Phát Triển Kinh Doanh Hàng Dân Dụng Tại Doanh Nghiệp Quốc Phòng

Chuyên khảo phân tích Phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại tổng công ty xuất nhập khẩu tổng hợp vạn xuân bộ quốc phòng, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Phan Thị Mai Chi
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thừa Lộc
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Phát Triển Kinh Doanh Hàng Dân Dụng Tại Doanh Nghiệp Quốc Phòng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN KINH DOANH HÀNG DÂN DỤNG TẠI DOANH NGHIỆP QUỐC PHÒNG
• 1.1. Tầm quan trọng của kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng
• 1.2. Đặc điểm kinh doanh và mặt hàng kinh doanh của các doanh nghiệp Quốc phòng
• 1.2.1. Một số khái niệm về doanh nghiệp và các loại hình doanh nghiệp
• 1.3. Quy chế hoạt động và đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp Quốc phòng, an ninh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH DOANH HÀNG DÂN DỤNG TẠI TỔNG CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP VẠN XUÂN
• 2.1. Đặc điểm của Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 2.1.1. Đặc điểm lĩnh vực kinh doanh của Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 2.1.2. Đặc điểm về nhân sự và cơ cấu tổ chức bộ máy của Tổng công ty xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 2.1.3. Cơ sở vật chất kỹ thuật
• 2.2. Phân tích thực trạng kinh doanh hàng dân dụng tại Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 2.2.1. Phát triển thị trường hàng dân dụng kinh doanh
• 2.2.2. Phát triển khách hàng hàng dân dụng kinh doanh
• 2.2.3. Phát triển mặt hàng dân dụng kinh doanh
• 2.2.4. Thực trạng sử dụng công cụ phát triển kinh doanh hàng dân dụng
• 2.2.5. Kết quả và hiệu quả kinh doanh hàng dân dụng
• 2.3. Đánh giá thực trạng kinh doanh và phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH DOANH HÀNG DÂN DỤNG TẠI TỔNG CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP VẠN XUÂN
• 3.1. Phương hướng và mục tiêu phát triển kinh doanh của Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 3.1.1. Phương hướng phát triển kinh doanh của Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển kinh doanh của Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 3.2. Giải pháp phát triển kinh doanh mặt hàng dân dụng tại Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân
• 3.2.1. Hoàn thiện chiến lược và kế hoạch kinh doanh hàng dân dụng
• 3.2.2. Đảm bảo nguồn hàng dân dụng chất lượng, ổn định
• 3.2.3. Phát triển mặt hàng dân dụng kinh doanh
• 3.2.4. Phát triển thị trường khách hàng hàng dân dụng kinh doanh
• 3.2.5. Hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật cho phát triển kinh doanh hàng dân dụng
• 3.2.6. Phát triển nguồn nhân lực cho kinh doanh hàng dân dụng
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, HÌNH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng

Phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng là một lĩnh vực quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo ra nguồn thu ổn định. Doanh nghiệp Quốc phòng không chỉ có nhiệm vụ bảo vệ an ninh mà còn cần mở rộng sang lĩnh vực hàng dân dụng để đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động.

1.1. Tầm quan trọng của kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng

Kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng đóng vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ. Điều này giúp doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào các hợp đồng quân sự mà còn có thể phục vụ nhu cầu của thị trường dân sự, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh.

1.2. Đặc điểm kinh doanh và mặt hàng của doanh nghiệp Quốc phòng

Doanh nghiệp Quốc phòng thường có những đặc điểm riêng biệt trong hoạt động kinh doanh. Các mặt hàng dân dụng được phát triển phải đảm bảo chất lượng cao và phù hợp với nhu cầu của thị trường, đồng thời vẫn giữ được tính năng bảo mật và an ninh.

II. Những thách thức trong phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng doanh nghiệp Quốc phòng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển kinh doanh hàng dân dụng. Các yếu tố như cạnh tranh gay gắt, thay đổi nhu cầu thị trường và quy định pháp lý có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

2.1. Cạnh tranh trong ngành hàng dân dụng

Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp tham gia vào thị trường hàng dân dụng đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn. Doanh nghiệp Quốc phòng cần có chiến lược rõ ràng để nổi bật giữa các đối thủ.

2.2. Thay đổi nhu cầu thị trường

Nhu cầu của người tiêu dùng thường xuyên thay đổi, đòi hỏi doanh nghiệp phải linh hoạt trong việc điều chỉnh sản phẩm và dịch vụ. Việc không nắm bắt kịp thời xu hướng có thể dẫn đến mất thị phần.

III. Phương pháp phát triển kinh doanh hàng dân dụng hiệu quả tại doanh nghiệp Quốc phòng

Để phát triển kinh doanh hàng dân dụng, doanh nghiệp Quốc phòng cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm mới và cải tiến quy trình sản xuất là những yếu tố quan trọng.

3.1. Nghiên cứu thị trường và nhu cầu khách hàng

Nghiên cứu thị trường giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về nhu cầu và xu hướng tiêu dùng. Từ đó, doanh nghiệp có thể điều chỉnh chiến lược kinh doanh cho phù hợp.

3.2. Phát triển sản phẩm mới

Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới là cần thiết để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường. Sản phẩm phải đảm bảo chất lượng và tính cạnh tranh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong phát triển kinh doanh hàng dân dụng

Việc áp dụng các giải pháp phát triển kinh doanh hàng dân dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho doanh nghiệp Quốc phòng. Doanh thu từ mặt hàng dân dụng đã tăng trưởng đáng kể, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

4.1. Kết quả đạt được từ phát triển hàng dân dụng

Doanh thu từ hàng dân dụng đã tăng lên, cho thấy sự thành công trong việc mở rộng thị trường. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp ổn định tài chính mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các doanh nghiệp cần rút ra bài học từ những thành công và thất bại trong quá trình phát triển hàng dân dụng. Việc học hỏi từ thực tiễn sẽ giúp cải thiện chiến lược kinh doanh trong tương lai.

V. Kết luận và tương lai của phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng

Phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng không chỉ là một xu hướng mà còn là một yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Doanh nghiệp cần tiếp tục đổi mới và sáng tạo để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

5.1. Tương lai của kinh doanh hàng dân dụng

Với sự phát triển không ngừng của thị trường, doanh nghiệp Quốc phòng cần có những chiến lược dài hạn để phát triển bền vững trong lĩnh vực hàng dân dụng.

5.2. Định hướng phát triển trong thời gian tới

Doanh nghiệp cần xác định rõ định hướng phát triển, từ việc mở rộng sản phẩm đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự điều chỉnh ngân sách quốc phòng giai đoạn 2010 - 2016, các doanh nghiệp quân đội tại Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mô hình tăng trưởng. Doanh thu của Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân (VAXUCO) đã sụt giảm nghiêm trọng từ mức 1.392,1 tỷ đồng năm 2010 xuống còn 525,4 tỷ đồng năm 2015, tương đương mức giảm 62,26%. Sự suy giảm này bắt nguồn từ việc các dự án mua sắm khí tài quân sự quy mô lớn như tàu ngầm Kilo hay máy bay Su-30 hoàn tất giai đoạn giải ngân, cùng với chủ trương xóa bỏ vị thế độc quyền nhập khẩu hàng quân sự theo quy định của Bộ Quốc phòng.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: Làm thế nào để một doanh nghiệp quốc phòng an ninh đầu ngành như VAXUCO chuyển dịch hiệu quả sang mảng kinh doanh hàng dân sự và lưỡng dụng, nhằm tối ưu hóa nguồn lực sẵn có và bảo đảm khả năng tự chủ tài chính. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng hoạt động giai đoạn 2007 - 2015, từ đó xây dựng các định hướng và giải pháp phát triển kinh doanh đến năm 2020 - 2025.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ hoạt động của VAXUCO trên địa bàn cả nước, tập trung vào 4 nhóm ngành hàng dân dụng chủ lực: xe cơ giới, hàng may mặc - phụ liệu, đồ uống có cồn, và hàng điện tử - điện lạnh. Giá trị thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc đề xuất mô hình chuyển dịch giúp khai thác hiệu quả hơn 400.000 m² đất quốc phòng, gần 200 phương tiện vận tải và hệ thống 12 bến bãi kho bãi chiến lược tại Hải Phòng, Đà Nẵng, Cam Ranh, tạo nền tảng nâng cao tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu và ổn định việc làm cho người lao động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phát triển kinh doanh hiện đại của D. Larua A Caillat và quan điểm hệ thống - chức năng của M. Francois Perroux, khẳng định doanh nghiệp là một thực thể tổ chức kết hợp các yếu tố sản xuất nhằm tạo ra giá trị thặng dư thương mại và đáp ứng nhu cầu thị trường. Mô hình quản trị chiến lược Marketing Mix (4P) gồm Sản phẩm (Product), Giá (Price), Phân phối (Place) và Xúc tiến thương mại (Promotion) được điều chỉnh phù hợp với môi trường kinh doanh đặc thù của doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Bộ Quốc phòng.

Hệ thống lý thuyết làm rõ 4 khái niệm nền tảng:

• Doanh nghiệp quốc phòng an ninh: Đơn vị kinh tế thực hiện nhiệm vụ kép theo Nghị định 93/2015/NĐ-CP, vừa phục vụ quốc phòng an ninh vừa tham gia sản xuất kinh doanh theo cơ chế thị trường.
• Hàng hóa lưỡng dụng: Các sản phẩm, phương tiện kỹ thuật có thể đồng thời phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và nhu cầu dân sinh thường nhật.
• Ủy thác nhập khẩu: Phương thức thương mại trung gian theo Nghị định 187/2013/NĐ-CP, giúp tối ưu hóa thủ tục hải quan và kiểm soát rủi ro cho các chủ hàng thiếu tư cách pháp nhân quốc tế.
• Hệ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính: Bao gồm tỷ suất sinh lời trên doanh thu (ROS), tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA), tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) và tỷ suất ngoại tệ hàng nhập khẩu (XI).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác thu thập từ các báo cáo tài chính, báo cáo tổ chức lao động và thống kê nghiệp vụ nội bộ của VAXUCO trong giai đoạn 2004 - 2016. Dữ liệu được bổ sung từ các văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ và Bộ Quốc phòng liên quan đến cơ chế quản lý doanh nghiệp quân đội.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 100% dữ liệu chuỗi thời gian 9 năm liên tục (2007 - 2015) của 4 nhóm mặt hàng dân dụng chủ lực, cùng toàn bộ mẫu dữ liệu nhân sự gồm 179 cán bộ công nhân viên tại thời điểm năm 2016 phân bổ tại 21 đơn vị trực thuộc. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm loại bỏ sai số thống kê, bảo đảm tính đại diện tuyệt đối cho cấu trúc tổ chức và danh mục hàng hóa của doanh nghiệp.

Tác giả kết hợp phương pháp duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích so sánh chu kỳ và phân tích tỷ số tài chính. Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu phải đánh giá biến động doanh thu, chi phí và biên lợi nhuận trong mối quan hệ hữu cơ với sự chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế quốc phòng, giúp chỉ ra chính xác các điểm nghẽn trong vận hành thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tổng doanh thu của VAXUCO suy giảm liên tục từ mức 1.392,1 tỷ đồng năm 2010 xuống 525,4 tỷ đồng năm 2015, giảm 62,26%. Tuy nhiên, cơ cấu doanh thu ghi nhận sự gia tăng tỷ trọng của nhóm hàng dân dụng và lưỡng dụng, đạt mức đóng góp trên 40% vào tổng nguồn thu thương mại trong giai đoạn 2013 - 2015.

Thứ hai, lực lượng lao động của đơn vị tăng trưởng vượt bậc về số lượng và chất lượng. Tổng quân số từ 46 người năm 2004 đã tăng lên 179 người năm 2016, gấp 3,89 lần. Đặc biệt, đội ngũ có trình độ cao đẳng, đại học và sau đại học chiếm tới 91,62% tổng biên chế năm 2016 (164/179 người), trong đó số lượng thạc sĩ tăng từ 3 người năm 2004 lên 60 người năm 2016 (tăng 20 lần) và tiến sĩ đạt 5 người.

Thứ ba, doanh nghiệp sở hữu lợi thế hạ tầng vượt trội với hơn 400.000 m² đất quốc phòng, gần 200 phương tiện vận tải chuyên dụng và 12 bến bãi kho hàng phân bổ tại các vị trí cảng biển trọng điểm. Mặc dù vậy, hiệu suất khai thác mặt bằng kho bãi và vòng quay tài sản cố định chưa đạt mức tối ưu, dẫn đến chi phí quản lý doanh nghiệp còn chiếm tỷ trọng cao.

Thứ tư, hoạt động thương mại dân sự tập trung vào 4 nhóm sản phẩm chính gồm xe cơ giới, may mặc, đồ uống có cồn và điện tử - điện lạnh. Trong đó, phương thức ủy thác nhập khẩu đóng vai trò chủ đạo, chiếm trên 70% tổng kim ngạch hàng dân sự nhờ ưu thế am hiểu thủ tục hải quan và mạng lưới giao nhận toàn quốc.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến sự suy giảm doanh thu là sự thay đổi chính sách đấu thầu mua sắm của Bộ Quốc phòng, cho phép nhiều đơn vị như GAET tham gia cạnh tranh trực tiếp, làm chấm dứt đặc quyền thương mại quân sự trước đây của VAXUCO. Bên cạnh đó, dự thảo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2016 đã thu hẹp phạm vi nhập khẩu trực tiếp của doanh nghiệp vào các chủng loại vũ khí hạng nặng chuyên biệt.

So sánh với các doanh nghiệp quốc phòng chuyển đổi thành công sang lĩnh vực lưỡng dụng như Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel hay Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB), VAXUCO bộc lộ hạn chế trong việc chủ động nghiên cứu thị trường và tiếp thị sản phẩm dân dụng thuần túy. Phần lớn hợp đồng dân sự vẫn dựa vào khách hàng truyền thống và đối tác ủy thác nhập khẩu thụ động.

Các dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn qua biểu đồ phân tích xu hướng 2007 - 2015 cho thấy tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS) của mảng dân dụng duy trì ở mức dương nhưng biên độ dao động lớn, phản ánh sự phụ thuộc vào biến động chi phí vận tải và tỷ giá ngoại tệ. Việc tổ chức bộ máy nhân sự gia tăng nhanh đòi hỏi doanh nghiệp phải tái cấu trúc hệ thống khoán chỉ tiêu để chuyển hóa tiềm năng tri thức thành giá trị tăng trưởng lợi nhuận cụ thể.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy hoạt động kinh doanh hàng dân dụng phát triển bền vững trong giai đoạn 2017 - 2025, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Tái định vị chiến lược và đa dạng hóa danh mục sản phẩm hàng hóa dân dụng: Ban Tổng Giám đốc cùng Phòng Kế hoạch Kinh doanh cần chủ động mở rộng danh mục hàng lưỡng dụng phục vụ cả hai khối thị trường, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng doanh thu dân dụng lên tối thiểu 55% tổng doanh thu trong giai đoạn 2017 - 2020. Tập trung khai thác sâu các phân khúc có biên lợi nhuận cao như xe cơ giới chuyên dùng, thiết bị công nghệ điện lạnh và dịch vụ logistics trọn gói.

2. Hiện đại hóa và khai thác thương mại hạ tầng logistics kho vận: Phòng Kỹ thuật - Vật tư phối hợp với các chi nhánh kho bãi tiến hành số hóa quản lý kho, nâng cao hiệu suất sử dụng hơn 400.000 m² đất và hệ thống 12 bến bãi tại Hải Phòng, Cam Ranh, Đà Nẵng trong lộ trình 2017 - 2019. Mục tiêu cắt giảm 15% chi phí lưu kho và rút ngắn 20% thời gian thông quan hàng hóa ủy thác.

3. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại và mở rộng mạng lưới khách hàng ngoài quân đội: Phòng Xuất nhập khẩu xây dựng chiến lược Marketing Mix 4P chuyên biệt, tham gia các hội chợ thương mại quốc tế, đặt mục tiêu ký kết từ 25 đến 30 hợp đồng nhập khẩu trực tiếp mới mỗi năm trong giai đoạn 2017 - 2021, mở rộng thị phần sang khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và khối tư nhân.

4. Tinh gọn bộ máy và áp dụng cơ chế khoán doanh số theo hiệu suất: Phòng Tổ chức Lao động thực hiện chuẩn hóa chức danh, gắn chỉ tiêu đánh giá hiệu quả công việc (KPI) với 179 cán bộ công nhân viên trong giai đoạn 2017 - 2018. Đặt mục tiêu tăng năng suất lao động bình quân 12%/năm, áp dụng cơ chế thưởng phạt trực tiếp theo tỷ suất sinh lời của từng hợp đồng kinh doanh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn cung cấp hệ thống luận cứ thực chứng và giải pháp giá trị cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và nhà quản trị tại các doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng: Điển hình như các tổng công ty VAXUCO, GAET, 319, TECAPRO. Tài liệu cung cấp kinh nghiệm thực tế về lộ trình chuyển dịch mô hình kinh doanh từ thuần quân sự sang kết hợp dân sự và khai thác tài nguyên đất quốc phòng theo Nghị định 93/2015/NĐ-CP.
• Chuyên viên phát triển kinh doanh và quản trị chuỗi cung ứng xuất nhập khẩu: Nắm bắt phương pháp phân tích thị trường ủy thác nhập khẩu theo Nghị định 187/2013/NĐ-CP, kỹ năng quản trị rủi ro hợp đồng thương mại quốc tế và tối ưu hóa chi phí vận tải đường biển, đường bộ.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học khối ngành Kinh tế: Các chuyên ngành Kinh doanh quốc tế, Thương mại và Quản trị kinh doanh có thể khai thác bộ dữ liệu chuỗi thời gian 2004 - 2016 cùng khung phân tích tài chính ROA, ROE, ROS trong môi trường doanh nghiệp nhà nước đặc thù.
• Cơ quan hoạch định chính sách kinh tế - quốc phòng: Các cơ quan chức năng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính có thêm cơ sở khoa học để hoàn thiện thể chế quản lý vốn, cơ chế giao nhiệm vụ kinh tế kết hợp quốc phòng trong thời kỳ mới.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao VAXUCO phải khẩn cấp chuyển hướng phát triển kinh doanh hàng dân dụng? Doanh nghiệp phải đối mặt với sự sụt giảm hơn 62% tổng doanh thu giai đoạn 2010 - 2015 (từ 1.392,1 tỷ đồng xuống 525,4 tỷ đồng) khi các gói mua sắm quốc phòng lớn hoàn tất và cơ chế độc quyền bị bãi bỏ. Chuyển dịch sang hàng dân sự là con đường duy nhất để tự chủ tài chính và duy trì hoạt động cho 21 đơn vị trực thuộc.

Bốn nhóm hàng dân dụng chủ lực được nghiên cứu sâu trong đề tài gồm những ngành hàng nào? Đề tài tập trung phân tích 4 nhóm hàng chiếm trên 80% cơ cấu doanh thu dân sự của VAXUCO giai đoạn 2007 - 2015: xe cơ giới, hàng may mặc và phụ liệu, đồ uống có cồn, và thiết bị điện tử - điện lạnh. Đây là các nhóm hàng có nhu cầu thị trường ổn định và tận dụng được năng lực vận tải sẵn có.

Cơ cấu nhân sự của VAXUCO đã biến động như thế nào trong giai đoạn 2004 - 2016? Quy mô nhân sự tăng gấp 3,89 lần, từ 46 người lên 179 người. Trình độ học vấn chuyển biến vượt bậc với 60 thạc sĩ (chiếm 33,52%) và 91 cử nhân đại học (chiếm 50,84%), tạo ra nguồn lực dồi dào để tiếp cận các phương thức đàm phán thương mại quốc tế phức tạp.

Lợi thế cạnh tranh lớn nhất của doanh nghiệp quốc phòng khi mở rộng kinh doanh dân dụng là gì? Lợi thế nổi bật là hệ thống tài sản logistics gồm hơn 400.000 m² đất quy hoạch kho bãi, gần 200 xe vận tải và 12 bến bãi chiến lược tại Hải Phòng, Đà Nẵng, Cam Ranh. Uy tín thương hiệu doanh nghiệp quân đội cũng tạo dựng niềm tin vững chắc cho đối tác thương mại trong nước và quốc tế.

Phương thức ủy thác nhập khẩu mang lại lợi ích cụ thể gì cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi? Ủy thác nhập khẩu giúp VAXUCO tận dụng tối đa năng lực thông quan, kho bãi sẵn có mà không phải chịu rủi ro vốn lớn hoặc tồn kho sản phẩm, mang lại nguồn thu phí dịch vụ ổn định tương đương 10 - 15% tổng lợi nhuận thương mại hàng năm.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển kinh doanh hàng dân sự và công nghệ lưỡng dụng tại các doanh nghiệp đặc thù trực thuộc Bộ Quốc phòng.
• Đánh giá toàn diện thực trạng sụt giảm 62,26% doanh thu tại VAXUCO giai đoạn 2010 - 2015, làm rõ nguyên nhân từ sự thay đổi chính sách đấu thầu quốc phòng.
• Khái quát bức tranh nguồn lực nội tại với 179 nhân sự chất lượng cao và hơn 400.000 m² hạ tầng kho bãi trải dài trên cả 3 miền Bắc, Trung, Nam.
• Đề xuất 4 giải pháp chiến lược đồng bộ gồm: tái cơ cấu sản phẩm, khai thác logistics kho vận, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và chuẩn hóa cơ chế khoán theo KPI.
• Thiết lập lộ trình thực thi rõ ràng cho giai đoạn 2017 - 2025, định hướng đưa tỷ trọng doanh thu hàng dân sự vượt mốc 55% tổng doanh thu đơn vị.

Các doanh nghiệp kinh tế quốc phòng cần chủ động áp dụng ngay mô hình quản trị chuỗi cung ứng lưỡng dụng và tối ưu hóa hệ chỉ tiêu tài chính ROS, ROE để nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới. Quý độc giả và các nhà quản lý quan tâm có thể tiếp tục tham khảo các công trình nghiên cứu chuyên sâu về tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước để hoàn thiện chiến lược vận hành thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề chung về phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng. Chương 2:Thực trạng phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại Tổng công ty Xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân Chương 3: Phương hướng và giải pháp phát triển kinh doanh hàng dân dụng tại Tổng công ty xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân. - Phần kết luận 6 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN KINH DOANH HÀNG DÂN DỤNG TẠI DOANH NGHIỆP QUỐC PHÒNG 1.1 Tầm quan trọng của kinh doanh hàng dân dụng tại doanh nghiệp Quốc phòng 1.1 Đặc điểm kinh doanh và mặt hàng kinh doanh của các doanh nghiệp Quốc phòng 1.1 Một số khái niệm về doanh nghiệp và các loại hình doanh nghiệp Hiện nay, trên thế giới có rất nhiều khái niệm khác nhau về doanh nghiệp. Sự khác nhau đó không phải do sự thiếu thống nhất giữa các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu mà bởi các quan điểm khác nhau khi đứng trên các lập trường khác nhau.

Một số quan điểm về doanh nghiệp có thể kể đến như: quan điểm về phát triển của D. Larua A Caillat; quan điểm hệ thống hay quan điểm về chức năng củaM.Fancois Perous “Doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức sản xuất mà tại đó người ta kết hợp các yếu tố sản xuất (có sự quan tâm giá cả các yếu tố) khác nhau do các nhân viên của công ty thực hiện nhằm bán ra trên thị trường những sản phẩm hàng hóa hay dịch vụ để nhận được khoản tiền chênh lệch giữa giá bán sản phẩm với giá thành của sản phẩm ấy.” Các khái niệm mặc dù có đôi chút khác nhau về hình thức song bản chất, ta có thể rút ra được 4 yếu tố không thể tách rời cấu thành nên doanh nghiệp, đó là: tổ chức, sản xuất, trao đổi và phân phối. Vậy, doanh nghiệp là gì? Theo Luật doanh nghiệp của Việt Nam: “Doanh nghiệp là đơn vị kinh tế có tư cách pháp nhân, quy tụ các phương tiện tài chính, vật chất và con người nhằm thực hiện các hoạt động sản xuất, phân phối và tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ trên cơ sở tối đa hóa lợi ích của người tiêu dùng, thông qua đó tối đa hóa lợi ích của chủ sở hữu đồng thời kết hợp một cách hợp lý mục tiêu xã hội”. 7 Hiện nay ở Việt nam, có nhiều cách phân loại cũng như hình thức doanh nghiệp khác nhau.

Tuy nhiên, trong phạm trù luận văn, tác giả xin được không phân tích sâu vào vấn đề này mà chỉ xin giới thiệu qua một vài loại hình doanh nghiệp phổ biến nhất:  Doanh nghiệp nhà nước: “là tổ chức kinh tế do Nhà nước sở hữu toàn bộ vốn điều lệ hoặc có cổ phần, vốn góp chi phối được tổ chức dưới hình thức công ty Nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn”. Theo tính chất hoạt động có thể phân ra thành: doanh nghiệp dân sự (làm kinh tế); doanh nghiệp quân đội, doanh nghiệp công an, doanh nghiệp phục vụ cho một số hoạt động xã hội của Đảng và Chính phủ; doanh nghiệp của các tổ chức xã hội.  Doanh nghiệp tư nhân  Hợp Tác Xã  Công ty cổ phần  Công ty trách nhiệm hữu hạn  Công ty hợp danh  Công ty liên doanh Doanh nghiệp Quốc phòng doanh nghiệp nhà nước do Bộ Quốc phòng trực tiếp quản lý. Do vậy, doanh nghiệp Quốc phòng mang đầy đủ những đặc điểm chung của một doanh nghiệp nhà nước thông thường đồng thời có những đặc điểm riêng của một đơn vị quân đội.

Doanh nghiệp quân đội được chia ra thành 2 loại hình:  Doanh nghiệp quốc phòng an ninh: “là doanh nghiệp nhà nước (bao gồm các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng và các doanh nghiệp đứng chân trên các địa bàn trọng yếu về an ninh quốc phòng kết hợp thực hiện hai nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hoặc bảo đảm bí mật và an ninh quốc gia và kinh tế” như: Tổng công ty xuất nhập khẩu Tổng hợp Vạn Xuân, Tổng công ty Kinh tế và Kỹ thuật Công nghiệp Quốc phòng (GAET). 8  Doanh nghiệp thuần về kinh tế: đang được dần từng bước chuyển sang mô hình công ty cổ phần theo chương trình cổ phần hóa doanh nghiệp của Chính phủ. Hiện nay, trong cả nước có khoảng 104 doanh nghiệp thuộc sự quản lý của Bộ Quốc phòng trải dài trên nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau như da dày, dệt may – công ty X20; viễn thông – Tập đoàn viễn thông quân đội Viettel, ngân hàng – Ngân hàng thương mại cổ phần MB, xây dựng – Tổng công ty 319, 789… 1.2 Quy chế hoạt động và đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp Quốc phòng, an ninh: Dưới đây là Quy chế hoạt động được áp dụng đối với doanh nghiệp Quốc phòng, An ninh được Chính phủ đã ban hành trong Nghị định số 93/2015/NĐ- CP ngày 15 tháng 10 năm 2015.  Được miễn, giảm tiền thuê đất, tiền sử dụng đất và thuế sử dụng đất đối với diện tích đất phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh được giao quản lý và sử dụng;  Được hạch toán một số khoản chi phí đặc thù vào chi phí sản xuất kinh doanh (trường hợp không được ngân sách nhà nước hỗ trợ hoặc có hỗ trợ nhưng không đủ) bao gồm: Chi phí trả lương, đóng bảo hiểm xã hội cho người chuẩn bị nghỉ hưu; chi bảo đảm quân trang cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên quốc phòng, hạ sỹ quan, công nhân công an; thanh toán các khoản chi ra quân, xuất ngũ, phục viên, thôi việc theo chế độ hiện hành; các khoản chi cho công tác quốc phòng, an ninh, công tác phục vụ quốc phòng, quan hệ quân dân;  Được nhà nước cấp kinh phí cho việc duy trì, bảo dưỡng, sửa chữa vận hành các dây chuyền sản xuất quốc phòng, an ninh trong trường hợp tạm ngừng sản xuất mà không có khả năng tự bù đắp chi phí;  Được nhà nước hỗ trợ hai quỹ khen thưởng và phúc lợi bằng 02 tháng lương thực hiện, trong trường hợp không đủ nguồn để trích lập hai quỹ đó; 9  Doanh nghiệp quốc phòng, an ninh thực hiện các nhiệm vụ và hoạt động trên các địa bàn chiến lược quan trọng được hưởng chế độ, chính sách ưu đãi và hỗ trợ khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Được nhà nước hỗ trợ kinh phí nhà trẻ, giáo dục tại địa bàn chưa có trường lớp theo hệ thống giáo dục công lập; kinh phí y tế đối với những nơi do điều kiện đặc biệt phải duy trì bệnh xá. Tất cả các doanh nghiệp quốc phòng an ninh hàng năm phải công bố trên cổng hoặc trang thông tin điện tử của công ty, cơ quan đại diện chủ sở hữu và Bộ Kế hoạch và Đầu tư những thông tin trước ngày 20/6 như: tên gọi, địa chỉ trụ sở chính, người đại diện theo pháp luật; báo cáo các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu (doanh thu, lợi nhuận, nộp ngân sách nhà nước, vốn chủ sở hữu, vốn điều lệ) năm trước liền kề; thu nhập bình quân người lao động… Đối với các nội dung không thể công khai do bí mật quốc phòng, an ninh:doanh nghiệp quốc phòng, an ninh phải gửi các nội dung này cho cơ quan đại diện chủ sở hữu. Cơ quan đại diện chủ sở hữu có trách nhiệm tổng hợp và gửi các thông tin này cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính để theo dõi, có ý kiến (trước ngày 31 tháng 8 hằng năm) hoặc báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong trường hợp cần thiết. Hằng năm, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an giao Kế hoạch sản xuất và cung ứng các sản phẩm, dịch vụ quốc phòng, an ninh hoặc nhiệm vụ quốc phòng, an ninh cho doanh nghiệp.

Văn bản giao kế hoạch sản xuất và cung ứng các sản phẩm, dịch vụ quốc phòng, an ninh hoặc nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là căn cứ để doanh nghiệp được xem xét công nhận là doanh nghiệp quốc phòng, an ninh.  Khái niệm về kinh doanh Một cách đời thường nhất, ta có thể hiểu hành vi kinh doanh là những hành vi của các chủ thể nhằm mục đích sinh lời. Trong luật thực định của Việt Nam, kinh doanh được định nghĩa như sau: “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi.” 10  Khái niệm phát triển kinh doanh “Phát triển kinh doanh là việc doanh nghiệpáp dụng các biện pháp nhằm tối đa hóa số lượng bán ra của sản phẩm nhằm tăng doanh thu, tăng lợi nhuận và nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên trường quốc tế”. Sự chuyên nghiệp trong phát triển kinh doanh có thể bao hàm tất cả mọi mặt từ việc phát triển các sản phẩm, dịch vụ của người sử dụng lao động, cho đến sự sáng tạo trong chiến lược tiếp thị, doanh số bán hàng, đàm phán và tổ chức các chương trình khuyến mại.

Công việc phát triển kinh doanh chuyên nghiệp thường là để xác định cơ hội kinh doanh mới - cho dù đó có nghĩa là thị trường mới, quan hệ đối tác mới với các doanh nghiệp khác, những cách thức mới để tiếp cận thị trường đang hoạt động, hoặc cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ mới để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường hiện tại và sau đó đi ra ngoài và khai thác những cơ hội để mang lại nhiều doanh thu hơn. “Nền kinh tế hiện nay, đã cho ra đời hai ngành nghề mới không thể thiếu đối với một doanh nghiệp thương mại đó là: phát triển kinh doanh “Bussiness Development – Biz Dev” và bán hàng “Sale”. Tuy nhiên, khác với bán hàng, người phát triển kinh doanh hay “Biz Dev” thiên về chiến lược phát triển, cũng như về ý tưởng phát triển của doanh nghiệp. Biz Dev không phải là thuyết thục khách hàng mua mà là tư vấn các giải pháp cũng như các sản phẩm cho khách hàng.Đây là công việc đòi hỏi các khoản chi dài hạn.Trong dài hạn, Biz Dev sẽ giúp doanh nghiệp đem về doanh thu cao, mang tính ổn định, là người sẽ hướng đến những chiến lược lâu dài như phát triển các mối quan hệ nằm trong định hướng tương lai của công ty”.