CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VE CAY CONG NGHIỆP LAU NĂM 1. Khái niệm cây cũng nghiệp: Là những cây dùng dé làm nguyên liệu cho các ngành công nghiệp chẻ biển. đặc biệt la công nghiệp nhẹ va công nghiệp thực phẩm.
Phan lớn các cấy công nghiệp la cây ưa nhiệt, ưa am, đòi hỏi các loại đất thích hợp với biến độ sinh thai hẹp. Hiện nay có nhiều cách phan loại cây công nghiệp. Cây cong nghiện có thể phan ra hai loại dựa vao thời gian sinh trưởng: Cay công nghiện ngắn ngày va cây công nghiện dai ngày. Dựa vào công dụng.
cây công nghiện cũng có thẻ nhân ra: Cây lay sợi (bông. gai, day, lanh. cây lay nhựa (cao su, thang.), cây lay đầu (đậu tương. cây lay chất thơm (khuynh diệp, mang tang, xả.), cây lay đường (mia, củ cải đường, thốt nốt.), cấy lam thuốc (sãm.
tam that, qué.) và cây có chất kích thích (thuốc lá, thuốc phiện. Cay cũng nghiện hang năm Cây công nghiệp hãng năm là cây ngắn ngày, chu ki đưới 1 năm cho thu hoạch một lan, Vi dụ: Day, edi, bông, lạc mía. thuốc lá, đậu tương. Cây cũng nghiện lau năm Cây công nghiệp lâu năm là những loại cây dai ngày (thời gian trong ít nhất 2 nam mới chủ thu hoạch).
trong một lan, thu hoạch nhiều năm. Vị dụ: Cao su (5 năm cho thu hoạch). ca phe, chẻ, hỗ tiêu (5-6 năm cho thu hoạch). Hiện trạng và định hướng phát triển một số cây cũng nghiệp lâu năm tỉnh Dong Nai 1.
Các nhân té ảnh hưởng đến sự phát triển cây CNLN 1. Điều kiện tự nhiễn Vị trí địa Hi: Một vị trí thuận lợi nằm trong khu vực gid mùa nhiệt đới am, có hai mua rõ rệt. mùa mưa và mùa khô. Lượng mưa nhiều, khi hậu it biển động là điều kiện tốt cho cây CNLN phát triển va năng suất cao.
Tiến giáp với các vùng kinh tế phát triển. đân số đông tạo ra thị trường tiêu thụ rộng lớn cũng như tiếp thu được trình độ khoa học-kĩ thuật, nguồn lan động dỗi dao có trình độ là điều kiện thuận lợi thúc day sản xuất cây CNLN phát triển, dem lại hiệu quả kinh té cao, Địa hình: Với địa hình băng phẳng it chia cất sẽ rat thuận lợi cho việc thành lặp các don điền, trang trại rộng lớn, mở các đường giao thông tạo thuận lợi cho việc khai thắc va vận chuyên sản phẩm của cây CNLN. Vị dụ: Cây cao su thường được trong trên nên đất có độ đốc nhỏ hơn 8%. Với độ dắc 8 - 30% thi vẫn trắng được nhưng chú ý đến các hiện pháp chong xói mon.
Độ dốc liên quan dé độ phi nhiều của đất. Đất cảng dốc thi xỏi món cảng mạnh khiến các chất dinh dưỡng trong đất. nhất là trong lớp dat mặt mắt đi nhanh chủng. Thỗ nhưỡng: Đất dai là thứ không thẻ thiểu trong việc phát triển nông nghiệp nói chung và cây CNLN nói riêng, Dat xám và đất dé bazan la loại đất thích hợp cho phát triển cây CNLN.
Diện tích lớn va phan bo tập trung là điều kiện để phat triển vùng chuyên canh cảy CNLN, Vi dụ: Cả phê có the trang trên nhiều loại đất khác nhau. trong dé đất ba-zan la một trong những loại đất lý tưởng đẻ trong cả phé vi các đặc điểm lý hóa tinh tốt, va lang day của loại dat nảy. Khí hậu: Chế độ nhiệt am, ánh sảng. gió bao, lũ lụt, lượng mua, số giờ nang.
mùa trong năm, Doi với trong cây CNLN thi khi hậu ảnh hưởng đến điện sinh thai cũng như các loại cây trắng phủ hợp với khí hậu của địa phương, tranh rủi ro của thời tiết mang lại như hạn hán, lũ lụt. Hiện trạng và định hướng phát triển một số cây công nghiệp lâu năm tỉnh Đẳng Nai -10- Vị dụ: Không phải ving não ở trên trai dal cũng trông được cả phê. Ngoài yêu tỏ đất dai, cây cả phé con đôi hỏi một số yêu cau vẻ nhiệt độ. lượng mưa, anh sảng.
khi chọn vùng trong cả nhé phải chủ ý tới các yêu to rat quan trong nay. Điều kiện kinh tế xã hội 1. Dân cư-lao động Dân số đồng tạo thị trường tiêu thụ rộng lớn từ đó thúc day sự phát triển sản xuất cây cong nghiệp lầu nam. Lao động cần củ, chịu khó có tỉnh than tim tỏi sang tạo trong sản xuất, đặc biết lao động có kinh nghiệm, trình độ khoa học kĩ thuật cao góp phan quan trọng trong việc tăng năng suat, sản lượng cầy công nghiệp lâu năm.
Cơ sở hạ tang, cơ sở vật chất ki thuật Hệ thong cơ sở hạ tang, cơ sở vật chat kĩ thuật dong hộ, hoản thiện góp phan đây mạnh sản xuất cây cũng nghiệp lầu năm. Hệ thong điện, thủy lợi va dịch vụ nông thôn (phan bón, vat tư nông nghiệp. thuốc trừ sâu, thuốc kích thích sinh trưởng. thiết bị, máy móc đã tạo bước chuyển biển vẻ năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất cây công nghiệp lâu năm.
Van đẻ tưới tiêu đảm bao cho việc thâm canh, công tác phong trừ dịch bệnh cho cây trồng. vật nuôi được triển khai có thé nhanh chúng dập tắt các nguôn gay bénh. Các loại gidng mới được áp dụng góp phan năng cao năng suất cây trồng. Hệ thong đường giao thông hoàn thiện tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyên sản phẩm của cây công nghiệp lau năm đến nơi chế bién và nơi tiêu thụ sản phẩm kẻ cả trong va ngoai nước.
Công nghiệp chế biển tạo điều kiện tang hiệu quả. giả trị sản phẩm của cay công nghiệp lau năm, mở rộng sản xuất, biển sản xuất cây CNILN thành sản xuất cũng nghiện đặc hiệt. —— a a Hiện trạng và định hưởng phát triển một số cấy công nghiệp lâu năm tỉnh Dong Nai -|l- 1. Đường lỗi chỉnh sách Chỉnh sách, đường lỗi phát triển phù hợp có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển cây công nghiệp lầu năm góp phan day mạnh việc trong va chế biển sản phẩm cây CNLN.
Trong những năm qua Dang va Nha nước đã thay được vai trò to lớn của cây CNLN trong san xuất nông nghiệp. Do vậy, nước ta đã thực hiển chỉnh sách day mạnh trong cảy công nghiệp đặc biệt là cây công nghiệp lâu năm, dan pha thể độc canh cây lúa góp phản chuyển địch cơ cầu nông nghiệp theo hưởng sản xuất hảng hỏa. hưởng ra xuất khẩu, 1. Thị trường Thị trưởng tiêu thụ rộng lớn va nhu cầu tiêu thụ ngày cảng cao thúc day sản xuất cây CNLN.
Nước ta với dan số 87.84 triệu người năm 2011 tạo ra thị trường tiêu thụ lớn đôi với các sản phẩm của cây CNLN. Dan số thể giới hiện nay gan 7 tỉ người với nhu cau tiêu thụ các sản phẩm của cây công nghiệp ngay cảng cao đặc biệt là các sản phẩm từ cả phê, cao su, hỗ tiêu, điều đã đây mạnh trong và chế biến cây CNLN dé tiêu thụ trong nước cũng như xuất khẩu. Đặc điểm một số cây CNLN 1. Cay cả phé - Nguan gốc: Cây có nguồn gốc từ ving nhiệt đới am ở Chau Phi.
Tên gọi của cả phê bat nguồn từ nơi tim ra nó là làng Caffa năm ở tay nam cao nguyên Etiopia. Ca phê có thẻ xuất hiện cách nay 5000 nam. - Giá trị kinh tế: La cây trong pho biến trên thé giới. Cả phê là loại thức uống chủ yeu của người dân châu Au, Bắc Mĩ.
Cả phê có tác dụng kích thích than kinh, kích thích tiêu hóa và hoạt động của các mô. Trong y học, người ta dùng cả phê dé chữa bệnh cao huyết áp vả suy nhược thân kinh. Hiện trang và định hướng phat triển một số cây công nghiệp lâu năm tỉnh Đồng Nai om be ee - Điều kiện sinh thai: Cả phé là cay rat tra nhiệt. cay phat triển thuận lợi ở các ving có lượng mưa tương đổi lớn và phân bỏ đều trong năm.
Cả phé ưa đất tơi. giàu chat dinh dưỡng. nhất là vùng dat đỏ đá vôi vá dat bazan. Cỏ 3 loại cay cả phê được trông chủ yêu đỏ là: Cả phé chè.
cả phê voi, cả phê mit. + Nhiệt độ: Nói chung trong phạm vi nhiệt độ tương đổi rộng từ 5'C đến 32"C cây cà phé vẫn có khả năng ton tại. sinh trưởng và phát triển, Song phạm vi nhiệt độ phù hợp đổi với từng giếng cả phê có khác nhau. Cả phê chẻ ưa nơi mát và hơi lạnh, Phạm vi thích hợp từ 18°C - 25"C.
thích hợp nhất từ 20 - 22°C, Ngược lại cả phê vai thích ở nơi nóng am. Phạm vị nhiệt độ thích hợp tir 22 - 26"C, song giới hạn nhiệt độ thích hợp nhat từ 24 - 26°C. + Lượng mưa: Lượng mưa can thiết đối với cây cả phẻ thưởng 1.000 mm, củn đổi với cả phê vôi cẩn từ 1. cây cả phê chè tir |.
Nhin chung, ở nước ta lượng mưa phản bỏ khong déu. Lượng mưa tận trung khoảng 70) - 80% vào trong mùa mưa gay ra hiện tượng thừa nước. Mua khô thường kéo dai từ 3 - 5 tháng, lượng nước mưa chỉ chiếm từ 20 - 30%. Do vậy có nhiều nơi cây cả phê thiểu nước nghiém trọng đặc biét là các tỉnh ở Tây Nguyễn và miền Déng Nam Bộ.
Be khắc phục hiện tượng nay, van dé tủ gốc giữ ẩm. dai rừng phong ho, cay che bỏng va tưới nước có một ¥ nghĩa quan trong. t Am độ: Am độ của không khí phải trên 70% mới thuận lợi cho sinh trưởng va phát triển của cây cả phê. Đặc biệt là giải đoạn cả phế nở hoa can phải có âm độ cao, do dé tưới nước bang biện phản phun mưa rat thích hợp cho qua trình nở hoa của cả phé.
Am độ quả thắn cộng với điều kiện kha han, nhiệt độ cao dan tới hậu quả làm cho các mam, nụ hoa bị thui, quả non bj rụng, + Ankh sảng: Ca phê ché là loại cây thich anh sang tan xạ (nguồn gốc mọc trong rừng thưa tại châu Phi), anh sang trực xạ làm cho cay bj kích thích ra hoa quả độ dẫn tới hiện tượng khô cảnh, khổ quả, vườn cây xuống dốc nhanh. Ảnh sảng tản xạ có tác dụng điều hòa sự ra hoa, nhủ hợp với cơ chế quang hợp tao Hiện trạng và định hướng phát triển một số cây công nghiệp lâu năm tỉnh Đông Nai -„13-= thành va tích lũy chất hữu cơ có lợi cho cây cả phê, giữ cho vườn cây lâu bẻn. năng suất on định. Cả phê vai là cây thích anh sang trực xạ yêu (nguyên quản cả phé voi mọc rải rắc ven bia rừng ở Châu Phi).
Ở những nơi có anh sáng trực xạ với cường độ mạnh thi cây cả phê vỗi can lượng cây che bóng để điều hỏa ánh sang. điều hỏa quả trình quang hợp của vườn cay.