CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH TRẢI NGHIỆM 1. Một số khái niệm cơ bản 1.1 Khái niệm về du lịch - Từ điển Bách khoa Toàn thư Việt Nam (1966): + Du lịch là một dạng nghỉ dưỡng sức, tham quan tích cực của con người ngoài nơi cư trú với mục đích: nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa nghệ thuật. +Du lịch là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao về nhiều mặt: nâng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc, từ đó góp phần làm tăng thêm tình yêu đất nước; đối với người nước ngoài là tình hữu nghị với dân tộc mình; về mặt kinh tế du lịch là lĩch vực kinh doanh mang lại hiệu quả rất lớn; có thể coi là hình thức xuất khẩu hànghóa và dịch vụ tại chỗ. - Tổ chức du lịch thế giới (World Tourism Organization, 2014): “Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành tạm trú với mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc với mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm ở bên ngoài môi trường sống định cư nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền.
Pirogionic (1985): “Du lịch là một dạng hoạt động của dân cư trong thời gian rỗi liên quan với sự di chuyển và lưu lại tạm thời bên ngoài nơi cư trú thườngxuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức văn hóa hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa”. - Tại hội nghị Liên Hiệp quốc về du lịch họp tại Rome – Italia (1963), các chuyên gia đưa ra định nghĩa về du lịch: “Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước họ với mục đích hoà bình. Nơi họ đến lưu trú không phải là nơi làm việc của họ”. 5 - Theo Luật du lịch Việt Nam (Quốc hội Việt Nam, 2017): “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá một năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”.
Trải nghiệm là gì? Trong lĩnh vực du lịch, thuật ngữ “trải nghiệm” gần như được dùng khá phổ biến và thường gắn với hàm nghĩa đơn giản là quá trình sử dụng và cảm nhận về một sản phẩm cụ thể nào đó. Tuy nhiên, khi tiếp cận trên phương diện một hình thức tổ chức du lịch, du khách tham gia trong một chương trình mang tính trải nghiệm trọn vẹn sẽ được yêu cầu nhiều hơn cũng như thụ hưởng được nhiều giá trị hơn thế (Ha, 2016). Trải nghiệm là tiến trình hay là quá trình hoạt động năng động để thu thập kinh nghiệm, trên tiến trình đó có thể thu thập được những kinh nghiệm tốt hoặc xấu, thu thập được những bình luận, nhận định, rút tỉa tích cực hay tiêu cực, không rõ ràng, còn tùy theo nhiều yếu tố khác như môi trường sống và tâm địa mỗi người.xn--t-in-1ua7276b5ha. Khái niệm về du lịch trải nghiệm Du lịch trải nghiệm là hình thức du lịch giúp du khách có cơ hội trải nghiệm thực tế cuộc sống trong những môi trường mới.
Tham gia du lịch trải nghiệm là hoạt động hòa mình vào thực tế cuộc sống tại các điểm đến du lịch của du khách thông qua việc tìm hiểu thông tin và tham gia vào các hoạt động cụ thể trong vai trò là những thành viên trực tiếp của môi trường và cộng đồng bản địa. Những hoạt động đó sẽ giúp du khách sẽ có thêm những trải nghiệm thú vị về cuộc sống trong những môi trường mới khác biệt với cuộc sống thường ngày. Ngoài ra, du khách cũng sẽ tích lũy thêm những tri thức và kinh nghiệm thực tế về thiên nhiên, văn hóa, xã hội nhờ việc tham gia vào các hoạt động cụ thể cùng với cộng đồng tại địa phương (Trần Duy Minh và Phạm Đức Thiện, 2016). Đặc điểm và nguyên tắc của du lịch trải nghiệm 1.
Đặc điểm của du lịch trải nghiệm 1. Chi phí hợp lý Đối với người trẻ hay người thích phượt, thích du lịch bụi thì tiêu chí giá vẫn được ưu tiên hơn cả, DLTN là lựa chọn dành cho họ. Tour trải nghiệm một ngày làm nông dân có giá trọn gói: 800. Du lịch trải nghiệm thường dành cho giới trẻ nên chi phí cho một chuyến đi rất được khách du lịch quan tâm.
Giá các tour du lịch trải nghiệm hiện tại ở Đồng Tháp biến động tùy theo số điểm đến, các dịch vụ đi kèm trong trong tour du lịch, thời gian của mỗi chuyến đi và sự hấp dẫn của tour du lịch. Nếu so sánh với giá các hình thức tour du lịch khác, giá một tour du lịch trải nghiệm thường thấp hơn, tập trung cho các khoản chi: đi lại và ăn uống. Khoản chi phí ở và lưu trú thấp hơn. Các khoản khác như dịch vụ vui chơi, các trải nghiệm thực tế có chi phí tương đối thấp và hợp lý hơn hình thức du lịch khác.
Sự gần gũi và thân thiện Du lịch trải nghiệm mang lại sự thân thiện, gần gủi giữa người đi du lịch với cộng đồng địa phương. Thông qua hình thức nhà ở cộng đồng homestay tạo điều kiện cho người đi du lịch gần gũi hơn với những truyền thống gia đình, không khí ấm cúng, cảnh quan thôn quê, cốt cách của người địa phương ở các vùng miền, các thói quen và văn hóa ẩm thực của người dân quê, được hít thở không khí trong lành và gần gủi với thiên nhiên. Qua những chuyến du lịch trải nghiệm, giữa khách và chủ nhà tạo được mối quan hệ, trao đổi thông tin, hoài niệm về quá khứ và tạo cho thế hệ trẻ hiểu hơn về cha mẹ và ông bà đã sinh sống như thế nào ở quê hương, miền quê. Du lịch trải nghiệm tạo cho giới trẻ nhiều kỹ năng sống như: sự khám phá, sự tìm tòi, sự chinh phục, sự bảo tồn, sự tôn trọng về con người, về thiên nhiên, về truyền thống.
Sự bảo vệ giá trị của thiên nhiên Thỏa mãn nhu cầu trải nghiệm thiên nhiên cho du khách: Du khách thường có mong muốn trải nghiệm thiên nhiên hoang sơ, hệ sinh thái phong phú và nét văn hoá 7 bản địa. Du khách có thể hoà nhập vào môi trường tự nhiên tại khu du lịch và nền văn hoá ở đó. Nhiều trò chơi dân gian thư giãn, hấp dẫn: DLTN thường với lợi thế là điểm đến thoáng mát, gần gũi với thiên nhiên nên các đơn vị lữ hành thường thiết kế nhiều trò chơi dân gian thú vị và hấp dẫn du khách. Thân thiện và gần gũi hơn với thiên nhiên: DLTN thì thiên nhiên đóng vai trò rất quan trọng trong loại hình du lịch này.
Những ai tham gia loại hình Tour du lịch này sẽ có nhiều cơ hội hơn khi tìm về với thiên nhiên, đồng xanh, cây cỏ, bờ lau, con nước … Dựa trên sự hấp dẫn về tự nhiên: Đối tượng của DLTN là những khu vực hấp dẫn về môi trường tự nhiên, đa dạng về sinh học và những nét văn hóa bản địa đặc trưng. Đặc biệt những khu tự nhiên còn tương đối hoang sơ, ít bị tác động bởi các hoạt động của con người. Hoạt động DLTN thường được diễn ra và thích hợp với các vườn Quốc Gia và các khu bảo tồn thiên nhiên. Các nguyên tắc của du lịch trải nghiệm Mang lại nhân tố tích cực cho môi trường sống, các phương thức áp dụng công nghệ cao, tăng cường và khuyến khích trách nhiệm đối với môi trường tự nhiên.
Tập trung vào các giá trị bên trong, nguyên tắc hàng đầu về môi trường và hệ sinh thái trong tư liệu sản xuất về tính tự nhiên và chấp nhận sự hạn chế và không làm biến đổi môi trường cho sự thuận tiện cá nhân. Phải đảm bảo lợi ích lâu dài đối với tài nguyên, các cánh đồng canh tác, các vườn cây, các địa điểm du lịch của người dân, tránh việc hái, giẫm đạp hay làm hư hỏng các tư liệu sản xuất trong quá trình tham gia hoạt động du lịch. Kinh nghiệm chia sẻ cần được sự đồng cảm, tăng sự hiểu biết lẫn nhau, tăng cường thể trạng cơ thể, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ càng về nhận thức của cả người hướng dẫn và các thành viên tham gia. Cần có sự đào tạo đối với tất cả các ban ngành chức năng từ địa phương, chính quyền, tổ chức đoàn thể, lữ hành và các khách du lịchtrước, trong và sau chuyến đi.
Phương thức ứng xử là rất quan trọng, nên đưa ra các nguyên tắc và các tiêu chuẩn được chấp nhận và giám sát toàn bộ các hoạt động. Điều kiện để hình thành và phát triển du lịch trải nghiệm 1.Tài nguyên du lịch: Tài nguyên du lịch là nhân tố quan trọng quyết định đến khả năng, sức hấp dẫn của địa điểm du lịch đối với du khách. Hoạt động DLTN được hình thành và phát triển gắn với các tài nguyên nhà vườn, ao cá, nông trại, làng nghề, vùng nông thôn nơi có cảnh quan, môi trường sạch đẹp, tư liệu sản xuất, dây chuyền sản xuất, kỹ thuật canh tác kết hợp với việc mở rộng quy mô về vùng nông thôn với điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên với vị trí địa lý, địa hình, khí hậu là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên cảnh quan du lịch. Bên cạnh đó, tài nguyên nhân văn với những giá trị lịch sử, văn hoá, các thành tựu về kinh tế, chính trị có ý nghĩa đặc trưng cho từng vùng, từng mô hình phát triển theo với mục đích nghiên cứu, tham quan, trải nghiệm.
Nguồn tài nguyên được chia thành 03 nhóm - Cảnh quan: cảnh quan thôn xóm gắn liền với thiên nhiên, bao gồm các yếu tố nhân văn như kiến trúc, kết cấu, các yếu tố đặc trưng của thôn xóm, cùng với các yếu tố tự nhiên sẵn có, các sản phẩm nội tại của hoạt động, phương thức sản xuất, canh tác của người dân. - Phong tục tập quán: có thể gọi chung là nhóm tài nguyên nhân văn, bao gồm các lễ hội, phương thức và không gian sống, đặc điểm sinh hoạt, văn hóa ẩm thực, trò chơi dân gian của đại phương.