Tiểu luận về phát triển du lịch tại thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An

Tiểu luận phân tích tiềm năng và giải pháp phát triển du lịch tại thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương.

• Tác giả: Nguyễn Văn Bình
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Hùng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Phát triển du lịch trên địa bàn thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3.2.1. Phạm vi về nội dung
• 1.3.2.2. Phạm vi về không gian
• 1.3.2.3. Phạm vi về thời gian
• 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN ĐỀ TÀI VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.4.1. Về lý luận
• 1.4.2. Về thực tiễn
• 1.5. KẾT CẤU NỘI DUNG LUẬN VĂN
• 2. PHẦN 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
• 2.1. Các khái niệm cơ bản
• 2.1.1. Khái niệm phát triển
• 2.1.2. Khái niệm du lịch
• 3. PHẦN 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.2.3. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 3.2.4. Phương pháp phân tích
• 3.2.5. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng phát triển du lịch trên địa bàn thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An
• 4.1.1. Tổng quan về ngành du lịch thị xã Hoàng Mai
• 4.1.2. Phát triển sản phẩm du lịch
• 4.1.3. Đầu tư cơ sở hạ tầng phát triển du lịch
• 4.1.4. Nguồn nhân lực phục vụ phát triển du lịch
• 4.1.5. Xúc tiến, quảng bá du lịch
• 4.1.6. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng
• 4.1.6.1. Chủ trương, chính sách, quy định
• 4.1.6.2. Công tác quản lý nhà nước về du lịch
• 4.1.6.3. Tình hình an ninh trật tự xã hội
• 4.1.6.4. Ý thức, sự hiểu biết của người dân và doanh nghiệp
• 4.2. Giải pháp phát triển du lịch trên địa bàn thị xã Hoàng Mai, Nghệ An
• 4.2.1. Căn cứ đề xuất giải pháp
• 4.2.2. Nhóm giải pháp cho các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương đối với phát triển du lịch
• 4.2.3. Giải pháp đối với doanh nghiệp kinh doanh du lịch trong phát triển du lịch ở Thị xã Hoàng Mai
• 4.2.4. Giải pháp đối với cộng đồng dân cư địa phương
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về du lịch Hoàng Mai

Thị xã Hoàng Mai, thuộc tỉnh Nghệ An, là một trong những địa điểm có tiềm năng phát triển du lịch lớn. Du lịch Hoàng Mai không chỉ thu hút khách du lịch bởi cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp mà còn bởi các giá trị văn hóa đặc sắc. Theo thống kê, lượng khách du lịch đến với thị xã Hoàng Mai ngày càng tăng, với ước tính hàng năm đạt khoảng 35.000 lượt người. Tuy nhiên, phát triển du lịch tại đây vẫn còn nhiều hạn chế, như sản phẩm du lịch chưa phong phú và cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Việc khai thác hiệu quả các địa điểm du lịch là cần thiết để nâng cao giá trị du lịch của khu vực này.

1.1. Tiềm năng du lịch tại Hoàng Mai

Hoàng Mai có nhiều tiềm năng du lịch với các bãi biển đẹp, di tích lịch sử và văn hóa phong phú. Các địa điểm du lịch như bãi biển Quỳnh Phương, Quỳnh Liên, và các di tích lịch sử như đền thờ, chùa chiền là những điểm đến hấp dẫn. Du lịch bền vững tại Hoàng Mai có thể phát triển mạnh mẽ nếu được đầu tư đúng mức vào cơ sở hạ tầng và dịch vụ. Việc phát triển du lịch sinh thái cũng là một hướng đi tiềm năng, giúp bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và phát huy giá trị văn hóa địa phương.

II. Thực trạng phát triển du lịch

Thực trạng du lịch Nghệ An nói chung và du lịch Hoàng Mai nói riêng cho thấy sự phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Mặc dù có sự gia tăng về lượng khách, nhưng phát triển du lịch vẫn còn manh mún, sản phẩm du lịch đơn điệu và thiếu hấp dẫn. Cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ, ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách. Hạ tầng du lịch cần được nâng cấp để thu hút nhiều hơn nữa khách du lịch. Doanh thu từ dịch vụ du lịch ước đạt trên 120 tỷ đồng/năm, chủ yếu từ lưu trú và dịch vụ thương mại, nhưng vẫn chưa đủ để phát triển bền vững.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch tại Hoàng Mai, bao gồm chính sách quản lý nhà nước, ý thức của người dân và doanh nghiệp trong việc bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa. Công tác quảng bá và xúc tiến du lịch chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến việc thu hút khách du lịch chưa đạt hiệu quả cao. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng để nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong việc phát triển du lịch cộng đồng.

III. Giải pháp phát triển du lịch

Để thúc đẩy phát triển du lịch tại thị xã Hoàng Mai, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, cần đầu tư nâng cấp hạ tầng du lịch, bao gồm đường giao thông, cơ sở lưu trú và các dịch vụ hỗ trợ khác. Thứ hai, cần phát triển các sản phẩm du lịch đa dạng, từ du lịch sinh thái đến du lịch văn hóa, nhằm thu hút nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. Cuối cùng, việc tăng cường công tác quảng bá và xúc tiến du lịch là rất quan trọng để nâng cao hình ảnh của du lịch Hoàng Mai trong mắt du khách.

3.1. Đề xuất giải pháp cho các cơ quan quản lý

Các cơ quan quản lý nhà nước cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cho du lịch bền vững, khuyến khích đầu tư vào cơ sở hạ tầng du lịch và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Cần có các chương trình đào tạo nâng cao năng lực cho nguồn nhân lực phục vụ du lịch Hoàng Mai, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của du khách. Việc xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng cũng cần được chú trọng, nhằm phát huy vai trò của người dân trong phát triển du lịch.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An, với vị trí địa lý ven biển và tài nguyên thiên nhiên phong phú, đang trở thành điểm sáng trong phát triển du lịch khu vực Bắc Trung Bộ. Ước tính hàng năm, thị xã đón khoảng 35.000 lượt khách du lịch, chủ yếu tập trung vào các di tích lịch sử, danh thắng và bãi biển. Doanh thu từ các dịch vụ du lịch đạt trên 120 tỷ đồng mỗi năm, đóng góp quan trọng vào ngân sách địa phương và tạo việc làm cho người dân. Tuy nhiên, thực trạng phát triển du lịch tại đây còn nhiều hạn chế như sản phẩm du lịch đơn điệu, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, chất lượng dịch vụ lưu trú thấp và công tác quảng bá chưa hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng phát triển du lịch trên địa bàn thị xã Hoàng Mai trong giai đoạn 2016-2018, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch bền vững đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các xã trọng điểm như Quỳnh Phương, Quỳnh Liên, Quỳnh Lập, nơi có nhiều điểm du lịch được đầu tư nâng cấp. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách, nâng cao năng lực quản lý và phát triển sản phẩm du lịch đặc thù, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng dịch vụ và du lịch.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết phát triển kinh tế - xã hội và quản lý du lịch bền vững. Thứ nhất, lý thuyết phát triển du lịch nhấn mạnh sự tăng trưởng về lượng khách, doanh thu và chất lượng sản phẩm du lịch, đồng thời đảm bảo hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường. Thứ hai, mô hình phát triển du lịch dựa vào cộng đồng (Community-Based Tourism) được áp dụng nhằm khai thác lợi thế văn hóa, tài nguyên địa phương và tăng cường sự tham gia của người dân trong phát triển du lịch. Các khái niệm chính bao gồm: phát triển du lịch, sản phẩm du lịch, du lịch tâm linh, du lịch cộng đồng và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch như chính sách, quản lý nhà nước, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của UBND thị xã Hoàng Mai, các tài liệu nghiên cứu và thống kê giai đoạn 2016-2018. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát trực tiếp tại ba xã trọng điểm với cỡ mẫu khoảng 300 người gồm cán bộ quản lý, doanh nghiệp du lịch, người dân và khách du lịch. Phương pháp chọn mẫu theo phương pháp chọn điểm nghiên cứu có trọng số nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đối tượng.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả để đánh giá thực trạng và phương pháp so sánh để nhận diện sự khác biệt giữa các nhóm đối tượng và thời kỳ. Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm: lượng khách du lịch, doanh thu, số lượng cơ sở lưu trú, mức độ hài lòng của khách, các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2018 đến 2019, với kế hoạch áp dụng các giải pháp đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng phát triển sản phẩm du lịch: Thị xã Hoàng Mai có khoảng 15 điểm du lịch chính, tập trung vào du lịch biển, du lịch tâm linh và du lịch sinh thái. Tuy nhiên, sản phẩm du lịch còn đơn điệu, thiếu sự đa dạng và chưa có sản phẩm đặc trưng thu hút khách quốc tế. Tỷ lệ khách quay lại chỉ đạt khoảng 30%, thấp hơn mức trung bình của các địa phương lân cận.

2. Đầu tư cơ sở hạ tầng: Giai đoạn 2016-2018, thị xã đã đầu tư nâng cấp hơn 50% cơ sở hạ tầng du lịch, bao gồm đường giao thông, khách sạn 3-4 sao và các dịch vụ phụ trợ. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng vẫn chưa đồng bộ, đặc biệt là hệ thống xử lý môi trường và các tiện ích phục vụ khách du lịch còn hạn chế.

3. Nguồn nhân lực du lịch: Nguồn nhân lực phục vụ du lịch tại Hoàng Mai còn thiếu về số lượng và chất lượng. Khoảng 60% lao động trong ngành chưa qua đào tạo chuyên môn, dẫn đến chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch cao cấp.

4. Xúc tiến, quảng bá du lịch: Công tác quảng bá du lịch chưa được thực hiện thường xuyên và chuyên nghiệp. Khoảng 70% khách du lịch cho biết chưa biết nhiều về các sản phẩm du lịch của thị xã trước khi đến. Việc thiếu các chiến dịch quảng bá bài bản làm giảm sức cạnh tranh của Hoàng Mai trên thị trường du lịch.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ việc chưa có chiến lược phát triển du lịch tổng thể và đồng bộ, cũng như nguồn lực đầu tư còn hạn chế. So với các địa phương như Quảng Nam hay Thừa Thiên Huế, Hoàng Mai chưa tận dụng hiệu quả tiềm năng tài nguyên biển và văn hóa tâm linh. Dữ liệu khảo sát có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện sự tăng trưởng lượng khách và doanh thu qua các năm, bảng phân tích mức độ hài lòng của khách du lịch và biểu đồ tròn về cơ cấu nguồn nhân lực.

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trong ngành cho thấy phát triển du lịch bền vững cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu tư cơ sở hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực là các yếu tố then chốt để thúc đẩy du lịch phát triển hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chiến lược phát triển du lịch tổng thể: Chính quyền thị xã cần xây dựng và ban hành chiến lược phát triển du lịch đến năm 2025, tập trung phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù như du lịch biển, du lịch tâm linh và du lịch sinh thái. Mục tiêu tăng lượng khách du lịch lên 50% và doanh thu tăng 70% so với giai đoạn trước.

2. Đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng: Tăng cường đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông, cơ sở lưu trú, xử lý môi trường và các tiện ích phục vụ khách du lịch. Ưu tiên hoàn thiện các khu vực ven biển và các điểm du lịch trọng điểm trong vòng 3 năm tới.

3. Phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng phục vụ, quản lý du lịch cho lao động địa phương và cán bộ quản lý. Hợp tác với các trường đào tạo du lịch để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp, nhằm nâng tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn lên trên 80% trong 5 năm tới.

4. Tăng cường xúc tiến, quảng bá du lịch: Thiết lập các chiến dịch quảng bá chuyên nghiệp, đa dạng kênh truyền thông, tập trung vào thị trường trong nước và quốc tế. Hợp tác với các doanh nghiệp lữ hành và các tổ chức truyền thông để nâng cao nhận diện thương hiệu du lịch Hoàng Mai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch: Giúp hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược phát triển du lịch địa phương dựa trên cơ sở thực tiễn và các giải pháp đề xuất.

2. Doanh nghiệp kinh doanh du lịch: Cung cấp thông tin về thực trạng thị trường, nhu cầu phát triển sản phẩm và cơ hội đầu tư, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, du lịch: Là tài liệu tham khảo khoa học về phát triển du lịch vùng ven biển, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng.

4. Cộng đồng dân cư địa phương: Nâng cao nhận thức về vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế - xã hội, khuyến khích sự tham gia tích cực vào các hoạt động du lịch cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát triển du lịch có ý nghĩa gì đối với thị xã Hoàng Mai?
   Du lịch góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng dịch vụ và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống.

2. Thực trạng du lịch Hoàng Mai hiện nay ra sao?
   Du lịch phát triển nhưng còn manh mún, sản phẩm đơn điệu, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ và công tác quảng bá chưa hiệu quả.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến phát triển du lịch tại Hoàng Mai?
   Chính sách quản lý nhà nước, chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư cơ sở hạ tầng và nhận thức của cộng đồng là các yếu tố then chốt.

4. Các giải pháp chính để thúc đẩy du lịch Hoàng Mai là gì?
   Xây dựng chiến lược phát triển tổng thể, đầu tư cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường xúc tiến quảng bá.

5. Làm thế nào để cộng đồng dân cư tham gia phát triển du lịch?
   Thông qua các chương trình du lịch cộng đồng, nâng cao nhận thức và tạo điều kiện để người dân hưởng lợi trực tiếp từ hoạt động du lịch.

Kết luận

• Thị xã Hoàng Mai có tiềm năng phát triển du lịch đa dạng, đặc biệt là du lịch biển và tâm linh, nhưng còn nhiều hạn chế về sản phẩm và cơ sở hạ tầng.
• Nguồn nhân lực du lịch chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, cần được đào tạo và nâng cao chất lượng.
• Công tác xúc tiến quảng bá chưa hiệu quả, ảnh hưởng đến khả năng thu hút khách du lịch.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ từ xây dựng chiến lược, đầu tư cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực đến xúc tiến quảng bá nhằm thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư phối hợp thực hiện các giải pháp để nâng cao hiệu quả phát triển du lịch tại Hoàng Mai đến năm 2025.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng Hoàng Mai trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, bền vững và phát triển kinh tế xã hội toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Phần 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch. Phương pháp nghiên cứu Phần 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận Phần 5.

Kết luận và kiến nghị. 4 Tieu luan PHẦN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH 2. Các khái niệm cơ bản Khái niệm phát triển Phát triển là một phạm trù của triết học, là quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của một sự vật.

Quá trình vận động đó diễn ra vừa dần dần, vừa nhảy vọt để đưa tới sự ra đời của cái mới thay thế cái cũ. Sự phát triển là kết quả của quá trình thay đổi dần về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất, quá trình diễn ra theo đường xoắn ốc và hết mỗi chu kỳ sự vật lặp lại dường như sự vật ban đầu nhưng ở mức (cấp độ) cao hơn (Nguyễn Ngọc Long, 2012). Bùi Đình Thanh: phát triển là một quá trình tiến hóa của mọi xã hội, mọi cộng đồng dân tộc trong đó các chủ thể lãnh đạo và quản lý, bằng các chiến lược và chính sách thích hợp với những đặc điểm về lịch sử, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của xã hội và cộng đồng dân tộc mình, tạo ra, huy động và quản lý các nguồn lực tự nhiên và con người nhằm đạt được những thành quả bền vững và được phân phối công bằng cho các thành viên trong xã hội vì mục đích không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của họ (Bùi Đình Thanh, 2015). Khái niệm du lịch Du lịch có từ xa xưa, gắn với ước mơ của con người, vì đặc tính cơ bản của con người là vừa thích quen, vừa thích lạ, vừa muốn đi tìm hiểu cái quen, cái lạ để thưởng thức cảnh đẹp thiên nhiên, con người của các nền văn hóa khác nhau mà quê hương mình chưa có hoặc không có, qua đó mà tăng thêm tri thức, tình cảm, sức khỏe.

Đồng thời với sự phát triển của văn minh nhân loại, du lịch ngày càng trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống. Có thể xem xét mô ̣t số khái niê ̣m tiêu biểu về du lịch như sau: Năm 1811, lần đầu tiên có định nghĩa về du lịch tại Anh như sau: Du lịch là sự phối hợp nhịp nhàng giữa lý thuyết và thực hành của (các) cuô ̣c hành trình với mục đích là giải trí. Ở đây sự giải trí là đô ̣ng cơ chính (Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh Hòa, 2008). 5 Tieu luan Định nghĩa của trường Đại học Kinh tế Praha (Cô ̣ng hòa Séc): Du lịch là tâ ̣p hợp các hoạt đô ̣ng kỹ thuâ ̣t, kinh tế và tổ chức liên quan đến cuô ̣c hành trình của con người về viê ̣c lưu trú của họ ngaoif nơi ở thường xuyên với nhiều mục đích khác nhau loại trừ mục đích hành nghề và thăm viếng có tổ chức thường kỳ (Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh Hòa, 2008).

Định nghĩa của Hô ̣i nghị quốc tế về thống kê du lịch ở Otawa, Canada diễn ra vào tháng 6/1991: Du lịch là hoạt đô ̣ng của con người đi tới mô ̣t nơi ngoài môi trường thường xuyên (nơi ở thường xuyên của mình) trong mô ̣t khoảng thời gian ít hơn khoảng thời gian đã được các tổ chức du lịch quy định trước, múc đích của chuyến đi không là để tiến hành các hoạt đô ̣ng kiếm tiền trong phạm vi vùng tới thăm (Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh Hòa, 2008). Định nghĩa của Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nô ̣i: Du lịch là mô ̣t ngành kinh doanh bao gồm các hoạt đô ̣ng tổ chức hướng dẫn du lịch, sản xuất, trao đổi hàng hóa và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng các nhu cầu về đi lại lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí tìm hiểu và nhu cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải đem lại lợi ích kinh tế, chính trị, xã hô ̣i thiết thực cho nước làm du lịch và cho bản thân doanh nghiệp (Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh Hòa, 2008). Luật Du lịch số 09/2017/QH 14 được Quốc hội thông qua ngày 19 tháng 6 năm 2017 đưa ra định nghĩa về du lịch như sau: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”.

Như vậy, du lịch có hai nghĩa: Thứ nhất, du lịch là cuộc hành trình và lưu trú tạm thời của con người ở một nơi khác (cách xa nơi ở thường xuyên của họ), để nghỉ dưỡng, chữa bệnh, thỏa mãn các nhu cầu về văn hóa, nghệ thuật, lịch sử, trao đổi công việc. Thứ hai, du lịch được hiểu là tập hợp các hoạt động kinh doanh nhằm hỗ trợ, giúp đỡ, thực hiện tốt mọi nhu cầu của khách du lịch. Nói cách khác, du lịch là tập hợp các hoạt động giữa cung du lịch và cầu du lịch tạo nên ngành du lịch. Hoạt động du lịch là hoạt động của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch, cộng đồng dân cư và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến du lịch.

Trong đó, chủ thể quan trọng của hoạt động du lịch là khách du 6 Tieu luan lịch. Đó là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến (Nguyễn Việt Hưng, 2013) Khái niệm phát triển du lịch Du lịch là ngành dịch vụ hoạt động trong nền kinh tế nhằm thỏa mãn những nhu cầu vui chơi giải trí, tìm hiểu thiên nhiên, các nét đẹp văn hóa…của dân cư các miền khác nhau trên thế giới để thu được lợi nhuận. Vì vậy, việc đẩy mạnh phát triển du lịch thường được các quốc gia trên thế giới quan tâm đề cao vì tính hiệu quả của nó, đôi khi nó còn được gọi là “nền công nghiệp không khói”. Trên cơ sở khái niệm về phát triển, ta có thể đi đến việc xác lập nội hàm của phát triển du lịch như sau: Đó là sự gia tăng sản lượng và doanh thu cùng mức độ đóng góp của ngành du lịch cho nền kinh tế, đồng thời có sự hoàn thiện về mặt cơ cấu kinh doanh, thể chế và chất lượng kinh doanh của ngành du lịch (Trương Thị Thu, 2011).

Khái niệm phát triển du lịch tâm linh Du lịch tâm linh trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng có những quan niệm khác nhau và đến nay vẫn chưa có một khái niệm chung nhất. Tuy nhiên, xét về nội dung và tính chất hoạt động, du lịch tâm linh thực chất là loại hình du lịch văn hóa, lấy yếu tố văn hóa tâm linh vừa làm cơ sở vừa làm mục tiêu nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm linh của con người trong đời sống tinh thần. Theo cách nhìn nhận đó, du lịch tâm linh khai thác những yếu tố văn hóa tâm linh trong quá trình diễn ra các hoạt động du lịch, dựa vào những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể gắn với lịch sử hình thành nhận thức của con người về thế giới, những giá trị về đức tin, tôn giáo, tín ngưỡng và những giá trị tinh thần đặc biệt khác. Theo đó, du lịch tâm linh mang lại những cảm xúc và trải nghiệm thiêng liêng về tinh thần của con người trong khi đi du lịch (Nguyễn Văn Tuấn, 2013).

Với cách hiểu như vậy, có thể nhận diện những dòng người đi du lịch đến các điểm tâm linh gắn với không gian văn hóa, cảnh quan các khu, điểm du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch của mình, trong đó nhu cầu tâm linh được xem là cốt yếu. Khách du lịch tâm linh ở Việt Nam thường hội tụ về các điểm du lịch tâm linh như: đền, chùa, đình, đài, lăng tẩm, tòa thánh, khu thờ tự, tưởng niệm và những vùng đất linh thiêng gắn với phong cảnh đặc sắc gắn kết với văn hóa truyền thống, lối sống địa phương. Ở đó du khách tiến hành các hoạt động tham quan, tìm hiểu văn hóa lịch sử, triết giáo, cầu nguyện, cúng tế, chiêm bái, tri ân, 7 Tieu luan báo hiếu, thiền, tham gia lễ hội. Thông qua đó, hoạt động du lịch mang lại những cảm nhận, giá trị trải nghiệm và giải thoát trong tâm hồn của con người, cân bằng và củng cố đức tin, hướng tới những giá trị chân, thiện, mỹ và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.Đáp ứng nhu cầu du lịch tâm linh, các hoạt động kinh doanh, tổ chức dịch vụ phục vụ du lịch tâm linh trên các tuyến hành trình và tại các khu, điểm du lịch được thực hiện, qua đó tạo việc làm, tăng thu nhập cho cư dân địa phương, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội (Nguyễn Văn Tuấn, 2013).

Khái niệm phát triển du lịch dựa vào cộng đồng Khái niệm: Du lịch cộng đồng (DLCĐ) xuất hiện từ đầu thế kỷ 20 và có rất nhiều cách nhìn nhận và hiểu biết khác nhau về khái niệm này. Các khái niệm, định nghĩa khác nhau tùy thuộc vào các tác giả, khu vực địa lý, hoặc nghiên cứu dự án cụ thể. Tuy nhiên vẫn có một số nguyên tắc chung như tính bền vững, sự tham gia và lợi ích của cộng đồng địa phương. Định nghĩa phổ biến về DLCĐ là: Nicole Hausle và Wolfgang Strasdas (2009) cho rằng:“DLCĐ là một loại hình du lịch trong đó chủ yếu người dân địa phương đứng ra phát triển và quản lý.

Lợi ích kinh tế có được từ du lịch sẽ đọng lại nền kinh tế địa phương” (Nicole Hausle and Wollfgang Strasdas, 2000).Trong định nghĩa này, Nicole và Wolfgang chú trọng đến vai trò và lợi ích kinh tế mà DLCĐ đem lại cho CĐĐP. Theo tổ chức ESRT (2013): Du lịch cộng đồng mang lại cho du khách những trải nghiệm về cuộc sống địa phương trong đó các cộng đồng địa phương tham gia trực tiếp vào du lịch; thu được các lợi ích kinh tế - xã hội từ hoạt động du lịch và chịu trách nhiệm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, môi trường và văn hóa địa phương. Như vậy, DLCĐ là một loại hình có sự tham gia của cộng đồng địa phương trong một phạm vi địa lý nhất định. Trong đó, cô ̣ng đồng địa phương CĐĐP có quyền chủ động tham gia và được thụ hưởng các lợi ích từ hoạt động du lịch nhưng đồng thời phải có trách nhiệm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, môi trường và văn hóa địa phương nơi họ sinh sống (Lê Thu Hương, 2016).