Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề phát triển báo điện tử qua Fanpage Facebook Nội dung của Chƣơng 1 là những kiến thức lý kuận chung về khái niệm, đặc điểm và lịch sử hình thành phát triển của báo điện tử và mạng xã hội Facebook hiện nay. Xu hƣớng ứng dụng mạng xã hội Facebook của báo chí Việt Nam hiện nay. Từ đó tác giả nêu ra vai trò của mạng xã hội Facebook đối với báo điện tử và ngƣợc lại, qua đó khẳng định mạng xã hội Facebook là một công cụ hữu ích và quan trọng của báo điện tử giúp công chúng tiếp cận báo điện tử nhanh hơn và đạt hiện quả tốt hơn. Chương 2: Thực trạng phát triển công chúng qua Fanpage Thanhnien.vn và Tuoitre.vn Nội dung chủ yếu của chƣơng 2 là các số liệu thống kê, các dẫn chứng và các khảo sát cụ thể của Fanpage báo điện tử Tuổi trẻ online, Thanh niên online.
Tác giả phân tích thực trạng phát triển công chúng Facebook của báo điện tử qua 2 Fanpage này thông qua nghiên cứu cách thức tổ chức nội dung, hình thức thông tin, có sự so sánh đối chiếu giữa các Fanpage với các trang báo điện tử và giữa các Fanpage với nhau. Đồng thời có sự khảo sát điều tra xã hội học đối với công chúng và phỏng vấn đội ngũ quản trị, phóng viên để từ đó nêu ra đƣợc những thành công, hạn chế trong việc thu hút và phát triển công chúng qua Fanpage báo điện tử Việt Nam hiện nay. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động phát triển công chúng qua Fanpage báo điện tử Việt Nam hiện nay. Nội dung chƣơng 3 là những vấn đề đặt ra khi tiếp cận, khai thác và phát riển công chúng qua Fanpage của báo điện tử.
Từ đó tác giả đƣa ra những khuyến nghị và giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả trong việc phát triển công chúng của báo điện tử Việt Nam hiện nay nhằm phù hợp với xu hƣớng cũng nhƣ đem lại hiệu quả tối ƣu trong việc tiếp cận các thông tin của công chúng trên mạng xã hội Facebook. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN CÔNG CHÚNG BÁO ĐIỆN TỬ QUA FANPAGE 1. Khái niệm Báo điện tử, Facebook, Fanpage 1. Khái niệm báo điện tử và đặc điểm báo điện tử Với sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật và công nghệ, Internet thực sự đem lại cho con ngƣời một cuộc các mạng thông tin khi đã làm thay đổi hoàn toàn phƣơng thức truyển tải, tiếp nhận và trao đổi.
Khoảng cách không gian và thời gian bị phá vỡ hoàn toàn. Với khả năng kết nối mở, Internet trở thành mạng thông tin lớn nhất thế giới, xuất hiện và tham gia trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Các dịch vụ và ứng dụng chạy trên nền Internet cũng không ngừng phát triển, tạo ra một kỷ nguyên thƣơng mại điện tử và kỹ thuật số. Trong bối cảnh phát triển của khoa học kỹ thuật và Internet, đối với lĩnh vực thông tin, báo điện tử đƣợc công chúng đón nhận và xem nhƣ địa chỉ tin cậy và nhanh chóng nhất để tiếp nhận tin tức mới nhất trong đời sống xã hội.
Năm1992, trang báo điện tử đầu tiên trên thế giới Chicago Tribune ra đời đầu và nhanh chóng trở thành một trong những trang báo điện tử lớn nhất của Hoa Kỳ và là nhật báo chính của miền Trung Tây nƣớc này. Tại Việt Nam, năm 1997, tạp chí Quê hƣơng đã cho ra đời tờ báo trực tuyến đầu tiên. Đây là tờ tạp chí của Uỷ ban về ngƣời Việt Nam ở nƣớc ngoài trực thuộc Bộ ngoại giao, phát hành số đầu tiên vào ngày 6/2/1997, chính thức khai trƣơng ngày 3/12/1997. Tiếp nối là sự ra đời của hàng loạt các tờ báo điện tử khác nhƣ Vietnamnet.com… Về khái niệm báo điện tử, tại Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật báo chí Việt Nam số 12/1999, QH10, ngày 12/6/1999 có quy định về Báo điện tử.
Trong đó quy định báo in (bao gồm báo, tạp chí, bản tin thời sự, bản tin thông tấn), báo nói (các chƣơng trình phát thanh), báo hình (các chƣơng trình truyền hình, chƣơng trình nghe – nhìn thời sự đƣợc thực hiện bằng các phƣơng tiện kỹ thuật khác nhau), báo điện tử (thực hiện trên mạng thông tin máy tính) bằng tiếng Việt, tiếng các dân tộc 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thiểu số Việt Nam, tiếng nƣớc ngoài. Theo đó, các trang thông tin điện tử chỉ đƣợc gọi là báo điện tử khi đã đƣợc Bộ Thông tin & Truyền thông Việt Nam cấp “Giấy phép hoạt động báo điện tử” [1] Trong cuốn “Báo chí và đào tạo báo chí” của PGS.TS Nguyễn Đức Dũng (Nhà xuất bản Thông tấn, Hà Nội, 2010) cũng đã đƣa ra cách hiểu chung nhất của các nhà nghiên cứu lý thuyết về Báo điện tử. Theo đó, Báo điện tử là một loại hình báo chí “Đƣợc sinh ra từ sự phát triển vƣợt bậc về khoa học công nghệ thông tin; hoạt động đƣợc nhờ các phƣơng tiện kỹ thuật tiên tiến số hoá, các máy tính nối mạng và các server, các phần mềm ứng dụng…” [5, tr. Bên cạnh đó, PGS.TS Nguyễn Đức Dũng cũng trích dẫn quan niệm của Tiến sỹ Báo chí Mark Dueze về Báo điện tử “Báo điện tử là hình thức báo chí kế tiếp thứ tƣ sau báo in, báo nói, báo hình nhƣng lại có những đặc điểm khác hẳn so với các loại hình báo chí truyền thống.
Báo điện tử sử dụng công nghệ cao nhƣ một nhân tố quyết định. Các phóng viên báo điện tử phải lựa chọn phƣơng tiện nào tốt nhất để đăng một câu chuyện (tính đa phƣơng tiên), phải đặt ra một không gian, đƣờng dẫn để tạo sự tƣơng tác giữa tác phẩm và công chúng (tính tƣơng tác cao), phải cân nhắc để kết nối, đồng thời mở rộng những câu chuyện, đƣa ngƣời đọc từ không gian khác (tính siêu văn bản) [5, tr. Nguyễn Thị Trƣờng Giang trong cuốn Báo mạng điện tử - Đặc trƣng và phƣơng pháp sáng tạo “Báo mạng điện trử là một loại hình báo chí đƣợc xây dựng dƣới hình thức một trang web, phát hành trên mạng internet, có ƣu thế trong chuyển tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, đa phƣơng tiện và tƣơng tác cao [11, tr 11] Nhƣ vậy “Báo điện tử là loại hình báo chí/phương tiện truyền thông đại chúng ra đời muộn hơn truyền hình, phát thanh và báo in, có khả năng cung cấp thông tin sống động bằng chữ viết, âm thanh, hình ảnh chỉ trong vài phút đến vài giây, với số trang không hạn chế. Báo điện tử hội tụ những ưu thế của báo in, báo nói, báo hình; sử dụng yếu tố công nghệ cao như một nhân tố quyết định, quy trình sản xuất và truyền tải thông tin dựa trên nền tảng của mạng Internet toàn cầu” 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mặc dù sinh sau đẻ muộn so với các loại hình báo chí khác nhƣng sự ra đời của báo điện tử đã mở ra một cuộc cách mạng thông tin mới cho nền báo chí hiện đại.
Tại Việt Nam, báo điện tử đã nhanh chóng phát triển về số lƣợng, chất lƣợng và ngày khẳng định đƣợc vị trí của mình trong đời sống báo chí, đời sống xã hội của đất nƣớc, tạo nên một mạng thông tin sôi động. Nhờ những đặc điểm thế mạnh của mình, báo điện tử đã có những bƣớc bứt phá trong môi trƣờng thông tin cạnh tranh sôi động nhƣ hiện nay: Trƣớc hết, đặc điểm của báo điện tử đó chính là tính thời sự, thông tin đƣợc cập nhật nhanh, nội dung phong phú và đa dạng. Tất cả các thông tin nóng hổi nhất sẽ đƣợc cập nhật một cách nhanh chóng nhất để đáp ứng nhu cầu độc giả. Là loại hình báo chí phát triển song hành cùng với sự phát triển công nghệ, ngày nay, chỉ cần có kết nối Internet, ngƣời ta có thể đọc báo mạng điện tử trên nhiều thiết bị di động nhƣ máy tính, điện thoại di dộng, máy tính bảng… ở bất cứ nơi đâu và vào bất kì thời điểm nào.
Bên cạnh đó, những thông tin đƣợc đăng tải trên báo điện tử đƣợc trải rộng trên mọi lĩnh vực từ kinh tế chính trị đến lĩnh vực văn hoá xã hội, công chúng có thể tìm đƣợc những thông tin họ muốn một cách đơn giản và dễ dàng bằng một cú click chuột. Thứ hai, báo điện tử có khả năng tích hợp đa phƣơng tiện: văn bản, hình ảnh tĩnh, đồ hoạ, âm thanh, video, hình ảnh động, các chƣơng trình tƣơng tác…giúp tác phẩm báo chí trở nên đa dạng, hấp dẫn, thu hút công chúng hơn so với các loại hình truyền thống. Thứ ba, báo điện tử là một kho lƣu trữ thông tin, dữ liệu khổng lồ, gần nhƣ là không giới hạn, tạo điều kiện cho ngƣời sử dụng tra cứu, tìm hiểu. Nhờ đó, báo điện tử mang đến cho bạn đọc sự chủ động về chọn cách tiếp nhận thông tin, nội dung thông tin, thời gian tiếp cận…chỉ bằng những thao tác đơn giản trên thiết bị.
Thứ tƣ, báo điện tử có tính liên kết cao. Có thể thấy, một bài viết trên báo điện tử có thể tạo các đƣờng dẫn liên kết link với những bài báo khác, thông tin khác, tạo nên một hệ thống thông tin có tính xuyên suốt, dài kỳ, thuận tiện cho độc giả trong việc theo dõi thông tin hoặc tìm hiểu các tin tức liên quan đến vấn đề. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ năm, tính tƣơng tác chính là một trong những lợi thế quan trọng giúp phân biệt Báo điện tử với các loại hình báo chí khác. Khi yếu tố tƣơng tác tích hợp vào báo chí trực tuyến, nó trở thành đặc trƣng để gọi tên và phân biệt báo điện tử với các loại hình báo chí truyền thống.
Báo điện tử cho phép công chúng tham dự nhiều hơn và trở thành một phần quan trọng ngay khi họ click chuột vào một đƣờng dẫn trên trang báo. Tính tƣơng tác của báo điện tử trao cho công chúng quyền kiểm soát dòng thông tin chảy xunh quanh mình. Nó kết nạp công chúng thành một phần của diễn biến thông tin, làm tăng khả năng chủ động theo dõi hoặc tìm kiếm của họ với những nội dung mà họ muốn. Tính tƣơng tác tạo điều kiện cho công chúng tham gia sản xuất thông tin một cách phi tuyến tính với nhiều phƣơng thức khác nhau.
Tính tƣơng tác mang lại tiềm năng phát triển mối quan hệ bền chặt và tin cậy giữa báo điện tử và công chúng. Có thể thấy, những đặc điểm thế mạnh cơ bản trên đây chính là những lợi thế cạnh tranh cho báo điện tử trong cuộc chạy đua thông tin.