Phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện thạch thất thành phố hà nội

Tài liệu nghiên cứu Phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện thạch thất thành phố hà, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Duy Đức
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Văn Thắng
• Trường học: Đại học Kinh tế quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Phát Triển Kết Cấu Hạ Tầng Trong Xây Dựng Nông Thôn Mới Ở Huyện Thạch Thất
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KẾT CẤU HẠ TẦNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.1. Một số vấn đề về xây dựng nông thôn mới
• 1.2. Khái niệm về nông thôn mới
• 1.3. Mục tiêu của xây dựng nông thôn mới
• 1.4. Tiêu chí đánh giá nông thôn mới
• 1.5. Nội dụng, nhân tố ảnh hưởng và sự cần thiết phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới
• 1.6. Kinh nghiệm xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới
• 1.6.1. Kinh nghiệm xây dựng kết cấu hạ tầng “làng nông thôn mới ở Hàn Quốc”
• 1.6.2. Kinh nghiệm xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới ở Huyện Xuân Lộc, Tỉnh Đồng Nai
• 1.6.3. Kinh nghiệm xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới ở Huyện Đan Phượng - Thành phố Hà Nội
• 1.6.4. Bài học rút ra cho huyện Thạch Thất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KẾT CẤU HẠ TẦNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN THẠCH THẤT, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội liên quan đến xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới ở huyện Thạch Thất
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Thực trạng xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới ở huyện Thạch Thất
• 2.4. Về mô hình thực hiện xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới
• 2.5. Về quy hoạch và kế hoạch xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới
• 2.6. Về đề án xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới
• 2.7. Về tổ chức thực hiện xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn mới
• 2.8. Thành tựu đạt được và những tồn tại, hạn chế; nguyên nhân của tồn tại, hạn chế
• 2.8.1. Kết quả đạt được
• 2.8.2. Tồn tại hạn chế, nguyên nhân của tồn tại hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN KẾT CẤU HẠ TẦNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở HUYỆN THẠCH THẤT, THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội, những thuận lợi - khó khăn ảnh hưởng đến phát triển kết cấu hạ tầng ở huyện Thạch Thất
• 3.2. Phương hướng phát triển KCHT trong quá trình xây dựng NTM ở huyện Thạch Thất đến năm 2020
• 3.3. Mục tiêu phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới của huyện Thạch Thất
• 3.4. Những giải pháp chủ yếu nhằm phát triển KCHT kinh tế - xã hội trong quá trình xây dựng NTM ở huyện Thạch Thất đến năm 2020
• 3.4.1. Nhóm giải pháp nâng cao năng lực quản lý và hỗ trợ, giúp đỡ của Nhà nước đối với sự phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn
• 3.4.2. Nhóm giải pháp phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới
• 3.4.3. Nhóm giải pháp quy hoạch xây dựng kết cấu hạ tầng cho phát triển kinh tế nông thôn
• 3.4.4. Nhóm giải pháp tổ chức thực hiện xây dựng kết cấu hạ tầng ở các xã
• 3.4.5. Nhóm giải pháp về huy động và sử dụng hiệu quả nguồn vốn cho phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới
• 3.4.5.1. Đối với Chính phủ
• 3.4.5.2. Đối với Thành phố
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• TÓM TẮT LUẬN VĂN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Hạ Tầng Nông Thôn Mới Thạch Thất

Xây dựng nông thôn mới là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, thể hiện qua Quyết định số 26-QĐ/TƯ ngày 05/8/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Chương trình này nhận được sự hưởng ứng rộng rãi và sự tham gia của toàn xã hội. Nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, cơ giới hóa được đưa vào sản xuất. Nhiều vùng nông thôn thay đổi diện mạo, đời sống vật chất của nông dân được nâng lên. Tuy nhiên, kinh tế nông thôn vẫn còn nhiều yếu kém, như công tác quy hoạch chưa đồng bộ, liên kết giữa các nhà chưa chặt chẽ, sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu tính cạnh tranh. Nguồn nhân lực chưa qua đào tạo, tác phong làm việc còn mang tính thủ công. Đặc biệt, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn nhiều yếu kém. Do vậy, yêu cầu về kết cấu hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới là rất cần thiết. Đại hội Đảng bộ huyện Thạch Thất lần thứ XXII đã định hướng phát triển đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, Thạch Thất là huyện công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Vì vậy, việc phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Thạch Thất là vô cùng quan trọng.

1.1. Khái niệm Nông Thôn Mới và vai trò của hạ tầng

Nông thôn là địa bàn sản xuất nông nghiệp chủ yếu, nơi cư trú của nông dân, mang những nét văn hóa, tập quán riêng. Nông thôn mới là mô hình cộng đồng theo tiêu chí mới, tiếp thu khoa học kỹ thuật hiện đại, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, nhưng vẫn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam. Hạ tầng đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa các tiêu chí của nông thôn mới, từ giao thông, thủy lợi đến điện, trường học, y tế. Phát triển hạ tầng đồng bộ giúp thúc đẩy sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội.

1.2. Mục tiêu và Tiêu Chí Nông Thôn Mới tại Thạch Thất

Mục tiêu xây dựng nông thôn mới là xây dựng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, gắn nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ, xã hội dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa, môi trường sinh thái được bảo vệ, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao. Các tiêu chí đánh giá nông thôn mới bao gồm quy hoạch, hạ tầng kinh tế - xã hội, kinh tế và tổ chức sản xuất, văn hóa - xã hội - môi trường, hệ thống chính trị - an ninh trật tự. Huyện Thạch Thất cần tập trung vào các tiêu chí này để đạt được mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

II. Thách Thức và Vấn Đề Trong Phát Triển Hạ Tầng Nông Thôn

Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, việc phát triển kết cấu hạ tầng gặp nhiều thách thức. Công tác quy hoạch chưa đồng bộ, thiếu liên kết giữa các nhà. Cơ cấu kinh tế chuyển đổi chậm, sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu tính cạnh tranh. Nguồn nhân lực chưa qua đào tạo, tác phong làm việc còn mang tính thủ công. Diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, môi trường bị ảnh hưởng. Đặc biệt, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn nhiều yếu kém, chưa đồng bộ. Cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này, đảm bảo phát triển kết cấu hạ tầng hiệu quả, bền vững.

2.1. Quy hoạch và Kế hoạch Xây Dựng Hạ Tầng chưa đồng bộ

Một trong những thách thức lớn nhất là công tác quy hoạch chưa đồng bộ, thiếu sự liên kết hỗ trợ cho nhau, đặc biệt là liên kết giữa 4 nhà trong quá trình sản xuất. Điều này dẫn đến việc đầu tư hạ tầng không hiệu quả, lãng phí nguồn lực. Cần có quy hoạch tổng thể, đồng bộ, có sự tham gia của các bên liên quan để đảm bảo hạ tầng được xây dựng phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

2.2. Nguồn vốn và Đầu Tư Hạ Tầng Nông Thôn còn hạn chế

Nguồn vốn đầu tư cho phát triển hạ tầng nông thôn còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Việc huy động vốn từ các nguồn khác nhau còn gặp nhiều khó khăn. Cần có chính sách khuyến khích đầu tư vào hạ tầng nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia đầu tư. Đồng thời, cần sử dụng hiệu quả nguồn vốn hiện có, tránh lãng phí, thất thoát.

2.3. Chất lượng Công Trình Hạ Tầng và bảo trì sau đầu tư

Chất lượng một số công trình hạ tầng chưa đảm bảo, tuổi thọ ngắn. Công tác bảo trì, bảo dưỡng sau đầu tư chưa được quan tâm đúng mức, dẫn đến hạ tầng nhanh chóng xuống cấp. Cần nâng cao chất lượng công trình, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong quá trình thi công. Đồng thời, cần có kế hoạch bảo trì, bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hạ tầng hoạt động hiệu quả, bền vững.

III. Giải Pháp Phát Triển Kết Cấu Hạ Tầng Đồng Bộ Tại Thạch Thất

Để phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, cần có giải pháp toàn diện, từ quy hoạch, vốn đầu tư đến quản lý, vận hành. Cần tập trung vào phát triển giao thông, thủy lợi, điện, trường học, y tế, văn hóa, môi trường. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào quá trình xây dựng, quản lý hạ tầng. Phát triển hạ tầng phải gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.

3.1. Ưu tiên Giao Thông Nông Thôn và Thủy Lợi

Giao thông nông thôn và thủy lợi là hai yếu tố then chốt trong phát triển nông thôn. Cần ưu tiên đầu tư nâng cấp, xây dựng mới hệ thống giao thông, đảm bảo kết nối giữa các vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, lưu thông hàng hóa. Đồng thời, cần đầu tư xây dựng, nâng cấp hệ thống thủy lợi, đảm bảo cung cấp nước tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp, phòng chống thiên tai.

3.2. Nâng Cấp Điện Nông Thôn và Cơ Sở Vật Chất Văn Hóa

Cần nâng cấp hệ thống điện nông thôn, đảm bảo cung cấp đủ điện cho sản xuất và sinh hoạt. Đồng thời, cần đầu tư xây dựng, nâng cấp cơ sở vật chất văn hóa, như nhà văn hóa, thư viện, sân vận động, tạo điều kiện cho người dân tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, nâng cao đời sống tinh thần.

3.3. Phát triển Hạ Tầng Số Nông Thôn và ứng dụng công nghệ

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, việc phát triển hạ tầng số nông thôn là vô cùng quan trọng. Cần đầu tư xây dựng mạng lưới internet tốc độ cao, phủ sóng rộng khắp, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận thông tin, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, cần đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng sử dụng công nghệ, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kinh Nghiệm Xây Dựng Nông Thôn Mới

Việc ứng dụng thực tiễn và học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương khác là rất quan trọng trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Cần nghiên cứu, đánh giá các mô hình thành công, phù hợp với điều kiện thực tế của huyện Thạch Thất. Đồng thời, cần có sự sáng tạo, linh hoạt trong việc áp dụng các kinh nghiệm, không nên sao chép một cách máy móc. Cần phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của người dân trong quá trình xây dựng nông thôn mới.

4.1. Mô hình Nông Thôn Mới Kiểu Mẫu và bài học kinh nghiệm

Nghiên cứu các mô hình nông thôn mới kiểu mẫu trong và ngoài nước để học hỏi kinh nghiệm về quy hoạch, xây dựng hạ tầng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Phân tích những yếu tố thành công của các mô hình này, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm phù hợp với điều kiện thực tế của huyện Thạch Thất.

4.2. Phát huy vai trò cộng đồng trong Quản Lý Hạ Tầng

Cần phát huy vai trò của cộng đồng trong việc quản lý, vận hành hạ tầng. Trao quyền cho cộng đồng tham gia vào quá trình ra quyết định, giám sát thi công, bảo trì, bảo dưỡng hạ tầng. Điều này giúp nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân, đảm bảo hạ tầng được sử dụng hiệu quả, bền vững.

V. Chính Sách và Nguồn Lực cho Phát Triển Hạ Tầng Nông Thôn

Để phát triển hạ tầng nông thôn hiệu quả, cần có chính sách hỗ trợ từ nhà nước và huy động nguồn lực từ xã hội. Chính sách cần tập trung vào khuyến khích đầu tư, hỗ trợ lãi suất, miễn giảm thuế, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia đầu tư vào hạ tầng nông thôn. Đồng thời, cần huy động nguồn lực từ cộng đồng, các tổ chức xã hội, các nhà hảo tâm.

5.1. Chính sách khuyến khích Đầu Tư Hạ Tầng Nông Thôn

Nhà nước cần ban hành các chính sách khuyến khích đầu tư hạ tầng nông thôn, như hỗ trợ lãi suất vay vốn, miễn giảm thuế cho các doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng nông thôn. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận đất đai, thủ tục hành chính, đảm bảo môi trường đầu tư minh bạch, công bằng.

5.2. Huy động nguồn lực xã hội cho Xây Dựng Nông Thôn Mới

Cần huy động nguồn lực từ cộng đồng, các tổ chức xã hội, các nhà hảo tâm để xây dựng nông thôn mới. Tổ chức các phong trào thi đua, vận động người dân đóng góp công sức, tiền của để xây dựng hạ tầng. Đồng thời, cần công khai, minh bạch trong việc sử dụng nguồn lực, đảm bảo hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát.

VI. Tương Lai và Bền Vững của Hạ Tầng Nông Thôn Mới Thạch Thất

Tương lai của hạ tầng nông thôn mới Thạch Thất là hướng tới sự bền vững, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, sử dụng năng lượng tái tạo, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, vận hành hạ tầng. Đồng thời, cần có sự tham gia của cộng đồng vào quá trình xây dựng, quản lý hạ tầng, đảm bảo hạ tầng được sử dụng hiệu quả, bền vững.

6.1. Phát Triển Hạ Tầng Xanh và ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, việc phát triển hạ tầng xanh là vô cùng quan trọng. Cần xây dựng các công trình hạ tầng thân thiện với môi trường, sử dụng vật liệu xây dựng tái chế, tiết kiệm năng lượng. Đồng thời, cần có giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, như xây dựng hệ thống thoát nước chống ngập úng, hệ thống đê điều phòng chống lũ lụt.

6.2. Năng Lượng Tái Tạo Nông Thôn và phát triển bền vững

Cần khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo trong sản xuất và sinh hoạt, như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng sinh khối. Điều này giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tiết kiệm chi phí năng lượng và góp phần vào phát triển bền vững. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kết cấu hạ tầng nông thôn giữ vai trò nền tảng vật chất kỹ thuật quyết định tốc độ công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp. Theo Quyết định số 491/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhóm tiêu chí hạ tầng kinh tế - xã hội chiếm 8 trên 19 tiêu chí (tương đương 42,1% tổng số tiêu chí) trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Thực tiễn giai đoạn 2010 - 2014 tại huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội cho thấy mạng lưới giao thông, thủy lợi, điện sinh hoạt và cơ sở vật chất văn hóa còn thiếu tính liên kết, chưa đáp ứng kịp tốc độ đô thị hóa nhanh chóng của vùng ven đô.

Mục tiêu trọng tâm của đề tài là phân tích thực trạng phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn mới trên địa bàn huyện Thạch Thất giai đoạn 2010 - 2014, đánh giá những thành tựu đạt được, nhận diện các điểm nghẽn và nguyên nhân cốt lõi. Từ đó, công trình đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội đến năm 2020.

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 22 xã và 01 thị trấn của huyện Thạch Thất với tổng diện tích tự nhiên 18.459,05 ha và quy mô dân số 185.650 người (tính đến ngày 31/12/2010). Phạm vi thời gian tập trung vào số liệu thực chứng từ năm 2010 đến 2014 và định hướng phát triển đến năm 2020. Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học vững chắc nhằm hỗ trợ huyện Thạch Thất hiện thực hóa mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXII, hướng tới xây dựng Thạch Thất trở thành huyện công nghiệp, dịch vụ và đô thị văn minh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết kinh tế chính trị về mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, trong đó kết cấu hạ tầng là bộ phận trọng yếu của cơ sở vật chất kỹ thuật giúp giải phóng và nâng cao năng suất lao động xã hội. Đồng thời, luận văn kết hợp lý thuyết kinh tế học công cộng về đầu tư công và hàng hóa công ích. Trong các nền kinh tế đang phát triển, vốn đầu tư cho kết cấu hạ tầng thường chiếm từ 4% đến 10% tổng thu nhập quốc dân (GDP), tạo hiệu ứng lan tỏa thúc đẩy các ngành kinh tế khác tăng trưởng.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên khung đánh giá 5 nhóm vấn đề và 19 tiêu chí nông thôn mới theo Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Hệ thống khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

1. Nông thôn mới: Kiểu mẫu cộng đồng nông thôn tiến bộ, có cơ cấu kinh tế hợp lý, cảnh quan môi trường xanh sạch đẹp và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
2. Kết cấu hạ tầng nông thôn: Tổng thể các công trình vật chất, kỹ thuật và kiến trúc bảo đảm điều kiện vận hành liên tục cho đời sống kinh tế - xã hội tại địa bàn cấp xã.
3. Kết cấu hạ tầng kinh tế - kỹ thuật: Hệ thống giao thông vận tải, mạng lưới điện năng lượng, công trình thủy lợi, cấp thoát nước và bưu chính viễn thông.
4. Kết cấu hạ tầng xã hội: Các cơ sở trường học, trạm y tế, trung tâm văn hóa - thể thao và nhà ở dân cư đạt chuẩn.
5. Xã hội hóa đầu tư hạ tầng: Phương thức huy động tổng hợp các nguồn lực tài chính ngoài ngân sách nhà nước thông qua sự tham gia của doanh nghiệp và đóng góp tự nguyện từ cộng đồng dân cư.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp của đề tài được thu thập từ Niên giám thống kê huyện Thạch Thất, các báo cáo tổng kết giai đoạn 2010 - 2014 của Ủy ban nhân dân huyện, các văn bản quy phạm pháp luật như Nghị quyết số 26-NQ/TW và Thông tư liên bộ số 13/2011/TTLB-BXD-BNNPTNT-BTNMT. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 22 xã trên địa bàn huyện Thạch Thất, áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn thể theo 3 vùng sinh thái tự nhiên: 3 xã vùng núi (Tiến Xuân, Yên Trung, Yên Bình), 8 xã vùng đồi gò bán sơn địa và 11 xã vùng đồng bằng.

Lý do lựa chọn phương pháp chọn mẫu toàn thể kết hợp phân tích thống kê mô tả, so sánh đối chiếu và tổng hợp hệ thống là nhằm bảo đảm tính đại diện tuyệt đối về mặt không gian địa lý, phản ánh chính xác sự chênh lệch trong phân bổ nguồn lực hạ tầng giữa các tiểu vùng. Quá trình xử lý dữ liệu trải qua các giai đoạn: tổng hợp số liệu thực trạng giai đoạn 2010 - 2014, phân loại chỉ tiêu theo 8 tiêu chí hạ tầng chuyên biệt và dự báo xu hướng nhu cầu vốn đầu tư đến năm 2020. Phương pháp này giúp lượng hóa tỷ lệ hoàn thành các tiêu chí, tạo cơ sở khoa học để so sánh đối chứng với các mô hình điểm như huyện Xuân Lộc (Đồng Nai) và huyện Đan Phượng (Hà Nội).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông và điện lực của Thạch Thất có bước chuyển biến tích cực nhưng tỷ lệ kiên cố hóa chưa đồng đều. Hệ thống giao thông kết nối các trục đường chính như Quốc lộ 32, Quốc lộ 21 và Đại lộ Thăng Long tạo thuận lợi lớn cho giao thương. Tuy nhiên, tỷ lệ đường trục thôn xóm và đường giao thông nội đồng được bê tông hóa tại các xã vùng đồng bằng đạt trên 70%, trong khi tại 3 xã miền núi tỷ lệ này chỉ đạt dưới 45%, ảnh hưởng lớn đến việc đi lại của 185.650 cư dân toàn huyện.

Thứ hai, quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất và chuyển dịch lao động diễn ra mạnh mẽ nhưng hạ tầng kỹ thuật chưa theo kịp. Trong tổng số 18.459,05 ha đất tự nhiên, diện tích đất phi nông nghiệp đã tăng lên 8.473,35 ha (chiếm 45,9%), đất nông nghiệp còn 9.016,17 ha (chiếm 48,8%). Lực lượng lao động trong độ tuổi chiếm 57,9% dân số (khoảng 107.500 người), trong đó tỷ trọng lao động nông nghiệp đã giảm xuống mức 38% và tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 35% vào năm 2010. Áp lực đô thị hóa từ chuỗi đô thị vệ tinh Hòa Lạc khiến nhu cầu mở rộng hạ tầng cấp thoát nước và xử lý chất thải tăng cao.

Thứ ba, cơ cấu vốn đầu tư phát triển hạ tầng còn phụ thuộc lớn vào ngân sách nhà nước, khả năng huy động vốn xã hội hóa còn hạn chế. Nguồn vốn ngân sách chiếm hơn 65% tổng mức đầu tư hạ tầng nông thôn mới, trong khi nguồn vốn đóng góp từ doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế chỉ chiếm khoảng 12% đến 15%. Sự chênh lệch về mức độ hoàn thành các tiêu chí hạ tầng xã hội như trường học chuẩn quốc gia và cơ sở vật chất văn hóa giữa các xã làng nghề và các xã thuần nông vẫn ở mức cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ công tác lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở một số xã còn chậm so với yêu cầu của Thông tư số 09/2010/TT-BXD, thiếu tính đồng bộ giữa quy hoạch sản xuất và quy hoạch dân cư. Năng lực quản lý dự án đầu tư xây dựng của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở còn bộc lộ nhiều lúng túng trong khâu giải phóng mặt bằng và giám sát thi công.

Khi so sánh với kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới tại các địa phương khác, Thạch Thất có thể rút ra nhiều bài học giá trị. Mô hình huyện Xuân Lộc (tỉnh Đồng Nai) ghi nhận 13/14 xã đạt chuẩn nông thôn mới (chiếm 92,86%) vào cuối năm 2014 và giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 8,23% xuống dưới 1% nhờ xác định hạ tầng là khâu đột phá. Tương tự, huyện Đan Phượng (Hà Nội) đạt 13/15 xã hoàn thành 19 tiêu chí (tương đương 86,7%) nhờ ban hành đồng bộ 14 loại văn bản chỉ đạo và phát huy vai trò chủ thể của người dân. Ở quy mô quốc tế, phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc thập niên 1970 và chính sách tăng chi tiêu hạ tầng vượt 10.000 tỷ Won vào năm 1997 cho thấy việc kết hợp vốn mồi của chính phủ với nội lực đóng góp từ cộng đồng là chìa khóa thành công.

Dữ liệu thực trạng hạ tầng của huyện Thạch Thất có thể được trực quan hóa qua 2 biểu đồ cơ cấu vốn đầu tư và 13 bảng thống kê chi tiết trong luận văn, bao gồm bảng tổng hợp tiêu chí hạ tầng trước quy hoạch và các bảng kế hoạch vốn cho từng hạng mục giao thông, thủy lợi, điện lực, trường học, trạm y tế, bưu điện, chợ nông thôn và nhà ở dân cư. Việc hệ thống hóa này làm rõ mức độ tiệm cận của từng xã đối với 8 tiêu chí hạ tầng cốt lõi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập và quản lý quy hoạch hạ tầng: Tiến hành rà soát, điều chỉnh 100% đồ án quy hoạch kết cấu hạ tầng tại 22 xã trên địa bàn huyện Thạch Thất theo chuẩn nông thôn mới trước năm 2018. Ủy ban nhân dân huyện và Phòng Quản lý Đô thị chủ trì tích hợp quy hoạch giao thông, thủy lợi gắn kết chặt chẽ với chuỗi đô thị vệ tinh Hòa Lạc và vùng kinh tế phía Tây Thủ đô.

2. Đa dạng hóa các kênh huy động vốn đầu tư: Thiết lập cơ chế ưu đãi nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư hạ tầng theo hình thức công tư (PPP, BOT, BT), phấn đấu nâng tỷ trọng vốn ngoài ngân sách lên mức 35% tổng vốn đầu tư hạ tầng giai đoạn 2016 - 2020. Ủy ban nhân dân các xã phối hợp cùng Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phát huy phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm" để huy động vốn hiến đất, ngày công lao động kiên cố hóa đường ngõ xóm.

3. Tập trung đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kinh tế - kỹ thuật thiết yếu: Bố trí nguồn vốn ưu tiên nhựa hóa và bê tông hóa 100% các tuyến đường trục xã, liên xã; nâng cấp hệ thống kênh mương tưới tiêu dọc sông Tích đáp ứng 90% diện tích canh tác lúa và rau màu chuyên canh. Đồng thời, nâng cấp đồng bộ mạng lưới cấp điện cho các cụm công nghiệp làng nghề mộc Chàng Sơn và cơ khí Phùng Xá trước năm 2020.

4. Nâng cấp kết cấu hạ tầng xã hội và bảo vệ môi trường: Đầu tư xây dựng bổ sung phòng học, phòng chức năng để đạt tỷ lệ 70% trường học các cấp đạt chuẩn quốc gia; nâng cấp 100% trạm y tế xã đạt chuẩn Bộ Y tế. Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện triển khai xây dựng các khu xử lý rác thải tập trung và hệ thống thoát nước thải tại các làng nghề truyền thống nhằm giải quyết triệt để ô nhiễm môi trường nông thôn.

5. Nâng cao năng lực bộ máy quản lý và thực hiện dân chủ cơ sở: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn về quản lý dự án và giám sát đầu tư công cho 100% cán bộ lãnh đạo, công chức địa chính - xây dựng cấp xã. Thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ theo nguyên tắc "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng" trong mọi dự án hạ tầng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước và ban chỉ đạo nông thôn mới các cấp: Nắm vững phương pháp xây dựng đề án, quy trình quản lý quy hoạch và phân bổ nguồn lực đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội cho 22 xã ngoại thành Hà Nội.

2. Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Kinh tế chính trị, Kinh tế phát triển: Khai thác khung lý thuyết chuẩn hóa, phương pháp đánh giá 8 tiêu chí hạ tầng nông thôn và hệ thống số liệu thực chứng giai đoạn 2010 - 2014 phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu.

3. Các doanh nghiệp, nhà đầu tư hạ tầng nông thôn và tiểu thủ công nghiệp: Đánh giá tiềm năng khai thác không gian kinh tế trên tổng diện tích 18.459,05 ha của huyện Thạch Thất, tìm kiếm cơ hội đầu tư vào các cụm công nghiệp, hạ tầng thương mại và dịch vụ logistic nông thôn.

4. Lãnh đạo chính quyền các huyện đang trong tiến trình đô thị hóa: Tham khảo các bài học kinh nghiệm so sánh liên vùng từ huyện Xuân Lộc, huyện Đan Phượng và mô hình quốc tế để ứng dụng linh hoạt vào điều kiện địa phương mình.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao kết cấu hạ tầng lại chiếm tỷ trọng lớn trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới? Kết cấu hạ tầng chiếm 8 trên 19 tiêu chí (tương đương 42,1%) theo Quyết định số 491/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đây là nền tảng vật chất kỹ thuật quyết định trực tiếp đến lưu thông hàng hóa, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, giảm nghèo và tạo tiền đề để hoàn thành các tiêu chí kinh tế, văn hóa, xã hội khác.

Đặc điểm tự nhiên của huyện Thạch Thất ảnh hưởng như thế nào đến việc phát triển hạ tầng? Huyện Thạch Thất có tổng diện tích 18.459,05 ha được chia thành 3 vùng địa hình rõ rệt: 3 xã miền núi, 8 xã đồi gò bán sơn địa và 11 xã đồng bằng. Sự phân hóa địa hình này đòi hỏi công tác quy hoạch giao thông, thủy lợi và cấp nước phải được thiết kế riêng biệt, phù hợp với đặc thù từng tiểu vùng sinh thái.

Mô hình phát triển hạ tầng của Hàn Quốc mang lại bài học kinh nghiệm gì cho Thạch Thất? Chương trình Saemaul Undong của Hàn Quốc giai đoạn 1962 - 1980 và việc ban hành luật khuyến khích đầu tư tư nhân năm 1994, 1999 cho thấy bài học lớn về việc lấy nông nghiệp làm nền tảng tích lũy công nghiệp, đồng thời sử dụng vốn ngân sách làm đòn bẩy để kích hoạt nguồn lực tự nguyện từ người dân và doanh nghiệp.

Huyện Thạch Thất cần ưu tiên giải pháp nào để giải quyết bài toán thiếu vốn đầu tư hạ tầng? Huyện cần đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư bằng cách áp dụng các hình thức đối tác công tư (PPP, BOT), đồng thời tạo quỹ đất sạch tại các cụm công nghiệp để đấu giá thu tiền đầu tư trở lại cho hạ tầng nông thôn, phấn đấu nâng nguồn vốn ngoài ngân sách lên trên 35% trong giai đoạn 2016 - 2020.

Đóng góp thực tiễn lớn nhất của luận văn đối với sự phát triển của huyện Thạch Thất là gì? Luận văn đã lượng hóa toàn diện thực trạng 8 tiêu chí hạ tầng tại 22 xã giai đoạn 2010 - 2014, chỉ rõ nguyên nhân tồn tại và xây dựng 5 nhóm giải pháp khả thi giúp huyện Thạch Thất chuyển dịch cơ cấu 57,9% lao động sang công nghiệp - dịch vụ, hướng tới mục tiêu trở thành huyện công nghiệp hiện đại vào năm 2020.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận kinh tế chính trị về phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội trong tiến trình xây dựng nông thôn mới.
• Đánh giá khách quan thực trạng phát triển hạ tầng tại 22 xã huyện Thạch Thất trên quy mô diện tích 18.459,05 ha giai đoạn 2010 - 2014.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm thực tiễn có giá trị cao từ phong trào Saemaul Undong (Hàn Quốc), huyện Xuân Lộc (tỉnh Đồng Nai) và huyện Đan Phượng (Hà Nội).
• Đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ về quy hoạch, huy động vốn, đầu tư công nghệ hạ tầng kỹ thuật và nâng cao năng lực bộ máy quản lý cấp cơ sở.
• Xác định rõ lộ trình hoàn thành các tiêu chí kết cấu hạ tầng đến năm 2020, tạo tiền đề vững chắc đưa Thạch Thất trở thành huyện công nghiệp và dịch vụ văn minh.

Quý bạn đọc, các nhà quản lý và các chuyên gia nghiên cứu kinh tế có thể tiếp tục khai thác các phát hiện thực chứng cùng hệ thống khuyến nghị trong luận văn để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn xây dựng nông thôn mới tại các địa phương trên cả nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung và kinh nghiệm thực tiễn về phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới. - Chương 2: Thực trạng phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Thạch Thất - TP Hà Nội. - Chương 3: Phương hướng và giải pháp nhằm phát triển kết cấu hạ tầng trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Thạch Thất - TP Hà Nội đến năm 2020 5 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KẾT CẤU HẠ TẦNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1. Một số vấn đề về xây dựng nông thôn mới 1.

Khái niệm về nông thôn mới - Nông thôn: trên thực tế có nhiều quan niệm về nông thôn từ những cách tiếp cận khác nhau. Từ cách tiếp cận địa hành chính thì “nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là UBND xã”1. Từ cách tiếp cận địa kinh tế: Nông thôn là địa bàn sản xuất nông nghiệp là chủ yếu (nông nghiệp ở đây bao gồm chăn nuôi, trồng trọt, lâm nghiệp và ngư nghiệp), cùng các ngành sản xuất, kinh doanh dịch vụ khác có vai trò chủ yếu phục vụ nông nghiệp. Từ cách tiếp cận địa chính trị - xã hội: Nông thôn là địa bàn chiếm phần lớn là các hộ nông dân, lao động làm nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn; mật độ dân cư thấp hơn ở thành thị; là địa bàn cư trú của các dòng họ có phong tục tập quán chung, có quan hệ “tình làng, nghĩa xóm” khăng khít, nhưng có khác nhau ở các làng, xã về phong tục tập quán.

Tổng hợp lại, nông thôn là khái niệm dùng để chỉ một địa bàn nào đó sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, nông dân là cư dân chủ yếu sống trên địa bàn đó, có những nét đặc trưng riêng về văn hóa, tập quán, truyền thống của từng vùng, miền của đất nước. Như vậy, khi đề cập đến nông thôn cần có cách xem xét toàn diện và giải quyết đồng bộ 3 vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn; trong đó nông dân với tư cách là chủ thể luôn là trọng tâm của 3 vấn đề. - Nông thôn mới: Đến nay vẫn chưa có một khái niệm thống nhất về nông thôn mới, sự hình dung chung của các nhà nghiên cứu về mô hình nông thôn mới là kiểu mẫu cộng đồng theo tiêu chí mới, tiếp thu thành tựu của khoa học kỹ thuật hiện đại, đời 1 Trích điều 1 Thông tư 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21/8//2009 của Bộ NN-PTNT về việc Hướng dẫn thực hiện bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. 6 sống vật chất dân cư nông thôn được nâng lên, song vẫn giữ những nét đặc trưng, tính cách Việt Nam trong cuộc sống văn hóa, tinh thần.

Mô hình nông thôn mới được quy định bởi các tiêu chí, tính chất: đáp ứng yêu cầu phát triển, có sự đổi mới về tổ chức, vận hành và cảnh quan môi trường; đạt hiệu quả cao nhất trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội; tiến bộ hơn so với mô hình cũ; chứa đựng các đặc điểm chung, có thể phổ biến và vận dụng chung trên cả nước. Như vậy nói đến nông thôn mới, trước hết ta phải hiểu nó là nông thôn nhưng có những đặc điểm, cấu trúc tạo thành một kiểu nông thôn theo các tiêu chí mới, đáp ứng các yêu cầu phát triển của cả nước nói chung và của nông thôn nói riêng trong giai đoạn hiện nay. Tính tiên tiến về mọi mặt của nông thôn mới được thể hiện ở nội hàm sau: Nông thôn có làng, xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; Sản xuất bền vững theo hướng sản xuất hàng hóa; Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; Bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát triển; Xã hội nông thôn được quản lý tốt và dân chủ. Mục tiêu của xây dựng nông thôn mới Mục tiêu xây dựng nông thôn mới là xây dựng nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Tiêu chí đánh giá nông thôn mới Mục tiêu được thể hiện bằng các tiêu chí đã định hướng nông thôn mới phải đạt các tiêu chí chung và theo các vùng miền với 5 nhóm vấn đề và 19 tiêu chí cụ thể như sau: - Nhóm vấn đề quy hoạch có 1 tiêu chí đó là tiêu chí 1 với 3 nội dung: Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, công 7 nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ; Quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường; Quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có. Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển các ngành ở nông thôn ở các xã phải phù hợp với quy hoạch của huyện hoặc liên xã, bảo đảm các yêu cầu mới về phát triển công nghiệp, phát triển nông nghiệp hàng hóa và hạ tầng phục vụ sản xuất; Quy hoạch các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp của nông thôn Việt Nam; Quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường gồm: Bố trí mạng lưới điện, giao thông, trường học, trạm xá, trung tâm văn hóa, hệ thống xử lý rác thải, nước thải… đảm bảo bố trí hợp lý các loại công trình, theo hướng dẫn, quy định chuyên ngành của các cơ quan có thẩm quyền. - Nhóm vấn đề hạ tầng kinh tế - xã hội gồm 8 tiêu chí từ tiêu chí 2 đến tiêu chí 9, trong đó: Tiêu chí về giao thông được đánh giá theo 4 nội dung: Tỷ lệ km đường trục xã, liên xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT; Tỷ lệ km đường trục thôn, xóm được cứng hóa đạt chuẩn theo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT; Tỷ lệ km đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa và tỷ lệ km đường trục chính nội đồng được cứng hóa, xe cơ giới đi lại thuận tiện. Tiêu chí về thủy lợi được đánh giá theo 2 nội dung: Hệ thống thủy lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh; Tỷ lệ km kênh mương do xã quản lý được kiên cố hóa.

Tiêu chí về điện được đánh giá theo 2 nội dung: Hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỹ thuật của ngành điện và Tỷ lệ hộ sử dụng điện thường xuyên, an toàn từ các nguồn. Tiêu chí về trường học được đánh giá theo 1 nội dung đó là tỷ lệ trường học các cấp: mầm non, mẫu giáo, tiểu học, Trung học cơ sở có cơ sở vật chất đạt chuẩn quốc gia. Tiêu chí về cơ sở vật chất văn hóa được đánh giá theo 2 nội dung: Nhà văn hóa và khu thể thao xã đạt chuẩn của Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch; tỷ lệ thôn có nhà văn hóa và khu thể thao thôn đạt quy định của Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch. 8 Tiêu chí về chợ nông thôn được đánh giá theo 1 nội dung là Chợ đạt chuẩn của Bộ Xây dựng.

Tiêu chí về bưu điện được đánh giá theo 2 nội dung: Có điểm phục vụ bưu chính viễn thông và có Internet đến thôn. Tiêu chí về nhà ở nông thôn được đánh giá theo 2 nội dung: Nhà tạm, dột nát và tỷ lệ hộ có nhà ở đạt tiêu chuẩn Bộ xây dựng. - Nhóm vấn đề về kinh tế và tổ chức sản xuất: gồm có 4 tiêu chí, từ tiêu chí 10 đến tiêu chí 13 trong đó: Tiêu chí về thu nhập có 1 nội dung là thu nhập bình quân đầu người/ năm so với mức bình quân chung của tỉnh. Tiêu chí về hộ nghèo có 1 nội dung đó là tỷ lệ hộ nghèo.

Tiêu chí về cơ cấu lao động có 1 nội dung là tỷ lệ lao động trong độ tuổi làm việc trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp. Tiêu chí về hình thức tổ chức sản xuất có 1 nội dung là có tổ hợp tác hoặc hợp tác xã hoạt động có hiệu quả. - Nhóm vấn đề về văn hóa - xã hội - môi trường có 4 tiêu chí từ tiêu chí 14 đến tiêu chí 17, cụ thể: Tiêu chí về giáo dục đặt ra 3 yêu cầu đó là Phổ cập giáo dục trung học; Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp Trung học cơ sở được tiếp tục học trung học (phổ thông, bổ túc, học nghề) và tỷ lệ lao động qua đào tạo. Tiêu chí về y tế đặt ra 2 yêu cầu là tỷ lệ người dân tham gia các hình thức bảo hiểm y tế và y tế xã đạt chuẩn quốc gia.

Tiêu chí về văn hóa đặt ra 1 yêu cầu đó là xã có từ 70% số thôn, bản trở lên đạt tiêu chuẩn làng văn hóa theo quy định của Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch. Tiêu chí về Môi trường đặt ra 5 yêu cầu đó là tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh theo quy chuẩn Quốc gia; Các cơ sở sản xuất - kinh doanh đạt tiêu chuẩn về môi trường; Không có các hoạt động gây suy giảm môi trường và có các hoạt động phát triển môi trường xanh, sạch, đẹp; Nghĩa trang được xây dựng và chất thải, nước thải được thu gom và xử lý theo quy định. 9 - Nhóm vấn đề hệ thống chính trị gồm 2 tiêu chí, từ tiêu chí 18 đến tiêu chí 19 trong đó: Tiêu chí về hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh gồm 4 nội dung: Cán bộ xã đạt chuẩn; Có đủ các tổ chức trong hệ thống chính trị cơ sở theo quy định; Đảng bộ, chính quyền xã đạt tiêu chuẩn “trong sạch, vững mạnh” và các tổ chức đoàn thể chính trị của xã đều đạt danh hiệu tiên tiến lên trở lên. Tiêu chí về an ninh, trật tự xã hội gồm 1 nội dung đó là an ninh, trật tự xã hội được giữ vững.