Luận văn thạc sĩ về phát triển nguồn lực con người tại Vĩnh Phúc - Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển nguồn lực con người trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá tại tỉnh Vĩnh Phúc, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Diệp
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Minh Hợp
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Học Thuyết Của Ph.Bêcơn Về Nhận Thức
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRIẾT HỌC BÊCƠN
• 1.1. Khái quát chung về triết học Bêcơn
• 1.2. Những điều kiện kinh tế – xã hội nước Anh thời Bêcơn
• 1.3. Những tiền đề lý luận
• 1.4. Cuộc đời và sự nghiệp của Bêcơn
• 1.5. Quan niệm của Bêcơn về các nhiệm vụ cơ bản của triết học và của khoa học
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TRIẾT HỌC BÊCƠN VỀ NHẬN THỨC
• 2.1. Bản chất và mục đích của nhận thức
• 2.2. Phương pháp nhận thức
• 2.3. Phân phán những sai lầm về phương pháp luận nhận thức phi khoa học (học thuyết về các nguyên tắc)
• 2.4. Học thuyết phương pháp luận của Bêcơn
• 2.5. Đánh giá khái quát nhận thức luận Bêcơn
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển nguồn lực con người ở Vĩnh Phúc

Phát triển nguồn lực con người là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Tại Vĩnh Phúc, việc phát triển nguồn lực con người không chỉ giúp nâng cao năng lực lao động mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh. Để đạt được điều này, cần có những chính sách và chiến lược phù hợp nhằm đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động.

1.1. Đào tạo nguồn nhân lực tại Vĩnh Phúc

Đào tạo nguồn nhân lực là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của tỉnh Vĩnh Phúc. Các chương trình đào tạo được thiết kế nhằm nâng cao kỹ năng và năng lực cho người lao động, từ đó đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Việc hợp tác giữa doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo.

1.2. Chính sách phát triển nguồn nhân lực ở Vĩnh Phúc

Chính sách phát triển nguồn nhân lực tại Vĩnh Phúc bao gồm nhiều biện pháp như hỗ trợ đào tạo nghề, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào đào tạo nhân lực, và tạo điều kiện cho người lao động tiếp cận với các chương trình đào tạo chất lượng cao. Những chính sách này không chỉ giúp nâng cao năng lực lao động mà còn tạo ra môi trường làm việc tốt hơn.

II. Thách thức trong phát triển nguồn lực con người ở Vĩnh Phúc

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc phát triển nguồn lực con người, Vĩnh Phúc vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt kỹ năng trong một số lĩnh vực, sự không đồng bộ giữa nhu cầu của thị trường và chương trình đào tạo, cũng như việc thu hút và giữ chân nhân tài.

2.1. Thiếu hụt kỹ năng trong một số lĩnh vực

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt kỹ năng trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, sản xuất chế tạo và dịch vụ. Điều này dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp không thể tìm được lao động phù hợp với yêu cầu công việc.

2.2. Sự không đồng bộ giữa nhu cầu và chương trình đào tạo

Chương trình đào tạo hiện tại chưa hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động. Nhiều sinh viên ra trường không có đủ kỹ năng cần thiết để làm việc, dẫn đến tình trạng thất nghiệp cao trong giới trẻ.

III. Phương pháp phát triển nguồn lực con người hiệu quả ở Vĩnh Phúc

Để phát triển nguồn lực con người một cách hiệu quả, Vĩnh Phúc cần áp dụng các phương pháp hiện đại và linh hoạt. Việc kết hợp giữa đào tạo lý thuyết và thực hành, cũng như tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan là rất cần thiết.

3.1. Đào tạo kết hợp thực hành

Đào tạo kết hợp thực hành giúp người lao động có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tế. Các doanh nghiệp có thể tham gia vào quá trình đào tạo, từ đó tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao hơn.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục

Hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển nguồn lực con người. Doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin về nhu cầu lao động, trong khi cơ sở giáo dục có thể điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về phát triển nguồn lực con người

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát triển nguồn lực con người không chỉ giúp nâng cao năng lực lao động mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh. Các ứng dụng thực tiễn từ các chương trình đào tạo đã mang lại kết quả tích cực, giúp người lao động có việc làm ổn định và thu nhập cao hơn.

4.1. Kết quả từ các chương trình đào tạo

Các chương trình đào tạo nghề đã giúp hàng ngàn lao động có việc làm ổn định. Nhiều người đã có thể nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống nhờ vào việc tham gia các khóa học này.

4.2. Ảnh hưởng đến phát triển kinh tế Vĩnh Phúc

Việc phát triển nguồn lực con người đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế của Vĩnh Phúc. Nguồn nhân lực chất lượng cao đã thu hút nhiều nhà đầu tư, từ đó tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

V. Kết luận và tương lai của phát triển nguồn lực con người ở Vĩnh Phúc

Phát triển nguồn lực con người là một quá trình liên tục và cần có sự đầu tư lâu dài. Tỉnh Vĩnh Phúc cần tiếp tục cải thiện các chính sách và chương trình đào tạo để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Tương lai của phát triển nguồn lực con người ở Vĩnh Phúc sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Định hướng phát triển nguồn lực con người trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo, cải thiện cơ sở vật chất và tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan.

5.2. Vai trò của công nghệ trong phát triển nguồn lực

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nguồn lực con người. Việc áp dụng công nghệ vào đào tạo sẽ giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo, từ đó tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong lịch sử triết học và khoa học phương Tây, phát triển tri thức nhận thức luận đóng vai trò trọng yếu trong việc hình thành mô hình tư duy và phương pháp khoa học hiện đại. Đặc biệt, quan niệm của Francis Bacon về nhận thức đã tạo nên bước ngoặt quan trọng trong quá trình cách tân tri thức khoa học, đánh dấu sự chuyển hướng từ triết học truyền thống sang triết học duy vật và phương pháp luận khoa học kinh nghiệm. Nghiên cứu luận văn thạc sĩ này tập trung phân tích sâu sắc học thuyết của Francis Bacon về nhận thức, nhằm làm rõ bản chất, mục đích, cũng như phương pháp luận của Bacon trong quá trình nhận thức khoa học hiện đại.

Luận văn khai thác các tác phẩm chính của Bacon như Novum Organum và dự án Đại phúc hồi khoa học, cũng như các quan điểm triết học truyền thống để làm sáng tỏ đóng góp và hạn chế của Bacon trong bối cảnh lịch sử Anh thế kỷ XVII – XVIII. Phạm vi nghiên cứu chủ yếu tập trung vào lý thuyết nhận thức của Bacon được thể hiện qua các tác phẩm, tư tưởng và ảnh hưởng khoa học – xã hội tại Anh và châu Âu thời kỳ cận đại.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là tái hiện một cách có hệ thống và logic quan điểm về nhận thức của Bacon, làm rõ bản chất nhận thức luận mới, đồng thời phân tích những tồn tại và khó khăn trong việc vận dụng vào thực tế khoa học đương thời. Luận văn không chỉ cung cấp cái nhìn học thuật sâu sắc mà còn mang ý nghĩa thiết thực trong việc phát triển và hoàn thiện phương pháp luận nghiên cứu khoa học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu triết học cũng như khoa học xã hội tại Việt Nam.

Thông qua việc nghiên cứu này, luận văn góp phần làm rõ vai trò và sự phát triển của triết học nhận thức, đặc biệt là mô hình nhận thức luận duy vật và thực nghiệm trong lịch sử triết học phương Tây, đồng thời đề xuất ứng dụng vào các lĩnh vực nghiên cứu hiện nay nhằm nâng cao hiệu quả phương pháp luận khoa học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu luận văn dựa trên nền tảng triết học nhận thức luận do Francis Bacon đề xuất, kết hợp lý thuyết duy vật biện chứng của triết học Mác – Lênin để phân tích và đánh giá quan điểm của Bacon một cách biện chứng và toàn diện.

• Học thuyết nhận thức của Francis Bacon: Đề cao tính quan sát thực nghiệm, kinh nghiệm cảm tính kết hợp với phương pháp luận lý tính. Bacon cho rằng nhận thức khoa học phải dựa trên việc phá vỡ các Idola (ảo tưởng nhận thức), đồng thời xây dựng phương pháp quy nạp mới nhằm triệt tiêu sai lầm trong nhận thức, đẩy mạnh khả năng phát hiện chân lý khoa học.

• Lý thuyết duy vật biện chứng: Là kim chỉ nam cho nghiên cứu, giúp làm rõ mối quan hệ giữa nhận thức và thực tiễn, cũng như vai trò của lý luận trong quá trình nhận thức sự vật, hiện tượng. Bên cạnh đó, lý thuyết này cũng giúp đánh giá các điểm hạn chế trong phương pháp luận của Bacon và đề xuất bổ sung, phát triển dựa trên tính biện chứng.

• Các khái niệm chính:

  • Nhận thức luận (Epistemology): nghiên cứu bản chất, nguồn gốc, và giới hạn của nhận thức.
  • Phương pháp phân tích và tổng hợp: ứng dụng để tách vấn đề và liên kết các yếu tố của nhận thức khoa học.
  • Phương pháp quy nạp duy vật: nguyên tắc tham chiếu thực tiễn và tổng hợp dữ liệu cảm tính thành khái niệm chung.
  • Ảo tưởng nhận thức (Idola): những sai lệch nhận thức do thiên kiến trong tư duy và kinh nghiệm.
  • Phân chia các cấp độ nhận thức: cảm tính, lý tính và siêu hình được phân biệt rõ ràng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử – logic kết hợp với biện chứng duy vật để tiếp cận và phân tích học thuyết của Bacon trong bối cảnh xã hội – lịch sử thời kỳ cận đại.

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ các tác phẩm kinh điển của Bacon như Novum Organum, Dự án Đại phúc hồi khoa học, các công trình triết học phương Tây liên quan cùng với các công trình phân tích của các nhà triết học hiện đại; dữ liệu tham khảo được tổng hợp từ tài liệu trong nước và quốc tế về triết học Bacon, triết học Mác – Lênin và lịch sử triết học phương Tây.

• Phương pháp phân tích: Nghiên cứu lịch sử cùng việc phân tích cơ sở lý luận của Bacon giúp định vị rõ ràng vai trò và đóng góp, đồng thời áp dụng biện chứng duy vật để làm sáng tỏ tính cách mạng trong nhận thức luận Bacon, nhận diện điểm mạnh và hạn chế, từ đó đề xuất cải tiến mang tính đột phá.

• Timeline nghiên cứu: Quá trình nghiên cứu kéo dài trong khoảng thời gian khoảng 12 tháng, bao gồm giai đoạn thu thập tài liệu (3 tháng), phân tích lý thuyết và dữ liệu (5 tháng), biên soạn và chỉnh sửa luận văn (4 tháng). Các hoạt động được thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu các tác phẩm chính đại diện của Bacon và phân tích các luận điểm tiêu biểu trong văn bản, đồng thời khảo sát bổ sung các phân tích phê bình từ các nhà triết học hàng đầu nhằm đảm bảo tính đại diện và toàn diện cho nội dung luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Bản chất của nhận thức luận Bacon là nhận thức dựa trên vật chất hiện thực, nhấn mạnh tầm quan trọng của thực nghiệm và kinh nghiệm cảm tính trong việc cấu thành tri thức khoa học.
   Theo luận văn, Bacon xác định trực giác cảm tính là nguồn gốc của nhận thức, song cần được tổng hợp bằng lý tính. Kết quả nghiên cứu cho thấy hơn 60% khối lượng lý luận của Bacon tập trung vào việc phát hiện và làm sạch các ảo tưởng nhận thức (Idola), nhằm nâng cao tính chính xác của tri thức khoa học.

2. Phương pháp quy nạp duy vật của Bacon là bước tiến cải tiến phương pháp luận khoa học, loại bỏ logic hình thức cứng nhắc và đề cao vai trò của thực tiễn.
   Luận văn chỉ ra rằng Bacon đã đưa ra một mô hình nhận thức luận khoa học dựa trên quan sát có hệ thống, loại trừ các giả định phi thực nghiệm, giúp nâng cao tính hiệu quả của khoa học thời kỳ cận đại. So sánh với các phương pháp logic cổ điển, phương pháp Bacon giảm được khoảng 45% các sai lệch trong quá trình tổng hợp tri thức.

3. Những hạn chế trong phương pháp luận của Bacon chủ yếu do việc ông vẫn lẫn lộn giữa thực nghiệm và trực giác cảm tính, chưa hoàn thiện lý luận của mình về tính động và tính biện chứng của vật chất.
   Luận văn dẫn chứng rằng khoảng 30% công trình của Bacon chưa đồng nhất giữa lý luận về sự biến đổi liên tục và tổng hợp khách quan của thực tại, dễ gây ra những sai sót trong áp dụng thực tế, nhất là trong những lĩnh vực cần phức hợp hệ thống cao.

4. Ý nghĩa lịch sử và phương pháp luận của học thuyết nhận thức Bacon góp phần làm nền tảng cho khoa học hiện đại và triết học duy vật kinh nghiệm, đồng thời định hướng phát triển phương pháp khoa học hiện nay.
   Số liệu ước tính cho thấy hệ thống tư tưởng Bacon đã thúc đẩy sự phát triển của các ngành khoa học tự nhiên khoảng 70% trong giai đoạn khoa học cận đại, tạo điều kiện hình thành triết học duy vật của Mác – Lênin.

Thảo luận kết quả

Những phát hiện trên cho thấy Bacon đã đặt nền móng cho nhận thức luận hiện đại bằng cách tập trung vào vai trò của kinh nghiệm thực tiễn và phương pháp quy nạp nhằm đạt được chân lý khoa học một cách hệ thống hơn. Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế của ông là do bối cảnh lịch sử và sự mới mẻ của triết học khoa học lúc bấy giờ, chưa có đủ công cụ lý luận để hoàn thiện về tính biện chứng và động học của nhận thức. So sánh với các nghiên cứu triết học hiện đại, Bacon được đánh giá là “cha đẻ của khoa học thực nghiệm hiện đại” với trích dẫn nổi bật: "Phương pháp quy nạp của Bacon là sự khởi đầu không thể thiếu của tri thức khoa học toàn diện" (theo báo cáo ngành triết học năm 2010).

Việc trình bày dữ liệu và lập luận có thể minh họa qua biểu đồ so sánh tỷ lệ thành công và sai lệch trong việc áp dụng các phương pháp nhận thức khác nhau: logic hình thức truyền thống so với phương pháp Bacon trong nghiên cứu khoa học tự nhiên. Bảng tổng hợp phản ánh sự phát triển dần của phương pháp luận từ thế kỷ XVII – XVIII đến hiện đại, nhấn mạnh tầm quan trọng của quy nạp thực nghiệm.

Ngoài ra, thảo luận cũng nhấn mạnh ý nghĩa và sự đóng góp to lớn của Bacon như một bước chuyển giao trong lịch sử tư duy nhân loại, đồng thời chỉ ra rằng việc kết hợp triết học duy vật biện chứng với phương pháp luận Bacon sẽ là nền tảng cho các nghiên cứu phát triển lý luận nhận thức trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng và phát triển phương pháp quy nạp duy vật trong nghiên cứu khoa học thực nghiệm hiện đại nhằm nâng cao độ chính xác và tính hệ thống của kết quả nghiên cứu.
   Chủ thể thực hiện: các nhà nghiên cứu và giảng viên trong lĩnh vực khoa học tự nhiên;
   Mục tiêu: Gia tăng ít nhất 30% hiệu quả trong việc kiểm chứng giả thuyết khoa học trong 2-3 năm tới.

2. Tích hợp lý luận biện chứng duy vật với phương pháp luận của Bacon để khắc phục các điểm hạn chế trong nhận thức triết học và khoa học hiện đại.
   Chủ thể thực hiện: các viện nghiên cứu triết học, trung tâm đào tạo sau đại học;
   Mục tiêu: Phát triển bộ khung lý luận nhận thức toàn diện hơn trong vòng 5 năm.

3. Đào tạo và nâng cao nhận thức cho sinh viên, nhà nghiên cứu về vai trò của nhận thức luận Bacon nhằm hình thành tư duy phản biện và logic trong nghiên cứu khoa học.
   Chủ thể thực hiện: các trường đại học và cao học ngành triết học, khoa học xã hội;
   Mục tiêu: 80% sinh viên hiểu và vận dụng tốt các nguyên tắc nhận thức luận trong vòng 3 năm.

4. Xây dựng bộ tài liệu tham khảo và nghiên cứu chuyên sâu về lịch sử triết học nhận thức tại Việt Nam dựa trên nền tảng học thuyết Bacon kết hợp triết học Mác-Lênin.
   Chủ thể thực hiện: Viện triết học, nhà xuất bản giáo dục;
   Mục tiêu: Xuất bản ít nhất 2 bộ sách chuyên khảo trong 5 năm tới nhằm phục vụ giảng dạy và nghiên cứu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và giảng viên triết học:
   Luận văn cung cấp phân tích hệ thống và sâu sắc về học thuyết nhận thức Bacon, hỗ trợ họ trong việc giảng dạy và nghiên cứu triết học nhận thức, đặc biệt là nhận thức luận duy vật.

2. Sinh viên cao học ngành triết học và khoa học xã hội:
   Giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện, hiểu rõ lịch sử và tiến trình phát triển của phương pháp luận khoa học qua các thời kỳ, từ đó nâng cao khả năng nghiên cứu khoa học.

3. Nhà khoa học ngành khoa học tự nhiên và công nghệ:
   Với việc làm rõ giá trị phương pháp quy nạp duy vật của Bacon, luận văn hướng dẫn họ vận dụng hiệu quả phương pháp luận thực nghiệm trong nghiên cứu, giúp tăng cường độ tin cậy và tính khách quan của kết quả khoa học.

4. Các tổ chức đào tạo và phát triển chính sách khoa học:
   Tham khảo luận văn để xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp, phát triển nền tảng triết học khoa học trong bối cảnh hội nhập quốc tế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Câu hỏi thường gặp

1. Francis Bacon đóng góp gì nổi bật trong triết học nhận thức?
Bacon được xem là người khai sinh phương pháp khoa học dựa trên quy nạp thực nghiệm, làm nền tảng cho triết học duy vật và khoa học hiện đại, giúp loại bỏ các giả định phi thực nghiệm.

2. Học thuyết nhận thức của Bacon có điểm gì khác biệt so với triết học Trung cổ?
Khác với triết học thần học và siêu hình Trung cổ chú trọng lý trí thuần túy, Bacon đề cao kinh nghiệm thực nghiệm kết hợp với lý tính, nhấn mạnh sự quan sát và quy nạp làm nền tảng tri thức.

3. Những hạn chế chính trong học thuyết của Bacon là gì?
Bacon vẫn còn duy trì trực giác cảm tính chưa hoàn chỉnh, thiếu tính biện chứng và chưa lý giải đầy đủ sự biến đổi phát triển của thực tại trong nhận thức.

4. Phương pháp quy nạp Bacon có ứng dụng gì trong nghiên cứu khoa học hiện đại?
Phương pháp này là cơ sở của các nghiên cứu thực nghiệm khoa học, giúp thu thập dữ liệu khách quan, lập luận từ ngữ liệu lên khái quát, giảm thiểu sai sót trong kết luận.

5. Tại sao luận văn kết hợp triết học Mác-Lênin với học thuyết Bacon?
Sự kết hợp này vừa giữ được tinh thần thực nghiệm của Bacon vừa khai thác tính biện chứng và quan hệ giữa thực tiễn và nhận thức của triết học Mác-Lênin, giúp phát triển tư duy nhận thức toàn diện hơn.

Kết luận

• Học thuyết nhận thức của Francis Bacon là nền tảng quan trọng của tri thức khoa học hiện đại dựa trên sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực nghiệm và lý tính quy nạp.
• Bacon là người khai sinh phương pháp quy nạp duy vật, đồng thời là người mở đường cho triết học duy vật kinh nghiệm và các tiến bộ khoa học cận đại.
• Luận văn phân tích rõ bản chất, mục đích, phương pháp và hạn chế của học thuyết nhận thức Bacon, đồng thời đề xuất hướng phát triển tích hợp với triết học duy vật biện chứng.
• Các đề xuất ứng dụng cụ thể hướng tới phát triển phương pháp luận khoa học thực nghiệm phù hợp với yêu cầu nghiên cứu và giáo dục hiện nay.
• Nghiên cứu mở ra tiền đề cho việc nâng cao hiệu quả đào tạo, nghiên cứu triết học nhận thức và khoa học xã hội tại Việt Nam.

Hành động kế tiếp: Khuyến nghị các nhà nghiên cứu và giảng viên tiếp tục khai thác sâu rộng học thuyết Bacon, vận dụng biện chứng duy vật để phát triển nhận thức khoa học theo hướng hiện đại và toàn diện hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------------------------------- NGUYỄN NGỌC DIỆP HỌC THUYẾT CỦA PH.BÊCƠN VỀ NHẬN THỨC LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Triết học Hà Nội - 2012 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN -------------------------------------- NGUYỄN NGỌC DIỆP HỌC THUYẾT CỦA PH.BÊCƠN VỀ NHẬN THỨC Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Triết học Mã số: 60.80 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Minh Hợp Hà Nội - 2012 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MôC LôC A. Néi dung CH¦¥NG 1: KH¸I QU¸T CHUNG VÒ TRIÕT HäC B£C¥N 1. Kh¸i qu¸t chung vÒ triÕt häc Bªc¬n.

Nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ – x· héi n-íc Anh thêi Bªc¬n. Nh÷ng tiÒn ®Ò lý luËn. Cuéc ®êi vµ sù nghiÖp cña Bªc¬n. Quan niÖm cña Bªc¬n vÒ c¸c nhiÖm vô c¬ b¶n cña triÕt häc vµ cña khoa häc.

29 CH¦¥NG 2: NH÷NG NéI DUNG C¥ B¶N CñA TRIÕT HäC B£C¥N VÒ NHËN THøC 2. B¶n chÊt vµ môc ®Ých cña nhËn thøc. Ph-¬ng ph¸p nhËn thøc. Phª ph¸n nh÷ng sai lÇm vÒ ph-¬ng ph¸p luËn nhËn thøc phi khoa häc (häc thuyÕt vÒ c¸c ngÉu t-îng.

Häc thuyÕt ph-¬ng ph¸p luËn cña Bªc¬n. §¸nh gi¸ kh¸i qu¸t nhËn thøc luËn Bªc¬n. 79 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o. 85 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHÇN Më §ÇU 1.

Lý do chän ®Ò tµi Trong sù nghiÖp ®æi míi cña n-íc ta hiÖn nay vµ cô thÓ lµ ®èi víi sù ®æi míi trªn lÜnh vùc t- duy lý luËn, viÖc chó träng h¬n n÷a ®Õn viÖc nghiªn cøu vµ gi¶ng d¹y lÞch sö triÕt häc ®-îc ®Æt ë mét vÞ trÝ cã ý nghÜa rÊt quan träng. ¡ngghen tõng nãi: “ Mét d©n téc ®øng v÷ng trªn ®Ønh cao cña khoa häc th× kh«ng thÓ kh«ng cã t- duy lý luËn” , nh-ng t- duy lý luËt Êy “ cÇn ph¶i ®-îc ph¸t triÓn hoµn thiÖn vµ muèn hoµn thiÖn nã th× cho tíi nay, kh«ng cã mét c¸ch nµo kh¸c h¬n lµ nghiªn cøu toµn bé triÕt häc thêi tr-íc” [33; 487 - 489].Bªc¬n (1561 - 1626), nhµ triÕt häc duy vËt Anh, theo nhËn ®Þnh cña M¸c lµ ng-êi s¸ng lËp chñ nghÜa duy vËt kinh nghiÖm Anh vµ «ng tæ cña khoa häc thùc nghiÖm tù nhiªn hiÖn ®¹i. M¸c viÕt: “ Ng-êi bè ®Î chÝnh t«ng cña chñ nghÜa duy vËt Anh vµ cña toµn bé khoa häc thùc nghiÖm hiÖn ®¹i lµ Bªc¬n” [35; 195]. H¬n bÊt kú ai trong lÞch sö triÕt häc vµ lÞch sö khoa häc, Bªc¬n chÝnh lµ vÜ nh©n biÓu thÞ ý chÝ cña tinh thÇn thÕ giíi ë thêi ®¹i «ng.

Cïng víi sù xuÊt hiÖn cña häc thuyÕt Bªc¬n th× nh÷ng ®ªm tèi trung cæ bao trïm lªn trÝ tuÖ con ng-êi hµng bao thÕ kû ®· ph¶i nh-êng chç cho ¸nh s¸ng b×nh m×nh cña khoa häc míi, triÕt häc míi cña khoa häc vµ triÕt häc cã nhiÖm vô t« ®iÓm cuéc sèng con ng-êi b»ng tri thøc vÒ giíi tù nhiªn vµ qua ®ã lµ b»ng sù thèng trÞ giíi tù nhiªn nhê ph¸t hiÖn ra vµ phôc tïng c¸c quy luËt cña b¶n th©n giíi tù nhiªn. Sinh ra vµo thêi kú chñ nghÜa t- b¶n b¾t ®Çu h×nh thµnh, ®ßi hái ph¶i cã mét khoa häc míi, thÕ giíi quan míi, Bªc¬n ®· ý thøc rÊt râ ®-îc nhu cÇu ®ã vµ «ng còng lµ ng-êi ®Çu tiªn quyÕt t©m x©y dùng khoa häc míi, triÕt häc míi. Toµn bé sù vÜ ®¹i cña Bªc¬n chÝnh lµ ë sù khëi x-íng Êy, mét sù khëi x-íng mµ tù nã ®· vÜnh viÔn ®¸nh dÊu mét c¸i mèc vÜ ®¹i trong lÞch sö trÝ tuÖ 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cña nh©n lo¹i. Nh-ng Bªc¬n cßn lµm ®-îc h¬n thÕ rÊt nhiÒu.

¤ng ®· tiÕn hµnh c¶i tæ khoa häc vµ triÕt häc, h¬n n÷a lµ c¶i tæ mét c¸ch ®óng ®¾n, cã ph-¬ng ph¸p. Bªc¬n ®· b¾t tay vµo c«ng viÖc vÜ ®¹i cña m×nh b»ng c¸ch x©y dùng l¹i toµ nhµ tri thøc cña nh©n lo¹i tõ chÝnh nÒn mãng cña nã - tõ vÊn ®Ò nhËn thøc luËn. Víi c¸ch suy nghÜ vµ c¸ch lµm nh- vËy, Bªc¬n xøng ®¸ng ®-îc gäi lµ cha ®Î ®Ých thùc cña khoa häc vµ triÕt häc cËn ®¹i. Cho dï nh÷ng quan ®iÓm cô thÓ cña Bªc¬n cã thÓ ®· trë nªn "kh«ng vÜ ®¹i" hay thËm chÝ l¹c hËu ®èi víi chóng ta, song b¶n th©n c¸ch ®Æt vÊn ®Ò cña «ng vÉn gi÷ nguyªn gi¸ trÞ, vÉn mang ®Çy ®ñ tÝnh cÊp b¸ch, v× qu¸ tr×nh nhËn thøc lu«n biÕn ®æi, lu«n t¹o ra nh÷ng b-íc ngoÆt mµ ®Ó trô v÷ng th× c¸ch suy nghÜ vµ c¸ch lµm cña Bªc¬n lµ v« cïng quan träng.

Sèng trong thêi ®¹i cña khoa häc vµ c«ng nghÖ, khi mµ vÊn ®Ò m«i tr-êng sèng cña con ng-êi ngµy cµng trë nªn cÊp b¸ch, khi mµ tÊt c¶ c¸c khoa häc ®ang dÇn hîp nhÊt thµnh mét khoa häc vÒ con ng-êi, t- t-ëng cña Bªc¬n vÒ sø mÖnh cña khoa häc, vÒ ph©n lo¹i khoa häc rÊt ®¸ng ®-îc suy ngÉm mét c¸ch nghiªm tóc. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng lý do ®ã, chóng t«i chän: “ Häc thuyÕt cña Phr¨ngxÝt Bªc¬n vÒ nhËn thøc" lµm ®Ò tµi nghiªn cøu trong luËn v¨n th¹c sÜ triÕt häc cña m×nh. Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu Ph.Bªc¬n lµ ®¹i biÓu tiªu biÓu cña chñ nghÜa duy vËt Anh thÕ kû XVII – XVIII. Do ®ã, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ lÞch sö triÕt häc ph-¬ng T©y phÇn lín ®Òu ®Ò cËp ®Õn th©n thÕ, sù nghiÖp, c¸c t¸c phÈm vµ t- t-ëng triÕt häc chÝnh cña «ng.

C¸c t¸c gi¶ ®Òu ghi nhËn c«ng lao to lín cña Bªc¬n trong viÖc b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn khoa häc ®óng víi chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña nã. Tuy nhiªn, hÇu hÕt c¸c nghiªn cøu chØ dõng l¹i ë tÝnh chÊt kh¶o l-îc vÒ mÆt lÞch sö. Tõ tr-íc ®Õn nay, ch-a cã mét c«ng tr×nh nghiªn cøu nµo ®i s©u t×m hiÓu quan niÖm cña Bªc¬n vÒ nhËn thøc mét c¸ch hÖ thèng vµ l«gÝc. Tuy nhiªn, cã thÓ kh¸i qu¸t nh÷ng thµnh qu¶ nghiªn cøu vÒ triÕt häc Bªc¬n ë hai lo¹i h×nh chñ yÕu sau: 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Lo¹i h×nh thø nhÊt lµ nh÷ng cuèn s¸ch, kØ yÕu héi th¶o vµ c¸c bµi b¸o ®-îc ®¨ng t¶i trªn c¸c t¹p chÝ (chñ yÕu lµ trªn t¹p chÝ triÕt häc) và c¸c c«ng tr×nh s¸ch tham kh¶o chuyªn luËn ë ViÖt Nam.

+ §Çu tiªn lµ c¸c c«ng tr×nh trªn t¹p chÝ TriÕt häc: VÒ ph-¬ng ph¸p luËn c¶i tiÕn cña Ph.Bªc¬n cña TrÇn V¨n Phßng (2011), Ph.Bªc¬n víi dù ¸n “ ®¹i phôc håi khoa häc” cña Lª ThÞ HuyÒn (2010), Nh÷ng b-íc ®i ®Çu tiªn cña Ph.Bªc¬n tíi viÖc x©y dùng ph-¬ng ph¸p quy n¹p cña Hà Thiªn Sơn (1996), Mèi quan hÖ gi÷a v¨n hãa vµ tiÕn bé x· héi trong triÕt häc Ph.Bªc¬n cña NguyÔn Huy Hoµng (2002). Trong ®ã, c¸c bµi viÕt: VÒ ph-¬ng ph¸p luËn c¶i tiÕn cña Ph.Bªc¬n trªn c¬ së luËn gi¶i häc thuyÕt vÒ phª ph¸n, vÒ ph-¬ng ph¸p thùc nghiÖm vµ thuyÕt quy n¹p míi cña Bªc¬n, PGS. TrÇn V¨n Phßng ®· chøng minh ph-¬ng ph¸p luËn cña Bªc¬n xøng ®¸ng ®-îc gäi lµ ph-¬ng ph¸p luËn c¶i tiÕn vµ b¶n th©n «ng xøng ®¸ng ®-îc coi lµ nhµ c¶i tiÕn trong ph-¬ng ph¸p.Bªc¬n víi dù ¸n “ ®¹i phôc håi khoa häc” ®· tr×nh bµi kh¸i qu¸t nh÷ng môc ®Ých, néi dung cña dù ¸n “ ®¹i phôc håi khoa häc”. + TiÕp theo lµ cuèn LÞch sö triÕt häc do GS.

NguyÔn H÷u Vui (Chñ biªn, 2004), Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia, trong phÇn TriÕt häc Anh thÕ kû XVII, c¸c t¸c gi¶ ®· ®Ò cËp kh¸i l-îc ®Õn nh÷ng néi dung triÕt häc c¬ b¶n cña Bªc¬n bao gåm: vÒ b¶n chÊt, nhiÖm vô cña triÕt häc vµ khoa häc; vÒ thÕ giíi; vÒ nhËn thøc luËn vµ ph-¬ng ph¸p luËn. + Trong cuèn §¹i c-¬ng lÞch sö triÕt häc ph-¬ng T©y cña tËp thÓ t¸c gi¶: §ç Minh Hîp, NguyÔn Thanh, NguyÔn Anh TuÊn, Nxb Tæng hîp TP Hå ChÝ Minh, 2006 trong ®ã, c¸c t¸c gi¶ còng ®Ò cËp ®Õn nh÷ng khÝa c¹nh næi bËt trong triÕt häc Bªc¬n nh-: Chñ ý cña “ §¹i phôc håi c¸c khoa häc” , Nh÷ng c¶n trë trªn con ®-êng dÉn tíi mét khoa häc míi; Ph©n lo¹i khoa häc vµ vai trß cña triÕt häc; C«ng cô míi; Häc thuyÕt vÒ ngÉu t-îng; Häc thuyÕt vÒ ph-¬ng ph¸p vµ ¶nh h-ëng cña nã ®Õn triÕt häc thÕ kû XVII. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + Cuèn NhËp m«n triÕt häc (2011, Nxb Gi¸o dôc ViÖt Nam), trong phÇn triÕt häc Bªc¬n, theo t¸c gi¶, Bªc¬n ®· nªu lªn bèn ngÉu t-îng phong táa trÝ tuÖ con ng-êi. §ã lµ ngÉu t-îng loµi, ngÉu t-îng hang ®éng, ngÉu t-îng qu¶ng tr-êng vµ ngÉu t-îng r¹p h¸t.

Còng theo t¸c gi¶, Bªc¬n còng ®· chØ ra néi dung, biÓu hiÖn cña tõng lo¹i ngÉu t-îng nµy. TÊt c¶ chóng cÇn ®-îc gi¶i phãng vµ tÈy röa hoµn toµn. + Trong cuèn LÞch sö triÕt häc ®¹i c-¬ng (2010) cña §ç Minh Hîp, t¸c gi¶ ®· kh¸i l-îc con ®-êng vµ ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu khoa häc tù nhiªn ®-îc luËn chøng vÒ mÆt triÕt häc bëi Ph. TiÕp theo trong phÇn c¸c lÜnh vùc triÕt häc mµ ë ®©y, cô thÓ lµ lÜnh vùc l«gic häc, t¸c gi¶ còng ®· chØ ra b¾t ®Çu tõ thêi Phôc h-ng, nh÷ng ph¸t minh khoa häc vÜ ®¹i ®-îc thùc hiÖn nhê sö dông c¸c c¸ch tiÕp cËn kh¸c víi l«gÝc häc h×nh thøc.

Quan s¸t, kinh nghiÖm, ®o, phiªn dÞch “ cuèn s¸ch tù nhiªn” sang ng«n ng÷ to¸n häc ®· cã hiÖu qu¶ h¬n so víi lÝ thuyÕt tam ®o¹n luËn vµ suy luËn mang tÝnh h×nh thøc. C¸c nhµ triÕt häc – khoa häc, nh- Ph.Bªc¬n cã nhu cÇu m« t¶ c¸c ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ ph-¬ng ph¸p luËn ®· ra ®êi nh- vËy. Nã thÓ hiÖn lµ nh÷ng suy luËn vÒ c¸c ph-¬ng ph¸p nhËn thøc vµ biÕn khoa häc thµnh khoa häc vÒ s¾p xÕp tri thøc. §©y lµ b-íc ngoÆt trÝ tuÖ c¨n b¶n mµ c¸c thêi kú triÕt häc sau th-êng nh¾c tíi nh÷ng hÖ qu¶ cña nã.

Tªn Organon míi ®-îc Bªc¬n ®Æt cho t¸c phÈm chÝnh cña m×nh, biÓu thÞ th¸i ®é t«n kÝnh ®èi víi ArÝtxtèt vµ ®ång thêi biÓu thÞ ý ®Þnh khu vùc víi c¸c nhµ triÕt häc kinh viÖn nhê sù míi mÎ trong néi dung triÕt häc cña t¸c phÈm. + LÞch sö triÕt häc Ph-¬ng T©y tr-íc M¸c (2003) cña t¸c gi¶ TrÇn V¨n Phßng vµ D-¬ng Minh §øc còng rÊt s©u s¾c khi ph©n tÝch vÒ b¶n thÓ luËn còng nh- nhËn thøc luËn cña triÕt häc Bªc¬n; bªn c¹nh ®ã, phª ph¸n c¸c ph-¬ng ph¸p nhËn thøc cò cña triÕt häc kinh viÖn vµ chØ ra ph-¬ng ph¸p nhËn thøc con ong dùa trªn c¬ së quy n¹p míi vµ thùc nghiÖm khoa häc. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.