Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh niên. - Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh niên trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. - Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh niên trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2020 – 2025. Luan van Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC LÀM CÔNG TÁC THANH NIÊN 1.
Các khái niệm liên quan đến đề tài 1. Thanh niên, công tác thanh niên 1. Thanh niên Trên thế giới, các nước có quy định về độ tuổi thanh niên khác nhau. Nhiều nước quy định từ 18 đến 24 tuổi hoặc 15 đến 24 tuổi, một số nước quy định từ 15 đến 30 tuổi.
Theo định nghĩa của Liên hợp quốc “Thanh niên là nhóm người từ 15 đến 24 tuổi”; chủ yếu dựa trên cơ sở phân biệt các đặc điểm về tâm sinh lý và hoàn cảnh xã hội so với các nhóm lứa tuổi khác. Ở Việt Nam, Theo Luật Thanh niên hiện hành (năm 2005) và Luật Thanh niên 2020 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021):“Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi” [27, tr. Thanh niên là lực lượng to lớn, chiếm số đông và có mặt trong tất cả các tầng lớp xã hội. Nghị quyết số 25 - NQ/TW, ngày 25/7/2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) đã khẳng định: “Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo.
Thanh niên là độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn năng động, sáng tạo, muốn tự khẳng định mình. Công tác thanh niên Theo Từ điển Tiếng Việt do Nguyễn Như Ý làm chủ biên thì công tác được hiểu là “công việc của nhà nước, của đoàn thể” hoặc “thực hiện công việc của nhà nước, của đoàn thể” [33]. Có thể hiểu, CTTN là sự tác động tổng hợp của các chủ thể xã hội vào một đối tượng cụ thể là thanh niên theo những mục tiêu xác định của Đảng cầm quyền. Luan van CTTN là hoạt động có mục đích của tổ chức tác động vào đối tượng thanh niên nhằm giáo dục, bồi dưỡng, định hướng và phát huy thanh niên, đáp ứng những đòi hỏi chính đáng của thanh niên và yêu cầu phát triển của xã hội.
Theo Nghị định 120/2007/NĐ-CP, ngày 23 tháng 7 năm 2017 của Chính phủ về Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thanh niên quy định: “Công tác thanh niên là những hoạt động của Đảng, Nhà nước và xã hội nhằm giáo dục, bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành, đồng thời phát huy vai trò xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [10, tr. CTTN là một bộ phận quan trọng trong công tác quần chúng, bao gồm toàn bộ những hoạt động của Đảng, Nhà nước, Đoàn thanh niên và xã hội nhằm giáo dục, bồi dưỡng và tạo điều kiện cho thanh niên phát triển, trưởng thành, phát huy mọi tiềm năng của lực lượng thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hiện nay, ở nước ta các chủ thể làm CTTN bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam là cơ quan lãnh đạo CTTN và trực tiếp lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; lãnh đạo nhà nước xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách và pháp luật cho thanh niên và CTTN; Nhà nước có trách nhiệm thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về thanh niên thành chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện; Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có chức năng, nhiệm vụ chủ yếu là đoàn kết, tập hợp thanh niên, giáo dục thanh niên về lý luận, pháp luật, đạo đức, lối sống, động viên đông đảo thanh niên vươn lên học tập, rèn luyện lập thân, lập nghiệp, xung kích bảo vệ Tổ quốc; Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân khác với chức năng của mình có trách nhiệm giáo dục đạo đức, lối sống, truyền thống, văn hóa, lịch sử, lòng tự hào, tự tôn dân tộc,… cho thanh niên; chăm lo đào tạo, phát huy tài năng trong thanh niên; đồng thời phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng và xã hội trong việc giáo dục thanh niên. QLNN đối với CTTN là một dạng quản lý xã hội tổng hợp, mang tính quyền lực nhà nước đối với một đối tượng đặc trưng là thanh niên; là quá trình tác động của hệ thống các cơ quan nhà nước đối với CTTN và thanh niên bằng chính sách, luật pháp, cơ chế vận hành và tổ chức bộ máy, bằng kiểm tra, giám sát, đồng thời Luan van cũng bằng các chính sách, luật pháp, Nhà nước huy động mọi tổ chức, mọi nguồn lực xã hội tham gia thực hiện các nhiệm vụ CTTN.
Đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh niên 1. Thuật ngữ “đội ngũ” Thuật ngữ “đội ngũ” thường dùng với tư cách là một thuật ngữ quân sự để chỉ về “một tổ chức gồm nhiều người, tập hợp thành một lực lượng để chiến đấu hay bảo vệ”. Tuy nhiên, do sự phát triển của đời sống thực tiễn, thuật ngữ đội ngũ dần được dùng trong công tác quản lý nhân sự. Ngày nay, thuật ngữ “đội ngũ” được sử dụng rộng rãi để chỉ những nhóm người có tổ chức trong xã hội như đội ngũ trí thức, đội ngũ công chức, viên chức… Theo từ điển Tiếng Việt - Nhà xuất bản Đà Nẵng (1997): “Đội ngũ” là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp tạo thành một lực lượng.
Đội ngũ là: “Tập thể người trong một tổ chức có quy củ” [33]. Cán bộ, công chức làm công tác thanh niên Theo khoản 1, Điều 4, Luật sửa đổi, bổ sung luật cán bộ, công chức (số 22/2008/QH12, ngày 13/11/2008): Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [28]. Theo khoản 2, Điều 1, Luật sửa đổi, bổ sung luật cán bộ, công chức và luật viên chức (số 52/2019/QH14, ngày 25/11/2019): Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [29]. Luan van Cán bộ đoàn chuyên trách là là những người được hưởng lương để chuyên làm công tác đoàn, hội, đội, phong trào thanh thiếu nhi.
Cán bộ đoàn bán chuyên trách là những người được bầu giữ chức danh phó Bí thư đoàn xã, phường, thị trấn [32]. CBCC làm CTTN là: CBCC của các cấp, các ngành trực tiếp tham mưu, xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách, pháp luật đối với thanh niên và CTNN. Theo Quyết định số 1923/QĐ-BNV, ngày 28/11/2011 của Bộ Nội vụ về việc “Phê duyệt Đề án đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý Nhà nước về công tác thanh niên cho đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh niên các cấp, các ngành giai đoạn 2011 - 2015”, CBCC làm CTTN, bao gồm: - CBCC của các bộ, ngành Trung ương: CBCC của Vụ Công tác thanh niên trực thuộc Bộ Nội vụ; CBCC của các bộ, ngành trực tiếp tham mưu, xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách pháp luật đối với thanh niên và CTTN; CBCC của các ban, đơn vị có liên quan đến QLNN về CTTN của Trung ương Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. - CBCC của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Lãnh đạo, công chức Phòng Công tác thanh niên trực thuộc Sở Nội vụ của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; cán bộ chuyên trách Đoàn thanh niên cấp tỉnh và tương đương.
- CBCC các huyện, quận, thành phố thuộc tỉnh: Lãnh đạo, công chức thuộc Phòng Nội vụ trực tiếp làm CTTN; cán bộ chuyên trách Đoàn thanh niên cấp huyện và tương đương. - CBCC xã, phường, thị trấn: Công chức thuộc Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã được phân công theo dõi CTTN: Từ năm 2018 trở về trước, theo Thông tư số 06/2012/TT-BNV ngày 30 tháng 10 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn về “Chức trách, tiêu chuẩn cụ thể và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn” tại UBND các phường, xã đã bố trí công chức Văn phòng - Thống kê kiêm nhiệm làm công tác QLNN về thanh niên. Hiện nay, thực hiện Thông tư số 13/2019/TT-BNV, ngày 06/11/2019 về “Hướng dẫn một số quy định về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố” của Bộ Nội vụ đã bố trí công chức Văn hóa - Xã hội kiêm nhiệm làm công tác Luan van QLNN về thanh niên; Bí thư, phó Bí thư Đoàn thanh niên cấp xã và tương đương [16]. Phát triển và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác thanh niên 1.
Quan niệm về phát triển Theo quan điểm Triết học: “Phát triển là một phạm trù của triết học, là quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của một sự vật, hiện tượng. Quá trình vận động đó diễn ra vừa dần dần, vừa nhảy vọt để đưa tới sự ra đời của cái mới thay thế cái cũ. Sự phát triển là kết quả của quá trình thay đổi dần về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất, quá trình diễn ra theo đường xoắn ốc và hết mỗi chu kỳ sự vật lặp lại dường như sự vật ban đầu nhưng ở mức (cấp độ) cao hơn”.