Phát Triển Hợp Tác Xã Tại Thị Xã Gia Nghĩa, Tỉnh Đắk Nông

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển hợp tác xã tại thị xã gia nghĩa tỉnh đắk nông, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Lê Hữu Quang
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bảo
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Phát Triển Hợp Tác Xã Tại Thị Xã Gia Nghĩa, Tỉnh Đắk Nông
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Bố cục đề tài
• 0.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ
• 1.1. Khái quát về hợp tác xã và phát triển hợp tác xã
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 1.1.2. Đặc điểm của Hợp tác xã
• 1.1.3. Vai trò hợp tác xã, phát triển hợp tác xã trong phát triển kinh tế
• 1.2. Nội dung và tiêu chí đánh giá phát triển hợp tác xã
• 1.2.1. Gia tăng số lượng và chất lượng các Hợp tác xã
• 1.2.2. Tăng cường các yếu tố nguồn lực của Hợp tác xã
• 1.2.3. Mở rộng ngành nghề, dịch vụ của Hợp tác xã
• 1.2.4. Tăng cường các hình thức liên kết
• 1.2.5. Gia tăng kết quả và đóng góp của Hợp tác xã vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của hợp tác xã
• 1.3.1. Nhân tố điều kiện tự nhiên
• 1.3.2. Nhân tố kinh tế - xã hội
• 1.3.3. Nhân tố thuộc bản thân HTX
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ TẠI THỊ XÃ GIA NGHĨA, TỈNH ĐẮK NÔNG
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội ảnh hưởng đến phát triển hợp tác xã
• 2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế
• 2.2. Thực trạng phát triển hợp tác xã tại thị xã Gia Nghĩa
• 2.2.1. Tình hình số lượng các Hợp tác xã
• 2.2.2. Tình hình các yếu tố nguồn lực của hợp tác xã
• 2.2.3. Tình hình về ngành, nghề, dịch vụ của hợp tác xã
• 2.2.4. Các hình thức liên kết kinh tế của hợp tác xã
• 2.2.5. Kết quả và đóng góp của các hợp tác xã vào phát triển kinh tế - xã hội
• 2.3. Đánh giá chung về thực trạng phát triển hợp tác xã tại thị xã Gia Nghĩa
• 2.3.1. Những mặt thành công
• 2.3.2. Những mặt hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những mặt hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ TẠI THỊ XÃ GIA NGHĨA
• 3.1. Cơ sở cho việc xây dựng giải pháp
• 3.1.1. Quy hoạch phát triển kinh tế của thị xã Gia Nghĩa
• 3.1.2. Các quan điểm có tính định hướng khi xây dựng giải pháp
• 3.2. Các giải pháp cụ thể để phát triển hợp tác xã tại thị xã Gia Nghĩa thời gian tới
• 3.2.1. Giải pháp phát triển về số lượng hợp tác xã
• 3.2.2. Giải pháp phát triển về quy mô
• 3.2.3. Giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ
• 3.2.4. Giải pháp mở rộng liên kết
• 3.2.5. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ đối với HTX
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Đối với Chính phủ
• 3.3.2. Đối với tỉnh Đắk Nông
• 3.4. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Hợp Tác Xã Tại Thị Xã Gia Nghĩa

Thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông, là một trong những khu vực có tiềm năng phát triển hợp tác xã (HTX) mạnh mẽ. Với vị trí địa lý thuận lợi và nguồn tài nguyên phong phú, thị xã đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển kinh tế hợp tác. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để phát huy tối đa tiềm năng này. Việc phát triển HTX không chỉ giúp nâng cao đời sống của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

1.1. Đặc Điểm Kinh Tế Xã Hội Của Thị Xã Gia Nghĩa

Thị xã Gia Nghĩa có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, với nhiều sản phẩm nông sản đặc trưng. Sự phát triển của HTX tại đây không chỉ giúp tăng cường sản xuất mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người dân. Tuy nhiên, sự phát triển này còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh.

1.2. Vai Trò Của Hợp Tác Xã Trong Phát Triển Kinh Tế Địa Phương

Hợp tác xã đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các hộ nông dân, giúp họ chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo ra sức mạnh tập thể trong việc tiêu thụ sản phẩm. Hợp tác xã cũng là cầu nối giữa người sản xuất và thị trường, giúp tăng cường giá trị sản phẩm nông nghiệp.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Hợp Tác Xã Tại Gia Nghĩa

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng phát triển HTX tại thị xã Gia Nghĩa vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các HTX hiện tại thường thiếu vốn, thiếu kỹ năng quản lý và gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường. Điều này dẫn đến tình trạng một số HTX hoạt động không hiệu quả, thậm chí phải giải thể.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính Và Nhân Lực

Nhiều HTX tại Gia Nghĩa gặp khó khăn trong việc huy động vốn đầu tư. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, đội ngũ nhân lực trong các HTX thường thiếu kinh nghiệm và kỹ năng quản lý, dẫn đến hiệu quả hoạt động không cao.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Tiếp Cận Thị Trường

Việc tiếp cận thị trường tiêu thụ sản phẩm là một trong những thách thức lớn nhất đối với các HTX. Nhiều HTX chưa có chiến lược marketing hiệu quả, dẫn đến việc sản phẩm không được tiêu thụ đúng mức. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu mà còn làm giảm động lực phát triển của các thành viên.

III. Phương Pháp Phát Triển Hợp Tác Xã Tại Thị Xã Gia Nghĩa

Để phát triển HTX tại Gia Nghĩa, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc xây dựng chính sách hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho các HTX là rất cần thiết. Đồng thời, cần nâng cao năng lực quản lý và kỹ năng cho các thành viên trong HTX.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Hỗ Trợ Hợp Tác Xã

Chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển HTX. Cần có các chương trình hỗ trợ tài chính, đào tạo và tư vấn cho các HTX để nâng cao năng lực hoạt động. Điều này sẽ giúp các HTX vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Cho Các Thành Viên

Đào tạo và nâng cao kỹ năng quản lý cho các thành viên trong HTX là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào các kỹ năng như quản lý tài chính, marketing và phát triển sản phẩm. Điều này sẽ giúp các HTX hoạt động hiệu quả hơn và tăng cường khả năng cạnh tranh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hợp Tác Xã Tại Gia Nghĩa

Các HTX tại Gia Nghĩa đã có những ứng dụng thực tiễn đáng ghi nhận trong việc phát triển kinh tế địa phương. Nhiều HTX đã thành công trong việc kết nối sản xuất và tiêu thụ, tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, cần tiếp tục mở rộng và cải thiện các mô hình HTX để đáp ứng nhu cầu thị trường.

4.1. Mô Hình Hợp Tác Xã Thành Công Tại Gia Nghĩa

Một số HTX tại Gia Nghĩa đã áp dụng mô hình sản xuất liên kết, giúp tăng cường hiệu quả sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Mô hình này không chỉ tạo ra lợi nhuận cho các thành viên mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Các Hợp Tác Xã

Các HTX đã đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thị xã Gia Nghĩa. Sự gia tăng thu nhập cho các thành viên và việc tạo ra nhiều việc làm là những kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, cần có những biện pháp để duy trì và phát triển hơn nữa các kết quả này.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Hợp Tác Xã Tại Gia Nghĩa

Phát triển HTX tại thị xã Gia Nghĩa là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương. Trong tương lai, cần tiếp tục đầu tư và cải cách để các HTX hoạt động hiệu quả hơn. Việc xây dựng một hệ thống HTX bền vững sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của thị xã.

5.1. Định Hướng Phát Triển Hợp Tác Xã Trong Tương Lai

Định hướng phát triển HTX trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích các HTX phát triển bền vững.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Phát Triển Hợp Tác Xã

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển HTX. Sự tham gia tích cực của người dân sẽ giúp các HTX hoạt động hiệu quả hơn. Cần tạo ra môi trường thuận lợi để người dân tham gia vào các hoạt động của HTX.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội của tỉnh với diện tích tự nhiên khoảng 284 km². Từ khi thành lập năm 2005, thị xã đã có sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực hợp tác xã (HTX). Giai đoạn 2013-2015 chứng kiến sự gia tăng số lượng và chất lượng các HTX, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế như thiếu vốn, tài sản và hiệu quả hoạt động chưa cao. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất (GTSX) toàn thị xã bình quân giai đoạn 2011-2015 đạt khoảng 14,10%/năm, trong đó nông nghiệp tăng 13,54%, công nghiệp 11,05% và dịch vụ 17,14%. Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa lý luận về phát triển HTX, phân tích thực trạng tại Gia Nghĩa, chỉ ra thành công, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp phát triển HTX giai đoạn 2016-2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào HTX tại thị xã Gia Nghĩa trong giai đoạn 2013-2015, với ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển hợp tác xã, trong đó có:

• Khái niệm hợp tác xã: Theo Luật HTX số 23/2012/QH13, HTX là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 7 thành viên tự nguyện thành lập, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, bình đẳng, dân chủ và chịu trách nhiệm hữu hạn.

• Mô hình phát triển HTX kiểu mới: Tập trung vào liên kết cá nhân, hộ gia đình cung cấp dịch vụ đầu vào và đầu ra, không triệt tiêu kinh tế hộ, nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể và vị thế thành viên.

• Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển HTX: Bao gồm điều kiện tự nhiên (vị trí địa lý, khí hậu, tài nguyên), kinh tế - xã hội (chính sách tài chính, nguồn vốn, lao động, khoa học công nghệ, cơ sở hạ tầng, thị trường), và nhân tố nội tại HTX (tổ chức quản lý, năng lực ban quản trị, nhận thức xã viên).

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: hợp tác xã, phát triển hợp tác xã, nguồn lực HTX, liên kết kinh tế, chuỗi giá trị, hiệu quả hoạt động HTX.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bao gồm:

• Phân tích lý thuyết: Tổng hợp, phân tích các quan điểm, lý luận về HTX từ các tài liệu trong và ngoài nước.

• Phân tích so sánh: So sánh thực trạng HTX tại Gia Nghĩa qua các năm 2013-2015 với các giai đoạn trước và các địa phương khác.

• Phân tích thống kê mô tả: Sử dụng số liệu thứ cấp thu thập từ các cơ quan như phòng Tài chính - Kế hoạch, Chi cục Thống kê, Liên minh HTX tỉnh Đắk Nông, xử lý bằng phần mềm Excel để mô tả đặc điểm, xu hướng phát triển HTX.

• Nguồn dữ liệu: Chủ yếu là số liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê, tài liệu chính thức của thị xã Gia Nghĩa và tỉnh Đắk Nông.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung nghiên cứu toàn bộ HTX hoạt động trên địa bàn thị xã trong giai đoạn 2013-2015, không giới hạn mẫu do tính tổng thể của nghiên cứu.

• Timeline nghiên cứu: Đánh giá thực trạng giai đoạn 2013-2015, đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2016-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Gia tăng số lượng và chất lượng HTX: Số lượng HTX tại Gia Nghĩa tăng đều qua các năm, với sự đa dạng về ngành nghề. Năm 2015, HTX nông nghiệp chiếm 14,71% trong cơ cấu kinh tế, tuy có xu hướng giảm nhẹ so với các ngành khác. Tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả tăng lên, trong khi HTX yếu kém giảm dần.

2. Nguồn lực HTX còn hạn chế: Vốn chủ sở hữu và tài sản của HTX tăng trưởng nhưng vẫn thấp so với nhu cầu phát triển. Tỷ lệ vốn góp của xã viên năm 2015 chưa đạt mức tối ưu, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng quy mô và ứng dụng khoa học công nghệ. Nguồn nhân lực quản lý còn thiếu kỹ năng và trình độ chuyên môn.

3. Mở rộng ngành nghề và dịch vụ: HTX tại Gia Nghĩa đã mở rộng sang các lĩnh vực dịch vụ, sản xuất kinh doanh tổng hợp, tuy nhiên vẫn chủ yếu tập trung vào nông nghiệp và dịch vụ hỗ trợ. Việc liên kết với doanh nghiệp và phát triển chuỗi giá trị còn hạn chế, tỷ lệ HTX tham gia liên minh HTX và liên kết doanh nghiệp chưa cao.

4. Đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội: HTX góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho xã viên, hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên. Tỷ trọng giá trị sản xuất của HTX trong tổng GTSX địa phương tăng dần, góp phần ổn định chính trị xã hội và phát triển nông thôn mới.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế là do nguồn vốn và tài sản HTX còn thấp, hạn chế khả năng đầu tư công nghệ và mở rộng quy mô. Nguồn nhân lực quản lý chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong cơ chế thị trường hiện đại. So với các nghiên cứu tại các địa phương khác, Gia Nghĩa có lợi thế về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên nhưng chưa khai thác triệt để tiềm năng này. Việc mở rộng ngành nghề và liên kết kinh tế chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của HTX. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng HTX, bảng phân tích cơ cấu vốn và biểu đồ tỷ lệ xã viên tham gia HTX qua các năm để minh họa xu hướng phát triển và các điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường huy động và quản lý nguồn vốn: Khuyến khích xã viên tăng vốn góp, xây dựng quỹ đào tạo và phát triển nội bộ HTX. Hỗ trợ HTX tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng với lãi suất ưu đãi, đặc biệt là vốn đầu tư dài hạn cho cơ sở hạ tầng và công nghệ. Thời gian thực hiện: 2016-2020. Chủ thể: Liên minh HTX, chính quyền địa phương, ngân hàng.

2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý, kiến thức pháp luật, kỹ thuật sản xuất cho cán bộ và xã viên HTX. Xây dựng kế hoạch đào tạo dài hạn gắn với nhu cầu thực tế. Thời gian: hàng năm và kế hoạch 5 năm. Chủ thể: Liên minh HTX, các cơ sở đào tạo, chính quyền địa phương.

3. Mở rộng ngành nghề và dịch vụ: Khuyến khích HTX đa dạng hóa sản phẩm, phát triển dịch vụ hỗ trợ sản xuất và tiêu thụ, xây dựng thương hiệu tập thể. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất và chế biến. Thời gian: 2016-2020. Chủ thể: HTX, doanh nghiệp, cơ quan quản lý.

4. Thúc đẩy liên kết và xây dựng chuỗi giá trị: Hỗ trợ HTX liên kết với doanh nghiệp, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, nâng cao khả năng cạnh tranh và ổn định thị trường đầu ra. Xây dựng các mô hình liên kết ngang, dọc phù hợp với điều kiện địa phương. Thời gian: 2016-2020. Chủ thể: Liên minh HTX, doanh nghiệp, chính quyền.

5. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ HTX: Đề xuất chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật phù hợp với đặc thù HTX tại Gia Nghĩa. Tăng cường công tác quản lý, giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động HTX. Thời gian: 2016-2020. Chủ thể: Chính quyền tỉnh, các cơ quan chức năng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và lãnh đạo HTX: Nắm bắt thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng và giải pháp phát triển HTX để nâng cao hiệu quả hoạt động và quản lý.

2. Nhà hoạch định chính sách địa phương và tỉnh: Sử dụng luận văn làm cơ sở xây dựng chính sách hỗ trợ, phát triển kinh tế tập thể phù hợp với điều kiện thực tế.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế phát triển, quản trị kinh doanh: Tham khảo các lý thuyết, mô hình và phương pháp nghiên cứu về HTX, cũng như thực trạng phát triển tại địa phương.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, dịch vụ: Hiểu rõ vai trò và tiềm năng hợp tác với HTX trong chuỗi giá trị sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, từ đó xây dựng các mô hình liên kết hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Hợp tác xã là gì và có vai trò như thế nào trong phát triển kinh tế địa phương?
   Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể do ít nhất 7 thành viên tự nguyện thành lập, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, bình đẳng và dân chủ. HTX góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập cho xã viên, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến sự phát triển của HTX tại Gia Nghĩa?
   Các yếu tố chính gồm điều kiện tự nhiên (địa hình, khí hậu), nguồn vốn và tài sản, chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ, cơ sở hạ tầng và thị trường tiêu thụ sản phẩm.

3. Tại sao nhiều HTX ở Gia Nghĩa còn hoạt động kém hiệu quả?
   Nguyên nhân chủ yếu là thiếu vốn, quản lý yếu kém, thiếu kỹ năng và trình độ của cán bộ, hạn chế trong liên kết kinh tế và thị trường đầu ra chưa ổn định.

4. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX?
   Tăng cường huy động vốn, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, mở rộng ngành nghề, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị và hoàn thiện chính sách hỗ trợ là những giải pháp trọng tâm.

5. Làm thế nào để HTX có thể phát triển bền vững trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay?
   HTX cần đổi mới quản lý, nâng cao năng lực cạnh tranh, ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp và thị trường, đồng thời phát huy vai trò của xã viên trong quản lý và phát triển HTX.

Kết luận

• Hợp tác xã tại thị xã Gia Nghĩa đã có sự phát triển về số lượng và chất lượng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế địa phương.
• Nguồn lực HTX còn hạn chế, đặc biệt về vốn và nhân lực, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và khả năng mở rộng.
• Việc mở rộng ngành nghề, dịch vụ và liên kết kinh tế chưa đồng bộ, cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.
• Các giải pháp tập trung vào huy động vốn, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển liên kết và hoàn thiện chính sách hỗ trợ là cần thiết cho giai đoạn 2016-2020.
• Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các bên liên quan xây dựng chiến lược phát triển HTX bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thị xã Gia Nghĩa.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan quản lý và HTX cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ðỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ 1. KHÁI QUÁT VỀ HỢP TÁC XÃ VÀ PHÁT TRIỂN HỢP TÁC XÃ 1. Một số khái niệm * Hợp tác xã Khái niệm HTX của một số tổ chức quốc tế và một số nước trên thế giới. Theo tổ chức Lao ñộng quốc tế (ILO): "HTX là một tổ chức tự chủ của những người tình nguyện liên kết lại với nhau nhằm thỏa mãn những nhu cầu và mong muốn về kinh tế, văn hóa và xã hội thông qua việc thành lập một doanh nghiệp sở hữu tập thể, góp vốn bình ñẳng, chấp nhận việc chia sẽ lợi ích và rủi ro, với sự tham gia tích cực của các thành viên trong ñiều hành và quản lý dân chủ".

[2] Theo liên minh HTX quốc tế (Internatinonal Cooperative Alliance - ICA): "HTX là hiệp hội hay là tổ chức tự chủ của cá nhân liên kết với nhau một cách tự nguyện nhằm ñáp ứng các nhu cầu và nguyện vọng chung về kinh tế, xã hội và văn hóa thông qua một tổ chức kinh tế cùng nhau làm chủ chung và kiểm tra dân chủ". [8] Theo Luật HTX của CHLB ðức ñịnh nghĩa: “HTX ñăng ký là những tập thể với ña số thành viên không hạn chế nhằm khuyến khích việc sản xuất, kinh doanh của các thành viên, thông qua các cơ sở sản xuất, kinh doanh chung”. Theo Luật HTX của Inñônêxia ñịnh nghĩa: “HTX INðÔNÊXIA là tổ chức kinh tế của nhân dân mang tính xã hội, gồm những người hoặc những tổ chức ở ñịa phương và thành viên lập nên một hệ thống kinh tế như là nỗ lực chung ñặt trên cơ sở nguyên tắc của tình anh em”. Luan van 11 Theo Luật HTX của Philippin ñịnh nghĩa: “HTX là sự hiểu biết của những người có cam kết chung và tập hợp nhau lại một cách tự nguyện ñể ñạt ñược mục ñích xã hội hoặc kinh tế chung, có sự ñóng góp công bằng vào vốn và chấp nhận phần ñóng hợp lý vào các công việc và phần lợi ích của việc kinh doanh theo nguyên tắc HTX ñã ñược chấp nhận chung”.

Khái niệm HTX ở Việt Nam Hợp tác xã là hình thức thực hiện các quá trình hợp tác trong hoạt ñộng kinh tế. Mục tiêu của HTX là phát triển ñược sức sản xuất xã hội, tiết kiệm lao ñộng, tăng hiệu quả kinh tế, phải thích hợp với các mối quan hệ kinh tế mới trong ñiều kiện mới. Theo Luật HTX số 23/2012/QH13 ngày 20 tháng 11 năm 2012 ñược Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua năm, HTX ñược ñịnh nghĩa như sau: “HTX là tổ chức kinh tế tập thể, ñồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt ñộng sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm ñáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình ñẳng và dân chủ trong quản lý HTX” [17]. Mặc dù HTX cũng là ñơn vị kinh doanh, song sứ mệnh quan trọng nhất của HTX không phải là tối ña hóa lợi nhuận, mà là tối ña hóa lợi ích trước mắt và lâu dài của thành viên bằng cách ñáp ứng nhu cầu chung của thành viên về sản phẩm, dịch vụ hoặc tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho thành viên một cách hiệu quả hơn - ñiều mà từng thành viên ñơn lẻ không thể thực hiện ñược hoặc thực hiện kém hiệu quả trong ñiều kiện kinh tế thị trường.

Từ các quan niệm trên, có thể rút ra khái niệm về HTX như sau: HTX là một loại hình kinh tế hợp tác - một hình thức tổ chức kinh tế ñặc thù trong hệ thống các loại hình tổ chức kinh tế ña dạng, là tổ chức kinh tế tự chủ, có vốn, quỹ và tài sản chung, có cơ cấu tổ chức chặt chẽ, có tư cách Luan van 12 pháp nhân. Các loại hình HTX ñều ñược thành lập trên tinh thần tự nguyện, tự trợ giúp, tự chịu trách nhiệm, dân chủ, bình ñẳng, công bằng và ñoàn kết của các thành viên tham gia. Mặc dù HTX cũng là ñơn vị kinh doanh, song, mục tiêu cơ bản của các xã viên khi thành lập hoặc liên kết thành một HTX là ñể thực hiện một hoạt ñộng mà từng cá nhân riêng lẻ không thể thực hiện ñược hoặc thực hiện kém hiệu quả nhằm nâng cao ñiều kiện kinh tế và xã hội của họ thông qua việc cùng hành ñộng vì quyền lợi của tất cả xã viên chứ không chỉ ñơn thuần vì lợi ích của từng cá nhân xã viên Từ các khái niệm trên, khái niệm phát triển Hợp tác xã có thể ñược hiểu như sau: Phát triển hợp tác xã là một tổng thể các biện pháp nhằm tăng cả về số lượng và chất lượng các hợp tác xã ñể ñáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường trên cơ sở khai thác các nguồn lực sẵn có trong xã hội một cách hợp lý và từng bước nâng cao hiệu quả của các hợp tác xã. ðặc ñiểm của Hợp tác xã a.

ðặc ñiểm chung của HTX HTX là một tổ chức kinh tế tự chủ, gắn với mục tiêu lợi nhuận nhưng mục ñích chính của HTX là phục vụ xã viên hơn là kiếm lời góp phần nâng cao ñịa vị kinh tế - xã hội của xã viên và sự phát triển cộng ñồng xã hội. HTX quản lý theo nguyên tắc dân chủ, quyền biểu quyết của mọi thành viên là như nhau không phân biệt mức vốn góp hay chức vụ của thành viên. Phương châm chủ ñạo của HTX là xã viên giúp nhau thực hiện có hiệu quả hơn các hoạt ñộng sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và cải thiện ñời sống. ðặc ñiểm HTX ở Việt Nam * ðối với thành viên tham gia HTX: Thành viên HTX bao gồm cá nhân, hộ gia ñình và pháp nhân, cả người có ít vốn và người có nhiều vốn.

HTX không thủ tiêu tính tự chủ sản xuất, Luan van 13 kinh doanh của các thành viên, mà chỉ làm những gì mỗi thành viên riêng lẻ không làm ñược hoặc làm không có hiệu quả ñể hỗ trợ các thành viên cùng phát triển. * Quan hệ sở hữu và quan hệ quản lý trong HTX: Trong HTX hiện nay, thành viên của HTX góp vốn và trở thành người ñồng sở hữu HTX với mục ñích chính là sử dụng dịch vụ của HTX. Như vậy trong HTX, tập hợp thành viên có tính chất rất ñặc biệt - thành viên vừa là người ñồng sở hữu, quản lý HTX theo nguyên tắc dân chủ, vừa là người sử dụng dịch vụ của HTX. Thành viên thực hiện vai trò làm chủ của mình bằng cách tham gia vào quá trình ra quyết ñịnh “ðại hội thành viên có quyền quyết ñịnh cao nhất của HTX” (Khoản 1, ðiều 30, Luật HTX 2012).

Quyền biểu quyết của thành viên là bình ñẳng theo nguyên tắc “một thành viên, một phiếu bầu” Trong HTX, một phần (không phải tất cả) vốn chủ sở hữu là tài sản không chia. “Tài sản không chia là một bộ phận tài sản của HTX, không ñược chia cho thành viên khi chấm dứt tư cách thành viên hoặc khi HTX chấm dứt hoạt ñộng”. Tài sản không chia của HTX mang tính chất bất khả chuyển nhượng nhằm bảo ñảm sự tồn tại liên tục của HTX và chống lại bất cứ sự mua bán cơ hội nào. ðiều này có nghĩa là khi nào HTX còn ñủ ñiều kiện ñể hoạt ñộng thì không ai có thể bán hay chuyển nhượng HTX ñược.

* Về quan hệ phân phối: Thành viên cùng góp vốn gây dựng sản nghiệp chung, cùng sử dụng dịch vụ, cùng chia sẻ chi phí, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi từ hoạt ñộng sản xuất, kinh doanh của HTX. Thành quả của HTX ñược phân phối lại một cách công bằng cho mọi thành viên. Thành viên nào giao dịch càng nhiều với HTX thì nhận ñược phần phân phối lại càng cao. ðiều này góp phần gia tăng mức ñộ trung thành của thành viên với HTX và là tiền ñề ñể Luan van 14 HTX phát triển bền vững.

* Về cơ chế quản lý ñối với HTX: HTX là một tổ chức kinh tế ñộc lập, tự chủ, có ñầy ñủ tư cách pháp nhân trong cơ chế thị trường, bình ñẳng trước pháp luật với các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế khác, tự quyết ñịnh và tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt ñộng sản xuất kinh doanh, dịch vụ, liên doanh, liên kết với các tổ chức kinh tế thuộc mọi thành phần kinh tế khác; tự chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn của mình cũng như phân chia lỗ, lãi, bảo ñảm hoàn thành nghĩa vụ ñối với Nhà nước và trách nhiệm ñối với thành viên. * Về quy mô và phạm vi hoạt ñộng: Quy mô và phạm vi hoạt ñộng của HTX hiện nay không bị giới hạn ở một số lĩnh vực, ngành nghề khác nhau hoặc ñịa giới hành chính. Các HTX có thể liên kết lại thành liên hiệp HTX, mỗi thành viên có thể tham gia nhiều HTX nếu ðiều lệ HTX không hạn chế, không giới hạn thành viên tham gia hợp tác. * Về hiệu quả hoạt ñộng và mô hình HTX: HTX là một tổ chức kinh tế tập thể gồm nhiều chủ sở hữu, hoạt ñộng lấy lợi ích kinh tế làm chính.

Tuy nhiên, HTX còn có vai trò quan trọng trong việc xóa ñói, giảm nghèo, xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, giáo dục ý thức phát triển cộng ñồng… Do ñó, hoạt ñộng của HTX ñược ñánh giá bằng hiệu quả tổng hợp, cả về kinh tế, chính trị, xã hội, cả hiệu quả của tập thể và hiệu quả của các thành viên. Mô hình HTX hiện nay khá linh hoạt, ña dạng về hình thức phù hợp với ñặc ñiểm của từng vùng, từng ngành với trình ñộ phát triển từ thấp ñến cao, từ làm dịch vụ ñầu vào, ñầu ra phục vụ cho hoạt ñộng sản xuất, kinh doanh của các thành viên ñến mở mang ngành nghề, vươn lên kinh doanh tổng hợp và hình thành các doanh nghiệp trực thuộc dưới hình thức công ty trách nhiệm Luan van 15 hữu hạn một thành viên, từ HTX phát triển thành các liên hiệp HTX. Khi HTX, liên hiệp HTX phát triển ñến trình ñộ cao hơn thì sẽ hình thành các doanh nghiệp của HTX, liên hiệp HTX; doanh nghiệp của HTX, liên hiệp HTX hoạt ñộng theo Luật doanh nghiệp. Vai trò hợp tác xã, phát triển hợp tác xã trong phát triển kinh tế a.

Cung cấp nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế Kinh tế hợp tác, HTX ñược coi là một thành phần kinh tế quan trọng không thể thiếu trong nền kinh tế quốc dân.