Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Huyện Minh Hóa, Tỉnh Quảng Bình

Luận văn thạc sĩ UEB về phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, phân tích tiềm năng và giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Cao Quang Cảnh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Quang Tuyến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Huyện Minh Hóa, Quảng Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan tài liệu
• 1.2. Khái quát về chủ trương và chính sách của Việt Nam về phát triển kinh tế nông nghiệp
• 1.3. Các công trình nghiên cứu
• 1.4. Những vấn đề cơ bản về phát triển kinh tế nông nghiệp
• 1.4.1. Vị trí, đặc điểm và vai trò của ngành sản xuất nông nghiệp
• 1.4.2. Nội dung và tiêu chí phát triển kinh tế nông nghiệp
• 1.4.3. Các nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông nghiệp
• 1.5. Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiệp của một số địa phương
• 1.5.1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên về thâm canh trong sản xuất nông nghiệp
• 1.5.2. Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa về cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp
• 1.5.3. Một số bài học về phát triển kinh tế nông nghiệp ở hai địa phương trên
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp luận
• 2.2. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
• 2.2.1. Nguồn số liệu thực hiện luận văn
• 2.2.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng
• 2.3.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp
• 2.3.2. Phương pháp logic và lịch sử
• 2.3.3. Phương pháp trừu tượng hóa khoa học
• 2.3.4. Phương pháp thống kê mô tả
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN MINH HÓA
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội huyện Minh Hóa
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 3.2. Thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa
• 3.2.1. Quy mô, các nguồn lực đầu vào
• 3.2.2. Tình hình tổ chức sản xuất nông nghiệp
• 3.2.3. Cơ cấu sản xuất nông nghiệp
• 3.2.4. Tình hình bảo đảm thị trường đầu ra
• 3.2.5. Tình hình sản lượng và hiệu quả sản xuất nông nghiệp
• 3.2.6. Đánh giá những thành công và hạn chế trong phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa
• 3.2.6.1. Những thành công
• 3.2.6.2. Những hạn chế và thách thức
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CỦA HUYỆN MINH HÓA
• 4.1. Cơ sở quan điểm cho việc xây dựng các giải pháp
• 4.2. Phương hướng, mục tiêu
• 4.3. Một số quan điểm khi xây dựng các giải pháp
• 4.4. Các giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa
• 4.4.1. Nhóm giải pháp mang tính định hướng trong chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp huyện
• 4.4.2. Giải pháp các nguồn lực cho phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa
• 4.4.3. Giải pháp về phương thức sản xuất nông nghiệp
• 4.4.4. Giải pháp về hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp
• 4.4.5. Giải pháp về hệ thống cung ứng dịch vụ nông nghiệp
• 4.4.6. Giải pháp thị trường tiêu thụ sản phẩm
• 4.4.7. Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa Quảng Bình

Huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, là một trong những địa phương có tiềm năng lớn trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Với diện tích tự nhiên rộng lớn và nguồn tài nguyên phong phú, huyện đã có những bước tiến đáng kể trong việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để phát triển bền vững.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội huyện Minh Hóa

Minh Hóa có địa hình chủ yếu là núi cao, với khí hậu thuận lợi cho nhiều loại cây trồng. Dân số huyện chủ yếu là người Kinh và các dân tộc thiểu số, tạo nên sự đa dạng văn hóa và kinh tế.

1.2. Vai trò của nông nghiệp trong phát triển kinh tế huyện

Nông nghiệp không chỉ cung cấp lương thực mà còn tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương. Đây là ngành kinh tế chủ lực, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

II. Những thách thức trong phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa

Mặc dù có nhiều tiềm năng, huyện Minh Hóa vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Tình trạng nghèo đói, cơ sở hạ tầng yếu kém và thiếu ứng dụng công nghệ là những vấn đề cần giải quyết.

2.1. Tình trạng nghèo đói và thiếu việc làm

Tỷ lệ hộ nghèo tại huyện vẫn còn cao, chiếm khoảng 33,09% vào năm 2013. Điều này ảnh hưởng lớn đến khả năng phát triển kinh tế nông nghiệp.

2.2. Cơ sở hạ tầng và công nghệ sản xuất yếu kém

Hệ thống thủy lợi, giao thông và điện năng chưa đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất nông nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất cũng còn hạn chế.

III. Phương pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa

Để phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững, huyện Minh Hóa cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc cải thiện cơ chế chính sách và đầu tư vào hạ tầng là rất cần thiết.

3.1. Cải cách cơ chế chính sách hỗ trợ nông dân

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận vốn và kỹ thuật sản xuất. Điều này sẽ giúp nâng cao năng suất và thu nhập cho người dân.

3.2. Đầu tư vào hạ tầng nông nghiệp

Đầu tư vào hệ thống thủy lợi, giao thông và điện năng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất.

IV. Ứng dụng công nghệ trong phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa

Việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất nông nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Công nghệ sinh học và cơ giới hóa là những lĩnh vực cần được chú trọng.

4.1. Ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất nông nghiệp

Công nghệ sinh học giúp cải thiện giống cây trồng, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp, từ đó tăng thu nhập cho nông dân.

4.2. Cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp

Cơ giới hóa giúp giảm sức lao động, tăng hiệu quả sản xuất và giảm chi phí. Huyện cần khuyến khích nông dân áp dụng công nghệ này.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại huyện Minh Hóa

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát triển kinh tế nông nghiệp tại huyện Minh Hóa đã đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và áp dụng các giải pháp hiệu quả hơn.

5.1. Những thành tựu đạt được trong phát triển nông nghiệp

Huyện đã hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp, góp phần cải thiện đời sống người dân.

5.2. Đánh giá những hạn chế và bài học kinh nghiệm

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc tổ chức sản xuất và tiếp cận thị trường. Cần rút ra bài học kinh nghiệm để phát triển bền vững hơn.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa

Phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa cần có sự đồng bộ giữa các giải pháp và chính sách. Định hướng tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

6.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

6.2. Tăng cường hợp tác và liên kết trong sản xuất

Huyện cần khuyến khích hợp tác xã và các tổ chức nông dân trong việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, từ đó nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển kinh tế nông nghiệp là một trong những lĩnh vực trọng yếu đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của các vùng nông thôn, đặc biệt là các huyện miền núi như Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình. Với dân số trên 49 nghìn người, trong đó có khoảng 27 nghìn người trong độ tuổi lao động, huyện Minh Hóa có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế - xã hội và quốc phòng an ninh. Tuy nhiên, địa hình núi cao hiểm trở, trình độ dân trí thấp và tỷ lệ hộ nghèo lên đến 33,09% năm 2013 đã đặt ra nhiều thách thức cho phát triển kinh tế nông nghiệp tại đây.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa giai đoạn 2008-2013, đồng thời đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy phát triển bền vững trong thời gian tới, hướng đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khía cạnh như quy mô sản xuất, cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tổ chức sản xuất, nguồn lực đầu vào và thị trường đầu ra. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển nông nghiệp tại huyện Minh Hóa, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai và nguồn lực lao động địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết chủ đạo: chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để phân tích phát triển kinh tế nông nghiệp. Chủ nghĩa duy vật biện chứng giúp nhận thức sự vận động, biến đổi của các yếu tố kinh tế - xã hội trong nông nghiệp, trong khi chủ nghĩa duy vật lịch sử tập trung vào mối quan hệ lịch sử và điều kiện khách quan chi phối sự phát triển.

Mô hình phát triển nông nghiệp được tham khảo dựa trên phân chia giai đoạn của Todaro, gồm: giai đoạn tự cung tự cấp, giai đoạn chuyển dịch cơ cấu đa dạng hóa và giai đoạn nông nghiệp hiện đại. Các khái niệm chính bao gồm: phát triển kinh tế nông nghiệp, cơ cấu sản xuất nông nghiệp, tổ chức sản xuất, hiệu quả sản xuất và thị trường đầu ra.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu bao gồm dữ liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý tỉnh Quảng Bình và huyện Minh Hóa, như niên giám thống kê, báo cáo kinh tế xã hội, nghị quyết và văn bản pháp luật liên quan; cùng với dữ liệu sơ cấp thu thập qua phỏng vấn, quan sát và trao đổi trực tiếp với cán bộ quản lý và người dân địa phương.

Phương pháp phân tích sử dụng kết hợp định tính và định lượng. Phân tích định tính nhằm đánh giá các yếu tố xã hội, chính sách và tổ chức sản xuất; phân tích định lượng dựa trên thống kê mô tả, biểu đồ và chỉ số trung bình để xác định xu hướng phát triển, quy mô và hiệu quả sản xuất. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu thống kê từ năm 2008 đến 2013, được chọn vì đây là giai đoạn có nhiều chính sách quan trọng tác động đến nông nghiệp địa phương.

Các phương pháp luận được áp dụng gồm phân tích và tổng hợp, logic và lịch sử, trừu tượng hóa khoa học, thống kê mô tả nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, đồng thời kiểm chứng các giả thuyết nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và nguồn lực đầu vào tăng trưởng ổn định: Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp huyện Minh Hóa tăng đều qua các năm, với mức tăng trưởng bình quân khoảng 5-7%/năm giai đoạn 2008-2013. Diện tích đất nông nghiệp được sử dụng hiệu quả, tuy nhiên vẫn còn khoảng 10-15% diện tích đất bỏ hoang chưa khai thác. Lao động trong ngành nông nghiệp chiếm khoảng 60% tổng lao động toàn huyện, nhưng trình độ chuyên môn và ứng dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế.

2. Cơ cấu sản xuất chuyển dịch tích cực: Tỷ trọng cây công nghiệp ngắn ngày và cây ăn quả tăng lên, chiếm khoảng 30% diện tích canh tác, trong khi diện tích cây lương thực truyền thống giảm nhẹ. Sản lượng lúa năm 2013 đạt khoảng 12.000 tấn, năng suất trung bình đạt 5,5 tấn/ha, tăng 10% so với năm 2008. Sản lượng cây khoai lang, sắn và lạc cũng có xu hướng tăng trưởng, góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp.

3. Tổ chức sản xuất còn manh mún, chưa đồng bộ: Hình thức sản xuất chủ yếu là kinh tế hộ gia đình nhỏ lẻ, chưa hình thành được các vùng chuyên canh tập trung quy mô lớn. Việc áp dụng cơ giới hóa và tiến bộ khoa học kỹ thuật còn hạn chế, chỉ khoảng 30% diện tích được sử dụng máy móc trong các khâu làm đất và thu hoạch.

4. Thị trường đầu ra và hiệu quả sản xuất còn nhiều khó khăn: Thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp chủ yếu là nội địa, chưa có nhiều liên kết bền vững giữa người sản xuất và doanh nghiệp chế biến, dẫn đến tình trạng giá cả bấp bênh và rủi ro cao cho người nông dân. Thu nhập bình quân của hộ nông dân đạt khoảng 15 triệu đồng/năm, thấp hơn mức trung bình của tỉnh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do điều kiện tự nhiên khó khăn, địa hình đồi núi phức tạp làm hạn chế việc mở rộng diện tích canh tác và cơ giới hóa. Bên cạnh đó, trình độ dân trí thấp và hạn chế về nguồn lực tài chính khiến việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật và tổ chức sản xuất quy mô lớn gặp nhiều khó khăn. So sánh với các huyện như Khoái Châu (Hưng Yên) và Yên Định (Thanh Hóa), nơi đã áp dụng thành công mô hình thâm canh và cơ giới hóa, Minh Hóa còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp, cơ cấu cây trồng qua các năm, tỷ lệ lao động nông nghiệp và mức độ cơ giới hóa. Bảng so sánh năng suất cây trồng chính và thu nhập hộ nông dân giữa Minh Hóa và các huyện tham khảo cũng giúp minh họa rõ nét hơn thực trạng và tiềm năng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp: Đẩy mạnh chính sách hỗ trợ tín dụng ưu đãi, khuyến khích đầu tư vào công nghệ cao và cơ giới hóa sản xuất. Thời gian thực hiện trong 3 năm tới, chủ thể là UBND huyện phối hợp với các sở ngành tỉnh.

2. Mở rộng quy mô và gia tăng nguồn lực đầu vào: Tập trung thực hiện dồn điền đổi thửa, tích tụ đất đai để hình thành các vùng sản xuất chuyên canh quy mô lớn, đồng thời tăng cường đào tạo nâng cao trình độ lao động nông nghiệp. Mục tiêu đạt tăng diện tích sản xuất tập trung lên 40% vào năm 2020.

3. Tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị: Khuyến khích hình thành các hợp tác xã, tổ hợp tác và liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, đảm bảo đầu ra ổn định và nâng cao giá trị sản phẩm. Thời gian triển khai từ năm 2018 đến 2020.

4. Phát triển thị trường và nâng cao hiệu quả sản xuất: Xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của huyện, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh, đồng thời áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm tăng năng suất và giảm chi phí sản xuất. Chủ thể thực hiện là các tổ chức kinh tế nông nghiệp và chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về nông nghiệp: Giúp hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp phù hợp với điều kiện địa phương, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ sản xuất.

2. Nhà nghiên cứu và học viên ngành kinh tế chính trị, nông nghiệp: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu sâu hơn về phát triển kinh tế nông nghiệp vùng miền núi.

3. Doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp: Tham khảo các giải pháp tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi giá trị và phát triển thị trường nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4. Người nông dân và các tổ chức cộng đồng: Nắm bắt các xu hướng phát triển, áp dụng tiến bộ kỹ thuật và tham gia các mô hình sản xuất tập trung để tăng thu nhập và cải thiện đời sống.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa có những thuận lợi gì?
   Minh Hóa có diện tích đất nông nghiệp rộng, nguồn lao động dồi dào và tiềm năng phát triển cây công nghiệp ngắn ngày, cây ăn quả. Tuy nhiên, địa hình đồi núi và điều kiện tự nhiên phức tạp là thách thức lớn.

2. Nguyên nhân chính khiến năng suất nông nghiệp ở Minh Hóa còn thấp?
   Do hạn chế về cơ giới hóa, trình độ kỹ thuật canh tác thấp, quy mô sản xuất nhỏ lẻ và thiếu liên kết thị trường ổn định.

3. Các mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp thành công ở địa phương khác có thể áp dụng cho Minh Hóa không?
   Có thể áp dụng các mô hình thâm canh, cơ giới hóa và liên kết chuỗi giá trị như ở Khoái Châu và Yên Định, nhưng cần điều chỉnh phù hợp với điều kiện địa hình và nguồn lực của Minh Hóa.

4. Vai trò của chính sách nhà nước trong phát triển nông nghiệp Minh Hóa?
   Chính sách hỗ trợ tín dụng, đào tạo, đầu tư hạ tầng và khuyến khích liên kết sản xuất là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển bền vững.

5. Làm thế nào để nâng cao thu nhập cho người nông dân Minh Hóa?
   Bằng cách áp dụng tiến bộ kỹ thuật, tổ chức sản xuất quy mô lớn, đa dạng hóa cây trồng, phát triển thị trường tiêu thụ và liên kết với doanh nghiệp.

Kết luận

• Đã xác định được thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa giai đoạn 2008-2013 với những thành tựu và hạn chế rõ ràng.
• Phân tích các yếu tố ảnh hưởng như điều kiện tự nhiên, nguồn lực lao động, cơ cấu sản xuất và thị trường đầu ra.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện chính sách, mở rộng quy mô sản xuất, tổ chức lại sản xuất và phát triển thị trường.
• Khuyến nghị áp dụng các mô hình thành công từ địa phương khác với sự điều chỉnh phù hợp.
• Tiếp tục nghiên cứu, theo dõi và đánh giá hiệu quả các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2018-2020 để điều chỉnh kịp thời.

Các cơ quan quản lý và tổ chức liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng hệ thống thông tin thị trường để phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- CAO QUANG CẢNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN MINH HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU Hà Nội - 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- CAO QUANG CẢNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN MINH HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH Chuyên ngành: Kinh tế chính trị Mã số: 60.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Quang Tuyến Hà Nội - 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi với sự hướng dẫn của TS.Trần Quang Tuyến. Các số liệu, tài liệu nêu ra trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính khách quan, khoa học. Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Hà Nội, ngày 25 tháng 12 năm 2014 Tác giả luận văn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy cô Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội. Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn đến quý thầy cô trường Đại học Kinh tế, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập. Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến TS. Trần Quang Tuyến đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Mặc dù tôi đã có nhiều cố gắng nỗ lực, tìm tòi, nghiên cứu để hoàn thiện luận văn, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp tận tình của quý thầy cô và các bạn. Hà Nội, tháng 12 năm 2014 Học viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT LUẬN VĂN Tên đề tài: Phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình Số trang: 106 trang Trường: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội Khoa: Kinh tế Chính trị Thời gian: 2014/10 Bằng cấp: Thạc sỹ Người nghiên cứu: Cao Quang Cảnh Giáo viên hướng dẫn: TS. Trần Quang Tuyến Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế rất quan trọng, là ngành trực tiếp sản xuất ra lương thực, thực phẩm cho xã hội và cung cấp nguyên liệu đầu vào cho các ngành kinh tế khác…Để đẩy nhanh quá trình phát triển nông nghiệp, tạo những chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao đời sống nhân dân trên cơ sở phát huy lợi thế của huyện, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn và giải quyết việc làm, tăng thu nhập nhằm tạo chuyển biến nhanh hơn về đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, đồng thời khắc phục những hạn chế ở khu vực nông thôn miền núi, tác giả chọn đề tài " Phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình" cho luận văn thạc sĩ Kinh tế Chính trị của mình. Mục đích nghiên cứu của luận văn là nhằm đánh giá sự phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình và trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp khả thi, phù hợp nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp ở địa phương này trong thời gian tới. Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, luận văn tập trung vào một số nhiệm vụ: Một là, nghiên cứu một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển kinh tế nông nghiệp; Hai là, Phân tích và đánh giá thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình. Trong đó, luận văn phân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tích những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện Minh Hóa; Ba là, đề xuất một số giải pháp khả thi cho phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện Minh Hóa tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới. Từ các yêu cầu đặt ra đối với phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, tiếp cận với kiến thức kinh tế chính trị đã được học, luận văn đã sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp loogic và lịch sử, phương pháp trừu tượng hóa khoa học, phương pháp thống kê và mô tả để hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh hóa. Luận văn cũng đã kế thừa các nghiên cứu trước đó để xây dựng khung lý thuyết cho nghiên cứu phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình thông qua việc phân tích nội hàm khái niệm phát triển nông nghiệp, những nhân tố ảnh hưởng, các tiêu chí đánh giá phát triển kinh tế nông nghiệp. Luận văn xem xét những tác động của bối cảnh mới đối với phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình. Bằng các số liệu thực tiễn, luận văn phân tích và làm sáng tỏ thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình; chỉ ra những bất cập về cơ chế chính sách, cơ cấu sản xuất nông nghiệp, tổ chức sản xuất, nguồn lực đầu vào, thị trường đầu ra. Trên cơ sở đó đề ra các giải pháp khả thi và phù hợp để phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa thời gian tới với một số giải pháp cụ thể tập trung vào hoàn thiện cơ chế chính sách; mở rộng quy mô, gia tăng các nguồn lực đầu vào; tổ chức sản xuất; cơ cấu sản xuất nông nghiệp hợp lý; bảo đảm thị trường đầu ra; nâng cao hiệu quả sản xuất để nông nghiệp của huyện Minh Hóa được phát triển ổn định và bền vững. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Danh mục bảng biểu . i Danh mục các hình . iii MỞ ĐẦU . 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP. Tổng quan tài liệu . Khái quát về chủ trương và chính sách của Việt Nam về phát triển kinh tế nông nghiệp . Các công trình nghiên cứu . Những vấn đề cơ bản về phát triển kinh tế nông nghiệp. Vị trí, đặc điểm và vai trò của ngành sản xuất nông nghiệp . Nội dung và tiêu chí phát triển kinh tế nông nghiệp . Các nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông nghiệp21 1. Kinh nghiêpm phát triển kinh tế nông nghiệp của một số địa phương 26 1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiêp của huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên về thâm canh trong sản xuất nông nghiệp . Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiêp của huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa về cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp . Một số bài học về phát triển kinh tế nông nghiệp ở hai địa phương trên: . 29 Chương 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU . Phương pháp luận: . Phương pháp thu thập và xử lý số liệu .1 Nguồn số liệu thực hiện luận văn . 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp xử lý số liệu . Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng . Phương pháp phân tích và tổng hợp . Phương pháp logic và lịch sử . Phương pháp trừu tượng hóa khoa học . Phương pháp thống kê mô tả . 40 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN MINH HÓA. Điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội huyện Minh Hóa. Điều kiện tự nhiên . Tình hình kinh tế- xã hội . Thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa . Quy mô, các nguồn lực đầu vào . Tình hình tổ chức sản xuất nông nghiệp. Cơ cấu sản xuất nông nghiệp . Tình hình bảo đảm thị trường đầu ra . Tình hình sản lượng và hiệu quả sản xuất nông nghiệp . Đánh giá những thành công và hạn chế trong phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa . Những thành công . Những hạn chế và thách thức . 82 Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CỦA HUYỆN MINH HÓA . Cơ sở quan điểm cho việc xây dựng các giải pháp . Phương hướng, mục tiêu . Một số quan điểm khi xây dựng các giải pháp . Các giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa . 92 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhóm giải pháp mang tính định hướng trong chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp huyện.2 Giải pháp các nguồn lực cho phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Minh Hóa. Giải pháp về phương thức sản xuất nông nghiệp . Giải pháp về hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp. Giải pháp về hệ thống cung ứng dịch vụ nông nghiệp . Giải pháp thị trường tiêu thụ sản phẩm . Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất . 101 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 103 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang Lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế của 1 Bảng 3.1 53 huyện Minh Hóa qua các năm Giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp huyện Minh 2 Bảng 3.2 56 Hóa theo giá hiện hành qua các năm Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp theo giá hiện hành 3 Bảng 3.3 phân theo ngành kinh tế của huyện Minh Hóa qua các 56 năm Diện tích, năng suất và sản lượng lúa và ngô năm 2013 4 Bảng 3.4 58 của huyện Minh Hóa Diện tích, năng suất và sản lượng lúa của huyện Minh 5 Bảng 3.5 60 Hóa và các huyện, thành phố năm 2013 Diện tích, năng suất và sản lượng cây khoai lang, sắn 6 Bảng 3.6 61 và lạc năm 2013 của huyện Minh Hóa Số lượng đàn gia súc, gia cầm của huyện Minh Hóa 7 Bảng 3.7 64 qua các năm Giá trị sản xuất Lâm nghiệp của huyện Minh Hóa theo 8 Bảng 3.8 66 giá hiện hành qua các năm Kết quả sản xuất lâm nghiệp của huyện Minh Hóa 9 Bảng 3.9 68 qua các năm Bảng Giá trị sản xuất thủy sản theo giá thực tế phân theo 10 69 3.10 ngành hoạt động của huyện Minh Hóa qua các năm Bảng Diện tích và sản lượng cây cao su và hồ tiêu của huyện 11 74 3.11 Minh Hóa qua các năm i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bảng Diện tích và sản lượng một số cây ăn quả chủ yếu của 12 74 3.12 huyện Minh Hóa qua các năm Bảng Giá trị sản xuất nội bộ ngành nông, lâm, thủy sản 13 76 3.