Luận văn thạc sĩ về phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Lào Cai giai đoạn 2012-2020

Tổng hợp kiến thức Phát triển nguồn nhân lực du lịch Lào Cai giai đoạn ..., tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Hà
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Vinh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Du lịch
• Đề tài: Phát triển nguồn nhân lực du lịch Lào Cai giai đoạn 2012-2020
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH
• 1.1. Nguồn nhân lực
• 1.1.1. Khái niệm nguồn nhân lực
• 1.1.2. Các nội dung cơ bản của nguồn nhân lực
• 1.1.3. Phát triển nguồn nhân lực
• 1.1.4. Nguồn nhân lực du lịch
• 1.2. Nguồn nhân lực du lịch
• 1.2.1. Đặc điểm nguồn nhân lực du lịch
• 1.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực du lịch
• 1.2.3. Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực du lịch
• 1.2.3.1. Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch của một số quốc gia trên thế giới
• 1.2.3.2. Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch của một số địa phương trong nước
• 1.2.4. Một số bài học rút ra cho phát triển nguồn nhân lực du lịch ở Lào Cai
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ NHU CẦU PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH Ở LÀO CAI
• 2.1. Khái quát về du lịch Lào Cai
• 2.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.3. Các khu, điểm du lịch chính của Lào Cai
• 2.4. Thực trạng phát triển của du lịch Lào Cai
• 2.5. Thực trạng nguồn nhân lực du lịch ở Lào Cai
• 2.5.1. Số lượng nhân lực du lịch
• 2.5.2. Chất lượng nhân lực du lịch
• 2.5.3. Cơ cấu nhân lực du lịch
• 2.5.4. Tình hình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch của Lào Cai
• 2.6. Đánh giá chung về phát triển nguồn nhân lực du lịch của tỉnh Lào Cai
• 2.7. Những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH Ở LÀO CAI
• 3.1. Định hướng và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực du lịch ở Lào Cai
• 3.1.1. Định hướng phát triển nhân lực du lịch ở Lào Cai
• 3.1.2. Nhu cầu phát triển nhân lực du lịch giai đoạn 2012-2020
• 3.2. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch của Lào Cai
• 3.2.1. Giải pháp đối với cơ quan quản lý nhà nước về du lịch
• 3.2.2. Giải pháp đối với cơ sở đào tạo về du lịch
• 3.2.3. Giải pháp đối với các doanh nghiệp du lịch
• 3.3. Kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai
• 3.3.2. Kiến nghị với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai
• 3.3.3. Kiến nghị với Sở Nội vụ
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phát triển nguồn nhân lực du lịch Lào Cai

Trong giai đoạn 2012-2020, du lịch Lào Cai đã trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế của tỉnh. Để đạt được mục tiêu này, việc phát triển nguồn nhân lực là yếu tố quyết định. Nguồn nhân lực không chỉ bao gồm số lượng mà còn phải đảm bảo chất lượng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngành du lịch. Theo báo cáo, năm 2013, Lào Cai đón hơn 1,2 triệu lượt khách, trong khi đó, nguồn nhân lực phục vụ cho lĩnh vực này chỉ có khoảng 2.800 lao động, trong đó chỉ 25% đã qua đào tạo chuyên ngành. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

II. Thực trạng nguồn nhân lực du lịch ở Lào Cai

Thực trạng nguồn nhân lực du lịch tại Lào Cai cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Đầu tiên, số lượng lao động trong ngành này còn hạn chế, với phần lớn lao động chưa qua đào tạo chuyên môn. Chất lượng lao động cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của du lịch Lào Cai. Các yếu tố như cơ sở hạ tầng, chính sách phát triển và sự hợp tác quốc tế cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Để phát triển bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm cải thiện chất lượng đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ lao động trong ngành du lịch.

III. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực du lịch

Để phát triển nguồn nhân lực du lịch ở Lào Cai, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần tăng cường công tác đào tạo nhân lực, chú trọng vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy và thực hành. Các cơ sở đào tạo cần hợp tác chặt chẽ với doanh nghiệp để đảm bảo chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế. Thứ hai, cần xây dựng các chính sách khuyến khích đầu tư vào ngành du lịch, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc tuyển dụng và đào tạo nhân lực. Cuối cùng, việc tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cũng là một yếu tố quan trọng giúp Lào Cai nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch.

IV. Đánh giá và triển vọng phát triển

Đánh giá tổng thể cho thấy, mặc dù du lịch Lào Cai đã có những bước phát triển đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc phát triển nguồn nhân lực. Việc nâng cao chất lượng lao động là một nhiệm vụ cấp bách, không chỉ để đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn để chuẩn bị cho sự phát triển trong tương lai. Triển vọng phát triển ngành du lịch Lào Cai phụ thuộc vào khả năng cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, từ đó tạo ra những sản phẩm du lịch hấp dẫn, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành du lịch Việt Nam đã có bước phát triển vượt bậc trong những năm gần đây, với lượng khách quốc tế tăng từ khoảng 2,3 triệu lượt năm 2001 lên đến 6 triệu lượt năm 2012, đưa Việt Nam vào danh sách 24 quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch tích cực nhất thế giới. Tỉnh Lào Cai, với vị trí địa lý đặc biệt và tiềm năng du lịch phong phú, đã trở thành một trong những trung tâm du lịch trọng điểm của khu vực Tây Bắc. Năm 2013, Lào Cai đón hơn 1,2 triệu lượt khách, trong đó riêng Sa Pa thu hút hơn 780 nghìn lượt. Tuy nhiên, nguồn nhân lực phục vụ ngành du lịch tại đây mới chỉ có khoảng 2.800 lao động trực tiếp, trong đó chỉ khoảng 25% đã qua đào tạo chuyên ngành, phần lớn lao động còn lại có trình độ trung, sơ cấp hoặc chưa qua đào tạo chuyên sâu. Điều này đặt ra thách thức lớn về chất lượng và số lượng nguồn nhân lực du lịch, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của ngành.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Lào Cai giai đoạn 2012-2020, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào nguồn nhân lực trực tiếp trong ngành du lịch tại các địa phương trọng điểm như Sa Pa, Bắc Hà và thành phố Lào Cai, sử dụng số liệu sơ cấp thu thập năm 2013 và số liệu thứ cấp giai đoạn 2011-2013. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển nhân lực du lịch, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch. Theo Liên hợp quốc, nguồn nhân lực bao gồm kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và năng lực sáng tạo của con người, là yếu tố quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội. Khái niệm nguồn nhân lực du lịch được mở rộng bao gồm toàn bộ lực lượng lao động trực tiếp và gián tiếp phục vụ khách du lịch, từ quản lý nhà nước, đào tạo đến kinh doanh dịch vụ.

Lý thuyết phát triển nguồn nhân lực nhấn mạnh sự biến đổi về số lượng, chất lượng và cơ cấu lao động, bao gồm thể lực, trí lực, kỹ năng chuyên môn và thái độ nghề nghiệp. Mô hình phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch được xây dựng dựa trên ba nhóm lao động chính: nhóm quản lý nhà nước, nhóm chức năng sự nghiệp (đào tạo, nghiên cứu) và nhóm kinh doanh (quản lý doanh nghiệp, lao động trực tiếp phục vụ khách). Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực bao gồm tốc độ gia tăng dân số, trình độ phát triển kinh tế, giáo dục đào tạo, chính sách kinh tế - xã hội, toàn cầu hóa, công nghệ thông tin và xu hướng du lịch hiện đại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích các hiện tượng kinh tế - xã hội liên quan đến nguồn nhân lực du lịch tại Lào Cai. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, tài liệu ngành, số liệu thống kê của Cục Thống kê tỉnh Lào Cai và các cơ quan liên quan giai đoạn 2011-2013. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa, phỏng vấn và bảng hỏi tại ba địa phương trọng điểm: Sa Pa, Bắc Hà và thành phố Lào Cai.

Cỡ mẫu khảo sát gồm hơn 300 phiếu điều tra được phân bổ hợp lý giữa các nhóm lao động trong ngành du lịch, bao gồm cả lao động đã qua đào tạo và chưa qua đào tạo. Phương pháp phân tích tổng hợp được áp dụng để liên kết các dữ liệu định tính và định lượng, từ đó đánh giá thực trạng, nhu cầu và đề xuất giải pháp phát triển nguồn nhân lực. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2011 đến 2013, với các bước thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp cho giai đoạn phát triển đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng nguồn nhân lực du lịch tại Lào Cai còn hạn chế: Tổng số lao động trực tiếp trong ngành du lịch khoảng 2.800 người, trong khi lượng khách du lịch năm 2013 đạt hơn 1,2 triệu lượt. Tỷ lệ lao động đã qua đào tạo chỉ chiếm khoảng 25%, phần lớn lao động còn lại có trình độ trung, sơ cấp hoặc chưa qua đào tạo chuyên ngành.

2. Chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển: Đa số lao động trực tiếp có trình độ học vấn phổ thông hoặc trung cấp, kỹ năng chuyên môn và ngoại ngữ còn yếu. Cơ cấu lao động có sự phân bố không đồng đều, tập trung chủ yếu tại các khu du lịch trọng điểm như Sa Pa, trong khi các vùng khác thiếu hụt nhân lực chất lượng cao.

3. Tính biến động cao của nguồn nhân lực do đặc thù ngành du lịch: Do tính mùa vụ, lao động thời vụ chiếm tỷ lệ lớn, gây khó khăn trong quản lý và duy trì chất lượng dịch vụ. Tỷ lệ lao động nữ chiếm ưu thế, đặc biệt trong các vị trí phục vụ khách, với độ tuổi trung bình trẻ hơn so với các ngành khác.

4. Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài: Toàn cầu hóa, tiến bộ công nghệ thông tin và thay đổi xu hướng du lịch đã tạo áp lực nâng cao kỹ năng và trình độ cho nguồn nhân lực. Tuy nhiên, các chính sách đào tạo và phát triển nhân lực tại địa phương chưa theo kịp nhu cầu thực tế.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy nguồn nhân lực du lịch Lào Cai đang đối mặt với thách thức về cả số lượng và chất lượng. Sự thiếu hụt lao động có trình độ chuyên môn và kỹ năng ngoại ngữ làm giảm khả năng cạnh tranh của điểm đến trong bối cảnh hội nhập quốc tế. So sánh với các địa phương như Đà Nẵng, Quảng Ninh hay các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Thái Lan, Lào Cai còn thiếu các chương trình đào tạo chuyên sâu, liên kết chặt chẽ giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp du lịch.

Biểu đồ phân bố lao động theo trình độ đào tạo và khu vực cho thấy sự tập trung không đồng đều, với khoảng 70% lao động có trình độ trung cấp trở xuống, chủ yếu làm việc tại Sa Pa. Bảng so sánh tỷ lệ lao động qua đào tạo giữa Lào Cai và các tỉnh Tây Bắc khác cũng phản ánh sự chênh lệch rõ rệt, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và sự phát triển bền vững của ngành.

Nguyên nhân chính bao gồm hạn chế về cơ sở vật chất đào tạo, thiếu chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, và sự biến động lao động do tính mùa vụ. Ngoài ra, sự phát triển nhanh của ngành du lịch đòi hỏi nguồn nhân lực phải thích ứng nhanh với công nghệ mới và yêu cầu ngày càng cao của khách du lịch quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý nhà nước và xây dựng chính sách phát triển nguồn nhân lực: Cơ quan quản lý du lịch tỉnh cần xây dựng chiến lược phát triển nhân lực ngành du lịch giai đoạn 2012-2020, bao gồm các chính sách hỗ trợ đào tạo, tuyển dụng và giữ chân lao động chất lượng cao. Thời gian thực hiện ưu tiên trong 3 năm đầu (2014-2016).

2. Phát triển hệ thống đào tạo chuyên sâu, gắn kết với doanh nghiệp: Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất đào tạo nghề du lịch, mở rộng các chương trình đào tạo kỹ năng thực hành, ngoại ngữ và quản lý du lịch. Tăng cường liên kết giữa các trường đào tạo và doanh nghiệp để đảm bảo đào tạo theo nhu cầu thị trường. Chủ thể thực hiện là Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.

3. Khuyến khích doanh nghiệp du lịch tham gia đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Doanh nghiệp cần xây dựng các chương trình đào tạo nội bộ, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm cho nhân viên, đồng thời cải thiện chế độ đãi ngộ để giữ chân lao động. Thời gian triển khai từ 2014 đến 2020.

4. Xây dựng hệ thống quản lý lao động mùa vụ và nâng cao chất lượng lao động thời vụ: Thiết lập các chính sách hỗ trợ đào tạo ngắn hạn cho lao động thời vụ, đảm bảo chất lượng dịch vụ trong mùa cao điểm. Cơ quan quản lý nhà nước phối hợp với doanh nghiệp thực hiện trong vòng 2 năm đầu.

5. Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò nguồn nhân lực du lịch: Tổ chức các hội thảo, chương trình truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng và các bên liên quan về tầm quan trọng của nguồn nhân lực chất lượng cao trong phát triển du lịch bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển nguồn nhân lực, hoạch định chiến lược đào tạo và quản lý lao động ngành du lịch tại địa phương.

2. Các cơ sở đào tạo nghề và đại học chuyên ngành du lịch: Tài liệu giúp các trường điều chỉnh chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng giảng dạy, đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động du lịch.

3. Doanh nghiệp kinh doanh du lịch: Các công ty lữ hành, khách sạn, nhà hàng có thể áp dụng các giải pháp đào tạo và quản lý nhân lực nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh và chất lượng dịch vụ.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành du lịch: Luận văn là nguồn tham khảo quý giá cho các nghiên cứu tiếp theo về phát triển nguồn nhân lực du lịch, đặc biệt trong bối cảnh các tỉnh miền núi và vùng sâu vùng xa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phát triển nguồn nhân lực du lịch lại quan trọng đối với Lào Cai?
   Nguồn nhân lực chất lượng cao quyết định trực tiếp đến chất lượng dịch vụ và sự phát triển bền vững của ngành du lịch, giúp Lào Cai nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.

2. Nguồn nhân lực du lịch ở Lào Cai hiện nay có những hạn chế gì?
   Chất lượng lao động còn thấp, tỷ lệ lao động qua đào tạo chỉ khoảng 25%, phân bố không đồng đều và có tính biến động cao do đặc thù mùa vụ.

3. Các giải pháp chính để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch là gì?
   Tăng cường quản lý nhà nước, phát triển đào tạo chuyên sâu, liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, cải thiện chế độ đãi ngộ và quản lý lao động mùa vụ.

4. Làm thế nào để doanh nghiệp du lịch tham gia hiệu quả vào phát triển nguồn nhân lực?
   Doanh nghiệp cần xây dựng chương trình đào tạo nội bộ, phối hợp với các cơ sở đào tạo, cải thiện môi trường làm việc và chính sách đãi ngộ để thu hút và giữ chân nhân viên.

5. Tác động của toàn cầu hóa và công nghệ đến nguồn nhân lực du lịch như thế nào?
   Toàn cầu hóa và công nghệ thông tin tạo áp lực nâng cao kỹ năng, trình độ ngoại ngữ và khả năng thích ứng của lao động du lịch, đòi hỏi đào tạo liên tục và đổi mới phương pháp quản lý nhân lực.

Kết luận

• Nguồn nhân lực du lịch tỉnh Lào Cai hiện còn hạn chế về số lượng và chất lượng, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành.
• Chất lượng lao động chưa đáp ứng yêu cầu do tỷ lệ đào tạo chuyên ngành thấp và phân bố không đồng đều.
• Các yếu tố như toàn cầu hóa, công nghệ và xu hướng du lịch mới đặt ra thách thức nâng cao kỹ năng và trình độ nhân lực.
• Đề xuất các giải pháp toàn diện từ quản lý nhà nước, đào tạo chuyên sâu, đến sự tham gia của doanh nghiệp nhằm phát triển nguồn nhân lực du lịch.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các chính sách phát triển nhân lực du lịch giai đoạn 2012-2020, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lào Cai.

Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật dữ liệu để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển ngành du lịch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lí luận và thực tiễn của phát triển nguồn nhân lực du lịch. Thực trạng và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực du lịch ở Lào Cai. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực trong ngành du lịch ở Lao Cai.

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỀN CUA PHÁT TRIEN NGUÒN NHÂN LỰC DU LICH 1. Nguồn nhân lực 1. Khái niệm nguôn nhân lực Trên thế giới hiện nay, muốn phát triển kinh tế thì bất kỳ một quốc gia nào cũng đều phải dựa trên các nguồn lực: tài nguyên thiên nhiên, vốn, khoa học - công nghệ, con người. Trong đó thì nguồn lực con người là quan trọng nhất, nó có tính chất quyết định trong sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của mọi quốc gia từ trước đến nay.

Do đó trong kinh tế học xuất hiện thuật ngữ “nguồn nhân lực” thé hiện sự công nhận của phương thức quan ly mới trong việc sử dụng nguồn lực con người. Hiện nay có nhiều các quan điểm khác nhau về nguồn nhân lực. Theo Liên hợp quốc, nguồn nhân lực là tất cả những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, năng lực và tính sáng tạo của con người có quan hệ tới sự phát triển của mỗi cá nhân và của đất nước. Theo tô chức lao động quốc tế, nguồn nhân lực của một quốc gia là toàn bộ những người trong độ tuổi có khả năng tham gia lao động.

Theo điều 6 của Bộ Luật Lao động Việt Nam: “Người lao động là người ít nhất đủ 15 tuổi, có khả năng lao động và có giao kết hợp đồng lao động. Người sử dụng lao động là doanh nghiệp, cơ quan, tô chức hoặc cá nhân, nếu là cá nhân thì ít nhất phải đủ 18 tuổi, có thuê mướn, sử dụng và trả công lao động” [9, tr. Tuy có những định nghĩa khác nhau tuỳ theo góc độ tiếp cận, nhưng các định nghĩa về nguồn nhân lực đều đề cập đến các đặc trưng chung là: - _ $Ố lượng nguồn nhân luc, trả lời cho câu hỏi là có bao nhiêu người và trong tương lai sẽ có thêm bao nhiêu người nữa. 12 - Chất lượng nhân lực, bao gồm: trí tuệ, trình độ, đạo đức, kỹ năng, sức khoẻ, năng lực thâm mỹ.

của người lao động. Trong đó, trí lực và thé lực là hai yếu tố quan trọng trong việc xem xét đánh giá chất lượng nguồn nhân lực. - Cơ cấu nguồn nhân lực: thé hiện trên các phương diện khác nhau như cơ cấu về trình độ đảo tạo, giới tính, độ tuổi, dân tộc. Nguồn nhân lực cũng được nhìn nhận không chỉ những người trong độ tuổi lao động mà cả những người ngoài độ tuôi lao động.

Nguồn nhân lực là tong thé các tiềm năng lao động sẵn sàng tham gia một công việc lao động nào đó; nguồn lực con người được thể hiện thông qua sỐ lượng dân cư, chất lượng con người (bao gồm thể lực, trí lực và các năng lực phẩm chất khác), tức là không chỉ bao hàm số lượng, chất lượng, cơ cầu nguồn nhân lực hiện tại, mà còn bao hàm của nguồn cung cấp nhân lực trong tương lai của mỗi tổ chức, mỗi địa phương, mỗi quốc gia, khu vực và thế giới. Từ những phân tích trên, khái niệm nguồn nhân lực trong luận văn nay được hiểu như sau: Nguồn nhân lực là nguồn lực tiềm ẩn của dân cư, khả năng huy động tham gia vào nên sản xuất xã hội trong hiện tại cũng như trong tương lai. Khả năng đó được thé hiện thông qua số lượng, chất lượng và cơ cau dân số {6, tr. Các nội dung cơ bản của nguồn nhân lực a.

Số lượng nguon nhân lực Khi nói đến nguồn nhân lực của bất kỳ một tổ chức, địa phương hay quốc gia nào thi van dé đầu tiên đặt ra là số lượng nguồn nhân lực. Nghĩa là tổ chức, địa phương hay quốc gia có bao nhiêu người và sẽ có thêm bao nhiêu người nữa trong tương lai. Sự phát triển về số lượng nguồn nhân lực dựa trên hai nhóm yếu tố: Thứ nhất là yếu tố bên trong, bao gồm nhu cầu thực tế công việc đòi hỏi phải tăng số lượng lao động: 13 Thứ hai, các yếu tố bên ngoài của tô chức như sự gia tăng về dân số hay lực lượng lao động do di dân. Chất lượng nguồn nhân lực Chất lượng nguồn nhân lực có thé coi là một trong những yếu tô quyết định đến năng lực cạnh tranh của mỗi một tô chức, địa phương hay quốc gia.

Chất lượng nguồn nhân lực được biểu hiện ở thể lực, trí lực (trình độ văn hoá, chuyên môn kỹ thuật), tinh than thái độ, động cơ, ý thức lao động, văn hoá lao động. Trong ba mặt: Thể lực, trí lực, tinh thần thì thể lực là nền tảng, cơ sở dé phát triển, trí lực là phương thức dé chuyển tải khoa học kỹ thuật vào thực tiễn. Ý thức tinh thần đạo đức tác phong là yếu tố chi phối hiệu quả hoạt động chuyên hoá của tri thức thành thực tiễn. Trí tuệ là yếu tố có vai trò quan trọng hàng đầu của nguồn nhân lực bởi có nó con người mới có thê nghiên cứu sáng tạo và ứng dụng tiến bộ khoa học vào quá trình hoạt động sản xuất và cải biến xã hội.

Cơ cấu nguồn nhân lực Khi xem xét, đánh giá về nguồn nhân lực của một tô chức, địa phương hay quốc gia người ta thường chú trọng đến số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, sẽ là thiếu sót nếu không đề cập đến cơ cấu - một yếu tố không thê thiếu của nguồn nhân lực. Cơ cấu nhân lực thể hiện trên các phương diện khác nhau: cơ cau về trình độ đào tạo, dân tộc, giới tính, độ tuôi. Phát triển nguồn nhân lực Phát triển nguồn nhân lực có có thê hiểu là sự biến đổi (gia tăng) về số lượng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trên các mặt thé lực, trí lực, kiến thức, chuyên môn kỹ năng, và tinh thần, cũng như ý thức đạo đức của nguồn nhân lực.

Nói một cách khái quát nhất, phát triển nguồn nhân lực chính là tổng thể các hình thức, phương pháp, chính sách và biện pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế 14 - xã hội trong từng giai đoạn phát triển |6. Do chính là quá trình tạo lập và sử dụng năng lực toàn diện của con người vì sự tiễn bộ kinh tế- xã hội và sự hoàn thiện bản thân mỗi con người. Phát triển nguồn nhân lực có thể được nhìn nhận từ hai góc độ: Thứ nhất, ở góc độ vĩ mô, phát triển nguồn nhân lực của một địa phương được hiểu là quá trình hoạch định nguồn nhân lực, đào tạo nguồn nhân lực và quản lý nguồn nhân lực. Thứ hai, ở góc độ của tô chức, doanh nghiệp thì phát triển nguồn nhân lực là quá trình đảm bảo, duy trì lực lượng lao động cần thiết giúp tô chức, doanh nghiệp đạt được mục tiêu của mình.

Đó là một quá trình diễn ra liên tục với hàng loạt các hoạt động như: dự báo nhu cầu, hoạch định, tuyển dụng, bố trí công việc, đào tạo, đánh giá, đãi ngộ lao động. Đối với Việt Nam, phát triển nguồn nhân lực du lịch phải xuất phát từ công cuộc đổi mới, phát huy thành tựu của đôi mới, gắn với Chiến lược phát triển Du lịch và Quy hoạch phát triển nhân lực du lịch của cả nước và từng địa phương. Phát triển nguồn nhân lực du lịch là trách nhiệm của toàn xã hội trong đó nhà nước, nòng cốt là Bộ Văn hoá, Thể thao va Du lịch, có trách nhiệm quản lý và tạo điều kiện cho đào tạo và sử dụng hiệu quả nhân lực du lịch; cơ sở dao tạo du lịch phải có trách nhiệm cung cấp nhân lực đạt yêu cầu thị trường và doanh nghiệp du lịch phải sử dụng hợp lý và hiệu quả lao động du lịch, khuyến khích và chủ động tích cực tham gia vào quá trình phát triển nguồn nhân lực du lịch tại doanh nghiệp và mạng lưới cơ sở đào tạo, dạy nghề du lịch. Thúc đây xã hội hoá giáo dục-đào tạo và thực hiện đào tạo theo nhu cầu xã hội, theo nhu cầu thị trường, nhu cầu của doanh nghiệp và nhu cầu của người học, đảm bảo thực hiện công bang xã hội, tạo co hội học tập suốt đời cho mọi người, nhất là những người làm du lịch và có nhu cầu làm du lịch.

Trong xu hướng hội nhập và toàn cầu hoá, phát triển nguồn nhân lực du lịch phải đáp ứng yêu cầu quốc tế, từng bước đạt những tiêu chuẩn chung và được 15 thừa nhận trong khu vực va thế gidi, tao tién dé cho tu do di chuyén lao dong quốc tế. Trong quá trình phát triển nguồn nhân lực thì hầu hết các quốc gia đều chú trọng phát trién về mặt chat lượng còn về số lượng và cơ cấu thì phát triển ở mức hợp lý tùy tình hình thực tế của từng giai đoạn phát triển. Nguồn nhân lực du lịch 1. Du lịch Ngày nay, ở hầu hết mọi quốc gia trên thế giới du lịch đã thực sự trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến.

Hội đồng Lữ hành va Du lịch quốc tế (World Travel and Tourism Council — WTTC) đã công bố du lich là một ngành kinh tế lớn nhất trên thế giới, vượt trên cả ngành sản xuất ô tô, thép, điện tử và nông nghiệp. Du lịch được coi là ngành kinh tế quan trọng giúp các nước đang phát triển đây nhanh mục tiêu phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo và cải thiện đời sống cho người dân. Du lịch góp phần tạo ra hàng triệu cơ hội việc làm trực tiếp hay gián tiếp đối với các ngành có liên quan khác như vận tải, tài chính, nông nghiệp. Trong thời đại toàn cầu hóa, Du lịch đang trở thành nhịp cầu kết nối, giải quyết những bất đồng về ngôn ngữ, văn hóa và tôn giáo của các dân tộc trên toàn thế giới.

Ngành Du lịch Việt Nam có lịch sử phát triển hơn 50 năm, nhưng chỉ thực sự phát triển nhanh vào những năm dau của thập kỷ 90 của thé kỷ trước. Ngày nay, du lịch đã được Đảng và Chính phủ xác định là ngành kinh tế mũi nhọn góp phan thúc đây tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm qua. Năm 2001, Việt Nam mới thu hút được khoảng 2,3 triệu lượt khách quốc tế, thì đến năm 2012, con số này đã đạt 6 triệu lượt khách. Với mức tăng trưởng 2 con SỐ, Việt Nam và các nước Singapore, Nhật Bản, An Độ, Indonesia.

nằm trong danh sách 24 nước được Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) đánh giá có tốc độ tăng trưởng tích cực nhất. 16 Nếu so sánh với các ngành kinh tế khác, du lịch được xếp vào một trong những ngành mới.