chương 1 Hoạt động du lịch nói chung và loại hình du lịch du thuyền trên Vịnh Hạ Long nói riêng đều đang trên đà phát triển sau đại dịch COVID-19. Du khách đến với Hạ Long không chỉ là để tham quan, ngắm cảnh mà họ còn muốn sử dụng các dịch vụ du lịch có ở nơi đây như nghỉ dưỡng, làm đẹp, mua sắm, ăn uống,. Số lượng khách du lịch quốc tế và nội địa đến Hạ Long tăng lên sẽ giúp cho khu vực này có sự giao thoa về văn hóa giữa người dân bản địa và khách du lịch. Du lịch cũng nâng cao ý thức của người dân về việc bảo tồn các giá trị văn hóa, các di sản cũng như là bảo vệ môi trường sống, môi trường du lịch nhằm tạo cho du khách khi đến Hạ Long du lịch sẽ cảm thấy thích thú và thoải mái nhất.
16 CHƯƠNG 2: TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH DU THUYỀN TRÊN Vịnh Hạ Long 2. Tiềm năng phát triển du lịch trên Vịnh Hạ Long 2. Tài nguyên du lịch tự nhiên 2. Vị trí địa lý Vịnh Hạ Long nằm ở phía Đông Bắc Việt Nam, thuộc địa phận tỉnh Quảng Ninh.
Diện tích của Vịnh Hạ Long khoảng 1.553 km², với chiều dài khoảng 120 km theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Vịnh Hạ Long nằm ở tọa độ từ 106°56’ đến 107°37’ kinh độ Đông và 20°43’ đến 21°09’ vĩ độ Bắc. Vịnh Hạ Long được bao quanh bởi các địa danh nổi tiếng khác của Quảng Ninh như thành phố Hạ Long về phía tây nam, thị xã Cẩm Phả về phía đông, thành phố Móng Cái về phía bắc, và thành phố Uông Bí về phía nam. Ngoài ra, khu vực này cũng có sân bay quốc tế Vân Đồn nằm gần đó, cung cấp cho du khách những lựa chọn tiện lợi khi đến thăm Vịnh Hạ Long.
Vịnh Hạ Long có 1.969 hòn đảo, với 980 hòn đảo đã được đặt tên. Các đảo đá vôi và các hang động ở hạ long đã tạo nên một cảnh quan thiên nhiên độc đáo, rất hấp dẫn đối với khách du lịch. Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1994 và lần thứ 2 vào năm 2000, và được bầu chọn là một trong 7 kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới năm 2011. Địa hình Địa hình ở Hạ Long khá phức tạp và cũng vô cùng phong phú.
Là một vùng bao gồm đồi núi, vùng ven biển, các hải đảo, thung lũng. Nơi đây đã trải qua hơn 500 triệu năm kiến tạo và đã tạo nên những cảnh quan rất khác nhau. Tổng quan địa hình ở Hạ Long được chia thành 3 vùng chủ yếu là vùng đồi núi, vùng ven biển và vùng hải đảo: Vùng đồi núi: là một vùng rộng lớn bao bọc phía bắc và đông bắc của thành phố Hạ Long. Đây là vùng chiếm tới 70% diện tích đất của thành phố kéo dài từ Yên Lập đến Hà Tu với ℃ao trung bình từ 150-250m, đỉnh cao nhất là 504m.
Điểm nổi bật của vùng này là sự thấp dần về phía biển của dải đồi núi với độ dốc trung bình từ 15-20%, ở giữa là các thung lũng nhỏ và hẹp. 17 Vùng ven biển: nằm ở phía nam của quốc lộ 18A với ℃ao trung bình từ 0. Vùng hải đảo: bao gồm các hòn đảo lớn nhỏ khác nhau, đa phần trong số ấy là đảo đá. Vịnh Hạ Long được xem là một ví dụ điển hình cho địa hình karst, với hàng nghìn đảo đá vôi được tạo nên từ hàng triệu năm qua do sự phản ứng hóa học giữa nước mưa, carbon dioxide và đá vôi.
Đặc biệt, địa hình karst của Vịnh Hạ Long có sự phát triển phong phú, đa dạng và độc đáo, tạo nên cảnh quan vô cùng đẹp mắt. Địa hình karst ở Vịnh Hạ Long bao gồm các hình thái địa chất như dao, vách đá thấp, đá sần, hang động và hệ thống đảo đá vôi được tạo thành từ những năm đầu tiên của Đại nguyên. Đặc trưng của địa hình karst ở Vịnh Hạ Long là các hình thái hình thù đa dạng, với những hòn đảo có hình dáng độc đáo như hình cá, hình rồng, hình chiếc tàu và những ngọn đồi cao được che phủ bởi rừng nhiệt đới rậm rạp. Địa hình karst tạo ra hệ thống hang động đồ sộ trong Vịnh Hạ Long.
Các hang động ở Vịnh Hạ Long rất đa dạng và phong phú về kích thước và hình dáng, từ những hang động nhỏ để tham quan cho đến những hang động lớn có thể chứa được hàng ngàn người. Những vách đá karst ở Vịnh Hạ Long cũng có sức hút và giá trị nghệ thuật lớn đối với du khách và người yêu thiên nhiên. Đá vôi trắng được khai thác từ các đảo ở Vịnh Hạ Long đã được sử dụng để xây dựng các công trình kiến trúc lớn, cũng như trong ngành chế tác đá quý, trang trí nội thất, tranh cổ. Trong Vịnh Hạ Long, có khoảng 1.969 hòn đảo lớn nhỏ khác nhau, trải dài trên diện tích lớn, chủ yếu được hình thành từ sự vùi dập, mài mòn của thời gian và gió thổi.
Các hòn đảo được chia thành các nhóm dựa trên hình dáng và ℃ao của chúng, tạo nên một hệ thống hình ảnh đa dạng và phong phú. Ngoài ra, Vịnh Hạ Long còn có một hệ thống hang động tuyệt đẹp, trong đó có những hang động nổi tiếng như hang Sửng Sôt, hang Đầu Gỗ, hang Tối,. và một hệ thống đầm lầy, tạo ra một môi trường sống đa dạng cho các loài động vật và thực vật địa phương. 18 Các hòn đảo được phân bố ngẫu nhiên tạo nên những khu vực núi đồi giàu độ bén khá khác nhau, là nơi sinh sống của đa dạng các loài cỏ, cây, thảo mộc, động vật đang bảo tồn và tạo nên cảnh quan đẹp của vùng biển.
Tổng quan về địa hình ở Vịnh Hạ Long cho thấy, đây là một hệ thống hợp lý giữa sự phong phú về đa dạng địa hình và môi trường, tạo nên một bức tranh đẹp của thiên nhiên. Điều này đã để lại ấn tượng sâu sắc với khách du lịch khi đến với Vịnh Hạ Long. Đa dạng sinh học - Hệ sinh thái rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới: Với sự sinh sống của hơn 1000 loài thực vật tạo nên một hệ sinh thái vô cùng phong phú và đa dạng. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện được 7 loài thực vật đặc hữu chỉ có ở một số đảo đá vôi tại Vịnh Hạ Long.
Theo những số liệu thống kê từ Tổng Cục Du Lịch, hệ sinh thái rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới ở Vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long có: 477 loài mộc lan 12 loài dương xỉ 20 loài thực vật ngập mặn 4 loài sinh vật lưỡng cư 10 loài bò sát 40 loài chim 14 loài thú Hệ sinh thái rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới ở Vịnh Hạ Long là một hệ sinh thái đặc biệt và đa dạng về các loài sống ở đây. Đây là nơi có các loài động vật và thực vật rất phong phú, có giá trị đặc biệt về mặt sinh thái, sinh học và du lịch. Đặc biệt, hệ sinh thái này là nơi trú ngụ của các loài động vật quý hiếm như hươu nai, nhím, khỉ đuôi dài, các loài chim quý như hải âu, bồ nông, cú đen,. và nhiều loài côn trùng độc đáo.
Các loài thực vật trong hệ sinh thái này có thích nghi cao với điều kiện môi trường đa dạng, gồm cả địa hình và độ ẩm cao, và cho phép chúng tồn tại trong điều kiện khắc nghiệt. 19 Hệ sinh thái rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới có vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tác động của hiện tượng thiên tai như lũ lụt, sạt lở đất và làm giảm hiện tượng biến đổi khí hậu. Ngoài ra, nó còn mang lại lợi ích quan trọng cho con người, bao gồm việc cung cấp nguồn thực phẩm, nước uống, dược liệu và vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, hệ sinh thái rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới ở Vịnh Hạ Long đang bị đe dọa bởi một loạt các hoạt động của con người, bao gồm khai thác gỗ và xây dựng những tuyến đường, phát triển du lịch, khoan dầu và khai thác mỏ.
Điều này đang làm suy giảm và mất mát đa dạng sinh học, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động quan trọng của con người. Do đó, việc bảo vệ và phát triển hệ sinh thái này là rất quan trọng để giữ gìn tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ sự phát triển bền vững của Vịnh Hạ Long. - Theo số liệu thống kê của Tổng Cục Du lịch, hệ sinh thái biển và ven bờ gồm có: + Hệ sinh thái đất ngập nước: Dạng sinh thái vùng ngập mặn và vùng triều trên vịnh: bao gồm 169 loài giun nhiều tơ, 200 loài chim, 20 loài thực vật ngập mặn, 91 loài rong biển, 10 loài bò sát và 6 loài khác. Dạng sinh thái rạn san hô và đáy cứng: dạng sinh thái này chủ yếu tập trung ở Hang Trai, Cống Đỏ, Vạn Giò, ở đây có khoảng 232 loài san hô đã được tìm thấy.
Dạng sinh thái san hô, đáy cứng là nơi sinh sống của 55 loài giun nhiều tơ, 57 loài cua, 81 loài chân bụng, 130 loài hai mảnh vỏ. Dạng sinh thái tùng, áng và hang động: Đây là dạng sinh thái tiêu biểu và chỉ có thể gặp ở Vịnh Hạ Long. Đây là nơi cư trú của 40 loài động vật đáy, 65 loài san hô, 18 loài rong biển và 4 loài sinh vật được ghi trong sách đỏ Việt Nam. Dạng sinh thái đáy mềm: đây là dạng sinh thái của quần xã cỏ biển gồm 5 loài, là nơi sinh sống của 29 loài nhuyễn thể, 3 loài giun nhiều tơ, 140 loài rong biển, 9 loài giáp sát.
Dạng sinh thái bãi triều không rừng ngập mặn: bao gồm động vật nhuyễn thể hai mảnh vỏ và giun biển có giá trị cao về dinh dưỡng và được ưa chuộng trên thị trường như sá sùng, sò, ngao, hải sâm,. 20 Có thể nói hệ sinh thái đất ngập nước ở Vịnh Hạ Long là một hệ đặc biệt với sự đa dạng sinh học và độ phức tạp về hệ thống sinh thái của nó. Hệ sinh thái này bao gồm các loài thực vật, động vật và vi sinh vật, tất cả đều phụ thuộc vào nhau để tồn tại và phát triển. Trong hệ sinh thái đất ngập nước ở Vịnh Hạ Long, có một hệ thống đáy san hô phát triển mạnh mẽ.
Đây là một môi trường sống cho nhiều loài sinh vật biển, từ nhỏ như tảo và san hô đến lớn như cá mập và sứa.