Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo phát triển công nghiệp tỉnh Nam Định từ năm 1997 đến năm 2010

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của Đảng bộ tỉnh Nam Định trong phát triển công nghiệp giai đoạn 1997-2010, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Đình Lê
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Tỉnh Nam Định Lãnh Đạo Phát Triển Công Nghiệp Từ Năm 1997 Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000
• 1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và những yêu cầu cho việc phát triển công nghiệp ở Nam Định
• 1.2. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội Nam Định
• 1.3. Thực trạng và tiềm năng của Nam Định về xây dựng, phát triển công nghiệp sau khi tái lập tỉnh
• 1.4. Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo phát triển công nghiệp từ 1997 – 2000
• 1.5. Đường lối chủ trương của Đảng về phát triển công nghiệp trong thời kỳ đổi mới
• 1.6. Quá trình Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo thực hiện đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển công nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Chủ trương của Đảng về xây dựng công nghiệp đầu thế kỷ mới
• 2.2. Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo phát triển công nghiệp ở địa phương (2001 – 2010)
• 2.3. Tình hình kinh tế Nam Định ở năm đầu thế kỷ XXI
• 2.4. Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo thực hiện phát triển công nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số thành tựu cơ bản
• 3.2. Những hạn chế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển công nghiệp tỉnh Nam Định giai đoạn 1997 2010

Giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2010, tỉnh Nam Định đã trải qua nhiều biến động trong lĩnh vực phát triển công nghiệp. Với những chính sách phát triển công nghiệp đúng đắn, tỉnh đã từng bước khôi phục và phát triển ngành công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp dệt may và chế biến. Sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và thực hiện các chính sách phát triển công nghiệp, góp phần nâng cao đời sống nhân dân và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của Nam Định

Nam Định nằm ở vùng đồng bằng sông Hồng, với diện tích tự nhiên 1.669 km². Tỉnh có khí hậu nhiệt đới gió mùa, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và công nghiệp. Đặc điểm địa lý và tài nguyên thiên nhiên phong phú đã tạo điều kiện cho tỉnh phát triển các ngành công nghiệp chế biến, dệt may và cơ khí.

1.2. Vai trò của chính sách phát triển công nghiệp

Chính sách phát triển công nghiệp của tỉnh Nam Định trong giai đoạn này tập trung vào việc khôi phục và phát triển các ngành công nghiệp chủ lực. Đảng bộ tỉnh đã đề ra nhiều chủ trương, biện pháp nhằm thu hút đầu tư, cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao năng lực sản xuất của các doanh nghiệp.

II. Những thách thức trong phát triển công nghiệp tỉnh Nam Định giai đoạn 1997 2010

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng tỉnh Nam Định cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình phát triển công nghiệp. Các vấn đề như công nghệ lạc hậu, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và cạnh tranh từ hàng hóa nhập khẩu đã ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp.

2.1. Công nghệ lạc hậu và năng lực sản xuất yếu kém

Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu, dẫn đến năng suất lao động thấp và chất lượng sản phẩm không đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Việc cải tiến công nghệ là một trong những thách thức lớn mà tỉnh cần phải vượt qua.

2.2. Thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao

Chất lượng nguồn nhân lực tại Nam Định còn hạn chế, với tỷ lệ lao động lành nghề thấp. Điều này đã ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong tỉnh, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

III. Phương pháp phát triển công nghiệp hiệu quả tại Nam Định giai đoạn 1997 2010

Để vượt qua những thách thức, tỉnh Nam Định đã áp dụng nhiều phương pháp phát triển công nghiệp hiệu quả. Các chính sách khuyến khích đầu tư, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã được triển khai đồng bộ.

3.1. Khuyến khích đầu tư và cải cách hành chính

Tỉnh đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm thu hút đầu tư từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Cải cách hành chính được đẩy mạnh để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, giúp các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các nguồn lực và hỗ trợ từ chính quyền.

3.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Để đáp ứng nhu cầu phát triển công nghiệp, tỉnh đã chú trọng đến việc đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các chương trình đào tạo nghề và hợp tác với các trường đại học, cao đẳng đã được triển khai nhằm cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về phát triển công nghiệp

Kết quả nghiên cứu cho thấy, sự phát triển công nghiệp tại Nam Định đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao GDP và cải thiện đời sống nhân dân. Các ngành công nghiệp chủ lực như dệt may, chế biến thực phẩm đã có những bước phát triển mạnh mẽ, tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho người lao động.

4.1. Tăng trưởng GDP và cải thiện đời sống nhân dân

Từ năm 1997 đến 2010, GDP của tỉnh Nam Định đã tăng trưởng ổn định, với mức tăng bình quân hàng năm đạt khoảng 7,1%. Sự phát triển của ngành công nghiệp đã đóng góp đáng kể vào sự tăng trưởng này, giúp cải thiện đời sống của người dân.

4.2. Tạo việc làm và thu nhập cho người lao động

Ngành công nghiệp phát triển đã tạo ra hàng chục ngàn việc làm mới, giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao thu nhập cho người lao động. Điều này không chỉ góp phần ổn định xã hội mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

V. Kết luận và triển vọng phát triển công nghiệp tỉnh Nam Định

Từ những thành tựu và thách thức đã trải qua, tỉnh Nam Định cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách phát triển công nghiệp trong tương lai. Việc áp dụng công nghệ mới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện môi trường đầu tư sẽ là những yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp.

5.1. Định hướng phát triển công nghiệp bền vững

Tỉnh cần xây dựng các chiến lược phát triển công nghiệp bền vững, tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển các ngành công nghiệp xanh, thân thiện với môi trường.

5.2. Tăng cường hợp tác và liên kết vùng

Việc tăng cường hợp tác với các tỉnh lân cận và các doanh nghiệp trong và ngoài nước sẽ giúp Nam Định tận dụng được các nguồn lực và kinh nghiệm, từ đó thúc đẩy phát triển công nghiệp hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 1997 - 2010 đánh dấu bước ngoặt lịch sử quan trọng trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nam Định sau khi tái lập tỉnh từ ngày 1 tháng 1 năm 1997. Nằm ở trung tâm phía Nam vùng đồng bằng sông Hồng với diện tích tự nhiên 1.669 km2 và bờ biển dài 72 km, Nam Định bước vào thời kỳ đổi mới với điểm xuất phát kinh tế thuần nông, tỷ trọng nông nghiệp chiếm tới 41,5% vào năm 1996. Đặc biệt, ngành dệt may vốn là cái nôi công nghiệp truyền thống của địa phương đã rơi vào khủng hoảng trầm trọng từ năm 1991 do mất thị trường truyền thống, công nghệ lạc hậu và hàng vạn công nhân phải luân phiên nghỉ việc.

Trước bối cảnh đầy thách thức đó, vấn đề nghiên cứu cốt lõi được đặt ra là làm thế nào để khẳng định và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nam Định trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đưa công nghiệp trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đột phá. Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích có hệ thống quá trình cụ thể hóa đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam vào thực tiễn địa phương từ năm 1997 đến năm 2010, đánh giá toàn diện những thành tựu đạt được cũng như các mặt hạn chế, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc khi làm sáng tỏ sự bứt phá về các chỉ số kinh tế then chốt: tốc độ tăng trưởng GDP bình quân toàn tỉnh đạt 7,1%/năm trong giai đoạn 1990 - 2000, nâng lên 7,6%/năm ở giai đoạn 2001 - 2005 và đạt mức tăng trưởng ấn tượng 10,2%/năm trong giai đoạn 2006 - 2010. Giá trị sản xuất công nghiệp từ mức chỉ tăng 2,3% năm 1996 đã phục hồi và tăng trưởng ổn định, đạt 1.335,657 tỷ đồng vào năm 1999 và tiếp tục bứt phá mạnh mẽ trong thập niên đầu của thế kỷ XXI.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng sáng tạo thế giới quan và phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ biện chứng giữa công nghiệp và nông nghiệp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định công nghiệp và nông nghiệp là hai chân của nền kinh tế, gắn bó mật thiết để cùng thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển toàn diện.

Nghiên cứu ứng dụng sâu sắc lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phản ánh quy luật giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, gia tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Khung phân tích vận hành dựa trên 5 khái niệm chuyên ngành then chốt: công nghiệp hóa - hiện đại hóa, cơ cấu kinh tế ngành, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, kinh tế dân doanh và cụm công nghiệp nông thôn. Các mô hình lý thuyết này được đối chiếu chặt chẽ với các chỉ số xã hội thực tế tại Nam Định, nơi có dân số trong độ tuổi lao động từ 15 đến 60 tuổi chiếm 63,71% và tỷ lệ dân số biết đọc biết viết đạt 97,50% vào năm 2010, tạo nền tảng nguồn nhân lực vững chắc cho phát triển công nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập toàn diện từ hệ thống Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII, IX, X; các Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Nam Định lần thứ XV (1997), XVI (2001), XVII (2005) và các báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội lưu trữ tại Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Công nghiệp (nay là Sở Công Thương) và Cục Thống kê tỉnh Nam Định.

Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu mang tính đại diện và bao quát toàn bộ 27.252 cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh tính đến năm 2000, bao gồm 8 doanh nghiệp quốc doanh trung ương, hơn 40 doanh nghiệp quốc doanh địa phương, 3 doanh nghiệp tư nhân, trên 30 đơn vị kinh tế hỗn hợp và gần 26.000 cơ sở cá thể. Đồng thời, nghiên cứu phân tích chuyên sâu cỡ mẫu khảo sát là toàn bộ 22 doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa giai đoạn 1999 - 2000.

Phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp logic là phương pháp chủ đạo. Việc lựa chọn kết hợp hai phương pháp này cho phép tái hiện chân thực tiến trình lịch sử theo trình tự thời gian từ năm 1997 đến năm 2010, đồng thời phân tích bản chất logic của các quyết sách kinh tế. Ngoài ra, tác giả sử dụng linh hoạt phương pháp thống kê, phân tích định lượng, so sánh đối chiếu và tổng hợp để đánh giá khách quan các nguồn số liệu kinh tế địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu khẳng định bước ngoặt phục hồi mạnh mẽ của ngành dệt may truyền thống sau giai đoạn suy thoái nghiêm trọng. Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, Công ty Dệt Nam Định sau nhiều năm đình trệ đã kiện toàn bộ máy và đạt mức tăng doanh thu 12,3% vào năm 1998; đến năm 1999 đã tung ra 176 mặt hàng mới tiêu thụ nội địa và 32 mặt hàng xuất khẩu. Điển hình cho sự năng động của doanh nghiệp địa phương là Công ty may Sông Hồng năm 1998 đã đầu tư 8 tỷ đồng xây dựng xưởng bông tấm mới, giúp doanh thu tăng trưởng tới 82,1% và thu hút thêm 70 lao động.

Thứ hai, giá trị sản xuất công nghiệp có sự tăng trưởng vượt bậc và chuyển dịch cơ cấu rõ nét theo hướng phát huy nội lực kinh tế địa phương. Năm 1999, giá trị sản xuất toàn ngành công nghiệp Nam Định đạt 1.335,657 tỷ đồng, tăng 7,1% so với năm 1998; trong đó khối doanh nghiệp nhà nước đạt 840 tỷ đồng (tăng 7%), khối công nghiệp dân doanh tăng 9% đạt 490 tỷ đồng. Đến năm 2000, giá trị sản xuất của công nghiệp địa phương đã vươn lên đạt 927,6 tỷ đồng, vượt trội so với mức 549,7 tỷ đồng của khối công nghiệp quốc doanh trung ương.

Thứ ba, Nam Định trở thành điểm sáng của cả nước trong công tác đổi mới quản lý và sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước. Năm 1999, tỉnh vươn lên đứng thứ nhất toàn quốc về tỷ lệ doanh nghiệp nhà nước chuyển sang công ty cổ phần so với tổng số cơ sở hiện có, và đứng thứ ba cả nước về số lượng tuyệt đối. Đến đầu năm 2000, toàn tỉnh có 22 doanh nghiệp nhà nước hoàn thành quyết định cổ phần hóa, giúp các đơn vị như Công ty cổ phần Dệt kim Thắng Lợi, Công ty cổ phần đóng tàu Sông Đào hay Công ty cổ phần dây lưới thép Nam Định nâng cao rõ rệt hiệu quả kinh doanh.

Thứ tư, hệ thống hạ tầng công nghiệp được quy hoạch bài bản với việc thành lập Khu công nghiệp Hòa Xá theo Quyết định số 2806/2001/QĐ-UB ngày 29 tháng 11 năm 2001 của Ủy ban nhân dân tỉnh. Cùng với đó, hạ tầng năng lượng phát triển vượt bậc với 9.921,1 km đường dây hạ áp, đảm bảo cung cấp điện lưới cho 100% số xã, phường và 100% hộ dân trên toàn tỉnh, mật độ điện thoại đạt 132 thuê bao/100 dân vào năm 2010.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn tới những thành tựu trên xuất phát từ năng lực lãnh đạo sáng tạo, nhạy bén của Đảng bộ tỉnh Nam Định qua việc ban hành Chương trình phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp giai đoạn 2001 - 2005 và xây dựng 10 nhóm cơ chế chính sách khuyến khích đầu tư. Khi so sánh với các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Hồng, Nam Định sở hữu số lượng cơ sở sản xuất công nghiệp năm 2000 lớn gấp đôi tỉnh Ninh Bình, tuy nhiên quy mô vốn trung bình của các cơ sở còn nhỏ, dẫn đến tốc độ tăng trưởng công nghiệp năm 2000 đạt 13,1%, thấp hơn mức bình quân 23,9% của toàn vùng duyên hải Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Các phát hiện nghiên cứu có thể được trực quan hóa sinh động qua biểu đồ đường thể hiện đà tăng trưởng GDP toàn tỉnh qua 3 giai đoạn (7,1% giai đoạn 1990 - 2000; 7,6% giai đoạn 2001 - 2005; 10,2% giai đoạn 2006 - 2010) và bảng số liệu so sánh cơ cấu giá trị sản xuất giữa công nghiệp trung ương và công nghiệp địa phương từ năm 1995 đến năm 2000, qua đó làm nổi bật sự trỗi dậy của khu vực kinh tế dân doanh và doanh nghiệp cổ phần hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh tái cơ cấu ngành công nghiệp chế biến và dệt may theo hướng ứng dụng công nghệ hiện đại, tự động hóa. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng sản phẩm dệt may có giá trị gia tăng cao đạt trên 60% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh trong kế hoạch 5 năm tới. Đơn vị chủ trì thực hiện là Sở Công Thương, phối hợp chặt chẽ cùng Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh và các đơn vị sản xuất chủ lực như Công ty may Sông Hồng, Công ty dệt may Sơn Nam.

Thứ hai, hoàn thiện kết cấu hạ tầng đồng bộ và tăng cường quản lý tại các khu, cụm công nghiệp tập trung. Phấn đấu nâng tỷ lệ lấp đầy tại Khu công nghiệp Hòa Xá và các cụm công nghiệp cấp huyện lên trên 85%, đồng thời đầu tư xây dựng mới từ 2 đến 3 cụm công nghiệp làng nghề đạt tiêu chuẩn bảo vệ môi trường trong lộ trình 3 năm. Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh chủ trì phối hợp với Ủy ban nhân dân các huyện Ý Yên, Hải Hậu, Xuân Trường triển khai thực hiện.

Thứ ba, ban hành cơ chế chính sách thông thoáng nhằm thu hút mạnh mẽ các nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và vốn dân doanh. Đặt chỉ tiêu tăng trưởng vốn đầu tư khu vực ngoài quốc doanh đạt từ 15% đến 20%/năm, thu hút thêm từ 10 đến 15 dự án công nghiệp sạch, hàm lượng tri thức cao hàng năm. Đơn vị chịu trách nhiệm là Sở Kế hoạch và Đầu tư tham mưu trực tiếp cho Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật và năng lực quản trị doanh nghiệp. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động công nghiệp qua đào tạo nghề đạt trên 50%, định kỳ tổ chức từ 15 đến 20 lớp tập huấn quản trị hiện đại theo tiêu chuẩn ISO 9000 cho hơn 2.000 cán bộ quản lý và công nhân kỹ thuật mỗi năm. Đơn vị chủ trì thực hiện là Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp cùng Trung tâm Khuyến công và các trường cao đẳng, trung cấp nghề trên địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo, quản lý và chuyên viên hoạch định chính sách tại các cơ quan ban ngành cấp tỉnh như Tỉnh ủy, Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Công Thương, Sở Kế hoạch và Đầu tư. Nhóm đối tượng này có thể tham khảo luận văn như một tài liệu thực tiễn hữu ích để xây dựng các nghị quyết chuyên đề về phát triển công nghiệp và hoàn thiện hệ thống cơ chế ưu đãi đầu tư địa phương.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Lịch sử kinh tế và Khoa học chính trị. Công trình cung cấp hệ thống luận cứ khoa học, phương pháp tiếp cận tư liệu lịch sử bài bản cùng hệ thống dữ liệu kinh tế chính xác về thời kỳ đổi mới ở cấp độ địa phương.

Thứ ba, các nhà quản lý doanh nghiệp, chủ cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp và làng nghề truyền thống tại Nam Định. Luận văn đem lại những bài học kinh nghiệm sâu sắc về tái cơ cấu tổ chức, chuyển đổi mô hình cổ phần hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh trong hội nhập kinh tế quốc tế.

Thứ tư, sinh viên các ngành Kinh tế học, Khoa học Xã hội và Quản trị công. Đây là tài liệu tham khảo giá trị giúp sinh viên nắm vững phương pháp kết hợp giữa lý luận Mác - Lênin với phân tích thực chứng số liệu thống kê kinh tế - xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Bối cảnh tái lập tỉnh năm 1997 tác động như thế nào đến sự phát triển công nghiệp của Nam Định? Việc tái lập tỉnh Nam Định từ tỉnh Nam Hà vào năm 1997 diễn ra trong bối cảnh ngành dệt may truyền thống đang suy thoái nặng nề, cơ sở hạ tầng phân tán và GDP bình quân đầu người ở mức thấp. Tuy nhiên, sản lượng lương thực năm 1996 đạt 878.800 tấn (bình quân 460 kg/người) đã tạo nền tảng an ninh lương thực vững chắc để Tỉnh ủy tập trung mọi nguồn lực chuyển dịch cơ cấu sang công nghiệp.

Vì sao Nam Định đạt được thành tích đứng đầu cả nước về tỷ lệ cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước năm 1999? Đảng bộ tỉnh đã kiên quyết chỉ đạo sắp xếp lại sản xuất, quán triệt tư tưởng đổi mới quản trị và ban hành cơ chế phân cấp rõ ràng. Việc chuyển đổi thành công 22 doanh nghiệp nhà nước vào đầu năm 2000, tiêu biểu như Công ty đóng tàu Sông Đào hay Dệt kim Thắng Lợi, đã chứng minh tính ưu việt của mô hình sở hữu mới trong việc huy động vốn và nâng cao thu nhập người lao động.

Ngành dệt may Nam Định đã triển khai những giải pháp đột phá nào để vượt qua khủng hoảng giai đoạn 1997 - 2000? Dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, các doanh nghiệp dệt may đã chủ động đầu tư chiều sâu và mở rộng quy mô. Điển hình là Công ty may Sông Hồng đầu tư 8 tỷ đồng mở xưởng bông tấm năm 1998, Công ty Dệt Nam Định đổi mới quản lý để phát triển 176 mặt hàng mới năm 1999, từng bước lấy lại vị thế trung tâm dệt may của cả nước.

Hạ tầng kỹ thuật đã hỗ trợ quá trình công nghiệp hóa của tỉnh Nam Định như thế nào tính đến năm 2010? Hạ tầng năng lượng và thông tin liên lạc được hiện đại hóa toàn diện với 9.921,1 km lưới điện hạ áp, phủ kín điện lưới quốc gia tới 100% số xã, phường và hộ dân. Cùng với sự ra đời của Khu công nghiệp Hòa Xá năm 2001, tỉnh đã tạo ra mặt bằng sản xuất quy mô lớn, thu hút hàng loạt dự án công nghiệp trong và ngoài nước.

Tốc độ tăng trưởng GDP của Nam Định giai đoạn 1997 - 2010 phản ánh điều gì về vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh? Tốc độ tăng trưởng GDP tăng liên tục từ 7,1%/năm (1990 - 2000) lên 7,6%/năm (2001 - 2005) và đạt 10,2%/năm (2006 - 2010). Sự bứt phá này khẳng định tính đúng đắn của chủ trương xác định công nghiệp là khâu đột phá, thể hiện năng lực lãnh đạo kinh tế nhất quán, khoa học của Đảng bộ tỉnh qua các kỳ đại hội.

Kết luận

• Luận văn đã làm sáng tỏ một cách toàn diện và sâu sắc vai trò lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nam Định trong tiến trình phát triển công nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010.
• Khẳng định chủ trương đúng đắn trong việc hồi sinh ngành dệt may truyền thống, tạo bước đột phá trong quản lý doanh nghiệp và đưa tăng trưởng GDP toàn tỉnh đạt 10,2%/năm trong giai đoạn 2006 - 2010.
• Ghi nhận những dấu ấn lịch sử nổi bật như vị trí dẫn đầu toàn quốc về tỷ lệ cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước năm 1999 và sự hình thành Khu công nghiệp Hòa Xá quy mô hiện đại năm 2001.
• Đúc kết 4 nhóm bài học kinh nghiệm sâu sắc về nhận định thời cơ, xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ sản xuất, phát triển kinh tế biển gắn liền với công nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
• Cung cấp nguồn tư liệu lịch sử - kinh tế chuẩn mực, làm nền tảng khoa học định hướng cho các chính sách phát triển công nghiệp bền vững giai đoạn 2025 - 2030.

Công trình là tài liệu nghiên cứu học thuật có giá trị tham khảo đặc biệt cao. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu lịch sử kinh tế và các nhà quản lý được khuyến khích khai thác sâu rộng các tư liệu và giải pháp thực tiễn từ luận văn này để ứng dụng hiệu quả vào công tác nghiên cứu và thực thi chính sách phát triển kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐẢNG BỘ TỈNH NAM ĐỊNH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và những yêu cầu cho việc phát triển công nghiệp ở Nam Định 1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội Nam Định Nam Định là tỉnh duyên hải nằm ở phía Đông Nam của vùng đồng bằng sông Hồng có diện tích tự nhiên 1. Nam Định có tọa độ địa lý là 19054’ – 20040’ vĩ độ Bắc và 105055’ – 106045’ kinh độ Đông, phía Tây Bắc giáp tỉnh Hà Nam, phía Bắc giáp tỉnh Thái Bình, phía Tây và Tây Nam giáp tỉnh Ninh Bình, phía Nam và Đông giáp biển. Nam Định là tỉnh ở vị trí trung chuyển giữa các tỉnh phía Nam đồng bằng châu thổ sông Hồng và các tỉnh Bắc Trung Bộ.

Nam Định cách trung tâm thủ đô Hà Nội 90km về phía Đông Nam, cách cảng biển quốc tế Hải Phòng 100 km. Nam Định có 10 đơn vị hành chính cấp huyện trong đó có 3 huyện giáp biển. Thành phố Nam Định là đô thị loại 1 và là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hoá của tỉnh. Khí hậu Nam Định mang đặc điểm của khí hậu ven biển nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, ngoài ra còn chịu ảnh hưởng sâu sắc của gió mùa Đông Bắc, Đông Nam.

Nhiệt độ trung bình hàng năm từ 23-250C; số giờ nắng trung bình tháng là 98,7 giờ, tháng 5 cao nhất là 199,4 giờ, tháng 3 thấp nhất là 14,6 giờ. Nam Định có bờ biển dài 72 km, nằm giữa 2 con sông lớn là sông Hồng và sông Đáy, biên giới tự nhiên giữa Nam Định với Thái Bình và Ninh Bình. Trên địa bàn tỉnh còn có sông Đào và sông Ninh Cơ, sông Sò, 4 cửa sông lớn thuộc hệ thống sông Hồng là cửa Ba Lạt, cửa Hà Lạn, cửa Ninh Cơ và cửa Đáy thông ra biển. Cùng với các sông lớn, hệ thống các sông nhỏ được 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phân bổ tương đối đều tạo điều kiện cho tưới tiêu và vận tải thuỷ; các cảng sông và cảng biển Thịnh Long thuận tiện cho phát triển vận tải hàng hoá, hành khách bằng đường thuỷ.

Địa hình của tỉnh có thể chia thành 2 vùng và 1 trung tâm: Vùng đồng bằng thấp trũng gồm các huyện: Ý Yên, Vụ Bản, Mỹ Lộc, Nam Trực, Trực Ninh, Xuân Trường. Vùng này có nhiều khả năng phát triển nông nghiệp và phát triển công nghiệp dệt may, chế biến, cơ khí, các ngành nghề truyền thống. Vùng đồng bằng ven biển gồm các huyện: Nghĩa Hưng, Hải Hậu, Giao Thuỷ, đất đai phì nhiêu, nguồn lợi thuỷ hải sản phong phú, có tiềm năng phát triển kinh tế tổng hợp ven biển (nuôi trồng, đánh bắt thuỷ hải sản, sản xuất muối, du lịch…). Vùng trung tâm công nghiệp - dịch vụ thành phố Nam Định, với các ngành công nghiệp dệt may, cơ khí, chế biến, các ngành nghề truyền thống, các ngành dịch vụ tổng hợp, dịch vụ chuyên ngành.

Nhìn chung, địa hình của tỉnh Nam Định khá thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội trên các phương diện như: Phát triển sản xuất nông, ngư nghiệp; hệ thống giao thông bộ, thuỷ.giữa các vùng trong tỉnh và với các tỉnh khác trong cả nước. Là một tỉnh thuộc vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, có bờ biển dài, hệ thống sông ngòi dày đặc nên các nguồn tài nguyên thiên nhiên chủ yếu của Nam Định là tài nguyên đất, thủy hải sản, khoáng sản và tài nguyên du lịch. Tài nguyên đất: Phần lớn diện tích đất của Nam Định chủ yếu là đất nông nghiệp có phù sa màu mỡ thuộc lưu vực của 3 con sông chính là: sông Hồng, sông Đáy và sông Ninh Cơ; một phần được mở rộng hàng năm bởi các bãi bồi ven biển. Đặc điểm nông hoá thổ nhưỡng tạo cho đất nông nghiệp của tỉnh có khả năng thâm canh cao, nhất là cây lúa và các loại cây màu, cây công nghiệp ngắn ngày.

13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tài nguyên nước: Nam Định được bao bọc bởi sông Hồng, sông Đáy, sông Ninh Cơ và một số sông nhỏ khác, nên có nguồn nước ngọt dồi dào, cung cấp cho các hoạt động sản xuất và đời sống dân cư. Bên cạnh đó, nguồn nước ngầm khá đa dạng với trữ lượng lớn, tầng khai thác phổ biến ở độ sâu trung bình từ 40 - 120 m có thể phục vụ sinh hoạt. Ngoài ra ở đây còn phát hiện một số tầng nước ngầm chất lượng tốt và trữ lượng lớn ở độ sâu từ 250 - 350 m. Tài nguyên rừng: Nam Định có 4.240,73 ha rừng, trong đó chủ yếu là rừng trồng với tỷ lệ che phủ đạt 2,9% tập trung chủ yếu ở các huyện ven biển.

Tài nguyên khoáng sản: Nhìn chung trên địa bàn tỉnh không có tài nguyên khoáng sản đáng kể phục vụ cho công nghiệp khai khoáng. Khoáng sản chủ yếu của Nam Định gồm: Nguồn đất sét để làm gạch ngói, gốm sứ… phân bố dàn trải trên toàn tỉnh, cát xây dựng tập trung ở khu vực lòng các con sông, khoáng sản kim loại trữ lượng nhỏ ở một số huyện ven biển; ngoài ra, còn có các mỏ than, dầu mỏ và khí đốt nằm sâu trong vùng thềm lục địa thuộc vịnh Bắc Bộ chưa được khai thác. Tài nguyên thủy sản: Nam Định là tỉnh có tiềm năng lớn về nguồn lợi thuỷ sản ở cả 3 vùng nước ngọt, lợ, mặn. Trữ lượng cá ước tính khoảng 157.000 tấn, chiếm khoảng 20% tổng trữ lượng cá Vịnh Bắc Bộ; trữ lượng tôm ước tính khoảng 3.000 tấn; trữ lượng mực khoảng 2.000 tấn; ngoài ra còn có các loại hải sản khác như ngao, sò huyết, sò lông, bào ngư.Tổng diện tích mặt nước có thể nuôi trồng thuỷ sản khoảng 22.000 ha, trong đó mặt nước mặn lợ khoảng 8.

Tài nguyên du lịch: Tiềm năng du lịch của Nam Định khá đa dạng và phong phú: Vùng ven biển có khu du lịch Thịnh Long, Quất Lâm, Vườn Quốc gia Xuân Thuỷ - đã được công nhận là một trong những vùng dự trữ sinh quyển thế giới. Bên cạnh đó, Nam Định cũng có nhiều di tích lịch sử và văn hoá nổi tiếng đã được Nhà nước xếp hạng như: Quần thể di tích đền Trần - 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đền Bảo Lộc, Phủ Giầy, chùa Tháp, chùa Cổ Lễ,. và nhiều lễ hội mạng đậm bản sắc của vùng châu thổ sông Hồng. Như vậy, tiềm năng phát triển kinh tế dựa vào nguồn lực tự nhiên của Nam Định chủ yếu là các ngành nông, ngư nghiệp và công nghiệp chế biến các sản phẩm nông nghiệp, thuỷ sản, công nghiệp sử dụng nhiều lao động, tiểu thủ công nghiệp làng nghề.

Ngoài ra có thể đầu tư, khai thác phát triển nhiều loại hình du lịch. Dân số trung bình của Nam Định năm 2010 theo Niên giám thống kê của tỉnh là 1.023 người, đứng thứ 3 khu vực đồng bằng sông Hồng và đứng thứ 8 trong toàn quốc. Trong đó, dân số trong độ tuổi từ 15 đến 60 chiếm 63,71% tổng dân số của tỉnh. Trong tổng số 1.398,3 ngàn người trong độ tuổi từ 15 trở lên có 1.363,4 ngàn người biết đọc biết viết, chiếm 97,50%, cao hơn tỷ lệ bình quân của cả nước (93,88%).

Đồng thời, số người đang theo học từ trung cấp trở lên là 39.799 người, bằng 2,18% tổng dân số và 2,84% dân số từ 15 tuổi trở lên trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, chất lượng lao động còn hạn chế: Số lao động lành nghề, thợ bậc cao, lực lượng nhân lực khoa học công nghệ chỉ chiếm tỷ trọng thấp trong tổng số lao động. Mật độ dân số là 1.108 người/km2, là một trong những địa phương có mật độ dân số đông nhất nước, tuy nhiên phân bố không đều. Thành phố Nam Định là nơi có mật độ dân cư tập trung đông nhất với 5.282 người/km2.

Các huyện còn lại có mật độ xấp xỉ trên dưới 1.000 người/km2. Dân số thành thị chỉ chiếm khoảng 17,8% dân số tỉnh [11, tr. Mạng lưới giao thông vận tải tỉnh Nam Định bao gồm: đường bộ, đường sắt, đường thuỷ (đường sông và đường biển). Giao thông vận tải đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hoá, hành khách và tạo kết nối giữa Nam Định với các tỉnh lân cận.

Các tuyến quốc lộ 10, quốc lộ 21, các tỉnh lộ, đường sắt xuyên Việt, đường sông, đường biển là cầu nối giữa thành phố 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nam Định tới các đô thị trong vùng: Hà Nội, Ninh Bình, Thái Bình, Phủ Lý, Hải Phòng, Quảng Ninh,… .đây là những thị trường và cũng là nguồn cung cấp nguyên liệu rất quan trọng của tỉnh. Đế n năm 2010, Nam Định đã có mạng l ưới điê ̣n tương đố i hoàn chỉnh, đáp ứng cho phát triể n kinh tế - xã hội, đảm bảo phục vụ cho an ninh - quố c phòng trên địa bàn tỉnh. Hê ̣ thố ng lưới điê ̣n với tổng chiều dài đường dây 35 kV là 565,298 km ; đường dây 22 kV là 177,97 km ; đường dây 10 kV là 785,51 km ; đường dây 6 KV là 49,83 km ; lưới điện hạ áp trên địa bàn tỉnh có tổng cộng 9.921,1 km đã cung cấp điện cho 100% số xã , phường, thị trấn, 100% số hộ trong tỉnh có điện. Hạ tầng và dịch vụ thông tin truyền thông đã được đầu tư phủ sóng trên địa bàn toàn tỉnh với công nghệ hiện đại, đáp ứng nhu cầu về thông tin, truyền thông của các tổ chức và nhân dân.

100% số xã có điểm bưu điện văn hoá xã và có báo nhân dân đến trong ngày. Mật độ điện thoại 132 thuê bao/100 dân, trong đó thuê bao cố định 19,64 máy/100 dân. Tổng số thuê bao Internet đạt 43.2 Thực trạng và tiềm năng của Nam Định về xây dựng, phát triển công nghiệp sau khi tái lập tỉnh Nam Định ở vào vị trí trung chuyển giữa các tỉnh phía nam đồng bằng sông Hồng và các tỉnh Bắc Trung Bộ. Nhìn trên bản đồ toàn đồng bằng châu thổ sông Hồng có dạng như một hình tam giác lớn (thường gọi tam giác châu Bắc Bộ) thì Nam Định là một trong ba đỉnh của tam giác châu, cũng là tam giác phát triển của đồng bằng sông Hồng, một vùng đông dân và trù phú nhất ở miền Bắc Việt Nam.

Vị trí đông nam đồng bằng sông Hồng nói lên tầm quan trọng của Nam Định trong dòng trao đổi giữa nội địa đồng bằng sông Hồng và vùng duyên hải; giữa nội địa và duyên hải đồng bằng sông Hồng với nội địa và duyên hải Bắc Trung Bộ. Vị trí thuận lợi này đã được công nhận từ 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.