phần mở đầu; Kết luận và khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày làm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ Giáo viên Trƣờng Trung cấp chuyên nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng về đội ngũ Giáo viên và công tác phát triển đội ngũ Giáo viên Trƣờng Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Giang. Chƣơng 3: Giải pháp phát triển đội ngũ Giáo viên Trƣờng Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Giang. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Bất cứ lĩnh vực hoạt động nào của xã hội cũng cần đến hoạt động quản lý. Quản lý ngoài việc đƣợc xem là một khoa học, một nghệ thuật, còn đƣợc xem là công nghệ - công nghệ điều hành, phối hợp và sử dụng các nguồn nhân lực, vật lực, tài lực và thông tin của một tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Trong lĩnh vực giáo dục, quản lý giáo dục có vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lƣợng và hiệu quả giáo dục. Trong chiến lƣợc phát triển giáo dục 2001 - 2010, công tác quản lý đƣợc xem là khâu đột phá nhằm thực hiện các mục tiêu đề ra, trong đó, nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên là khâu then chốt.
Muốn đạt đƣợc mục tiêu giáo dục, ở các nhà trƣờng cần hết sức xem trọng công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên, bởi họ là những ngƣời trực tiếp tham gia vào sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ thành những con ngƣời có đủ năng lực đáp ứng các yêu cầu của xã hội hiện đại. Đây là một hoạt động rất quan trọng, bảo đảm cho sự phát triển bền vững của nhà trƣờng. Phát triển đội ngũ giáo viên chính là quản lý quá trình phát triển nguồn nhân lực sƣ phạm trong nhà trƣờng. Hiện nay Đảng và Nhà nƣớc ta đã không ngừng chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.
Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên còn đƣợc thực hiện dƣới góc độ quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô và vi mô. Nhiều hội thảo khoa học về chủ đề đội ngũ giáo viên dƣới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc học đã đƣợc thực hiện. Có thể kể đến một số nghiên cứu loại này của các tác giả nhƣ: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí, Trần Khánh Đức v. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Những năm gần đây, nhiều luận văn tốt nghiệp đã chọn đề tài nghiên cứu thuộc lĩnh vực quản lý nhân sự trong giáo dục, trong đó có vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên.
Các tác giả nghiên cứu về vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên theo bậc học và ngành học trong đó chủ yếu đề cập đến đội ngũ giáo viên của các trƣờng Đại học, Cao đẳng và khối trƣờng Trung học chuyên nghiệp. Có thể kể đến nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Lan, nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên tại viện Đại học mở Hà nội trong giai đoạn hiện nay; nghiên cứu của tác giả Nguyễn mạnh Tƣờng về các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên trƣờng Đại học Sƣ phạm kỹ thuật Nam Định giai đoạn 2006-2010; nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Xoan về những giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên trƣờng Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà nội đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện nay; tác giả Đặng Thị Thoa đề cập đến vấn đề hoàn thiện công tác quản lý đội ngũ giảng viên ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền; nghiên cứu của tác giả Đào Thị Hồng Thuỷ về xây dựng đội ngũ giảng viên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của trƣờng Cao đẳng Du lịch Hà nội v. Khảo sát các nghiên cứu nêu trên có thể rút ra một số nhận xét nhƣ sau: - Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên đƣợc triển khai ở nhiều bình diện khác nhau và đặc biệt đƣợc quan tâm trên bình diện quản lý giáo dục. - Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên đƣợc tập trung vào hai mặt chính: Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên theo từng cấp học; Nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên ở từng cơ sở giáo dục.
- Chƣa có những nghiên cứu cụ thể về phát triển đội ngũ giáo viên của trƣờng Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Giang. Nhƣ vậy, nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên của Trƣờng Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Giang là vấn đề cần đƣợc quan tâm nghiên cứu một cách hệ thống. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số khái niệm cơ bản 1.
Quản lý Theo Từ điển Tiếng việt thông dụng – Nhà xuất bản Giáo dục – 1998 thuật ngữ quản lý đƣợc định nghĩa là: “Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”. Trong tác phẩm “ Lý luận quản lý Nhà nƣớc” của tác giả Mai Hữu Khuê, xuất bản năm 2003 có định nghĩa về quản lý nhƣ sau: “ Quản lý là một phạm trù có liên quan mật thiết với hiệp tác và phân công lao động, nó là một thuộc tính tự nhiên của mọi lao động hiệp tác. Từ khi xuất hiện những hoạt động quần thể của loài người thì đã xuất hiện sự quản lý. Sự quản lý đã có trong cả xã hội nguyên thuỷ, ở đó con người phải tập hợp với nhau để đấu tranh với thế giới tự nhiên, muốn sinh tồn con người phải tổ chức sản xuất, tổ chức phân phối”.
Khái niệm quản lý có ngoại diên rất rộng, từ việc ăn uống đến sinh lão bệnh tử, từ cá nhân đến gia đình, từ quốc gia đến thế giới, từ vật chất đến tinh thần, nơi nào có sự hiện diện của con ngƣời thì nơi đó đều cần đến hoạt động quản lý.Mác đã coi việc xuất hiện quản lý nhƣ là kết quả tất nhiên của sự chuyển nhiều quá trình lao động cá biệt, tản mạn, độc lập với nhau thành một quá trình xã hội đƣợc phối hợp lại.Mác đã viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều đều cần đến một sự chỉ đạo điều hành những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể, khác với sự vận động của các khí quan độc lập với nó. Một người độc tấu vĩ cầm thì tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”. 23] Khái niệm quản lý còn có rất nhiều quan niệm, định nghĩa khác nhau. TayLor nhà lý luận quản lý Mỹ cho rằng: “ Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.Koontz khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó bảo đảm phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất.” Trong giáo trình: Khoa học quản lý (Tập 1. NXB Khoa học kỹ thuật. 1999) đã ghi rõ: “ Quản lý là các hoạt động được thực hiện nhằm bảo đảm sự hoàn thành công việc qua những nỗ lực của người khác.
Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những người cộng sự khác cùng chung một tổ chức. Quản lý là một hoạt động thiết yếu bảo đảm sự phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Quản lý là sự có trách nhiệm về một cái gì đó…” Tác giả Đỗ Hoàng Toàn trong cuốn “Lý thuyết quản lý” cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường”[31, tr. Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc : “quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra [ 5, tr.
Theo tác giả Nguyễn Đức Trí: “Quản lý là một quá trình tác động có định hướng (có chủ đích), có tổ chức, có lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng và môi trường, nhằm giữ cho sự vận hành của đối tượng ổn định và làm cho nó phát triển tới mục tiêu đã định”. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong cuốn “Khoa học tổ chức và quản lý”, tác giả Đặng Quốc Bảo quan niệm rằng: “Quản lý là một qúa trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung”[2, tr.176] và “Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức, hướng dẫn và kiểm tra những nỗ lực của các thành viên trong một tổ chức và sử dụng các nguồn lực của tổ chức để đạt được những mục tiêu cụ thể”[2, tr. Từ các định nghiã đƣợc nhìn nhận ở nhiều góc độ chúng ta thấy rằng tất cả các tác giả đều thống nhất cơ bản về khái niệm quản lý, đó là trả lời câu hỏi: Ai quản lý? (chủ thể quản lý); quản lý ai?(khách thể quản lý)? quản lý cái gì (nội dung quản lý); quản lý nhƣ thế nào? (phương thức quản lý); Quản lý bằng cái gì? (Công cụ quản lý); Quản lý để làm gì? (mục tiêu quản lý). Từ đó chúng ta có thể khái quát về quản lý nhƣ sau: Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của Chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp qui luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường.
* Chức năng của quản lý: Theo PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc và TS. Nguyễn Quốc Chí quản lý là hệ thống gồm bốn chức năng cơ bản: Kế hoạch hoá (planning); tổ chức (organizing); lãnh đạo / chỉ đạo (Leading) và kiểm tra (controlling).