vụ chuyên nghiệp và khả năng giao tiếp tốt. Việc xây dựng đội ngũ nhân lực du lịch chuyên nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch Bình Định.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến Phát Triển Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nguồn nhân lực du lịch, bao gồm chính sách của nhà nước, đầu tư của doanh nghiệp, chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục, và sự quan tâm của người lao động. Chính sách hỗ trợ từ nhà nước, như các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tuyển dụng lao động, đóng vai trò quan trọng. Đầu tư từ doanh nghiệp vào đào tạo và phát triển nhân viên, cũng như tạo môi trường làm việc tốt, là yếu tố then chốt để thu hút và giữ chân nhân tài. Chất lượng đào tạo từ các cơ sở giáo dục cần đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường lao động.

II. Thực Trạng Nguồn Nhân Lực Du Lịch Tỉnh Bình Định Hiện Nay

Thực trạng nguồn nhân lực du lịch Bình Định hiện nay còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của ngành. Số lượng lao động còn thiếu, chất lượng chưa cao, cơ cấu chưa hợp lý, và thiếu đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn sâu. Công tác đào tạo nhân lực du lịch Bình Định còn nhiều bất cập, chương trình đào tạo chưa sát với thực tế, đội ngũ giảng viên còn thiếu kinh nghiệm thực tế, và cơ sở vật chất còn hạn chế. Theo số liệu thống kê, phần lớn lao động trong ngành du lịch Bình Định chưa qua đào tạo bài bản, thiếu kỹ năng mềm và ngoại ngữ, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của du khách.

2.1. Quy mô và Cơ cấu Nguồn Nhân Lực Du Lịch Bình Định

Quy mô nguồn nhân lực du lịch Bình Định còn nhỏ so với tiềm năng phát triển của ngành. Cơ cấu lao động chưa hợp lý, tập trung chủ yếu ở các vị trí lao động phổ thông, thiếu lao động có trình độ chuyên môn cao và kỹ năng quản lý. Tỷ lệ lao động qua đào tạo còn thấp, đặc biệt là lao động có trình độ đại học và sau đại học. Cần có giải pháp để tăng quy mô và cải thiện cơ cấu nguồn nhân lực du lịch, đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành.

2.2. Đánh giá Chất lượng Nguồn Nhân Lực Du Lịch Hiện Tại

Chất lượng nguồn nhân lực du lịch hiện tại còn nhiều hạn chế, thể hiện ở kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, thái độ phục vụ và khả năng giao tiếp. Nhiều lao động còn thiếu kiến thức về văn hóa, lịch sử, và địa lý của địa phương, ảnh hưởng đến khả năng giới thiệu và quảng bá du lịch. Kỹ năng nghiệp vụ còn yếu, đặc biệt là kỹ năng ngoại ngữ, kỹ năng giải quyết tình huống, và kỹ năng làm việc nhóm. Thái độ phục vụ chưa chuyên nghiệp, thiếu sự nhiệt tình, chu đáo, và tận tâm với khách hàng.

2.3. Thực trạng Đào tạo và Bồi dưỡng Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Công tác đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường lao động. Chương trình đào tạo còn nặng về lý thuyết, thiếu thực hành, và chưa cập nhật kiến thức mới. Đội ngũ giảng viên còn thiếu kinh nghiệm thực tế, và cơ sở vật chất còn hạn chế. Cần có sự đổi mới trong công tác đào tạo và bồi dưỡng, tăng cường liên kết giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, và đầu tư vào cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng, và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực. Cần đổi mới chương trình đào tạo, tăng cường thực hành, cập nhật kiến thức mới, và phát triển kỹ năng mềm. Cần tăng cường liên kết giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, tạo điều kiện cho sinh viên thực tập và làm việc tại doanh nghiệp. Cần có chính sách thu hút và giữ chân nhân tài, tạo môi trường làm việc tốt, và nâng cao thu nhập cho người lao động.

3.1. Đổi mới Chương trình Đào tạo Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Chương trình đào tạo cần được thiết kế lại theo hướng thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Cần tăng cường thời lượng thực hành, đưa sinh viên đến thực tập tại các doanh nghiệp du lịch, và mời các chuyên gia từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy. Cần cập nhật kiến thức mới về du lịch, công nghệ thông tin, và kỹ năng mềm. Cần phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu về các lĩnh vực cụ thể của du lịch, như quản lý khách sạn, quản lý nhà hàng, hướng dẫn viên du lịch, và marketing du lịch.

3.2. Tăng cường Liên kết giữa Cơ sở Đào tạo và Doanh nghiệp

Cần xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, tạo điều kiện cho sinh viên thực tập và làm việc tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể tham gia vào quá trình xây dựng chương trình đào tạo, cung cấp thông tin về nhu cầu lao động, và đánh giá chất lượng đào tạo. Cơ sở đào tạo có thể mời các chuyên gia từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy, tổ chức các buổi hội thảo, và tham quan thực tế tại doanh nghiệp. Cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng lao động tốt nghiệp từ các cơ sở đào tạo.

3.3. Chính sách Thu hút và Giữ chân Nhân tài Du lịch

Cần có chính sách thu hút và giữ chân nhân tài, tạo môi trường làm việc tốt, và nâng cao thu nhập cho người lao động. Cần xây dựng hệ thống lương, thưởng, và phúc lợi hấp dẫn, đảm bảo đời sống cho người lao động. Cần tạo cơ hội thăng tiến và phát triển nghề nghiệp cho người lao động. Cần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, năng động, và sáng tạo, khuyến khích người lao động học hỏi và phát triển bản thân.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phát Triển Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực du lịch cần được ứng dụng vào thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của du khách. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp, đánh giá chất lượng nguồn nhân lực, và đề xuất các giải pháp cải thiện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà nghiên cứu, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, và cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo tính hiệu quả của việc ứng dụng nghiên cứu.

4.1. Xây dựng Chương trình Đào tạo Dựa trên Nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu về nhu cầu lao động, kỹ năng cần thiết, và kiến thức chuyên môn có thể được sử dụng để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp. Chương trình đào tạo cần được thiết kế theo hướng thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Cần có sự tham gia của các chuyên gia từ doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu trong quá trình xây dựng chương trình đào tạo.

4.2. Đánh giá Chất lượng Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng nguồn nhân lực du lịch, bao gồm kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, thái độ phục vụ, và khả năng giao tiếp. Việc đánh giá chất lượng nguồn nhân lực cần được thực hiện định kỳ, và kết quả đánh giá cần được sử dụng để xây dựng kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng.

V. Định Hướng Phát Triển Nguồn Nhân Lực Du Lịch Bình Định

Định hướng phát triển nguồn nhân lực du lịch Bình Định trong tương lai là nâng cao chất lượng, tăng số lượng, và cải thiện cơ cấu, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành du lịch. Cần tập trung vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có trình độ chuyên môn sâu, kỹ năng nghiệp vụ vững vàng, và thái độ phục vụ chuyên nghiệp. Cần phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu về các lĩnh vực cụ thể của du lịch, như du lịch biển, du lịch văn hóa, và du lịch sinh thái.

5.1. Phát triển Du lịch Bền vững và Nguồn Nhân Lực Chất lượng

Phát triển du lịch bền vững Bình Định đòi hỏi nguồn nhân lực có kiến thức về bảo vệ môi trường, bảo tồn văn hóa, và phát triển cộng đồng. Cần có các chương trình đào tạo về du lịch bền vững, giúp người lao động hiểu rõ về tầm quan trọng của việc bảo vệ tài nguyên du lịch và phát triển du lịch có trách nhiệm.

5.2. Ứng dụng Công nghệ trong Đào tạo Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo có thể giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo. Cần phát triển các chương trình đào tạo trực tuyến, sử dụng các phần mềm mô phỏng, và ứng dụng các công nghệ mới trong giảng dạy và học tập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỀN VỀ PHÁT TRIỀN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU LỊCH 1. Khái niệm nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực 1. Khái niệm nguồn nhân lực Khái niệm NNL được sử dụng rộng rãi ở các nước phát triển từ những năm 80 của thế kỷ thứ XX với ý nghĩa là nguồn lực con người, thể hiện một sự nhìn nhận lại vai trò yếu tố con người trong quá trình phát triển. Nội hàm NNL không chỉ bao hàm những người trong độ tuổi lao động có khả năng lao động, cũng không chỉ bao hàm về mặt chất lượng mà còn chứa đựng hàm ý rộng hơn.[4] Quan điểm về NNL hiện nay trên thế giới tồn tại rất nhiều, mỗi tổ chức cá nhân nghiên cứu đưa ra những quan điểm khác nhau.

Tuy nhiên nội dung cũng chủ yếu tập trung vào kiến thức, kinh nghiệm, năng lực và kỹ năng nghề nghiệp của con người …. Theo Liên Hợp Quốc thì NNL là tất cả những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, năng lực và tính sáng tạo của con người có quan hệ tới sự phát triển của mỗi cá nhân và của đất nước.[16] Tổ chức lao động quốc tế thì có quan điểm như sau:NNL của một quốc gia là toàn bộ những người trong độ tuổi có khả năng tham gia lao động. NNL được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, NNL là toàn bộ dân cư sinh sống trên một vùng lãnh thổ nhất định, cung cấp toàn bộ sức lao động cho sản xuất xã hội, cung cấp nguồn lực con người cho sự phát triển. Do đó, NNL bao gồm toàn bộ dân cư có thể phát triển bình thường.

Theo nghĩa hẹp, NNL là tổng hòa các yếu tố về thể lực, trí lực, kỹ năng nghề nghiệp … của toàn bộ các cá nhân cụ thể tham gia vào quá trình lao động sản xuất. Bao gồm các nhóm dân cư trong độ tuổi lao động, có khả năng tham gia vào lao độngbằng tất cả các khả năng vốn có của mình. Ở nước ta khái niệm NNL được sử dụng rộng rãi từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới.Điều này được thể hiện rõ trong các công trình nghiên cứu về NNL. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo giáo sư viện sỹ Phạm Minh Hạc, nguồn lực con người được thể hiện thông qua số lượng dân cư, chất lượng con người (bao gồm thể lực, trí lực và năng lực phẩm chất).Như vậy, NNL không chỉ bao hàm chất lượng nguồn nhân lực hiện tại mà còn bao hàm cả nguồn cung cấp nhân lực trong tương lai.

Nguyễn Tiệp (2005), NNL bao gồm toàn bộ dân cư cókhả năng lao động. Khái niệm này chỉ NNL với tư cách là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội. NNL được hiểu theo nghĩa hẹp hơn, bao gồm nhóm dân cư trong độ tuổiLĐ có khả năng LĐ. Khái niệm này chỉ khả năng đảm đương lao động chính của xã hội.TS Trần Xuân Cầu (2008), NNL là một phạm trù dùng đểchỉ sức mạnh tiềm ẩn của dân cư, khả năng huy động tham gia vào quá trình tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội trong hiện tại cũng như trong tương lai.

Sức mạnh và khả năng đó được thể hiện thông qua số lượng, chất lượng và cơ cấu dân số, nhất là số lượng và chất lượng con người có đủ điều kiện tham gia vào nền sản xuất xã hội[1] Từ các quan điểm về NNL như trên có thể hiểu NNL là khái niệm tổng hợp bao gồm các yếu tố số lượng, chất lượng và cơ cấu phát triển người lao động nói chung cả ở hiện tại cũng như trong tương lai của mỗi tổ chức, mỗi ngành, mỗi địa phương và mỗi quốc gia. Do đó, khi nghiên cứu về NNL chúng ta cần nghiên cứu trên cả ba phương diện về số lượng, chất lượng và cơ cấu nguồn nhân lực. - Về số lượng được nghiên cứu dựa trên các chỉ tiêu về nhu cầu sử dụng lao động trong quá trình phát triển của các tổ chức, quy mô và tốc độ tăng trưởng NNL cũng như các dự báo về nhân lực trong tương lai của các tổ chức. Sự phát triển về số lượng nhân lực dựa trên nhóm yếu tố bên trong của tổ chức, đó là nhu cầu thực tế công việc đòi hỏi phải tăng số lượng lao động; và các yếu tố bên ngoài của tổ chức như sự gia tăng về dân số hay lực lượng lao động do di dân và các biến cố của kinh tế xã hội.

- Chất lượng NNL là khái niệm tổng hợp bao gồm những nét đặc trưng về cơ cấu lứa tuổi của dân số, trạng thái thể lực, trí lực, trình độ văn hóa, chuyên môn, 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] phong cách, đạo đức, hiểu biết xã hội,. của đội ngũ nguồn nhân lực, trong đó trình độ học vấn là rất quan trọng bởi vì đó là cơ sở để đào tạo kỹ năng nghề nghiệp và là yếu tố hình thành nhân cách và lối sống của mỗi con người. [5] - Cơ cấu NNL là yếu tố không thể thiếu khi xem xét đánh giá về nguồn nhân lực. Cơ cấu nhân lực thể hiện trên các phương diện khác nhau: cơ cấu về trình độ đào tạo, lĩnh vực ngành nghề, dân tộc, giới tính, độ tuổi … 1.

Phát triển nguồn nhân lực Cho đến nay, do xuất phát từ các cách tiếp cận khác nhau, nên vẫn có nhiều cách hiểu khác nhau khi bàn về phát triển NNL. Theo quan niệm của Liên Hiệp Quốc, phát triển NNL bao gồm giáo dục, đào tạo và sử dụng tiềm năng con người nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống. Có quan điểm cho rằng: Phát triển NNL là gia tăng giá trị cho con người, cả giá trị vật chất và tinh thần, cả trí tuệ lẫn tâm hồn cũng như kỹ năng nghề nghiệp, làm cho con người trở thành người lao động có những năng lực và phẩm chất mới, cao hơn, đáp ứng được những yêu cầu to lớn và ngày càng tăng của sự phát triển kinh tế - xã hội. Từ những luận điểm trình bày trên, phát triển NNL của một quốc gia chính là sự biến đổi về số lượng và chất lượng NNL trên các mặt thể lực, trí lực, kỹ năng, kiến thức và tinh thần cùng với quá trình tạo ra những biến đổi tiến bộ về cơ cấu NNL.

Nói một cách khái quát nhất, phát triển NNL chính là quá trình tạo lập và sử dụng năng lực toàn diện con người vì sự tiến bộ kinh tế- xã hội và sự hoàn thiện bản thân mỗi con người. Phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch 1. Nguồn nhân lực ngành du lịch Trong hoạt động du lịch, từ phía “cung du lịch” có nhiều thành phần tham gia vào hoạt động phục vụ khách du lịch là: + Tại các đầu mối giao thông: cụ thể là đối với các phương tiện giao thông phổ biến được sử dụng phục vụ cho nhu cầu của du khách như: đường hàng không, đường bộ, đường sắt, đường biển …, đi kèm với các phương tiện giao thông là hệ 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thống cơ sở vật chất kỹ thuật đặc thù như: sân bay, nhà ga, mạng lưới đường xá, cảng, các kho nhiên liệu, các phương tiện máy móc và sửa chữa,… cũng đòi hỏi một lượng lao động lớn nhằm đảm bảo các loại hình giao thông luôn trong tình trạng sẵn sàn đáp ứng các nhu cầu của khách du lịch. + Tại điểm đến du lịch: a) Hoạt động của các doanh nghiệp phục vụ du lịch tuyến trước hay các doanh nghiệp có giao dịch trực tiếp với du khách bao gồm: Dịch vụ lưu trú - khách sạn, nhà nghỉ, khu nghỉ mát; dịch vụ ăn uống - nhà hàng, quán Bar; dịch vụ vui chơi giải trí … b) Hoạt động của các doanh nghiệp và dịch vụ hỗ trợ du lịch tuyến sau bao gồm các DN cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho các đơn vị phục vụ du lịch tuyến trước như: công ty xây dựng, kiến trúc, công ty quảng cáo, công ty bia rượu, nước giải khát … c) Hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành có liên quan đến hoạch định chính sách, điều hành, kiểm soát, quản lý các dịch vụ phục vụ du lịch như: cơ quan cấp phép, đăng ký kinh doanh, cơ quan bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội, cơ quan quản lý rừng quốc gia, bảo tồn thiên nhiên, cơ quan quản lý văn hóa… d) Hoạt động của cộng đồng dân cư liên quan đến phục vụ du lịch, như: các gia đình, cá nhân, các tổ chức cộng đồng của dân tộc ít người tham gia quá trình phục vụ khách du lịch một cách trực tiếp hoặc gián tiếp.[8] Như vậy, xét một cách tổng quát, NNLDL bao gồm toàn bộ lao động trực tiếp và gián tiếp liên quan đến quá trình phục vụ khách du lịch.

Do đó, khi đề cập đến khái niệm NNL DL thì không chỉ đề cập đến các lao động nghiệp vụ phục vụ khách một cách trực tiếp mà còn cả các lao động ở cấp độ quản lý, làm công tác đào tạo và các lao động gián tiếp khác phục vụ khách du lịch. Căn cứ vào mối liên hệ với đối tượng lao động (khách du lịch), lao động du lịch được chia thành hai nhóm: lao độngtrực tiếp và lao độnggián tiếp. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Vai trò của nguồn nhân lực đối với phát triển du lịch Lực lượng lao độngtrong NDL được chia thành 3 nhóm với những vai trò khác nhau: [6] a) Nhóm lao độngchức năng quản lý nhà nước về du lịch, nhóm này có vai trò quan trọng trong việc xây dựng chiến lược phát triển du lịch của quốc gia và từng địa phương, tham mưu hoạch định chính sách phát triển du lịch.

b) Nhóm LĐ chức năng sự nghiệp NDL. Đây là bộ phận có trình độ học vấn cao, có kiến thức chuyên sâu về NDL, có chức năng đào tạo, nghiên cứu khoa học về du lịch và có vai trò to lớn trong việc phát triển NNL DL, tác động lớn đến chất lượng và số lượng của NNL DL hiện tại và trong tương lai. c) Nhóm lao độngchức năng kinh doanh. Nhóm lao độngnày chiếm số lượng đông đảo nhất trong hoạt động của ngành Du lịch và cần được nghiên cứu kỹ lưỡng nhất.

Đây là những lao độngtrực tiếp tham gia vào quá trình kinh doanh du lịch, trực tiếp cung cấp dịch vụ và phục vụ cho du khách. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch - Trình độ phát triển kinh tế và phát triển du lịch: Trình độ phát triển kinh tế tạo nên nền tảng vật chất để giải quyết các vấn đề về NNL.