PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thương mại điện tử chủ yếu là ứng dụng công nghệ mạng thông tin để thực hiện các giao dịch và hoạt động dịch vụ trên nền tảng internet và mạng nội bộ của một tổ chức. Thương mại điện tử đã xuất hiện từ những năm 70 và cho đến ngày nay thương mại điện tử đã có những bước phát triển vượt bậc và không bị bó hẹp ở một quốc gia hay vài quốc gia mà nó thực hiện các hoạt động thương mại trên phạm vi toàn cầu, hai bên tham gia giao dịch có thể hoàn thành tốt các hoạt động giao dịch mà không gặp nhau. Thương mại điện tử là sản phẩm của sự phát triển công nghệ internet, do đó chi phí thấp nên mô hình thương mại điện tử có nhiều lợi ích kinh tế.
Internet là khởi nguồn cho việc hình thành của các sàn TMĐT, trong đó người mua hàng và người bán hàng có thể không phải gặp trực tiếp mà chỉ thông qua các hình thức trao đổi thông tin qua email, tin nhắn… không cần đến giấy tờ. Một người ở vùng sâu, vùng xa nhưng vẫn có thể kinh doanh bán hàng đến tay người tiêu dùng có nhu cầu cách xa mình hàng trăm, ngàn km. Dòng lưu chuyển thông tin và thương mại hàng hóa, dịch vụ trên không gian mạng đã mở ra khả năng phát triển dịch vụ bưu chính chuyển phát nhờ ứng dụng công nghệ thông tin làm giảm chi phí giao dịch, tiếp cận thị trường và thúc đẩy tiến bộ công nghệ, từ đó thay đổi cấu trúc của nền kinh tế thế giới. Từ những dịch vụ bưu chính chuyển phát thông thường, ngày nay các doanh nghiệp bưu chính đã từng bước phát triển và nâng cao các sản phẩm dịch vụ cung cấp cho khách hàng.
Một trong những dịch vụ được khách hàng đón nhận đó là dịch vụ hậu cần thương mại điện tử, bởi với dịch vụ hậu cần mà các doanh nghiệp đã và đang cung cấp thì khách hàng sẽ có nhiều khoảng không gian, thời gian để tập trung kinh doanh, bán hàng, giảm chi phí và tăng được lợi nhuận. 2 Hiện nay hậu cần TMĐT của ViettelPost tuy đã đạt được những kết quả nhất định nhờ có lợi thế về năng lực tài chính và uy tín, thương hiệu nhưng vẫn còn những hạn chế nhất định về năng lực công nghệ thông tin; Nguồn nhân lực; Năng lực tài chính. Xuất phát từ những thực tế như vậy tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Phát triển hậu cần Thương Mại Điện tử tại Viettel Post Yên Bái” nhằm đánh giá và đề xuất các giải pháp phát triển hậu cần TMĐT của ViettelPost. Tổng quan nghiên cứu đề tài Nguyễn Quang Huy “Nghiên cứu năng lực cạnh tranh của Tổng công ty bưu điện Việt Nam”, Luận văn TS.
Kinh tế và quản lý thương maị - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, 2020. Nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về năng lực cạnh tranh của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam trong bối cảnh điều kiện kinh tế hiện nay, để phát triển bền vững, hiệu quả đòi hỏi doanh nghiệp bưu chính cần phải nghiên cứu xác định được năng lực cạnh tranh trên thị trường. Nguyễn Thị Hương “Phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong nền kinh tế thị trường”, Luận văn ThS. Kinh tế Chính trị - Đại học Quốc gia Hà Nội, 2017.
Nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về Thương mại điện tử (TMĐT) và vai trò của nó trong nền kinh tế thị trường hiện đại. Khảo sát hiện trạng phát triển TMĐT ở Việt Nam. Đề xuất những giải pháp nhằm thúc đẩy TMĐT ở Việt Nam phát triển. Đào Trọng Nghĩa “Thương mại điện tử và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam”, Luận văn ThS.
Kinh tế chính trị - Đại học Quốc gia Hà Nội, 2018. Hệ thống hoá các vấn đề cơ bản về thương mại điện tử. Phân tích đánh giá quá trình hình thành và phát triển thương mại điện tử trên phạm vi quốc tế và Việt Nam, chỉ ra những nhân tố và điều kiện cần thiết cho sự phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam. Đề xuất một số giải pháp nhằm tạo lập cơ sở cho sự tiếp cận và từng bước phát triển thương mại điện tử.
3 Nguyễn Thị Tố Lan “Pháp luật về thương mại điện tử trong cung cấp dịch vụ nội dung số ở Việt Nam”, Luận văn ThS Luật kinh tế Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội 2018. Tổng quan cơ sở lý luận về thương mại điện tử, dịch vụ nội dung số và các vấn đề pháp luật về lĩnh vực thương mại điện tử trong cung cấp dịch vụ nội dung số. Đi sâu nghiên cứu một số vấn đề pháp lý cơ bản trong lĩnh vực thương mại điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số ở Việt Nam trên các phương diện: pháp luật về quảng cáo/chào bán dịch vụ nội dung số và trách nhiệm của người bán hàng đối với dịch vụ nội dung số đăng tải trên mạng; pháp luật về hợp đồng điện tử và giao kết hợp đồng điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số; các vấn đề pháp lý trong quá trình thực hiện hợp đồng điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số; giải quyết tranh chấp trong hợp đồng điện tử cung cấp dịch vụ nội dung số; đảm bảo bí mật và bảo vệ người tiêu dùng; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Kiến nghị một số giải pháp nhằm hoàn thiện môi trường pháp lý để phát triển thương mại điện tử trong cung cấp dịch vụ nội dung số tại Việt Nam.
Hà Lan Anh “Một số vấn đề pháp lý về thương mại điện tử trong điều kiện Việt Nam hội nhập quốc tế”, Luận văn ThS. Luật quốc tế Khoa Luật. Đại học Quốc gia Hà Nội, 2018. Tổng quan những vấn đề lý luận cơ bản về thương mại điện tử (TMĐT) và pháp luật về TMĐT trên thế giới và tại Việt Nam.
Trình bày các nội dung cơ bản của pháp luật về TMĐT trong tương quan so sánh giữa pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế và pháp luật một số nước. Phân tích, đánh giá thực trạng thực thi pháp luật về TMĐT tại Việt Nam và đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về TMĐT như: ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn thực thi Luật giao dịch điện tử, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về TMĐT, nâng cao hơn nữa hiệu lực thực thi của các văn bản pháp luật về TMĐT, phát triển hạ tầng công nghệ nhằm đáp ứng được các yêu cầu về phát triển TMĐT, xây dựng được đội ngũ nhân sự tốt có thể vận hành chuẩn xác, linh hoạt và an toàn hệ thống các phương 4 tiện điện tử để thực hiện giao dịch điện tử, đảm bảo bảo mật và toàn vẹn thông tin được truyền tải qua phương tiện điện tử. Hà Đăng Tiên “Thương mại điện tử trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế”, Luận văn ThS. Quan hệ quốc tế - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
Đại học Quốc gia Hà Nội, 2019. Giới thiệu khái niệm về thương mại điện tử (TMĐT) nhằm cung cấp cho người đọc những lý luận cơ bản về TMĐT. Đưa ra bảng so sánh giữa thương mại truyền thống và TMĐT, qua đó đánh giá tầm quan trọng của TMĐT trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế (HNKTQT). Nghiên cứu tình hình phát triển TMĐT trên thế giới và các quy định pháp lý quốc tế về TMĐT.
Phân tích thực tiễn khó khăn và thuận lợi của các quốc gia đang phát triển khi tham gia vào TMĐT, cũng như cách ứng xử của các nước lớn với vai trò là trung tâm của TMĐT thế giới và các quốc gia đang phát triển. Dự đoán về một trật tự thế giới mới khi tất cả các quốc gia tham gia vào nền kinh tế toàn cầu. Trình bày thực trạng thực thi Quyết định 222 của Thủ tướng Chính phủ về “Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2016 – 2020”. Đánh giá sơ lược những thành tựu đã đạt được trong 5 năm triển khai thực hiện, từ đó rút ra những khó khăn và hạn chế của Việt Nam trong việc áp dụng TMĐT trong quá trình HNKTQT.
Có thế thấy rằng, hậu cần thương mại điện tử là một dịch vụ khá mới mẻ. Các nhà nghiên cứu trước đã chỉ ra những khía cạnh phát triển của thương mại điện tử tại Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp dịch vụ phát hàng thu tiền (COD) hỗ trợ cho các shop bán hàng online trong khâu vận chuyển, thanh toán, một số doanh nghiệp bưu chính đã xây dựng chiến lược phát triển dài hơi với lĩnh vực kinh doanh thương mại điện tử. Những nghiên cứu về TMĐT ở Việt Nam mới chỉ mang tính tiếp cận ban đầu, hoặc mới chỉ đề cập tới một vài khía cạnh nhất định của TMĐT.
Nhiều vấn đề trong TMĐT vẫn còn rất mới mẻ, cần đi sâu nghiên cứu. Với mong muốn góp phần vào sự phát triển của lĩnh vực 5 tuy không phải mới nhưng vẫn còn nhiều cơ hội đối với sự phát triển của tỉnh Yên Bái nói chung và Viettel Post Yên Bái nói riêng. Đề tài: Phát triển Hậu cần Thương mại Điện tử tại Viettel Post Yên Bái của tôi hy vọng sẽ đóng góp vào sự phát triển của địa phương và mang đến nhiều lợi ích cho người dân. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài - Mục tiêu : Trên cơ sở phân tích thực trạng phát triển hậu cần TMĐT của ViettelPost Yên Bái trong thời gian qua, chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế để từ đó đề xuất giải pháp phù hợp nhằm phát triển hậu cần TMĐT của ViettelPost Yên Bái trong thời gian tới.
- Nhiệm vụ nghiên cứu: Xác định khung nghiên cứu về phát triển hậu cần TMĐT của doanh nghiệp bưu chính; Phân tích thực trạng phát triển hậu cần TMĐT của ViettelPost Yên Bái trong thời gian qua, chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó; Đề xuất giải pháp phát triển hậu cần TMĐT tại Viettel Post Yên Bái đến năm 2025. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: phát triển hậu cần TMĐT của doanh nghiệp bưu chính. - Phạm vi nghiên cứu: + Về nội dung: nghiên cứu các hoạt động phát triển hậu cần TMĐT của doanh nghiệp bưu chính ở góc độ quản lý, bao gồm: lập kế hoạch phát triển, tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm soát phát triển. + Về không gian: Viettel Post Yên Bái.
+ Về thời gian: Số liệu thứ cấp thu thập cho giai đoạn 2018-2020, số liệu sơ cấp thu thập từ tháng 2 đến tháng 6 năm 2021, giải pháp đề xuất đến năm 2025. Phương pháp nghiên cứu 6 5.