Luận văn phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao TP Tây Ninh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại thành phố Tây Ninh. Phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Chuyên ngành

Quản lý Kinh tế

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn Thạc sĩ

2020

129
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Tóm tắt

I. Tại Sao Tây Ninh Cần Ưu Tiên Phát Triển Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế sâu rộng, nguồn nhân lực chất lượng cao đóng vai trò cực kỳ quan trọng, quyết định sức mạnh và khả năng cạnh tranh của mỗi quốc gia, mỗi địa phương. Việt Nam đang trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đòi hỏi một lực lượng lao động có trình độ chuyên môn vững vàng, kỹ năng thích ứng cao với sự phát triển của khoa học – kỹ thuật hiện đại. Tây Ninh, với vị thế chiến lược là một thành phố động lực trong khu vực Đông Nam Bộ, đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển vượt bậc. Tuy nhiên, để hiện thực hóa những tiềm năng này, việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh trở thành một nhiệm vụ cấp thiết và trọng tâm. Đây không chỉ là yếu tố then chốt giúp Tây Ninh duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững, tạo ra một nền kinh tế dựa vào tri thức, hiệu quả. Luận văn của Nguyễn Xuân Hưng (2020) đã nhấn mạnh tầm quan trọng của yếu tố con người, coi đây là động lực quan trọng nhất của sự tăng trưởng kinh tế bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh hiện đại hóa.

Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đòi hỏi một đội ngũ nhân lực chất lượng cao Tây Ninh có khả năng nắm bắt và ứng dụng công nghệ tiên tiến, quản lý hiệu quả các nguồn lực và thích nghi nhanh chóng với sự biến đổi của thị trường. Kinh tế dựa vào tri thức đang tạo ra nhiều cơ hội phát triển, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao có thể làm chậm quá trình phát triển, giảm khả năng hấp thụ công nghệ mới và hạn chế sức cạnh tranh của địa phương. Do đó, đầu tư vào con người, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng là yếu tố quyết định để Tây Ninh không chỉ theo kịp mà còn vượt lên trong cuộc đua phát triển. Các quốc gia phát triển mạnh mẽ đều có chung đặc điểm là đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục và đào tạo để tạo ra một lực lượng lao động có năng lực vượt trội, điển hình là Nhật Bản hay Hàn Quốc. Tây Ninh cần học hỏi kinh nghiệm này để xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai.

1.2. Vai trò chiến lược của Tây Ninh trong phát triển kinh tế khu vực.

Tây Ninh không chỉ là một tỉnh thành mà còn là một thành phố động lực quan trọng của khu vực Đông Nam Bộ. Vị trí địa lý thuận lợi cùng các tiềm năng về du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp, Tây Ninh có thể trở thành một trung tâm kinh tế sôi động. Để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vai trò của Tây Ninh càng được khẳng định. Tuy nhiên, để khai thác tối đa những lợi thế này, Tây Ninh cần một nguồn nhân lực chất lượng cao đủ mạnh và phù hợp. Theo luận văn của Nguyễn Xuân Hưng (2020), Tây Ninh đòi hỏi phải có nguồn nhân lực có trình độ cao để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Lực lượng này sẽ là hạt nhân thúc đẩy các ngành kinh tế chủ lực, thu hút đầu tư và tạo ra giá trị gia tăng cao. Sự thiếu hụt nhân tài sẽ làm cản trở quá trình Tây Ninh phát triển kinh tế và đạt được các mục tiêu đã đề ra.

II. Tây Ninh Thách Thức Phát Triển Nhân Lực Chất Lượng Cao

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực và chính sách từ địa phương, quá trình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh vẫn đối mặt với không ít rào cản. Những thách thức này không chỉ xuất phát từ thực trạng nội tại của lực lượng lao động mà còn từ các yếu tố bên ngoài như môi trường kinh tế, xã hội và cơ chế chính sách. Theo nhận định từ luận văn của Nguyễn Xuân Hưng (2020), nguồn nhân lực của Thành phố hiện nay vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH, chưa thực sự là động lực để phát triển kinh tế - xã hội, và chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của Thành phố. Việc nhận diện rõ ràng các thách thức nhân lực Tây Ninh là bước đầu tiên và quan trọng để xây dựng các giải pháp nhân lực Tây Ninh hiệu quả, hướng tới một tương lai phát triển bền vững.

2.1. Thực trạng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa.

Thực trạng nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh hiện vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng kịp tốc độ và yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Số lượng lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, đặc biệt trong các ngành công nghệ mũi nhọn, còn khá khiêm tốn. Chất lượng đào tạo ở một số lĩnh vực chưa thực sự gắn liền với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, dẫn đến tình trạng "thừa thầy thiếu thợ" hoặc sinh viên ra trường thiếu kỹ năng mềm, kinh nghiệm làm việc. Điều này gây khó khăn cho việc hấp thụ và triển khai các dự án đầu tư lớn, đặc biệt là các dự án sử dụng công nghệ cao. Hơn nữa, sự dịch chuyển cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ diễn ra chậm, khiến một bộ phận lao động chưa được đào tạo lại hoặc chưa có khả năng thích nghi với môi trường làm việc mới.

2.2. Hạn chế trong thu hút và giữ chân nhân tài tại Tây Ninh.

Một trong những thách thức nhân lực Tây Ninh lớn nhất là khả năng thu hút nhân tài Tây Ninh và giữ chân họ làm việc lâu dài. Mặc dù địa phương đã có những chính sách ban đầu, nhưng nhìn chung, các cơ chế đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp chưa đủ hấp dẫn so với các đô thị lớn hay các tỉnh có nền kinh tế phát triển mạnh hơn. Sự cạnh tranh từ các khu vực lân cận như Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai khiến nhân lực chất lượng cao có xu hướng dịch chuyển đến những nơi có điều kiện tốt hơn. Thiếu cơ sở vật chất, hạ tầng xã hội đồng bộ (như nhà ở, y tế, giáo dục chất lượng cao) cũng là rào cản đáng kể. Việc thiếu một chiến lược phát triển nhân lực Tây Ninh tổng thể và dài hạn, đặc biệt là trong việc tạo dựng một môi trường sống và làm việc lý tưởng, khiến địa phương gặp khó khăn trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, chuyên gia giỏi.

III. Bí Quyết Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Nhân Lực Tây Ninh

Để vượt qua các thách thức nhân lực Tây Ninh và thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh, việc đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo là yếu tố cốt lõi. Đây là giải pháp nhân lực Tây Ninh mang tính bền vững, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Các bí quyết nằm ở việc kết nối chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp, cũng như liên tục cập nhật, điều chỉnh chương trình giảng dạy để phù hợp với xu hướng và yêu cầu của thị trường lao động. Chỉ khi có một hệ thống giáo dục – đào tạo linh hoạt và hiệu quả, Tây Ninh mới có thể tạo ra những nhân lực có năng lực thực sự, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

3.1. Tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp địa phương.

Việc tăng cường mối liên kết giữa các cơ sở giáo dục, đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp là chiến lược phát triển nhân lực Tây Ninh then chốt. Các trường học cần chủ động hợp tác với các doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu về kỹ năng, công nghệ và quy trình làm việc. Từ đó, xây dựng các chương trình đào tạo nguồn nhân lực Tây Ninh có tính thực tiễn cao, đáp ứng đúng yêu cầu của thị trường. Thực hiện các chương trình thực tập, kiến tập tại doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên, học viên tích lũy kinh nghiệm làm việc ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tham gia vào quá trình xây dựng giáo trình, cử cán bộ chuyên môn giảng dạy hoặc hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo. Mô hình đào tạo kép, kết hợp lý thuyết tại trường và thực hành tại doanh nghiệp, cần được đẩy mạnh để tạo ra nhân lực chất lượng cao Tây Ninh có khả năng làm việc ngay sau khi tốt nghiệp.

3.2. Đổi mới chương trình giáo dục chú trọng kỹ năng thực hành và công nghệ.

Để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh, việc đổi mới chương trình giáo dục là không thể thiếu. Chương trình cần được cập nhật thường xuyên để tích hợp các kiến thức mới về công nghệ 4.0, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, và các kỹ năng mềm thiết yếu như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, ngoại ngữ. Việc chú trọng vào kỹ năng thực hành thông qua các dự án thực tế, phòng thí nghiệm hiện đại sẽ giúp học viên trang bị đầy đủ năng lực để làm việc hiệu quả. Đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy cũng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. Khuyến khích phương pháp học tập chủ động, sáng tạo, thay vì chỉ truyền thụ kiến thức một chiều, sẽ giúp tạo ra thế hệ nhân lực chất lượng cao Tây Ninh năng động và có khả năng tự học trọn đời.

IV. Giải Pháp Thu Hút Nhân Tài Phát Triển Nguồn Nhân Lực Tây Ninh

Để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh, ngoài việc nâng cao chất lượng đào tạo, các chính sách thu hút nhân tài Tây Ninh đóng vai trò quyết định. Một chiến lược phát triển nhân lực Tây Ninh toàn diện cần bao gồm các giải pháp đồng bộ từ đãi ngộ vật chất đến môi trường làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp và chất lượng cuộc sống. Đây là một giải pháp nhân lực Tây Ninh cần sự phối hợp liên ngành, từ cấp quản lý đến các doanh nghiệp, nhằm tạo ra một hệ sinh thái hấp dẫn để giữ chân những người giỏi và mời gọi những nhân lực xuất sắc từ nơi khác đến cống hiến. Các chính sách này phải được xây dựng trên cơ sở phân tích kỹ lưỡng thực trạng và tiềm năng của địa phương.

4.1. Hoàn thiện chính sách đãi ngộ môi trường làm việc hấp dẫn.

Để thu hút nhân tài Tây Ninh, việc hoàn thiện các chính sách đãi ngộ là yếu tố tiên quyết. Cần có cơ chế lương, thưởng cạnh tranh, phù hợp với mặt bằng chung của khu vực và tương xứng với năng lực, đóng góp của nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ về nhà ở, đi lại, bảo hiểm cũng cần được quan tâm. Xây dựng một môi trường làm việc chuyên nghiệp, năng động, khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới là yếu tố quan trọng không kém. Môi trường làm việc không chỉ là nơi làm việc mà còn là nơi để nhân lực học hỏi, phát triển bản thân. Cần tạo điều kiện cho nhân lực được tham gia vào các dự án quan trọng, có cơ hội thăng tiến rõ ràng, và được ghi nhận thành tích xứng đáng. Điều này giúp tăng cường sự gắn bó và lòng trung thành của nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh với địa phương.

4.2. Khuyến khích khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong tỉnh.

Việc khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo là một chiến lược phát triển nhân lực Tây Ninh hiệu quả, đặc biệt trong việc khai thác tiềm năng nhân lực Tây Ninh. Cần có các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp, chính sách ưu đãi thuế, đất đai cho các dự án sáng tạo và tiềm năng. Xây dựng các không gian làm việc chung (co-working space), vườn ươm doanh nghiệp để kết nối các nhà khởi nghiệp, chuyên gia và nhà đầu tư. Các chương trình đào tạo về quản trị khởi nghiệp, kỹ năng kinh doanh cũng cần được tổ chức thường xuyên. Khi môi trường khởi nghiệp phát triển, nó sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm chất lượng cao, thu hút nhân lực chất lượng cao có tinh thần dấn thân và khát vọng làm chủ. Điều này không chỉ giữ chân nhân tài tại địa phương mà còn thu hút thêm các ý tưởng mới, góp phần vào sự đa dạng và phát triển mạnh mẽ của Tây Ninh phát triển kinh tế.

V. Đảm Bảo Sức Khỏe Môi Trường Sống Cho Nhân Lực Chất Lượng Cao

Sức khỏe thể chất và tinh thần của nguồn nhân lực chất lượng cao là nền tảng không thể thiếu cho năng suất lao động và sự cống hiến lâu dài. Theo luận văn của Nguyễn Xuân Hưng (2020), không có sức khỏe thì con người không thể trở thành nguồn lực xã hội được, và một môi trường xã hội thuận lợi là yếu tố kích thích sự cống hiến. Vì vậy, một trong những giải pháp nhân lực Tây Ninh trọng yếu là đảm bảo các điều kiện tốt nhất về y tế, môi trường sống và sinh hoạt cho người lao động. Đầu tư vào phúc lợi xã hội và xây dựng cộng đồng văn minh sẽ góp phần tạo nên một môi trường hấp dẫn, giúp Tây Ninh phát triển kinh tế bền vững.

5.1. Chăm sóc sức khỏe toàn diện và cải thiện điều kiện sống.

Để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh, việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người lao động là ưu tiên hàng đầu. Địa phương cần đầu tư nâng cấp hệ thống y tế, đảm bảo cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng cao, dễ tiếp cận. Các chương trình kiểm tra sức khỏe định kỳ, tư vấn dinh dưỡng, và các hoạt động thể dục thể thao cần được khuyến khích và hỗ trợ. Bên cạnh đó, cải thiện điều kiện sống như xây dựng nhà ở xã hội, phát triển hạ tầng đô thị xanh, sạch, đẹp cũng là yếu tố quan trọng. Đảm bảo môi trường sống an toàn, trong lành sẽ giúp nhân lực chất lượng cao Tây Ninh có được sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, giảm thiểu căng thẳng, từ đó nâng cao hiệu suất làm việc và sự gắn bó với địa phương.

5.2. Xây dựng môi trường xã hội thuận lợi kích thích cống hiến.

Môi trường xã hội thuận lợi là yếu tố quan trọng để nguồn nhân lực chất lượng cao phát huy tối đa khả năng và khát vọng cống hiến. Cần xây dựng một nền văn hóa làm việc minh bạch, công bằng, nơi mọi người được tôn trọng và có cơ hội phát triển như nhau. Các hoạt động văn hóa, thể thao, giải trí cộng đồng cần được đẩy mạnh để tạo sự gắn kết, tinh thần đoàn kết. Đặc biệt, việc xây dựng một xã hội an toàn, trật tự, với hệ thống giáo dục chất lượng cho con em người lao động là điều kiện tiên quyết để thu hút nhân tài Tây Ninh và giữ chân họ. Khi có một môi trường xã hội tốt, nhân lực chất lượng cao Tây Ninh sẽ cảm thấy yên tâm an cư lạc nghiệp, từ đó toàn tâm toàn ý cống hiến cho sự phát triển chung của tỉnh.

VI. Tầm Nhìn Tương Lai Tây Ninh Với Nhân Lực Chất Lượng Cao

Việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là một tầm nhìn chiến lược dài hạn, định hình tương lai của tỉnh. Với những chiến lược phát triển nhân lực Tây Ninh đồng bộ và các giải pháp nhân lực Tây Ninh hiệu quả, địa phương có thể xây dựng một nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng bền vững và hội nhập sâu rộng. Mục tiêu cuối cùng là biến Tây Ninh thành một trung tâm kinh tế năng động, hiện đại, nơi mà nguồn nhân lực chất lượng cao là tài sản quý giá nhất, thúc đẩy mọi hoạt động kinh tế - xã hội. Luận văn của Nguyễn Xuân Hưng (2020) đã đặt nền móng cho việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp, mở ra hướng đi rõ ràng cho sự phát triển này.

6.1. Các ưu tiên chiến lược cho phát triển nhân lực bền vững.

Để đạt được mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Tây Ninh bền vững, cần tập trung vào một số ưu tiên chiến lược. Thứ nhất, ưu tiên đầu tư vào giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực Tây Ninh chuyên sâu, đặc biệt là trong các lĩnh vực có nhu cầu cao và giá trị gia tăng lớn như công nghệ thông tin, du lịch chất lượng cao, nông nghiệp ứng dụng công nghệ. Thứ hai, xây dựng cơ chế linh hoạt để thu hút nhân tài Tây Ninh từ bên ngoài, đồng thời nuôi dưỡng và phát triển nhân tài nội tại. Thứ ba, tăng cường nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ để tạo ra môi trường làm việc hiện đại và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Những ưu tiên này sẽ giúp Tây Ninh xây dựng một đội ngũ nhân lực có khả năng thích ứng cao, dẫn dắt sự Tây Ninh phát triển kinh tế trong tương lai.

6.2. Hướng tới xây dựng Tây Ninh thành trung tâm kinh tế trọng điểm.

Với nguồn nhân lực chất lượng cao được phát triển bền vững, Tây Ninh hoàn toàn có thể hiện thực hóa khát vọng trở thành một trung tâm kinh tế trọng điểm của khu vực phía Nam. Việc đầu tư vào con người, kết hợp với khai thác tối đa tiềm năng nhân lực Tây Ninh và các lợi thế tự nhiên, sẽ tạo ra sức bật mạnh mẽ cho tỉnh. Các lĩnh vực như du lịch sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến và logistics sẽ được thúc đẩy bởi đội ngũ nhân lực chất lượng cao Tây Ninh. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tầm nhìn này đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ các cấp lãnh đạo, sự đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể nhân dân để xây dựng một Tây Ninh hiện đại, phồn vinh dựa trên nền tảng tri thức và con người.

Tóm tắt và mô tả trên trang này được tạo với sự hỗ trợ của AI. Nếu bạn thấy nội dung không chính xác hoặc có vấn đề, vui lòng Báo lỗi nội dung.

14/03/2026
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở thành phố tây ninh

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ VIỆC NÂNG CAO NGUỒN NHÂN LỰC VÀ NGUỒN NHÂN CHẤT LƯỢNG CAO 1. LÝ LUẬN VỀ NGUỒN NHÂN LỰC VÀ NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO 1. Nguồn nhân lực (NNL) Nguồn nhân lực (NNL) được hiểu ở tầm vĩ mô là một nguồn lực đầu vào quan trọng cho sự phát triển của đất nước. Khái niệm này được sử dụng khá rộng rãi để chỉ vai trò và vị trí con người trong sự phát triển kinh tế, xã hội.

Ở nước ta, khái niệm “nguồn nhân lực” được nhắc đến nhiều kể từ đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX. Theo cách tiếp cận của Liên hợp quốc, nguồn nhân lực là tất cả kiến thức, kỹ năng và năng lực của con người có liên quan đến sự phát triển xã hội. Với cách nhìn này, NNL được xem xét ở phương diện chất lượng, vai trò và sức mạnh của con người đối với sự phát triển của xã hội. Thủ tướng Phan Văn Khải từng khẳng định trong buổi nói chuyện với cán bộ lãnh đạo thành phố Hà nội đăng trên web “ dân trí ” rằng : “Nguồn nhân lực con người bao gồm cả sức lao động, trí tuệ và tinh thần gắn với truyền thống của dân tộc ta” Nguồn nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động trong tổ chức đó.

Bao gồm tất cả các cá nhân tham gia bất kỳ hoạt động nào của tổ chức, bất kể vai trò của họ là gì. Nguồn nhân lực (NNL) là yếu tố quan trọng hàng đầu trong lực lượng sản xuất.Với vai trò quyết định sự vận động và phát triển của lực lượng sản xuất, nguồn nhân lực quyết định sự phát triển và tiến bộ của toàn xã hội ( tầm vĩ mô) và quyết định sự phát triển, thành công hay thất bại của một tổ chức (vi mô ) Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về khái niệm nguồn nhân lực vì có cách tiếp cận khác nhau nhưng có một điểm chung đó là NNL của một tổ chức được hình thành trên cơ sở các cá nhân có vai trò khác nhau và được liên kết lại bởi mục 8 tiêu của tổ chức.Từ quan niệm chung đó có thể thấy, NNL của một tổ chức được hình thành trên cơ sở các cá nhân có vai trò khác nhau và được liên kết lại bởi mục tiêu của tổ chức Cho đến nay, khái niệm nguồn lực con người (hay nguồn nhân lực) đang được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Các cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc cho rằng nguồn nhân lực bao hàm những người đang làm việc và những người trong độ tuổi lao động có khả năng lao động. Một số nhà khoa học của Việt Nam thì cho rằng nguồn nhân lực “được hiểu là số dân và chất lượng con người bao gồm cả thể chất và tinh thần, sức khỏe và trí tuệ, năng lực, phẩm chất và đạo đức của người lao động.

Nó là tổng thể nguồn nhân lực hiện có thực tế và tiềm năng được chuẩn bị sẵn sàng để tham gia phát triển kinh tế-xã hội của một quốc gia hay một địa phương nào đó”. Ngoài ra, một số tác giả khác khi nghiên cứu về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam cũng đã đưa ra những quan điểm khác nhau về nguồn nhân lực. Nguồn nhân lực của một đất nước được đánh giá trên hai mặt chủ yếu là số lượng và chất lượng. số lượng nguồn nhân lực được đánh giá bằng các chỉ tiêu: tỉ lệ nguồn nhân lực trong dân số; tỉ lệ lực lượng lao động trong dân số; tỉ lệ tham gia lực lượng lao động của người trong độ tuổi lao động; tỉ lệ lao động có việc làm trong lực lượng lao động… Ở nước ta, khái niệm nguồn nhân lực được sử dụng rộng rãi từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới.

Điều này được thể hiện rõ trong các công trình nghiên cứu về nguồn nhân lực. Theo Giáo sư viện sĩ Phạm Minh Hạc: “nguồn lực con người được thể hiện thông qua số lượng dân cư, chất lượng con người (bao gồm thể lực, trí lực và năng lực phẩm chất). Như vậy, nguồn nhân lực không chỉ bao hàm chất lượng nguồn nhân lực hiện tại mà còn bao hàm cả nguồn cung cấp nhân lực cho tương lai”. Theo tiến sĩ Đoàn Khải: “nguồn lực con người là khái niệm chỉ dân số, cơ cấu dân số và nhất là chất lượng con người với tất cả các đặc điểm và sức mạnh của nó trong sự phát triển xã hội”.

9 Dưới nhiều cách tiếp cận khác nhau nên có nhiều khái niệm khác nhau về NNL, nhưng nhìn chung đều thống nhất về nội dung cơ bản là: NNL là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội, là yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất xã hội, giữ vai trò quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội. Khi nói tới NNL phải hiểu đó là toàn bộ những người lao động có khả năng tham gia lao động, bao gồm tổng thể các yếu tố thể lực, trí lực, kỹ năng lao động, thái độ và tác phong lao động. Ngoài ra, phải nói tới cơ cấu của lao động gồm cả cơ cấu đào tạo và cơ cấu ngành nghề. Từ những phân tích trên, có thể hiểu NNL là một phạm trù dùng để chỉ sức mạnh tiềm ẩn trong dân cư, khả năng huy động tham gia vào quá trình tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội.

Sức mạnh và khả năng đó được thể hiện thông qua số lượng, chất lượng và cơ cấu dân số. Nguồn nhân lực chất lượng cao (NNL CLC) NNL chưa phải là động lực trực tiếp cho sự phát triển kinh tế - xã hội. NNL với chất lượng thấp, số lượng đông trong nhiều trường hợp lại trở thành lực cản đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, ngày nay người ta quan tâm đầu tư để nâng cao chất lượng NNL.

Con người được coi là một “tài nguyên đặc biệt”, một nguồn lực của sự phát triển kinh tế. Bởi vậy, việc phát triển con người, phát triển NNL là vấn đề trung tâm trong hệ thống phát triển các nguồn lực. Chăm lo đầy đủ đến con người là yếu tố đảm bảo chắc chắn cho sự phồn vinh, thịnh vượng của đất nước. Đầu tư cho con người là đầu tư chiến lược, là cơ sở cho sự phát triển bền vững.

Có nhiều cách hiểu khác nhau khi nói về phát triển NNL. Theo quan niệm của Liên Hiệp Quốc, phát triển NNL bao gồm giáo dục, đào tạo và sử dụng tiềm năng con người nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng NNL. Một quan điểm khác cho rằng: phát triển NNL là gia tăng giá trị cho con người cả về giá trị vật chất và tinh thần, cả trí tuệ lẫn tâm hồn cũng như kỹ năng nghề nghiệp, làm cho họ trở thành người lao động có những năng lực và phẩm chất mới, cao hơn đáp ứng những yêu cầu của sự phát triển kinh tế - xã hội. 10 Một số tác giả lại quan niệm: phát triển NNL là nâng cao năng lực của con người về mọi mặt: thể lực, trí lực, tâm lực, đồng thời sử dụng, khai thác và phát huy hiệu quả nhất NNL thông qua hệ thống phân công lao động xã hội và giải quyết việc làm để phát triển kinh tế - xã hội.

Từ đó có thể hiểu phát triển NNL chính là sự biến đổi về số lượng và chất lượng NNL trên các mặt thể lực, trí lực, kỹ năng, tinh thần cùng với quá trình tạo ra những biến đổi tiến bộ về cơ cấu NNL. Như vậy, phát triển NNL với nội hàm trên đây thực chất là đề cập đến vấn đề chất lượng NNL và khía cạnh xã hội của NNL của một quốc gia. Phát triển NNL thực chất là muốn nói đến nguồn nhân lực chất lượng cao. Nguồn nhân lực chất lượng cao là khái niệm để chỉ một con người, một người lao động cụ thể có trình độ lành nghề (về chuyên môn, kỹ thuật) ứng với một ngành nghề cụ thể theo tiêu thức phân loại lao động về chuyên môn, kỹ thuật nhất định (lao động kỹ thuật lành nghề, cao đẳng, đại học, trên đại học).

Nói đến chất lượng NNL là muốn nói đến tổng thể NNL của một quốc gia, trong đó NNL CLC là bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng, là nhóm tinh túy nhất, có chất lượng nhất. NNL CLC phải đáp ứng được yêu cầu của thị trường (cả trong nước và nước ngoài), do đó, NNL CLC phải có kiến thức chuyên môn, kinh tế, tin học; có kỹ năng: kỹ thuật, tự tạo việc làm, làm việc an toàn; có thái độ, tác phong làm việc tốt, trách nhiệm với công việc. Như vậy, NNL CLC phải là những con người phát triển cả về trí lực và thể lực, cả về khả năng lao động, tính tích cực. NNL CLC có thể không cần đông về số lượng nhưng phải đi vào thực chất đảm bảo đáp ứng được các yêu cầu về nhu cầu sử dụng lao động trong điều kiện mới.

Tiêu chí xác định nguồn nhân lực chất lượng cao 1. Chỉ số phát triển con người (HDI: Human Development Index) Quan điểm phát triển con người là sự phát triển vì con người, của con người và do con người. Nhằm mục tiêu mở rộng cơ hội lựa chọn cho người dân và tạo 11 điều kiện để họ thực hiện sự lựa chọn đó. Những lựa chọn quan trọng nhất là được sống lâu và khỏe mạnh, được học hành và có cuộc sống ấm no.

Khi xét đến chất lượng NNL thì không thể tách rời những điều kiện phát triển con người. Có thể nói chất lượng NNL được thể hiện qua chỉ số phát triển con người (HDI). Đây là chỉ tiêu tổng hợp gồm 3 tiêu chí: Một là, mức độ phát triển kinh tế được xác định bằng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người hằng năm (thu nhập bình quân đầu người); Hai là, chỉ tiêu học vấn được xác định bằng tỷ lệ người lớn biết chữ và tỷ lệ đi học của các cấp giáo dục; Ba là, chỉ tiêu y tế được xác định bằng tuổi thọ bình quân của người dân. Cả ba tiêu chí trên đều có quan hệ với nhau, mỗi tiêu chí thể hiện một mặt của đời sống con người.

Theo Liên hiệp Quốc, chỉ số HDI mang giá trị từ 0 đến 1 gồm: Chỉ số thu nhập có giá trị bằng 1 khi GDP bình quân đầu người đạt 40.000 USD (theo sức mua tương đương); bằng 0 khi GDP bình quân đầu người đạt 160 USD/năm. Chỉ số học vấn bằng 1 khi 100% số người lớn (trên 15 tuổi) biết đọc, biết viết; bằng 0 khi 0% số người lớn biết đọc, biết viết.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ