Các Tổ Chức Xã Hội - Nghề Nghiệp Ở Thành Phố Thái Nguyên Từ Năm 1986 Đến Năm 2016

Khám phá sự phát triển của các tổ chức xã hội nghề nghiệp tại thành phố Thái Nguyên giai đoạn 1986-2016, ảnh hưởng và vai trò của chúng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Chung
• Người hướng dẫn: TS. Nghiêm Thị Hải Yến
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Các Tổ Chức Xã Hội - Nghề Nghiệp Tại Thái Nguyên Từ Năm 1986 Đến Năm 2016
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• Lí do chọn đề tài
• Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và nhiệm vụ của đề tài
• Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp của Luận văn
• Cấu trúc của Luận văn
• 1. Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN VÀ CÁC TỔ CHỨC XÃ HỘI - NGHỀ NGHIỆP TRƯỚC NĂM 1986
• 1.1. Vài nét về thành phố Thái Nguyên
• 1.2. Kinh tế, xã hội thành phố Thái Nguyên trước năm 1986
• 1.2.1. Tình hình xã hội
• 1.3. Sự ra đời và thực trạng hoạt động của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở thành phố Thái Nguyên
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. Chương 2: HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÁC TỔ CHỨC XÃ HỘI - NGHỀ NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2016
• 2.1. Đường lối đổi mới kinh tế - xã hội của Đảng và kế hoạch hành động của thành phố Thái Nguyên
• 2.2. Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh tế
• 2.2.1. Hội Doanh nghiệp
• 2.2.2. Hội Làm vườn
• 2.2.3. Hội Sinh vật cảnh
• 2.3. Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong lĩnh vực lĩnh vực văn hóa - giáo dục
• 2.3.1. Hội Văn học - nghệ thuật
• 2.3.2. Hội khuyến học
• 2.3.3. Hội Luật gia
• 2.4. Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp hoạt động trong lĩnh vực y tế
• 2.4.1. Hội Chữ thập đỏ
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. Chương 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ CÁC TỔ CHỨC XÃ HỘI - NGHỀ NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
• 3.1. Vai trò của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong phát triển kinh tế - xã hội ở thành phố Thái Nguyên
• 3.1.1. Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở thành phố Thái Nguyên là cầu nối giữa doanh nghiệp, người lao động, nhà chuyên môn với Nhà nước trong việc tham gia xây dựng chính sách và pháp luật nhằm phát triển kinh tế
• 3.1.2. Hoạt động của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên phù hợp với yêu cầu của thị trường, pháp luật của nhà nước nâng cao đời sống, xóa đói giảm nghèo
• 3.1.3. Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp bước đầu đã có hoạt động liên kết, hợp tác giữa các hội viên để quản lý, điều tiết nhằm khắc phục những bất cập của thị trường, ổn định và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hội viên và cả nền kinh tế
• 3.1.4. Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp có vai trò thúc đẩy hợp tác quốc tế góp phần phát triển kinh tế đối ngoại
• 3.2. Vai trò của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong phát triển văn hóa - giáo dục ở thành phố Thái Nguyên
• 3.3. Một số hạn chế và giải pháp nhằm phát triển của các tổ chức xã hội nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 3.3.1. Về hạn chế
• 3.3.2. Một số giải pháp để tiếp tục phát huy vai trò của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tổ Chức Xã Hội Nghề Nghiệp Thái Nguyên 1986 2016

Từ năm 1986, khi Đảng Cộng sản Việt Nam thực hiện đổi mới hệ thống chính trị và xây dựng nhà nước pháp quyền, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở nước ta, đặc biệt là ở Thái Nguyên, đã có bước phát triển mạnh mẽ về số lượng và quy mô. Đảng và Nhà nước khẳng định vai trò quan trọng của các tổ chức này trong hệ thống chính trị, được hình thành trên nguyên tắc tự nguyện và tự quản của người lao động. Các tổ chức hoạt động theo điều lệ hoặc quy định của nhà nước, đại diện cho thành viên trong quản lý nhà nước và xã hội. Theo nguyên tắc hình thức tổ chức và hoạt động, các tổ chức xã hội được chia thành các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức tự quản, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức quần chúng [40;tr. Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp là loại hình tổ chức xã hội được hình thành theo quy định của nhà nước. Hoạt động của các tổ chức xã hội nghề nghiệp đặt dưới sự quản lý của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, tổ chức xã hội nghề nghiệp cũng là tổ chức hoạt động mang tính chất tự quản, cơ cấu tổ chức nội bộ của từng tổ chức do tổ chức đó quyết định hoạt động không mang tính quyền lực nhà nước, đảm bảo nguyên tắc tự nguyện khi hình thành tổ chức.

1.1. Sự ra đời Tổ Chức Xã Hội Nghề Nghiệp Bối cảnh 1986

Trước năm 1986, các tổ chức xã hội ở Thái Nguyên còn hạn chế về số lượng và phạm vi hoạt động. Sự ra đời tổ chức xã hội nghề nghiệp gắn liền với quá trình đổi mới kinh tế - xã hội của đất nước. Việc chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã tạo điều kiện cho sự hình thành và phát triển của nhiều tổ chức xã hội mới. Theo đó, các tổ chức này đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối giữa người dân, doanh nghiệp và chính quyền, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

1.2. Phân loại Tổ Chức Xã Hội Nghề Nghiệp Các loại hình phổ biến

Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp Thái Nguyên được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau. Dựa trên lĩnh vực hoạt động, có thể chia thành các tổ chức trong lĩnh vực kinh tế (hội doanh nghiệp, hội làm vườn...), văn hóa - giáo dục (hội văn học nghệ thuật, hội khuyến học...), y tế (hội chữ thập đỏ...). Dựa trên tính chất, có các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức tự quản và tổ chức quần chúng. Điều lệ tổ chức xã hội nghề nghiệp quy định rõ mục tiêu, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của từng tổ chức.

II. Thách thức và Cơ hội Phát Triển Tổ Chức Xã Hội Thái Nguyên

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở Thái Nguyên cũng đối mặt với không ít thách thức. Khó khăn về nguồn lực tài chính, năng lực quản lý và sự tham gia của hội viên là những vấn đề cần được giải quyết. Bên cạnh đó, cơ chế chính sách chưa thực sự tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức này phát triển. Tuy nhiên, cũng có nhiều cơ hội để các tổ chức xã hội vươn lên, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Việc hội nhập kinh tế quốc tế, sự phát triển của khoa học công nghệ và nhu cầu ngày càng cao của xã hội về các dịch vụ công là những yếu tố thúc đẩy sự phát triển của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp.

2.1. Khó khăn thách thức Tổ Chức Xã Hội Thiếu nguồn lực và cơ chế

Một trong những khó khăn thách thức tổ chức xã hội lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính. Nhiều tổ chức hoạt động dựa vào nguồn tài trợ hạn chế, khó khăn trong việc mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hoạt động. Bên cạnh đó, cơ chế chính sách còn nhiều bất cập, thủ tục hành chính rườm rà gây khó khăn cho các tổ chức trong quá trình hoạt động. Năng lực đội ngũ cán bộ còn hạn chế cũng là một thách thức không nhỏ.

2.2. Tiềm năng Phát triển Tổ Chức Xã Hội Nghề Nghiệp Hội nhập kinh tế

Hội nhập kinh tế quốc tế mang lại nhiều cơ hội phát triển cho các tổ chức xã hội - nghề nghiệp. Các tổ chức có thể mở rộng quan hệ hợp tác với các đối tác quốc tế, tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến. Sự phát triển của khoa học công nghệ cũng tạo điều kiện cho các tổ chức đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội. Chính sách phát triển tổ chức xã hội cần tạo điều kiện để các tổ chức tận dụng tối đa những cơ hội này.

III. Hoạt Động Tổ Chức Xã Hội Nghề Nghiệp Lĩnh vực kinh tế 1986 2016

Trong giai đoạn 1986-2016, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong lĩnh vực kinh tế ở Thái Nguyên có nhiều hoạt động nổi bật. Hội Doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, kết nối doanh nghiệp với chính quyền và các đối tác. Hội Làm vườn giúp nông dân nâng cao kỹ thuật canh tác, tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm. Hội Sinh vật cảnh thúc đẩy phát triển ngành sinh vật cảnh, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế cao. Các hoạt động tổ chức xã hội nghề nghiệp Thái Nguyên này góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của tỉnh.

3.1. Hội Doanh Nghiệp Thái Nguyên Hỗ trợ và kết nối doanh nghiệp

Hội Doanh nghiệp Thái Nguyên là một trong những hiệp hội ngành nghề Thái Nguyên lớn mạnh. Hội tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp với các đối tác trong và ngoài nước. Hội cũng thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Hội đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.

3.2. Hội Làm Vườn Thái Nguyên Nâng cao kỹ thuật canh tác và thị trường

Hội Làm vườn Thái Nguyên tập trung vào việc chuyển giao khoa học kỹ thuật cho hội viên, giúp nông dân nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Hội cũng hỗ trợ nông dân xây dựng thương hiệu, tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm. Nhiều mô hình sản xuất hiệu quả đã được nhân rộng nhờ sự hỗ trợ của hội. Hội góp phần vào quá trình nâng cao năng lực tổ chức xã hội trong lĩnh vực nông nghiệp.

3.3. Hội Sinh Vật Cảnh Thái Nguyên Phát triển ngành sinh vật cảnh

Hội Sinh vật cảnh Thái Nguyên góp phần vào việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống liên quan đến sinh vật cảnh. Hội tổ chức các triển lãm, hội thi sinh vật cảnh, tạo sân chơi cho những người yêu thích sinh vật cảnh. Hội cũng hỗ trợ hội viên phát triển các sản phẩm sinh vật cảnh có giá trị kinh tế cao.

IV. Tổ Chức Xã Hội Nghề Nghiệp Thái Nguyên Lĩnh vực Văn Hóa Xã Hội

Bên cạnh lĩnh vực kinh tế, các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa - xã hội ở Thái Nguyên cũng có nhiều đóng góp quan trọng. Hội Văn học Nghệ thuật tạo điều kiện cho các văn nghệ sĩ sáng tạo, quảng bá các tác phẩm văn hóa nghệ thuật. Hội Khuyến học góp phần nâng cao dân trí, khuyến khích học tập suốt đời. Hội Chữ thập đỏ thực hiện các hoạt động nhân đạo, từ thiện, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Các hoạt động tổ chức xã hội nghề nghiệp Thái Nguyên trong lĩnh vực này góp phần xây dựng một xã hội văn minh, giàu mạnh.

4.1. Hội Văn Học Nghệ Thuật Thái Nguyên Sáng tạo và quảng bá văn hóa

Hội Văn học Nghệ thuật Thái Nguyên tập hợp các văn nghệ sĩ ở nhiều lĩnh vực khác nhau như văn học, âm nhạc, hội họa, điêu khắc... Hội tạo điều kiện cho các văn nghệ sĩ sáng tạo, tổ chức các hoạt động giao lưu, triển lãm, giới thiệu tác phẩm. Hội góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

4.2. Hội Khuyến Học Thái Nguyên Nâng cao dân trí và khuyến khích học tập

Hội Khuyến học Thái Nguyên có mạng lưới rộng khắp từ tỉnh đến cơ sở. Hội vận động các nguồn lực xã hội để hỗ trợ học sinh, sinh viên nghèo vượt khó, khuyến khích học tập suốt đời. Hội cũng tổ chức các hoạt động giáo dục cộng đồng, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của học tập. Vai trò của Đảng và nhà nước với tổ chức xã hội được thể hiện rõ qua sự hỗ trợ cho Hội Khuyến học.

4.3. Hội Chữ Thập Đỏ Thái Nguyên Hoạt động nhân đạo và từ thiện

Hội Chữ thập đỏ Thái Nguyên thực hiện các hoạt động cứu trợ khẩn cấp, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, hiến máu nhân đạo... Hội cũng hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, trẻ em mồ côi. Vai trò tổ chức xã hội nghề nghiệp thể hiện qua những hoạt động mang tính nhân văn sâu sắc.

V. Đánh giá vai trò Tổ Chức Xã Hội Nghề Nghiệp tại Thái Nguyên

Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp đã chứng minh vai trò không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Thái Nguyên. Từ việc thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, các tổ chức này đều đóng góp tích cực. Tuy nhiên, để phát huy hơn nữa vai trò của mình, các tổ chức xã hội cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực và tăng cường sự phối hợp với các cơ quan nhà nước và các tổ chức khác. Qua đó đóng góp vào việc xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.

5.1. Vai trò trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên

Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp đã góp phần quan trọng vào việc tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Các tổ chức cũng đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và người lao động, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa. Ngoài ra, các tổ chức còn tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, pháp luật, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về kinh tế - xã hội.

5.2. Giải pháp tiếp tục phát huy vai trò tổ chức xã hội nghề nghiệp

Để tiếp tục phát huy vai trò của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước đối với các tổ chức. Cần hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức phát triển. Cần nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, hội viên, tăng cường sự tham gia của hội viên vào các hoạt động của tổ chức. Cần tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức, tạo sức mạnh tổng hợp để giải quyết các vấn đề của xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình chuyển đổi kinh tế từ năm 1986 đến năm 2016 đã tạo nên bước ngoặt căn bản cho diện mạo đô thị và cơ cấu xã hội của thành phố Thái Nguyên. Trước năm 1986, toàn thành phố chỉ có 2 tổ chức hội hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực y tế, nhưng đến năm 2016, mạng lưới này đã mở rộng lên 16 tổ chức xã hội - nghề nghiệp hoạt động đa ngành trên địa bàn 223 km2 với quy mô dân số đạt trên 330.707 người. Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm rõ quá trình hình thành, phát triển và đánh giá toàn diện vai trò, tác động thực tế của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của một đô thị công nghiệp trung tâm vùng trung du miền núi phía Bắc.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là tái hiện có hệ thống tiến trình lịch sử 30 năm phát triển của các hội nghề nghiệp, phân tích thực trạng hoạt động trong từng lĩnh vực chuyên môn, chỉ ra các thành tựu, hạn chế và đúc kết bài học kinh nghiệm thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong không gian hành chính thành phố Thái Nguyên qua 32 đơn vị cấp xã, phường từ mốc khởi xướng Đổi mới năm 1986 đến năm 2016. Luận văn mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc khi cung cấp nguồn dữ liệu lịch sử địa phương chuẩn xác, làm sáng tỏ mối quan hệ tương hỗ giữa chính sách quản lý nhà nước và năng lực tự quản của cộng đồng nghề nghiệp, đồng thời đóng góp luận cứ khoa học để hoạch định chính sách phát triển tổ chức hội trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của thành phố luôn duy trì ở mức 9%/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết về tổ chức xã hội trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và lý thuyết quản trị công hiện đại về vai trò của các chủ thể phi chính quyền. Luận văn vận dụng mô hình tương tác đa chiều giữa ba khu vực: Nhà nước quản lý, Thị trường điều tiết và Xã hội tự quản. Các khái niệm trung tâm được chuẩn hóa bao gồm:

• Tổ chức xã hội - nghề nghiệp: Loại hình tổ chức tự nguyện của những người cùng ngành nghề, được thành lập theo quy định pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên và hỗ trợ quản lý nhà nước.
• Nguyên tắc tự quản, tự trang trải: Nền tảng vận hành tài chính và nhân sự độc lập, không sử dụng quyền lực nhà nước nhưng tuân thủ nghiêm ngặt khuôn khổ pháp luật.
• Phản biện xã hội và cầu nối thể chế: Cơ chế tham gia đóng góp ý kiến xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và giải quyết các xung đột lợi ích giữa người lao động, doanh nghiệp với cơ quan hành chính.

Hệ thống quan điểm chỉ đạo của Đảng qua Nghị quyết 08B-NQ/HNTW năm 1990, Nghị quyết 23-NQ/TW năm 2003, Nghị quyết 48-NQ/TW năm 2005 cùng khung pháp lý tại Nghị định 88/2003/NĐ-CP và Nghị định 45/2010/NĐ-CP là những căn cứ lý luận trực tiếp định hình các tiêu chí đánh giá hoạt động hội.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả vận dụng nhất quán phương pháp lịch sử và phương pháp logic làm công cụ chủ đạo nhằm tái hiện khách quan tiến trình phát triển theo dòng thời gian 30 năm (1986 - 2016). Phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh lịch sử được sử dụng để đối chiếu hiệu quả hoạt động giữa các giai đoạn phát triển và giữa các nhóm hội chuyên ngành. Phương pháp điền dã, quan sát thực địa và phỏng vấn nhân chứng được triển khai trực tiếp tại các cơ sở hội để thu thập nguồn sử liệu sinh động.

Khảo sát được thực hiện trên toàn bộ 16 tổ chức xã hội - nghề nghiệp tiêu biểu, bao phủ 100% các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, pháp luật và y tế trên địa bàn 21 phường và 11 xã. Việc lựa chọn phương pháp phân tích toàn diện này nhằm đảm bảo tính đại diện cao, phản ánh chính xác cấu trúc kinh tế đô thị và loại bỏ tính chủ quan trong đánh giá số liệu lịch sử.

Nguồn tư liệu của luận văn được tổng hợp từ:

• Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc từ khóa III đến khóa IX, các chỉ thị, nghị quyết của Tỉnh ủy Thái Nguyên và Thành ủy Thái Nguyên giai đoạn 1975 - 2016.
• Hồ sơ lưu trữ tại Chi cục Văn thư - Lưu trữ tỉnh Thái Nguyên, Phòng Thống kê thành phố Thái Nguyên.
• Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ và số liệu thực tế do 10 hội chuyên ngành cung cấp trực tiếp như Hội Doanh nghiệp, Hội Làm vườn, Hội Đông y, Hội Luật gia và Hội Khuyến học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm rõ 4 phát hiện căn bản mang tính bước ngoặt trong sự phát triển của hệ thống hội tại thành phố Thái Nguyên:

• Sự bứt phá về số lượng và cơ cấu: Nếu giai đoạn trước năm 1986 chỉ có 2 tổ chức là Hội Đông y (thành lập năm 1962) và Hội Chữ thập đỏ (thành lập năm 1965), thì giai đoạn 1986 - 2016 đã ghi nhận thêm 14 tổ chức mới ra đời, đạt mức tăng trưởng 700%. Cơ cấu hội chuyển dịch mạnh mẽ từ thuần túy y tế - nhân đạo sang bao phủ trọn vẹn 3 trụ cột: kinh tế, văn hóa - giáo dục - pháp luật và an sinh xã hội.
• Giá trị gia tăng kinh tế nội khối: Hội Doanh nghiệp thành phố Thái Nguyên (thành lập năm 2010) đã xây dựng mạng lưới liên kết vững chắc, thúc đẩy tổng giá trị giao thương nội bộ đạt xấp xỉ 260 tỷ đồng. Hội kết nối thành công với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh thành phố hỗ trợ vốn vay ưu đãi trực tiếp cho 30 doanh nghiệp thành viên, giúp 100% hội viên duy trì sản xuất ổn định, không có trường hợp phá sản trong giai đoạn suy thoái kinh tế.
• Chuyển giao công nghệ và nâng tầm nông sản: Hội Làm vườn (thành lập năm 1990) đã tổ chức thành công 465 lớp tập huấn kỹ thuật sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP cho hàng nghìn lượt nông dân. Điển hình là chương trình tập huấn tại xã Tràng Xá thu hút 40 hội viên nòng cốt, tạo động lực đưa vùng chè đặc sản Tân Cương bứt phá với sản phẩm chè chất lượng cao đoạt huy chương bạc quốc tế tại Mỹ.
• Đóng góp to lớn vào an sinh xã hội và đền ơn đáp nghĩa: Các tổ chức hội đã huy động nguồn lực xã hội hóa ấn tượng, tiêu biểu là Hội Doanh nghiệp tài trợ hơn 30 tỷ đồng để tôn tạo Khu di tích lịch sử Quốc gia địa điểm lưu niệm các Thanh niên xung phong Đại đội 915 tại phường Gia Sàng, đồng thời trao tặng 2.250 suất quà Tết trị giá 675 triệu đồng cho các hộ nghèo và gia đình chính sách.

Thảo luận kết quả

Sự lớn mạnh của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp tại thành phố Thái Nguyên bắt nguồn trực tiếp từ đường lối đổi mới tư duy kinh tế của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XI, XII. Việc chuyển đổi từ mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã giải phóng sức sản xuất của các thành phần kinh tế tư nhân, tạo nhu cầu liên kết tự thân của các tầng lớp nhân dân.

Trong công tác trình bày dữ liệu học thuật, sự biến động này được phản ánh tối ưu thông qua trục thời gian biểu đồ cột thể hiện các mốc thành lập hội từ năm 1962 đến năm 2016, kết hợp bảng phân tích cơ cấu tài chính thể hiện tỷ trọng 260 tỷ đồng doanh thu nội khối và hơn 30 tỷ đồng kinh phí tài trợ an sinh.

So sánh với các địa bàn lân cận trong khu vực trung du miền núi phía Bắc, mạng lưới hội tại thành phố Thái Nguyên thể hiện tính năng động vượt trội nhờ tận dụng tốt hạ tầng giao thông đầu mối và vị thế trung tâm giáo dục - đào tạo lớn thứ 3 cả nước với 18 trường đại học, cao đẳng. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ ra một số hạn chế: quy mô một số chi hội cơ sở còn nhỏ lẻ, nguồn tài chính tự trang trải chưa bền vững và cơ chế phản biện xã hội ở cấp xã, phường đôi khi còn mang tính hình thức.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo cứu thực tiễn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp:

• Hoàn thiện thể chế và cơ chế phối hợp quản lý: Ủy ban nhân dân thành phố Thái Nguyên cần ban hành quy chế phối hợp định kỳ 6 tháng một lần giữa chính quyền đô thị và các tổ chức hội; giao nhiệm vụ phản biện xã hội cụ thể đối với các đề án phát triển kinh tế - xã hội địa phương, phấn đấu nâng tỷ lệ tiếp thu ý kiến đóng góp từ các hội chuyên ngành lên tối thiểu 20% trong giai đoạn 2018 - 2025.
• Mở rộng quy mô giao thương nội khối và tự chủ tài chính: Ban Chấp hành Hội Doanh nghiệp và các hội ngành nghề cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại nội bộ, thiết lập quỹ hỗ trợ vốn xoay vòng, đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng doanh số liên kết từ 15%/năm trở lên, hướng tới quy mô giao thương đạt 400 tỷ đồng vào năm 2025.
• Đẩy mạnh số hóa quy trình chuyển giao kỹ thuật: Hội Làm vườn phối hợp cùng Hội Sinh vật cảnh tổ chức tối thiểu 50 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về công nghệ sinh học và thương mại điện tử; chuẩn hóa 100% quy trình sản xuất chè Tân Cương theo tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP trong giai đoạn 2020 - 2025.
• Nâng cao năng lực cán bộ hội và quản trị hội viên: Phòng Nội vụ thành phố phối hợp cùng Thành ủy Thái Nguyên tổ chức 2 khóa bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ quản lý hội viên mỗi năm; hoàn thành số hóa 100% cơ sở dữ liệu hội viên nhằm đảm bảo tính liên thông và nâng cao năng lực phục vụ xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan lập pháp địa phương: Cán bộ thuộc Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân, Sở Nội vụ và Ban Dân vận tại 32 xã, phường tiếp nhận khung dữ liệu thực chứng để rà soát quy chế quản lý hội và nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).
• Lãnh đạo các hiệp hội và tổ chức nghề nghiệp: Ban Chấp hành của 16 tổ chức hội có thể học hỏi mô hình kết nối chuỗi giá trị nội bộ 260 tỷ đồng của Hội Doanh nghiệp để nâng cao năng lực tự chủ tài chính và chăm lo đời sống hội viên.
• Nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên chuyên ngành Lịch sử, Xã hội học: Sử dụng công trình như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp tiếp cận lịch sử địa phương trong giai đoạn 30 năm Đổi mới kinh tế đất nước.
• Cộng đồng doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp: Nắm bắt bức tranh kinh tế - kỹ thuật của địa phương để khai thác tối đa nguồn hỗ trợ từ các đề án chuyển giao kỹ thuật VietGAP và liên kết thị trường tiêu thụ.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn khảo cứu tổng cộng bao nhiêu tổ chức xã hội - nghề nghiệp tại thành phố Thái Nguyên? Luận văn đã thống kê và nghiên cứu chuyên sâu toàn bộ 16 tổ chức xã hội - nghề nghiệp được thành lập hợp pháp trên địa bàn thành phố đến năm 2016, tiêu biểu như Hội Đông y, Hội Làm vườn, Hội Doanh nghiệp, Hội Luật gia và Hội Khuyến học.

• Trước năm 1986, thành phố Thái Nguyên có những tổ chức xã hội - nghề nghiệp nào hoạt động? Trước năm 1986, thành phố chỉ có 2 tổ chức được thành lập và duy trì hoạt động là Hội Đông y (theo Công văn số 665/ĐC-ĐS ngày 25/10/1962) và Hội Chữ thập đỏ thành phố Thái Nguyên (thành lập năm 1965), tập trung phục vụ y tế thời chiến và an sinh cộng đồng.

• Hội Doanh nghiệp thành phố Thái Nguyên đã đạt được những thành tựu kinh tế nổi bật nào? Trong giai đoạn 2010 - 2016, Hội Doanh nghiệp đã kết nối doanh số giao thương nội bộ đạt 260 tỷ đồng, liên kết nguồn vốn Agribank cho 30 doanh nghiệp, tài trợ hơn 30 tỷ đồng tu tạo Khu di tích lịch sử Đại đội 915 và hỗ trợ 675 triệu đồng quà Tết cho người nghèo.

• Vai trò tiêu biểu nhất của Hội Làm vườn trong phát triển kinh tế nông nghiệp đô thị là gì? Hội Làm vườn đã tổ chức thành công 465 buổi tập huấn khoa học kỹ thuật cho nông dân, trực tiếp chuyển giao quy trình VietGAP cho vùng chè Tân Cương và các mô hình cây ăn quả, đưa sản phẩm chè địa phương đạt giải thưởng bạc quốc tế tại thị trường Mỹ.

• Giá trị đóng góp khoa học mới nhất của luận văn là gì? Đây là công trình khoa học đầu tiên tái hiện một cách hệ thống, khách quan và toàn diện lịch sử 30 năm hình thành, phát triển của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, bổ sung nguồn tư liệu thực chứng quý giá cho lịch sử địa phương thời kỳ Đổi mới.

Kết luận

• Hệ thống hóa đầy đủ lịch sử 30 năm phát triển của 16 tổ chức xã hội - nghề nghiệp tại đô thị trung tâm vùng Việt Bắc.
• Đánh giá khách quan những đóng góp kinh tế nổi bật với mốc giao thương nội khối 260 tỷ đồng và 465 chương trình chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp sạch.
• Phân tích sâu sắc vai trò an sinh xã hội thông qua các hoạt động đền ơn đáp nghĩa với tổng kinh phí xã hội hóa lên tới hơn 30 tỷ đồng.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm sâu sắc về mối quan hệ giữa cơ chế quản lý nhà nước và quyền tự quản của các tổ chức quần chúng.
• Cung cấp cơ sở khoa học để chính quyền địa phương hoàn thiện chính sách quản lý hội giai đoạn 2018 - 2025.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu lịch sử và các nhà hoạch định chính sách đô thị hãy khai thác nguồn tư liệu phong phú của công trình để ứng dụng vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN VÀ CÁC TỔ CHỨC XÃ HỘI - NGHỀ NGHIỆP TRƯỚC NĂM 1986 1. Vài nét về thành phố Thái Nguyên Thái Nguyên là tỉnh trung du miền núi thuộc vùng Đông Bắc Bắc Bộ; phía bắc tiếp giáp tỉnh Bắc Kạn, phía tây giáp các tỉnh Vĩnh Phúc, Tuyên Quang, phía đông giáp các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang và phía Nam tiếp giáp thủ đô Hà Nội. Tỉnh Thái Nguyên nằm trong khoảng 21°33'51'' vĩ Bắc đến 105°52'46'' KĐ; với diện tích tự nhiên là 3. Với hai thành phố trực thuộc tỉnh là: thành phố Sông Công và thành phố Thái Nguyên [27;tr.

Thành phố Thái Nguyên có diện tích tự nhiên là 223km2. Đây là trung tâm hành chính, kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của tỉnh Thái Nguyên và của cả vùng Việt Bắc; phía bắc giáp huyện Đồng Hỷ và huyện Phú Lương, phía đông giáp thành phố Sông Công, phía tây giáp huyện Đại Từ, phía Nam giáp huyện Phú Bình. Thành phố Thái Nguyên là đầu mối giao thông giữa các tỉnh miền xuôi nhất là thủ đô Hà Nội với các tỉnh miền núi phía bắc Việt Nam như: Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Bắc Giang. Với vị trí địa lý như trên, thành phố Thái Nguyên có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế xã hội không chỉ trong hiện tại mà cả tương lai, nhất là trong các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ và trở thành một đô thị trung tâm của khu vực trung du miền núi phía Bắc [26;tr.

Thành phố Thái Nguyên nằm trong tọa độ từ vĩ tuyến 210 đến 22027’ vĩ độ Bắc và 105025’ đến 106014’ kinh độ Đông. Do vậy, thành phố Thái Nguyên được coi như miền “đồng bằng” riêng của tỉnh Thái Nguyên. Ruộng đất được hình thành bởi sự bồi tụ phù sa của hai con sông: sông Cầu và sông Công nhưng vẫn mang dáng dấp đặc trưng của vùng trung du với kiểu ruộng bậc thềm phù sa và bậc thang nhân tạo; Ở trung tâm thành phố bằng phẳng nhưng càng về phía Tây bắc thành phố càng có nhiều đồi núi cao [27;tr. 7 Địa hình trên đã tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển đô thị, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và đặc biệt là phát triển nông nghiệp; phù hợp với kinh tế trang trại kết hợp giữa đồi rừng, cây ăn quả và các loại cây công nghiệp khác như chè, các loại cây lấy gỗ.

Cũng do đặc điểm địa hình nên khí hậu của thành phố có những nét riêng biệt. Thành phố có khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, được chia làm bốn mùa rõ rệt: Xuân, hạ, thu, đông và nằm trong vùng ấm của tỉnh, có lượng mưa trung bình khá lớn. Nhiệt độ bình quân năm là 23°c, độ ẩm trung bình năm là 82%. Như vậy, khí hậu thành phố Thái Nguyên tương đối thuận lợi cho việc phát triển một hệ sinh thái đa dạng và bền vững, thuận lợi cho phát triển ngành nông-lâm nghiệp và là nguồn nguyên liệu phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến nông sản thực phẩm.

Cây chè, đây là cây công nghiệp quan trọng nhất vì có giá trị kinh tế ổn định, chỉ đứng sau cây lúa. Chè Thái Nguyên và đặc biệt là chè Tân Cương (vùng phía Tây thành phố) là đặc sản nổi tiếng từ lâu, đã được xuất khẩu sang nhiều quốc gia như Nhật Bản, Đài Loan, Ấn Độ. Các nguồn tài nguyên, thiên nhiên ở thành phố Thái Nguyên vô vùng phong phú và đa dạng. Đất canh tác trong khu vực Thành phố có hai loại chủ yếu.

Loại Feralft màu vàng, thích hợp với trồng cây chè và các loại cây ăn quả. Loại đất này phẩn lớn tập trung ở các xã Lương Sơn, Thịnh Đức, Thịnh Đán, Thành Công (nay thuộc thị xã Sông Công), Tích Lương, Phúc Xuân, Đồng Quang, Cam Giá, Gia Sàng. Đất phù sa do sự bồi đắp thường xuyên của sông Công và sông Cầu, phần lớn nằm ở xã Tân Cương và các xã Quang Vinh, Cao Ngạn, Túc Duyên, Cam Giá. Loại đất này ở độ phì nhiêu tương đối cao so với các vùng trong tỉnh, rất thuận lợi cho việc trồng lúa, các loại rau, hoa màu.

Thành phố Thái Nguyên có 2 sông lớn chảy qua, đó là sông Cầu và sông Công giữ vị trí quan trọng cung cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt. Thành phố có 2 công trình thuỷ nông là đập Thác Huống và đập hồ Núi Cốc 8 cung cấp nước tưới cho gần 50 ngàn ha cây trồng (lúa, cây hoa mầu và các cây công nghiệp khác như chè, lạc.), cùng với hàng trăm công trình trung tiểu thuỷ lợi phục vụ sản xuất công nghiệp và nước sinh hoạt cho 100 ngàn dân ở trung tâm thành phố. Ở Thái Nguyên có trữ lượng than lớn thứ hai trong cả nước, than mỡ trữ lượng trên 15 triệu tấn, than đá trữ lượng khoảng 90 triệu tấn: mỏ than Khánh Hoà, Quán Triều thuộc xã Phúc Hà có trữ lượng than khá lớn… Tiềm năng sắt tạo điều kiện thuận lợi cho thành phố trong việc phát triển các ngành công nghiệp luyện kim, khai khoáng. để trở thành một trong các trung tâm luyện kim lớn của cả nước.

Thành phố Thái Nguyên có Quốc lộ số 3 chạy qua, nối Hà Nội với Bắc Kạn, Cao Bằng; Quốc lộ 1B đi Lạng Sơn; Quốc lộ 13 và 16 đi Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang; Quốc lộ 37 đi Bắc Giang. Nối liền với trung tâm thành phố là các tuyến đường đi các huyện, thị trong tỉnh. Ngoài ra, Thành phố còn có tuyến đường sắt Thái Nguyên - Hà Nội; Lưu Xá (Thái Nguyên) - Kép (Bắc Giang) - Uông Bí (Quảng Ninh), rất thuận tiện cho giao lưu phát triển kinh tế. Là cầu nối giữa Thủ đô Hà Nội với các tỉnh trong khu Việt Bắc, thành phố Thái Nguyên có điều kiện hết sức thuận lợi để mở rộng giao lưu kinh tế, văn hoá với các huyện, thị trong tỉnh; với nhiều tỉnh, thành phố trong khu vực miền núi phía Bắc; với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh đồng bằng.

Với địa hình, đất đai và tài nguyên, khoáng sản như vậy, thành phố Thái Nguyên không những có điều kiện thuận lợi để phát triển các loại cây lương thực, thực phẩm, cây công nghiệp mà còn có nhiều thuận lợi cho việc phát triển công nghiệp, tiểu - thủ công nghiệp, giao thông vận tải và thông tin liên lạc. Ngoài ra, thành phố Thái Nguyên còn có điều kiện để phát triển du lịch. Thành phố Thái Nguyên có rất nhiều di tích lịch sử, văn hoá phản ánh khá đầy đủ quá trình phát triển của thành phố. Đền thờ các danh nhân thời Lý 9 (Đền Xương Rồng), đền thờ Mẫu (Quán Triều), Chùa Phù Liễn, Chùa Đồng Mỗ.là những kiến trúc cổ độc đáo.

Thành Nhà Mạc, Bến Tượng, Tích Lương. là những di tích thời Nhà Mạc; Tiêu biểu ở thế kỷ XX có 2 quần thể di tích lịch sử khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917 và khởi nghĩa giành chính quyền trong cách mạng tháng 8/1945 dưới sự chí huy của đồng chí Võ Nguyên Giáp. Thái Nguyên là trung tâm văn hoá - thể thao của vùng Việt Bắc nên từ khi thành lập, Đảng bộ và UBND thành phố rất quan tâm đến đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, nhiều công trình văn hoá thể thao có quy mô lớn và hiện đại như: Bảo tàng Việt Bắc (nay là bảo tàng Văn hoá dân tộc Việt Nam), bảo tàng Quân khu I, bảo tàng Thái Nguyên, nhà Văn hoá công nhân Gang Thép, nhà thi đấu thể thao, sân vận động trung tâm, sân vận động khu Nam có sức chứa hàng vạn chỗ ngồi. Thái Nguyên có điều kiện thuận lợi phát triển văn hoá, giáo dục.

Thành phố Thái Nguyên là trung tâm đào tạo lớn thứ 3 của cả nước (sau thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh). Trên địa bàn Thành phố có 18 trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, 11 trường phổ thông trung học, 60 trường trung học cơ sở và tiểu học, 36 trường mẫu giáo. Trải qua một thời gian dài, tên gọi và địa giới hành chính của thành phố Thái Nguyên có nhiều thay đổi. Thời nhà Đường (từ thế kỷ VIII đến thế kỷ IX), thành phố Thái Nguyên nằm trong đất châu Long và châu Vũ Nga.

Thời nhà Lý, Thái Nguyên thuộc châu Vũ Lặc (thế kỷ XI). Thời Trần, Thái Nguyên là trấn. Đến năm Gia Long thứ 12 (1813), Thủ phủ trấn Thái Nguyên được chuyển đến đặt tại làng Đồng Mỗ, huyện Đồng Hỷ (nay thuộc đất phường Trưng Vương và một phần nhỏ thuộc phường Túc Duyên). Năm Minh Mạng thứ 12 (1831), trấn Thái Nguyên được đổi là tỉnh Thái Nguyên.

Thời thuộc Pháp, "Quá trình xây dựng các cơ quan cai trị, dịch vụ của thực dân Pháp và chính quyền tay sai, cùng với sự tăng dân số (viên chức, thợ thủ 10 công, dân buôn bán).đã dần dần hình thành thị xã Thái Nguyên vào những năm cuối thế kỷ XIX’’ [ 10;tr. Từ tháng 8 năm 1956, Khu Tự trị Việt Bắc được thành lập (gồm 6 tỉnh: Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang) Thái Nguyên trở thành Thủ phủ Khu Tự trị Việt Bắc. Ngày 19/10/1962, theo Quyết định số 114/CP của Hội đồng Chính phủ, thị xã Thái Nguyên trở thành thành phố Thái Nguyên trực thuộc tỉnh Thái Nguyên, có 4 khu phố (Hoàng Văn Thụ, Trưng Vương, Phan Đình Phùng, Quan Triều); hai thị trấn (Núi Voi và Trại Cau); 6 xã (Đồng Quang, Gia Sàng, Cam Giá, Quang Vinh, Đồng Bẩm, Túc Duyên); tổng diện tích hơn 100km² [25;tr. Trải qua nhiều lần điều chỉnh hành chính, ngày nay thành phố Thái Nguyên có 32 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc (gồm 21 phường: Cam Giá, Chùa Hang, Đồng Bẩm, Đồng Quang, Gia Sàng, Hoàng Văn Thụ, Hương Sơn, Phan Đình Phùng, Phú Xá, Quan Triều, Quang Trung, Quang Vinh, Tân Lập, Tân Long, Tân Thành, Tân Thịnh, Thịnh Đán, Tích Lương, Trung Thành, Trưng Vương, Túc Duyên và 11 xã: Cao Ngạn, Đồng Liên, Huống Thượng, Linh Sơn, Phúc Hà, Phúc Trìu, Phúc Xuân, Quyết Thắng, Sơn Cẩm, Tân Cương, Thịnh Đức và 11 xã: Cao Ngạn, Đồng Liên, Huống Thượng, Linh Sơn, Phúc Hà, Phúc Trìu, Phúc Xuân, Quyết Thắng, Sơn Cẩm, Tân Cương, Thịnh Đức).

Là một miền đất giàu tài nguyên, lại nằm ở vị trí địa lí đặc biệt thuận lợi, là vùng đất trung gian giữa khu vực miền núi phía Bắc với đồng bằng Bắc Bộ nên từ xa xưa, thành phố Thái Nguyên đã thu hút, hội nhập cư dân ở nhiều vùng đến làm ăn, sinh sống. Theo Niên giám thống kê 2010, dân số (bao gồm cả thường trú và quy đổi) toàn Thành phố là 330.707 người trong đó, dân số nội thị là 288.