Khai thác tài nguyên du lịch Hải Dương để phát triển du lịch bền vững

Chuyên khảo phân tích Khoá luận tốt nghiệp tài nguyên du lịch hải dương vấn đề khai thác nhằm phát triển du lịch bền vững, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Lê Thị Hà
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Bính
• Trường học: Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Văn hóa - Du lịch
• Đề tài: Tài nguyên du lịch Hải Dương – vấn đề khai thác nhằm phát triển bền vững
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hải Phòng

Tóm tắt

I. Du lịch bền vững tại Hải Dương

Du lịch bền vững là mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của Hải Dương. Tỉnh này sở hữu nguồn tài nguyên du lịch phong phú, bao gồm cả tài nguyên tự nhiên và nhân văn. Tuy nhiên, việc khai thác hiệu quả các tài nguyên này vẫn còn nhiều hạn chế. Hải Dương nằm trong tam giác động lực tăng trưởng Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch. Tuy nhiên, các điểm du lịch như Côn Sơn, Kiếp Bạc, Đảo Cò vẫn chưa được khai thác một cách bền vững, chủ yếu tập trung vào mục tiêu kinh tế mà chưa chú trọng bảo tồn môi trường.

1.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn

Hải Dương có nhiều tài nguyên du lịch tự nhiên như hang động, khu sinh thái chim nước, và mỏ nước khoáng Thạch Khôi. Bên cạnh đó, các tài nguyên du lịch nhân văn như di tích lịch sử, lễ hội, làng nghề, và ẩm thực đặc sản cũng rất phong phú. Tuy nhiên, việc khai thác các tài nguyên này chưa được khoa học và hiệu quả, dẫn đến nguy cơ suy thoái môi trường và mất đi giá trị văn hóa.

1.2. Chiến lược phát triển bền vững

Để phát triển du lịch bền vững tại Hải Dương, cần có chiến lược cụ thể trong việc quản lý tài nguyên và bảo tồn môi trường. Các giải pháp bao gồm tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, và phát triển các loại hình du lịch như du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.

II. Khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch

Việc khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch đòi hỏi sự kết hợp giữa bảo tồn và phát triển. Hải Dương cần tận dụng lợi thế về vị trí địa lý và nguồn tài nguyên phong phú để thu hút du khách. Tuy nhiên, cần tránh tình trạng khai thác quá mức dẫn đến suy thoái tài nguyên. Các điểm du lịch cần được quy hoạch và quản lý chặt chẽ để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.1. Quản lý tài nguyên du lịch

Quản lý tài nguyên là yếu tố then chốt trong việc khai thác hiệu quả. Cần có các biện pháp bảo vệ và tôn tạo các di tích lịch sử, cảnh quan tự nhiên, và các giá trị văn hóa. Đồng thời, cần xây dựng các quy định chặt chẽ về việc khai thác tài nguyên, đảm bảo không vượt quá ngưỡng chịu đựng của môi trường.

2.2. Phát triển du lịch địa phương

Du lịch địa phương cần được chú trọng phát triển để tạo cơ hội việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Các làng nghề truyền thống, lễ hội văn hóa, và ẩm thực đặc sản cần được quảng bá rộng rãi để thu hút du khách. Đồng thời, cần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để phục vụ cho ngành du lịch.

III. Bảo tồn môi trường và phát triển bền vững

Bảo tồn môi trường là yếu tố không thể thiếu trong chiến lược phát triển bền vững của Hải Dương. Việc khai thác tài nguyên du lịch cần đi đôi với việc bảo vệ môi trường tự nhiên và văn hóa. Cần có các biện pháp cụ thể để giảm thiểu tác động tiêu cực của du lịch đến môi trường, như hạn chế rác thải, bảo vệ các hệ sinh thái tự nhiên, và tôn tạo các di tích lịch sử.

3.1. Du lịch sinh thái và cộng đồng

Du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng là hai loại hình du lịch có tiềm năng lớn tại Hải Dương. Các khu sinh thái như Đảo Cò, các khu bảo tồn thiên nhiên cần được phát triển thành điểm đến hấp dẫn cho du khách. Đồng thời, cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương trong các hoạt động du lịch để đảm bảo lợi ích kinh tế và bảo tồn văn hóa.

3.2. Chiến lược tăng trưởng kinh tế

Tăng trưởng kinh tế thông qua du lịch cần được thực hiện một cách bền vững. Cần có sự kết hợp giữa phát triển du lịch và bảo vệ môi trường để đảm bảo lợi ích lâu dài cho cả cộng đồng và thiên nhiên. Các chính sách hỗ trợ đầu tư vào du lịch cần được thực hiện đồng bộ để thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch tại Hải Dương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tài nguyên du lịch và vấn đề bảo tồn tài nguyên du lịch. Chương 2: Thực trạng khai thác tài nguyên du lịch và phát triển du lịch bền vững ở Hải Dương. Chương 3: Một số kiến nghị cho việc bảo tồn, tôn tạo, khai thác tài nguyên nhằm phát triển du lịch bền vững của tỉnh Hải Dương. Do thời gian tìm hiểu, kiến thức lý luận và thực tế của người viết còn nhiều hạn chế nên nội dung của khoá luận không tránh khỏi những thiếu sót.

Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo để tác giả có thể bổ sung kiến thức cho bài viết của mình được hoàn chỉnh hơn. Nhân đây tác giả bày tỏ lòng cảm ơn đến các cô các chú Sở Văn hoá – Thể thao – Du lịch Hải Dương, Bảo Tàng Hải Dương, các thầy có giáo trong bộ môn Văn hoá – Du lịch trường ĐHDL Hải Phòng, đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Văn Bính - người đã tận tâm hướng dẫn tác giả hoàn thành khoá luận này. Hải Phòng, ngày 15 tháng 06 năm 2009 Sinh viên thực hiện Lê Thị Hà Sinh viên: Lê Thị Hà - Lớp: VH903 3 Tài nguyên du lịch Hải Dương - vấn đề khai thác nhằm phát triển du lịch bền vững CHƢƠNG 1 TÀI NGUYÊN DU LỊCH VÀ VẤN ĐỀ BẢO TỒN TÀI NGUYÊN DU LỊCH 1.1 Tài nguyên du lịch 1.

Kh¸i niÖm vÒ tµi nguyªn - du lÞch. Tµi nguyªn du lÞch lµ mét d¹ng ®Æc s¾c cña tµi nguyªn nãi chung, ®Õn nay cã nhiÒu quan niÖm cã néi hµm gièng nhau song tõ ng÷ l¹i kh¸c nhau vÒ tµi nguyªn du lÞch. “ Tµi nguyªn du lÞch lµ tæng thÓ tµi nguyªn vµ v¨n ho¸ lÞch sö cïng c¸c thµnh phÇn cña chóng gãp phÇn kh«i phôc vµ ph¸t triÓn thÓ lùc vµ trÝ lùc cña con ng-êi, kh¶ n¨ng lao ®éng vµ søc khoÎ cña hä, nh÷ng tµi nguyªn nµy ®-îc sö dông cho nhu cÇu trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp cho viÖc s¶n xuÊt dÞch vô du lÞch”. T¹i tµi kho¶n 4 ®iÒu 4 ch-¬ng I – LuËt du lÞch ViÖt Nam n¨m 2005 quy ®Þnh: “ Tµi nguyªn du lÞch lµ c¶nh quan thiªn nhiªn, yÕu tè tù nhiªn, di tÝch lÞch sö v¨n ho¸, c«ng tr×nh lao ®éng s¸ng t¹o cña con ng-êi vµ c¸c gi¸ trÞ nh©n v¨n kh¸c cã thÓ ®-îc sö dông nh»m ®¸p øng nhu cÇu du lÞch, lµ yÕu tè c¬ b¶n ®Ó h×nh thµnh c¸c khu du lÞch, tuyÕn du lÞch ®« thÞ du lÞch” Tµi nguyªn du lÞch lµ tiÒn ®Ò quan träng ®Ó ph¸t triÓn du lÞch, tµi nguyªn cµng phong phó, ®Æc s¾c th× cµng cã søc hÊp dÉn du kh¸ch vµ ho¹t ®éng du lÞch cµng cao.

Tµi nguyªn du lÞch bao gåm c¸c yÕu tè liªn quan ®Õn tù nhiªn, ®iÒu kiÖn lÞch sö, kinh tÕ, v¨n ho¸ - x· héi vèn cã trong tù nhiªn hoÆc do con ng-êi t¹o dùng lªn. C¸c yÕu tè nµy lu«n tån t¹i vµ g¾n liÒn víi m«i tr-êng tù nhiªn vµ m«i tr-êng x· héi ®Æc thï cña mçi ®Þa ph-¬ng, mçi quèc gia t¹o nªn nh÷ng gi¸ trÞ tµi nguyªn ®Æc s¾c cña mçi ®Þa ph-¬ng, quèc gia ®ã. Khi c¸c yÕu tè nµy ®-îc ph¸t hiÖn sö dông vµo môc ®Ých ph¸t triÓn du lÞch th× chóng trë thµnh tµi nguyªn. §Æc ®iÓm cña tµi nguyªn du lÞch.

§Ó cã thÓ khai th¸c, b¶o vÖ, t«n t¹o c¸c tµi nguyªn du lÞch the ®Þnh h-íng ph¸t triÓn du lÞch bÒn v÷ng cÇc ph¶i nghiªn cøu c¸c ®Æc ®iÓm cña tµi nguyªn du lÞch. Sinh viên: Lê Thị Hà - Lớp: VH903 4 Tài nguyên du lịch Hải Dương - vấn đề khai thác nhằm phát triển du lịch bền vững 1. Tµi nguyªn du lÞch cã tÝnh phong phó ®a d¹ng trong ®ã cã nhiÒu tµi nguyªn ®Æc s¾c vµ ®éc ®¸o c¸ søc hÊp dÉn lín ®èi víi du kh¸ch. §©y lµ ®Æc ®iÓm t¹o nªn sù phaong phó cña c¸c s¶n phÈm du lÞch nh»m tho¶ m·n nhu cÇu ®a d¹ng cña du kh¸ch.

VÝ dô cã sù kÕt hîp nhiÒu lo¹i tµi nguyªn c¶ tµi nguyªn du lÞch tù nhiªn vµ tµi nguyªn du lÞch nh©n v¨n ®Æc s¾c hÊp dÉn du kh¸ch.2 Tµi nguyªn du lÞch bao gåm c¶ nh÷ng gi¸ trÞ h÷u thÓ vµ v« thÓ. C¸c gi¸ trÞ nµy cña tµi nguyªn du lÞch nhiÒu khi kÕt hîp chÆt chÏ víi nhau, bæ sung cho nhau t¨ng thªm gi¸ trÞ cña c¸c ®iÓm tµi nguyªn. VÝ dô, tµi nguyªn du lÞch ë Héi An bao gåm nh÷ng gi¸ trÞ h÷u h×nh cña hÖ thèng c¸c khu phè cæ, chïa, cÇu, c¸c di chØ kh¶o cæ, di tÝch lÞch sö v¨n ho¸. Cïng c¸c gi¸ trÞ v« thÓ nh-: lÞch sö ph¸t triÓn, gi¸ trÞ v¨n ho¸, gi¸ trÞ lÞch sö.

Tµi nguyªn du lÞch th-êng dÔ khai th¸c. HÇu hÕt c¸c tµi nguyªn du lÞch ®-îc khai th¸c phôc vô du lÞch lµ c¸c tµi nguyªn vèn ®· s½n cã trong tù nhiªn do t¹o ho¸ sinh ra hoÆc do con ng-êi t¹o dùng lªn vµ th-êng dÔ khai th¸c. VÝ dô, mét th¸c n-íc, mét b·i biÓn, mét hå n-íc tù nhiªn hay nh©n t¹o ®Òu cã thÓ trë thµnh ®iÓm du lÞch. §©y lµ nguån tµi nguyªn v« gi¸.

Tµi nguyªn du lÞch cã thêi gian khai th¸c kh¸c nhau. Trong c¸c tµi nguyªn du lÞch cã tµi nguyªn cã kh¶ n¨ng khai th¸c quanh n¨m nh- c¸c di tÝch lÞch sö, mét sè tµi nguyªn du lÞch nh©n v¨n kh¸c. còng cã nh÷ng tµi nguyªn khai th¸c Ýt nhiÒu phô thuéc vµo thêi vô, vÝ dô du lÞch biÓn, leo nói. sù phô thuéc nµy chñ yÒu dô¨ theo quy luËt diÔn biÕn cña thêi tiÕt khÝ hËu.

V× thÕ c¸c ®Þa ph-¬ng, nh÷ng nhµ qu¶n lý ®iÒu hµnh vµ tæ chøc c¸c ho¹t ®éng kinh doanh du lÞch dÞch vô còng nh- du kh¸ch, ®Òu ph¶i quan t©m ®Õn tÝnh chÊt nµy ®Ó cã biÖn ph¸p chñ ®éng ®iÒu tiÕt tæ chøc nh»m ®¹t hiÖu qu¶ cao nhÊt trong ho¹t ®éng kinh doanh du lÞch.Tµi nguyªn du lÞch ®-îc khai th¸c t¹i chç ®Ó t¹o ra c¸c s¶n phÈm du lÞch. C¸c s¶n phÈm du lÞch ®-îc kh¸ch ®Õn tËn n¬i th-ëng thøc. §©y lµ mµ tµi nguyªn du lÞch kh¸c víi tµi nguyªn kh¸c vµ lµ lîi thÕ cña tµi nguyªn du lÞch. Sinh viên: Lê Thị Hà - Lớp: VH903 5 Tài nguyên du lịch Hải Dương - vấn đề khai thác nhằm phát triển du lịch bền vững V× thÕ muèn khai th¸c c¸c tµi nguyªn nµy cã hiÖu qu¶ cÇn ph¶i chuÈn bÞ tèt c¸c c¬ së h¹ tÇng, c¬ së vËt ch©t kü thuËt du lÞch vµ c¸c ph-¬ng tiÖn vËn chuyÓn kh¸ch du lÞch chÊt l-îng tèt, sè l-îng vµ quy m« phï hîp.

Tµi nguyªn du lÞch nÕu ®-îc b¶o vÖ t«n t¹o khai th¸c hîp lý ®¶m b¶o sù t¸i t¹o cña tµi nguyªn th× tµi nguyªn du lÞch cã thÓ sö dông nhiÒu lÇn. Tµi nguyªn du lÞch ®-îc xÕp vµo lo¹i tµi nguyªn cã kh¶ n¨ng phôc håi vµ sö dông l©u dµi. §ã lµ mét -u thÕ cña tµi nguyªn du lÞch, c¬ së quan träng ®Ó ho¹t ®éng du lÞch cã thÓ ho¹t ®éng theo h-íng bÒn v÷ng. VÊn ®Ò chÝnh lµ ph¶i n¾m v÷ng ®-îc quy luËt tù nhiªn, l-êng tr-íc ®-îc sù thö th¸ch kh¾c nghiÖt cña thêi gian vµ nh÷ng biÕn ®éng ®æi thay do con ng-êi t¹o nªn.

Tï ®ã cã c¸c biÖn ph¸p cô thÓ ®Ó khai th¸c hîp lý c¸c nguån tµi nguyªn du lÞch kh«ng ngõng b¶o vÖ t«n t¹o vµ hoµn thiÖn tµi nguyªn nh»m ®¸p øng nhu cÇu du lÞch. Ý nghÜa cña tµi nguyªn du lÞch. Ý nghĩa kinh tế. Tµi nguyªn du lÞch cã vai trß ®èi víi ho¹t ®éng du lÞch ®-îc thÓ hiÖn cô thÓ: Tµi nguyªn du lÞch lµ yÕu tè c¬ b¶n ®Ó h×nh thµnh c¸c s¶n phÈm du lÞch S¶n phÈm du lÞch ®-îc t¹o nªn bëi nhiÒu nh©n tè song ®Çu tiªn ph¶i kÓ ®Õn tµi nguyªn du lÞch.

Sù phong phó ®a d¹ng cña tµi nguyªn du lÞch ®· t¹o nªn sù ®a d¹ng phong phó hÊp dÉn cña s¶n phÈm du lÞch. Sè l-îng vµ chÊt l-îng cña tµi nguyªn du lÞch lµ yÕu tè c¬ b¶n t¹o nªn chÊt l-îng cña s¶n phÈm du lÞch, quy m« vµ hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng du lÞch. Tµi nguyªn du lÞch lµ c¬ së quan träng ®Ó ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh du lÞch. C¸c lo¹i h×nh du lÞch phÇn lín dùa trªn c¬ së cña c¸c lo¹i tµi nguyªn du lÞch.

VÝ dô , lo¹i h×nh du lÞch nghØ nói ë Lµo Cai dùa trªn tµi nguyªn du lÞch nói cña tØnh, hay lo¹i h×nh du lÞch sinh th¸i chñ yÕu dùa vµo tµi nguyªn du lÞch tù nhiªn, nhÊt lµ c¸c v-ên quèc gia. ViÖc x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt, kÕt cÊu h¹ tÇng, tæ chøc c¸c dÞch vô du lÞch cña hÖ thèng l·nh thæ du lÞch ph¶i dùa trªn c¬ së cña tµi nguyªn du lÞch. Sinh viên: Lê Thị Hà - Lớp: VH903 6 Tài nguyên du lịch Hải Dương - vấn đề khai thác nhằm phát triển du lịch bền vững Tµi nguyªn du lÞch lµ bé phËn cÊu thµnh quan träng cña tæ chøc l·nh thæ du lÞch. HÖ thèng l·nh thæ du lÞch thÓ hiÖn mèi quan hÖ vÒ mÆt kh«ng gian cña c¸c yÕu tè, cã quan hÖ mËt thiÕt víi nhau cÊu t¹o nªn nã bao gåm: kh¸ch du lÞch, tµi nguyªn du lÞch, c¬ së h¹ tÇng, c¬ së vËt chÊt kü thuËt, ®éi ngò nh©n viªn vµ tæ chøc ®iÒu hµnh qu¶n lý du lÞch.

Tµi nguyªn du lÞch lu«n ®ãng vai trß quan träng trong viÖc tæ chøc l·nh thæ du lÞch vµ lµ yÕu tè c¬ b¶n h×nh thµnh c¸c ®iÓm du lÞch, trung t©m du lÞch, tuyÕn du lÞch, khu du lÞch vµ t¹o sù hÊp dÉn du kh¸ch. Tæ chøc l·nh thæ du lÞch hîp lý sÏ gãp phÇn t¹o nªn hiÖu qu¶ cao trong viÖc khai th¸c c¸c tµi nguyªn du lÞch nãi riªng còng nh- trong mäi ho¹t ®éng du lÞch nãi chung. Ý nghĩa nhân văn Tµi nguyªn du lÞch bao gồm cả tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn đều là những yếu tố có ý nghĩa quan trọng trong đời sống xã hội. Tài nguyên du lịch tự nhiên tạo nên môi trường cảnh quan phong phú góp phần làm đẹp môi trường.

Tài nguyên du lịch nhân văn là sự phản ánh phong phú lịch sử, văn hoá vật chất và tinh thần của con người trong mỗi giai đoạn, thời kỳ nhất định. C¸c lo¹i tµi nguyªn du lÞch. Tµi nguyªn du lÞch tù nhiªn. Tµi nguyªn du lÞch tù nhiªn lµ c¸c thµnh phÇn vµ c¸c thÓ tæng hîp tù nhiªn trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp ®-îc khai th¸c sö dông ®Ó t¹o ra c¸c s¶n phÈm du lÞch phôc vô cho môc ®Ých ph¸t triÓn du lÞch.

C¸c tµi nguyªn du lÞch tù nhiªn lu«n lu«n g¾n liÒn víi c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn còng nh- c¸c ®iÒu kiÖn lÞch sö, kinh tÕ – x· héi vµ chóng th-êng ®-îc khai th¸c ®ång thêi víi c¸c tµi nguyªn du lÞch nh©n v¨n. C¸c lo¹i tµi nguyªn du lÞch tù nhiªn bao gåm: ®Þa h×nh, ®Þa chÊt, khÝ hËu, n-íc, sinh vËt.