phần Mở đầu, Kết luận, Mục lục, Danh mục các công trình nghiên cứu, danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung của Luận văn đƣợc chia thành 4 chƣơng nhƣ sau : Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận, thực tiễn phát triển nguồn nhân lực cán bộ, công chức ở cơ quan hành chính nhà nƣớc Chƣơng 2 : Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3 : Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức Văn phòng UBND tỉnh Nghệ An. Chƣơng 4 : Một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực cán bộ, công chức ở Văn phòng UBND tỉnh Nghệ An. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CÁN BỘ, CÔNG CHỨC VĂN PHÕNG ỦY BAN CẤP TỈNH 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Đất nƣớc đang bƣớc vào thời kỳ hội nhập kinh tế thế giới, điều đó đòi hỏi Đảng và Nhà nƣớc ta phải luôn luôn chủ động tham gia vào quá trình toàn cầu hoá, vừa hợp tác, vừa cạnh tranh kinh tế với tất cả các quốc gia, dân tộc, các tổ chức kinh tế trên toàn thế giới.
Để làm đƣợc điều đó, Đảng và Nhà nƣớc xác định rõ vai trò của vấn đề phát triển và nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực để đáp ứng đƣợc yêu cầu trong xu thế thế giới mới. Trong đó, việc nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức là một nhiệm vụ quan trọng, làm cho đội ngũ cán bộ, công chức của đất nƣớc thực sự có đủ cả đức và tài, giữ vững vai trò nòng cốt, là “….cái gốc của mọi công việc” nhƣ lời Bác Hồ đã dạy. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX đã xác định vai trò của nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế - xã hội là : « Hoàn thiện chế độ công vụ, quy chế cán bộ, công chức, coi trọng cả năng lực và đạo đức; bảo đảm tính nghiêm túc, trung thực trong thi tuyển cán bộ, công chức. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, trước hết là cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý về đường lối, chính sách, về kiến thức và kỹ năng quản lý hành chính Nhà nước.
Sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức theo chức năng, tiêu chuẩn… ». Vì thế, phát triển nguồn nhân lực cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế tri thức có thể đƣợc coi là khâu đột phá trong chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc. Nhận thức đƣợc ý nghĩa và vai trò đó, vấn đề tìm ra giải pháp để nâng cao chất lƣợng, phát triển nguồn nhân lực cán bộ, công chức đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu khoa học xã hội, các nhà hoạt động chính trị trong nƣớc quan tâm, đề cập đến nhƣ « Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước » của PGS.TS Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS Trần Xuân Sầm, NXB Chính trị quốc gia, 2003 ; « Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân » của TS.Thang Văn Phúc và TS. Trần Minh Phƣơng, NXB Chính trị Quốc gia, 2004 ; « Công vụ, công chức – Những khía cạnh pháp lý và hành chính » của PGS.TS Phạm Hồng Thái, 2004 ; « Hệ thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế giới » của TS.
Thang Văn Phúc – TS. Nguyễn Minh Phƣơng – TS. Nguyễn Thu Huyền, NXB Chính trị quốc gia, 2004 ; « Về chế độ công vụ Việt Nam » do PGS.TS Nguyễn Trọng Điều chủ biên, NXB Chính trị quốc gia, 2007…. Ở cấp độ của các đề tài nghiên cứu luận án luận văn thạc sỹ, cử nhân, vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cũng đƣợc nhiều ngƣời đề cập, nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau.
Luận văn thạc sỹ luật học « Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã miền núi đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh Bắc Giang hiện nay » của tác giả Lê Đình Vỹ, năm 2005. Đề tài này đã nêu lên đƣợc những giải pháp cơ bản để nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức của chính quyền cấp xã. Tuy nhiên, do phạm vi, đối tƣợng nghiên cứu của đề tài chỉ mới dừng lại ở chính quyền cấp xã ở vùng miền núi khó khăn nên chƣa mang tính khát quát, chƣa nêu bật đƣợc những giải pháp chung của đội ngũ cán bộ công chức hiện nay. Luận văn thạc sỹ quản lý của tác giả Chu Hữu Bằng « Giải pháp nâng cao chất lượng quản trị nguồn nhân lực Văn phòng Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An », năm 2012.
Đây là luận văn có chung đối tƣợng nghiên cứu là Văn phòng Uỷ ban nhân dân tỉnh. Tuy nhiên, Luận văn này đề cập đế quản trị nguồn nhân lực là thiết kế các chính sách và thực hiện các lĩnh vực hoạt động chung của Văn phòng UBND tỉnh. Luận văn chƣa đi sâu vào nghiên cứu, đánh giá và tìm ra các giải pháp cốt lõi để nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức văn phòng UBND tỉnh. Tóm lại, vấn đề phát triển nguồn nhân lực cán bộ, công chức là một đề tài khá rộng đƣợc nhiều nhà nghiên cứu cũng nhƣ nhiều tác giả chọn là đối tƣợng nghiên cứu.
*Những khoảng trống cần đƣợc nghiên cứu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Các công trình nghiên cứu nêu tại phần trên đều đề cập đến vấn đề cán bộ, công chức, hoặc ở dạng khái quát nhất hoặc đƣợc đặt trong phạm vi nghiên cứu cụ thể của từng lĩnh vực, từng phạm vi nghiên cứu cụ thể. Đây có thể nói là nguồn cung cấp tƣ liệu quý báu về cơ sở lý luận, về kiến thức, về kinh nghiệm để tìm ra những giải pháp phù hợp nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức. Có thể nói, ngoài những vấn đề chung thì ở các địa phƣơng, các lĩnh vực khác nhau sẽ cần có những yêu cầu, đòi hỏi, giải pháp khác nhau để nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp với thực tiễn của đơn vị, địa phƣơng trong từng giai đoạn, bối cảnh. Tuy nhiên, chƣa có đề tài ngào nghiên cứu về việc tìm ra giải pháp để phát triển nguồn nhân lực cán bộ công chức ở Văn phòng UBND tỉnh Nghệ An.
Chính vì vậy, đây là vấn để bức thiết cần đƣợc nghiên cứu một cách cụ thể, toàn diện trên cả phƣơng diện lý luận và thực tiễn để Văn phòng UBND tỉnh đáp ứng đƣợc vị trí, vai trò của tổ chức này trong hệ thống chính quyền tỉnh Nghệ An. Những vấn đề lý luận cơ bản về nguồn nhân lực cán bộ, công chức của Văn phòng UBND cấp tỉnh 1.1 Khái niệm về nguồn nhân lực Có nhiều những định nghĩa khác nhau về “nguồn nhân lực” chẳng hạn nhƣ: - Nguồn nhân lực là nguồn lực con ngƣời của những tổ chức (với quy mô, loại hình, chức năng khác nhau) có khả năng và tiềm năng tham gia vào quá trình phát triển của tổ chức cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, khu vực, thế giới. Cách hiểu này về nguồn nhân lực xuất phát từ quan niệm coi nguồn nhân lực là nguồn lực với các yếu tố vật chất, tinh thần tạo nên năng lực, sức mạnh phục vụ cho sự phát triển nói chung của các tổ chức; - Trong báo cáo của Liên hiệp quốc đánh giá về những tác động của toàn cầu hoá đối với nguồn nhân lực đã đƣa ra định nghĩa nguồn nhân lực là trình độ lành nghề, kiến thức và năng lực thực có thực tế cùng với những nguồn năng lực tồn tại dƣới dạng tiềm năng của con ngƣời. Quan niệm về nguồn nhân lực theo LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 hƣớng tiếp cận này có thiên về chất lƣợng của nguồn nhân lực.
Trong quan niệm này, điểm đƣợc đánh giá cao là coi các tiềm năng của con ngƣời cũng là năng lực khả năng để từ đó có những cơ chế thích hợp trong quản lý, sử dụng. Quan niệm về nguồn nhân lực nhƣ vậy cũng đã cho ta thấy phần nào sự tán đồng của Liên hợp quốc đối với phƣơng thức quản lý mới; - Nguồn nhân lực là tổng thể các yếu tố bên trong và bên ngoài của mỗi cá nhân đảm bảo nguồn sáng tạo cùng với các nọi dung khác cho sự thành công, đạt mục tiêu của tổ chức; Tuy có những định nghĩa khác nhau tuỳ theo giác độ tiếp cận nghiên cứu nhƣng điểm chung mà ta có thể dễ dàng nhận thấy qua các định nghĩa trên về nguồn nhân lực là: - Số lƣợng nhân lực: Nói đến nguồn nhân lực của bất kỳ tổ chức, địa phƣơng hay một quốc gia nào câu hỏi đầu tiên đặt ra là có bao nhiêu ngƣời và sẽ có thêm bao nhiêu nữa trong tƣơng lai. Đấy là những câu hỏi cho việc xác định số lƣợng nguồn nhân lực. Sự phát triển về số lƣợng nguồn nhân lực dựa trên hai nhóm bên trong (ví dụ: nhu cầu thực tế công việc đòi hỏi phải tăng số lƣợng lao động) và những yếu tố bên ngoài của tổ chức nhƣ sự gia tăng về dân số hay lực lƣợng lao động do di dân; - Chất lƣợng nhân lực: đây là yếu tố tổng hợp của nhiều yếu tố bộ phận nhƣ trí tuệ, trình độ, sự hiểu biết, đạo đức, kỹ năng, sức khoẻ, thẩm mỹ…của ngƣời lao động.
Trong các yếu tố trên thì trí lực và thể lực là hai yếu tố quan trọng trong việc xem xét đánh giá chất lƣợng nguồn nhân lực; - Cơ cấu nhân lực: là yếu tố không thể thiếu khi xem xét đánh giá về nguồn nhân lực. Cơ cấu nhân lực thể hiện các phƣơng diện khác nhau nhƣ: cơ cấu trình độ đào tạo, giới tính, độ tuổi…Cơ cấu nguồn nhân lực của một quốc gia nói chung đƣợc quyết định bởi cơ cấu đào tạo và cơ cấu kinh tế theo đó sẽ có một tỷ lệ nhất định nhân lực. Tóm lại, nguồn nhân lực là khái niệm tổng hợp bao gồm các yếu tố số lƣợng, chất lƣợng và cơ cấu phát triển ngƣời lao động nói chung cả ở hiện tại cũng nhƣ trong tƣơng lai tiềm năng của mỗi tổ chức, địa phƣơng, mỗi quốc gia, khu vực và thế giới. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.