Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng Thương Mại Trên Địa Bàn Thành Phố Thái Bình, Tỉnh Thái Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kinh doanh thương mại phát triển cơ sở hạ tầng thương mại trên địa bàn thành phố thái bình tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phạm Văn Hùng
• Người hướng dẫn: GS. Hoàng Đức Thân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh Thương Mại
• Đề tài: Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng Thương Mại Tại Thành Phố Thái Bình
• Loại tài liệu: đề án tốt nghiệp thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TÓM TẮT KẾT QUẢ ĐỀ ÁN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG THƯƠNG MẠI TẠI ĐỊA PHƯƠNG
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại cơ sở hạ tầng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm cơ sở hạ tầng thương mại
• 1.1.2. Đặc điểm cơ sở hạ tầng thương mại
• 1.1.3. Phân loại cơ sở hạ tầng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng Thương Mại Thái Bình

Cơ sở hạ tầng thương mại đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của một địa phương. Nó không chỉ đơn thuần là nơi diễn ra các hoạt động mua bán, mà còn là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế Thái Bình. Cơ sở hạ tầng thương mại bao gồm các yếu tố vật chất như chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, kho bãi, và yếu tố phi vật chất như chính sách, pháp lý, công nghệ thông tin. Việc phát triển đồng bộ các yếu tố này giúp tối ưu hóa hoạt động dịch vụ thương mại Thái Bình, thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng. Theo tài liệu nghiên cứu, cơ sở hạ tầng thương mại được chia thành hai nhóm lớn: hạ tầng phục vụ quá trình lưu thông hàng hóa và hạ tầng phục vụ các dịch vụ thương mại khác.

1.1. Định Nghĩa Chi Tiết về Cơ Sở Hạ Tầng Thương Mại

Cơ sở hạ tầng thương mại là tổng thể các công trình đặc trưng cho ngành thương mại. Chúng đảm bảo hoạt động lưu thông hàng hóa và dịch vụ diễn ra đồng bộ, an toàn và hiệu quả. Bao gồm hệ thống cửa hàng, chợ, trung tâm thương mại, siêu thị, kho tàng, bến bãi và các cơ sở hội chợ triển lãm. Hạ tầng này phải đảm bảo cho hoạt động thương mại diễn ra một cách thuận lợi nhất.

1.2. Đặc Điểm Nổi Bật của Hạ Tầng Thương Mại tại Địa Phương

Hạ tầng thương mại có tính thống nhất và đồng bộ. Các bộ phận gắn kết hài hòa tạo thành một thể vững chắc. Các công trình có nhiều quy mô từ nhỏ đến lớn, bố trí rải rác trên phạm vi lãnh thổ và chịu ảnh hưởng của tự nhiên. Đồng thời, hạ tầng thương mại là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng, kết nối thị trường trong nước với khu vực và thế giới.

II. Thực Trạng Thách Thức Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng Thái Bình

Thành phố Thái Bình đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển cơ sở hạ tầng thương mại. Mạng lưới chợ truyền thống còn chiếm ưu thế, trong đó phần lớn là chợ hạng III và chợ tạm. Các cửa hàng bán lẻ truyền thống có quy mô nhỏ và trang thiết bị thô sơ. Trung tâm thương mại và siêu thị mới bắt đầu phát triển nhưng quy mô còn hạn chế. Hạ tầng logistics Thái Bình còn yếu và thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng hỗ trợ khâu bán buôn và bán lẻ. Các cơ sở hội chợ triển lãm phát triển không theo quy hoạch và hiệu quả hoạt động chưa cao. Theo nghiên cứu, trên 40% chợ tại Thành phố Thái Bình là chợ tạm, cho thấy sự cần thiết phải đầu tư và nâng cấp hạ tầng.

2.1. Quy Mô và Chất Lượng Chợ Truyền Thống Thái Bình Hiện Nay

Mạng lưới chợ truyền thống còn chiếm ưu thế với phần lớn là chợ hạng III và chợ tạm, chợ họp ngoài trời. Điều này đặt ra yêu cầu cải tạo và nâng cấp chợ. Các tiểu thương kinh doanh nhỏ lẻ, còn lạc hậu về cách thức kinh doanh buôn bán. Điều này làm hạn chế khả năng cạnh tranh của thương mại Thái Bình.

2.2. Hạn Chế Về Hạ Tầng Logistics Thái Bình và Kho Bãi

Cơ sở hậu cần phân phối (cảng, kho, vận chuyển, công nghệ thông tin…) vừa ít, vừa yếu và thiếu đồng bộ. Điều này không bảo đảm hỗ trợ tốt cho khâu bán buôn cũng như bán lẻ. Tình trạng này gây khó khăn cho việc lưu thông hàng hóa và tăng chi phí logistics.

2.3. Quy Mô và Khả Năng Cạnh Tranh của Siêu Thị Thái Bình

Các siêu thị và trung tâm thương mại phát triển với quy mô nhỏ, trình độ quản lý, công nghệ, thiết bị kỹ thuật chưa hiện đại, phương thức kinh doanh còn theo truyền thống. Điều này tạo ra những hạn chế nhất định trong sự phát triển của siêu thị tại Thành phố Thái Bình.

III. Giải Pháp Phát Triển CSHT Thương Mại TP Thái Bình

Để phát triển cơ sở hạ tầng thương mại tại Thành phố Thái Bình, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Cần tập trung nâng cấp và hiện đại hóa hệ thống chợ truyền thống, đồng thời khuyến khích phát triển các siêu thị và trung tâm thương mại hiện đại. Bên cạnh đó, cần đầu tư vào hạ tầng logistics Thái Bình, bao gồm hệ thống kho bãi, vận tải và công nghệ thông tin. Chính sách phát triển thương mại cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia đầu tư và kinh doanh trong lĩnh vực thương mại. Theo đề án, việc phát triển không gian đô thị hai bên sông Trà Lý và xây dựng các tuyến đường trục chính đô thị là một trong những giải pháp quan trọng.

3.1. Nâng Cấp và Hiện Đại Hóa Chợ Truyền Thống Thái Bình

Việc nâng cấp và hiện đại hóa chợ truyền thống cần được ưu tiên. Cần đầu tư xây dựng và cải tạo chợ theo hướng văn minh, sạch đẹp, an toàn và đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Đồng thời, cần hỗ trợ các tiểu thương nâng cao năng lực kinh doanh và ứng dụng công nghệ thông tin.

3.2. Khuyến Khích Phát Triển Trung Tâm Thương Mại Thái Bình Siêu Thị

Khuyến khích các doanh nghiệp lớn đầu tư xây dựng các trung tâm thương mại và siêu thị hiện đại. Tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính, chính sách ưu đãi về thuế và tiền thuê đất. Thu hút các nhà bán lẻ có thương hiệu và uy tín để nâng cao chất lượng dịch vụ.

3.3. Đầu Tư Phát Triển Hạ Tầng Logistics Thái Bình Đồng Bộ

Đầu tư xây dựng hệ thống kho bãi hiện đại, đáp ứng nhu cầu lưu trữ và phân phối hàng hóa. Nâng cấp hệ thống giao thông kết nối các khu công nghiệp, chợ, siêu thị và trung tâm thương mại. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và điều hành hoạt động logistics.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Hạ Tầng Thương Mại Thái Bình

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng thương mại. Các chính sách cần tập trung vào việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, giảm thiểu rào cản hành chính và hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp. Khuyến khích các hình thức hợp tác công tư (PPP) trong đầu tư phát triển hạ tầng thương mại. Xây dựng các chương trình đào tạo và nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp và người lao động trong lĩnh vực thương mại.Theo tài liệu, sự hỗ trợ nhiệt tình và những đóng góp ý kiến quý báu từ lãnh đạo, chuyên viên cơ quan quản lý nhà nước về thương mại đã giúp hoàn thiện và phát triển các giải pháp một cách hiệu quả nhất.

4.1. Tạo Môi Trường Kinh Doanh Thuận Lợi Giảm Rào Cản

Đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư và kinh doanh trong lĩnh vực thương mại. Tạo điều kiện tiếp cận vốn vay ưu đãi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Giảm thiểu các chi phí không chính thức và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

4.2. Khuyến Khích Hợp Tác Công Tư PPP trong Đầu Tư

Huy động nguồn vốn từ khu vực tư nhân để đầu tư phát triển hạ tầng thương mại. Chia sẻ rủi ro và lợi ích giữa nhà nước và nhà đầu tư tư nhân. Nâng cao hiệu quả đầu tư và khai thác hạ tầng.

4.3. Đào Tạo và Nâng Cao Năng Lực Cho Doanh Nghiệp

Tổ chức các khóa đào tạo về quản lý, kinh doanh, marketing và ứng dụng công nghệ thông tin cho các doanh nghiệp và người lao động trong lĩnh vực thương mại. Hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận các nguồn thông tin thị trường và công nghệ mới.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu CSHT Thương Mại Tại Thái Bình

Kết quả nghiên cứu về phát triển cơ sở hạ tầng thương mại tại Thành phố Thái Bình có thể được ứng dụng vào thực tiễn để đưa ra các quyết sách và giải pháp phù hợp. Nghiên cứu giúp xác định rõ thực trạng, tiềm năng và thách thức của hạ tầng thương mại. Đồng thời, cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển thương mại. Kết quả cũng giúp các doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về thị trường và đưa ra các quyết định đầu tư kinh doanh hiệu quả. Theo tóm tắt đề án, nghiên cứu đã góp phần hệ thống hóa những vấn đề chung về phát triển cơ sở hạ tầng thương mại tại địa phương.

5.1. Cơ Sở Khoa Học Cho Xây Dựng Quy Hoạch Thương Mại Thái Bình

Kết quả nghiên cứu giúp xác định các khu vực tiềm năng để phát triển chợ, siêu thị và trung tâm thương mại. Đánh giá tác động của các dự án phát triển hạ tầng thương mại đến kinh tế và xã hội. Xây dựng các tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả phát triển hạ tầng thương mại.

5.2. Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Ra Quyết Định Đầu Tư Kinh Doanh

Cung cấp thông tin về nhu cầu thị trường, đối thủ cạnh tranh và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Giúp doanh nghiệp đánh giá rủi ro và cơ hội đầu tư. Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch kinh doanh và marketing hiệu quả.

5.3. Cải Thiện Môi Trường Đầu Tư Bất Động Sản Thương Mại Thái Bình

Thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản thương mại. Tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia vào các dự án phát triển hạ tầng thương mại. Nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của thị trường bất động sản.

VI. Tương Lai Tiềm Năng Phát Triển CSHT Thương Mại Thái Bình

Với những nỗ lực và giải pháp đồng bộ, cơ sở hạ tầng thương mại tại Thành phố Thái Bình có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Sự phát triển này sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và đưa Thành phố Thái Bình trở thành một trung tâm kinh tế vùng. Việc đẩy mạnh phát triển kinh tế Thái Bình gắn liền với việc đầu tư vào hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng thương mại. Theo dự kiến, đến năm 2030, Thành phố Thái Bình sẽ trở thành đô thị loại 1 thuộc tỉnh, đòi hỏi sự phát triển vượt bậc của hạ tầng thương mại.

6.1. Thúc Đẩy Tăng Trưởng Kinh Tế Thái Bình Vững Mạnh

Hạ tầng thương mại phát triển tạo điều kiện cho lưu thông hàng hóa thuận lợi, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh. Thu hút đầu tư và tạo thêm nhiều việc làm cho người dân. Góp phần tăng thu ngân sách và nâng cao thu nhập bình quân đầu người.

6.2. Nâng Cao Chất Lượng Cuộc Sống Của Người Dân

Người dân có cơ hội tiếp cận các sản phẩm và dịch vụ đa dạng và chất lượng cao. Môi trường mua sắm và giải trí được cải thiện. Góp phần xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại.

6.3. Định Hướng Trở Thành Trung Tâm Thành Phố Thái Bình Kinh Tế Vùng

Hạ tầng thương mại phát triển sẽ thu hút các nhà đầu tư và khách du lịch. Tạo ra một môi trường kinh doanh năng động và sáng tạo. Nâng cao vị thế và vai trò của Thành phố Thái Bình trong khu vực và cả nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Thái Bình là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội của tỉnh Thái Bình, đồng thời giữ vị trí chiến lược trong vùng duyên hải Bắc Bộ và hành lang kinh tế kết nối Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Với diện tích tự nhiên đạt 6.809,8 ha, quy mô dân số trên 218.000 người phân bổ tại 19 đơn vị hành chính (gồm 10 phường và 9 xã), thành phố đang khẳng định vai trò đầu tàu phát triển kinh tế của địa phương. Năm 2023, tổng giá trị sản xuất của đô thị này đạt 51.066,5 tỷ đồng, đóng góp khoảng 25% quy mô kinh tế toàn tỉnh, mức thu nhập bình quân đầu người đạt 78 triệu đồng/năm. Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch rõ rệt theo hướng hiện đại khi công nghiệp và xây dựng chiếm 69%, thương mại - dịch vụ chiếm 29% và nông nghiệp chỉ còn 2%.

Hệ thống cơ sở hạ tầng thương mại được xác định là huyết mạch lưu thông hàng hóa và là đòn bẩy quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu nâng cấp thành phố thành đô thị loại 1 trực thuộc tỉnh. Tuy nhiên, thực trạng mạng lưới phân phối trên địa bàn vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn: trên 40% chợ truyền thống là chợ tạm (chiếm 10/23 cơ sở), 100% trung tâm thương mại mới dừng lại ở phân hạng III, hệ thống kho bãi logistics thiếu vắng hoàn toàn các kho lạnh bảo quản nông sản chuyên dụng. Nghiên cứu này tập trung phân tích thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng thương mại giai đoạn 2018-2023 và xây dựng các định hướng, giải pháp đồng bộ đến năm 2030. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần thúc đẩy tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng phục hồi mạnh mẽ từ 13.115 tỷ đồng năm 2021 lên 20.766 tỷ đồng năm 2023, nâng mức chi tiêu bình quân của người dân từ 62,99 triệu đồng lên 99,78 triệu đồng/người/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên khung lý thuyết về Cơ sở hạ tầng chất lượng (Quality Infrastructure - QI) do Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) khởi xướng. Lý thuyết này chỉ rõ rằng hạ tầng thương mại là nền tảng cốt lõi kết nối ba trụ cột phát triển bền vững: thịnh vượng kinh tế, an sinh con người và bảo vệ sinh thái. Cùng với đó, tác giả tiếp cận mô hình phát triển hệ thống phân phối hiện đại theo các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia do Viện Đo lường Quốc gia Đức (PTB) đề xuất nhằm giảm thiểu rào cản kỹ thuật trong lưu thông hàng hóa.

Hệ thống khái niệm chính trong đề án bao gồm:

• Cơ sở hạ tầng thương mại: Tổng thể các công trình vật chất (chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, kho bãi logistics) và các yếu tố phi vật chất (hạ tầng số hóa, khung khổ pháp lý, dịch vụ hỗ trợ thương mại) đảm bảo chu chuyển hàng hóa thông suốt.
• Chợ truyền thống: Không gian mua bán trao đổi hàng hóa truyền thống được phân cấp theo Quyết định 1371/2004/QĐ-BTM thành chợ hạng 1 (trên 400 điểm kinh doanh), hạng 2 (200-400 điểm kinh doanh), hạng 3 (dưới 200 điểm kinh doanh) và chợ tạm.
• Siêu thị và Trung tâm thương mại (TTTM): Các hình thức tổ chức bán lẻ hiện đại, đa chức năng, được phân hạng theo quy mô diện tích mặt bằng kinh doanh (từ siêu thị mini trên 80 m² đến siêu thị hạng I trên 3.500 m²; TTTM từ hạng III trên 10.000 m² đến hạng I trên 50.000 m²).
• Hạ tầng logistics và thương mại điện tử: Hệ thống kho CFS, kho ngoại quan, kho mát, kho tự động, bãi container cùng mạng lưới viễn thông, thanh toán số hỗ trợ giao dịch trực tuyến.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê tỉnh Thái Bình giai đoạn 2018-2023, báo cáo chuyên đề của Sở Công Thương tỉnh Thái Bình và Phòng Kinh tế UBND Thành phố Thái Bình. Timeline nghiên cứu tập trung đánh giá chuỗi số liệu thực trạng từ năm 2018 đến hết năm 2023 và dự báo mục tiêu chiến lược giai đoạn 2025-2030.

Về phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành điều tra xã hội học thông qua bảng hỏi khảo sát trực tiếp. Tổng cộng 350 phiếu khảo sát đã được phát ra và thu về 300 phiếu hợp lệ (tỷ lệ phản hồi đạt 85,7%). Cỡ mẫu n = 300 bao gồm ba nhóm đối tượng chính: đại diện doanh nghiệp phân phối, tiểu thương kinh doanh tại quầy sạp và người tiêu dùng trực tiếp tại các chợ, siêu thị và trung tâm thương mại. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện được áp dụng tại 10 phường nội thành và các xã vùng ven nhằm đảm bảo tính đại diện cao. Công cụ đo lường sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không hài lòng đến 5: Hoàn toàn hài lòng) đánh giá 6 biến số: vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, tính thuận tiện giao thông, hạ tầng bãi đỗ xe, hạ tầng công nghệ thông tin và chất lượng sản phẩm. Phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính, thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm được lựa chọn để làm rõ mối quan hệ giữa chất lượng hạ tầng và mức độ phát triển thương mại đô thị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mạng lưới bán lẻ hiện đại tăng trưởng nhanh về số lượng nhưng quy mô diện tích chưa đạt chuẩn cao cấp. Giai đoạn 2021-2023, số lượng siêu thị trên địa bàn thành phố tăng từ 25 lên 31 cơ sở (chiếm 24% tổng số siêu thị toàn tỉnh Thái Bình). Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ phân khúc siêu thị mini với sự gia tăng mạnh mẽ từ 13 điểm (năm 2021) lên 24 điểm (năm 2023), tương ứng mức tăng 84,6%. Về trung tâm thương mại, toàn tỉnh có 3 TTTM thì cả 3 đều tập trung tại Thành phố Thái Bình (gồm Vincom Plaza, GO! Thái Bình và Victory Plaza). Tuy nhiên, 100% các cơ sở này đều thuộc phân hạng III, thành phố hoàn toàn chưa có TTTM hạng I hay hạng II.

Thứ hai, hạ tầng chợ truyền thống chiếm tỷ trọng chi phối nhưng chậm chuyển dịch về chất lượng. Năm 2023, toàn thành phố có 23 chợ (gồm 2 chợ đầu mối, 7 chợ bán buôn và 14 chợ bán lẻ). Xét theo phân cấp, thành phố duy trì 2 chợ loại 1, 6 chợ loại 2, 7 chợ loại 3 và có tới 10 chợ tạm (chiếm tỷ lệ 43,5%). Hoạt động đầu tư cải tạo chợ diễn ra thiếu ổn định: năm 2021 thành phố chi 15 tỷ đồng xây mới 1 chợ; năm 2022 tăng ngân sách lên 40 tỷ đồng để cải tạo 2 chợ và xây mới 1 chợ; đến năm 2023 kinh phí giảm còn 21 tỷ đồng cho 3 dự án nâng cấp cải tạo.

Thứ ba, cơ sở kho bãi và dịch vụ hậu cần logistics tăng trưởng cục bộ, thiếu đồng bộ về công nghệ. Diện tích kho độc lập tăng trưởng đều đặn, đạt 94.300 m² vào năm 2023, diện tích kho trong khu công nghiệp duy trì 21.600 m² và kho chuyên dụng đạt 17.300 m². Diện tích các bãi chứa hàng mở rộng nhanh chóng: bãi container tăng 37% đạt 8.400 m², bãi xe tải tăng 36% đạt 12.400 m², bãi tập kết vật liệu tăng 50% đạt 21.000 m². Mặc dù vậy, toàn địa bàn ghi nhận 0 m² kho lạnh bảo quản tiêu chuẩn, gây khó khăn cho chuỗi cung ứng hàng tươi sống.

Thứ tư, hạ tầng thương mại điện tử và số hóa giao dịch có bước chuyển biến tích cực. Đến năm 2021, tỷ lệ dân số sử dụng internet tại thành phố đạt 68%, 35% doanh nghiệp đã ứng dụng thương mại điện tử, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 20% với 2,5 triệu lượt giao dịch trực tuyến được ghi nhận.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ việc quy hoạch hạ tầng thương mại chưa đồng bộ với quy hoạch sử dụng đất và phát triển giao thông đô thị. Nguồn lực ngân sách nhà nước dành cho việc nâng cấp chợ còn hạn hẹp (dao động 15-40 tỷ đồng/năm), trong khi cơ chế thu hút vốn đầu tư xã hội hóa (PPP) vào hạ tầng thương mại truyền thống còn gặp nhiều rào cản về thủ tục đất đai và giải phóng mặt bằng. So với các đô thị phát triển trong tam giác kinh tế phía Bắc, Thái Bình còn thiếu vắng các trung tâm phân phối liên vùng hiện đại.

Dữ liệu khảo sát thực tế có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ tăng trưởng cơ cấu siêu thị (thể hiện bước nhảy vọt 84,6% của siêu thị mini) và bảng ma trận đánh giá 6 yếu tố hạ tầng. Khảo sát 300 mẫu Likert cho thấy sự thu hút của các mô hình hiện đại vượt trội so với chợ truyền thống, song yếu tố bãi đỗ xe và vệ sinh môi trường vẫn là hai điểm yếu nhận mức đánh giá thấp nhất (dưới 3,0/5 điểm). Điều này khẳng định việc hiện đại hóa cơ sở hạ tầng thương mại không chỉ đơn thuần là gia tăng diện tích mặt bằng mà phải gắn liền với tối ưu hóa năng lực logistics, chuẩn hóa công tác quản lý vận hành và bảo vệ môi trường sinh thái.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Quy hoạch và nâng cấp mạng lưới chợ truyền thống: Triển khai kế hoạch xóa bỏ hoàn toàn 10 chợ tạm gây mất an toàn giao thông trước năm 2027; đầu tư kiên cố hóa 100% chợ loại 2 và loại 3, hoàn thiện hệ thống phòng cháy chữa cháy và xử lý nước thải đạt chuẩn môi trường. Chủ thể thực hiện: UBND Thành phố Thái Bình chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương và UBND các phường, xã.
2. Thu hút vốn đầu tư phát triển tổ hợp thương mại hiện đại: Dành quỹ đất sạch tại khu đô thị mới ven sông Trà Lý và khu vực Đông Bắc thành phố để mời gọi đầu tư xây dựng tối thiểu 1 TTTM hạng I và 2 siêu thị tổng hợp hạng I với diện tích mặt bằng trên 35.000 m² trước năm 2030. Chủ thể thực hiện: Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp Trung tâm Xúc tiến Đầu tư tỉnh Thái Bình.
3. Phát triển hạ tầng logistics và chuỗi kho lạnh chuyên dụng: Quy hoạch trung tâm logistics tập trung quy mô trên 50.000 m² kết nối với trục giao thông vành đai đô thị; ban hành chính sách ưu đãi tiền thuê đất để doanh nghiệp tư nhân đầu tư tối thiểu 15.000 m² kho lạnh và kho mát bảo quản nông sản thực phẩm giai đoạn 2025-2028. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Khu kinh tế và các Khu công nghiệp tỉnh cùng Sở Xây dựng.
4. Đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hạ tầng TMĐT: Triển khai mô hình "Chợ 4.0 - Thanh toán không tiền mặt" tại 100% chợ truyền thống và điểm bán lẻ, phấn đấu nâng tỷ lệ thanh toán số lên trên 70% và tỷ lệ doanh nghiệp tham gia sàn TMĐT đạt trên 60% vào năm 2026. Chủ thể thực hiện: Sở Thông tin và Truyền thông, Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh Thái Bình và các tổ chức trung gian thanh toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước (Sở Công Thương, UBND Thành phố Thái Bình, Phòng Kinh tế): Khai thác nguồn luận cứ thực nghiệm và hệ thống chỉ tiêu để rà soát, điều chỉnh quy hoạch phân khu thương mại, phục vụ hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại 1.
• Doanh nghiệp bán lẻ và nhà đầu tư bất động sản thương mại: Sử dụng dữ liệu phân tích thị trường để xác định cơ hội rót vốn vào phân khúc trung tâm thương mại cao cấp, chuỗi siêu thị tiện ích và tổ hợp thương mại dịch vụ ven sông.
• Doanh nghiệp logistics và vận tải: Tham khảo hiện trạng mặt bằng kho bãi (94.300 m² kho độc lập, tiềm năng thị trường kho lạnh 0 m²) để thiết lập phương án xây dựng mạng lưới kho vận và trung chuyển hàng hóa tối ưu.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên kinh tế thương mại: Sử dụng như một tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp khảo sát 300 mẫu điều tra thực nghiệm, kỹ thuật đánh giá thực trạng hạ tầng vi mô và vĩ mô tại một địa phương cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

Hiện trạng phân hạng các trung tâm thương mại tại Thành phố Thái Bình như thế nào?
Tính đến năm 2023, toàn thành phố có 3 trung tâm thương mại đang hoạt động gồm Vincom Plaza, GO! Thái Bình và Victory Plaza. Cả 3 cơ sở này đều thuộc phân hạng III với diện tích kinh doanh từ 10.000 m² trở lên. Thành phố hiện chưa có trung tâm thương mại hạng I hay hạng II.

Điểm nghẽn lớn nhất của hệ thống chợ truyền thống trên địa bàn là gì?
Tồn tại lớn nhất là tỷ lệ chợ tạm còn rất cao, chiếm 10 trên tổng số 23 chợ (tương đương 43,5%). Hầu hết các chợ này có cơ sở vật chất thô sơ, nằm ven đường hoặc họp ngoài trời, chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, thoát nước và phòng cháy chữa cháy.

Hạ tầng kho bãi logistics tại thành phố đang thiếu hụt yếu tố then chốt nào?
Mặc dù diện tích bãi container tăng 37% (đạt 8.400 m²) và kho độc lập đạt 94.300 m², thành phố vẫn ghi nhận 0 m² kho lạnh chuyên dụng. Điều này hạn chế nghiêm trọng khả năng lưu trữ, bảo quản nông sản, thực phẩm tươi sống phục vụ tiêu dùng nội địa và xuất khẩu.

Tổng mức bán lẻ và sức mua của người dân thành phố thay đổi ra sao sau đại dịch?
Thị trường ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ: tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng từ mức đáy 13.115 tỷ đồng (năm 2021) lên 20.766 tỷ đồng (năm 2023). Chi tiêu bình quân đầu người tăng vọt từ 62,99 triệu đồng lên 99,78 triệu đồng/người/năm.

Loại hình bán lẻ hiện đại nào có tốc độ phát triển bứt phá nhất giai đoạn vừa qua?
Siêu thị mini là mô hình bứt phá mạnh mẽ nhất với số lượng tăng từ 13 cơ sở (năm 2021) lên 24 cơ sở (năm 2023), đạt mức tăng trưởng 84,6%. Sự mở rộng này phản ánh rõ xu hướng ưa chuộng các điểm mua sắm tiện ích, linh hoạt và gần khu dân cư của cư dân đô thị.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát triển cơ sở hạ tầng thương mại cấp địa phương theo hướng hiện đại, bền vững và tiếp cận các chuẩn mực hạ tầng chất lượng quốc gia.
• Phân tích chi tiết chuỗi dữ liệu thực trạng giai đoạn 2018-2023, ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ của tổng mức bán lẻ đạt 20.766 tỷ đồng, đồng thời vạch rõ các điểm nghẽn về chợ tạm (chiếm 43,5%) và khoảng trống kho lạnh (0 m²).
• Đánh giá thực nghiệm qua khảo sát 300 mẫu đại diện, làm rõ nhu cầu bức thiết trong việc cải thiện bãi đỗ xe, vệ sinh môi trường và số hóa phương thức thanh toán thương mại.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao, gắn kết chặt chẽ với chiến lược phát triển không gian ven sông Trà Lý và mục tiêu đưa Thành phố Thái Bình trở thành đô thị loại 1 trước năm 2030.
• Lộ trình triển khai được phân kỳ rõ ràng: giai đoạn 2024-2026 tập trung giải tỏa chợ tạm, số hóa hạ tầng; giai đoạn 2027-2030 tập trung huy động nguồn lực xây dựng các tổ hợp TTTM hạng I và trung tâm logistics liên vùng.

Các nhà quản lý đô thị, doanh nghiệp phân phối và nhà đầu tư hạ tầng có thể khai thác trực tiếp nguồn tư liệu khoa học này để hoạch định chiến lược đầu tư và phát triển thương mại hiệu quả tại Thành phố Thái Bình!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Lý luận chung về phát triển cơ sở hạ tầng thương mại tại địa phương. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng thương mại trên địa bàn Thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình. Phương hướng và giải pháp phát triển cơ sở hạ tầng thương mại trên địa bàn Thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN CƠ SỞ HẠ TẦNG THƯƠNG MẠI TẠI ĐỊA PHƯƠNG 1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại cơ sở hạ tầng thương mại 1. Khái niệm cơ sở hạ tầng thương mại Thương mại là toàn bộ các hoạt động gắn liền và phát sinh cùng với quá trình lưu thông, mua bán hàng hóa, dịch vụ nhằm phục vụ và làm tăng giá trị trong quá trình lưu thông hàng hoá. Nó bao gồm bốn lĩnh vực chủ yếu là: Thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, thương mại liên quan đến lĩnh vực đầu tư và sở hữu trí tuệ.

Cơ sở hạ tầng thương mại là tổng thể những công trình đặc trưng cho hoạt động của ngành thương mại, đảm bảo cho hoạt động lưu thông hàng hóa và dịch vụ được diễn ra một cách đồng bộ, an toàn, thuận tiện, nhanh chóng, hiệu quả và những công trình liên ngành đảm bỏ cho hoạt động đồng bộ của toàn hệ thống. Cơ sở hạ tầng thương mại được chia thành hai nhóm lớn đó là: Cơ sở hạ tầng phục vụ quá trình lưu thông hàng hóa (quá trình vận động hàng hóa và nơi giao dịch mua bán hàng hóa) gồm hệ thống cửa hàng, hệ thống chợ, hệ thống trung tâm thương mại, siêu thị, hệ thống kho tàng, bến, bãi, cơ sở hội chợ triển lãm, trưng bày giới thiệu sản phẩm hàng hóa; hạ tầng vật chất kỹ thuật cho hoạt động của các trung tâm cung cấp dịch vụ thương mại hàng hóa…và Cơ sở hạ tầng phục vụ thực hiện các dịch vụ thương mại khác (dịch vụ về hỗ trợ khách hàng, sở hữu trí tuệ, thông tin thương mại, thanh toán…. Cơ sở hạ tầng thương mại bao gồm các yếu tố vật chất và phi vật chất: - Yếu tố vật chất bao gồm: Các công trình vật thể kiến trúc như trung tâm thương mại, siêu thị, chợ, cửa hàng bán buôn bán lẻ; cơ sở vật chất hỗ trợ như hệ thống giao thông và hạ tầng logistics và cơ sở vật chất liên quan đến xuất nhập khẩu hàng hóa. Mục tiêu là tạo ra môi trường thuận lợi để lưu thông hàng hóa thông suốt và phát triển dịch vụ, thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng thương mại.

- Yếu tố phi vật chất bao gồm: Các yếu tố như công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), chính sách pháp lý, quản lý thị trường và các dịch vụ hỗ trợ thương mại như tài chính, bảo hiểm, và tư vấn. Các yếu tố này giúp tối ưu hóa quản lý, vận hành, và giao dịch trong thị trường thương mại. Đặc điểm cơ sở hạ tầng thương mại Thứ nhất, Cơ sở hạ tầng thương mại có tính thống nhất và đồng bộ, giữa các bộ phận có sự gắn kết hài hòa với nhau tạo thành một thể vững chắc đảm bảo cho phép phát huy được sức mạnh tổng hợp, có tính hệ thống, liên kết với nhau. Trong mỗi loại hình cơ sở hạ tầng thương mại cũng vậy, gồm các bộ phận có tính độc lập tương đối nhưng liên quan chặt chẽ với nhau; đảm bảo phục vụ cho hoạt động thương mại một cách thuận lợi, hiệu quả nhất.

Thứ hai, Các công trình cơ sở hạ tầng thương mại có nhiều quy mô từ nhỏ đến lớn và thường chủ yếu ở ngoài trời, bố trí rải rác trên phạm vi cả vùng lãnh thổ, chịu ảnh hưởng nhiều của tự nhiên.