CHƯƠNG 1 NHẬN THỨC CHUNG VỀ PHÁT HÀNH SÁCH GIÁO DỤC VÀ Ý NGHĨA CỦA NÓ ĐỐI VỚI CÔNG TY CỔ PHẦN PHÁT HÀNH SÁCH GIÁO DỤC TẠI HÀ NỘI 1.1 Một số khái niệm cơ bản 1.1 Khái niệm sách giáo dục Sách là phương tiện giáo dục không thể thiếu trong nhà trường không thể thiếu trong nhà trường, có vai trò to lớn trong trang bị kiến thức cơ bản nhất về thế giới quan, nhân sinh quan. Đồng thời thông qua sách chúng ta có điều kiện giới thiệu truyền thống văn hóa nước nhà, tiếp thu văn minh nhân loại và thành tựu khoa học tiên tiến trên thế giới. Theo http://vi.wiki ta có định nghĩa về sách như sau: Sách là một tập hợp thông tin dạng chữ viết hình ảnh được lưu trong các tờ giấy, giấy da hoặc những vật liệu khác. Mỗi mặt giấy được coi là một trang sách.
Một quyển sách được sản xuất theo dạng điện tử được gọi là sách điện tử ( hay e-book). Trong thư viện sách có nhiều loại sách: sách khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội, sách dùng trong trường học, sách nghiên cứu hay sách tham khảo theo các chuyên đề. Ngoài sách còn có các ấn phẩm xuất bản định kỳ như tạp chí, nhật ký, các tờ báo,. Trong cơ cấu mặt hàng sách thì sách giáo dục chiếm một lượng lớn từ 75% đến 80% tổng số sách xuất bản mỗi năm.
Với vai trò một trong những xuất bản phẩm có đặc trưng riêng biệt và có ý nghĩa xã hội lớn lao, sách giáo dục là bộ phận quan trọng trong cơ cấu xuất bản phẩm được sử dụng trong nhà trường. Từ những phân tích trên có thể đưa ra khái niệm về sách giáo dục như Khóa luận tốt nghiệp Đinh Thị Hằng – Lớp PH27A 6 sau: “Sách giáo dục là dạng xuất bản phẩm có nội dung chứa đựng những tri thức tổng hợp do con người khám phá và sáng tạo nên, được biên soạn theo các chương trình giáo dục khác nhau, phục vụ cho việc giảng dạy và nghiên cứu”. Nội dung của sách giáo dục chứa đựng những tri thức tổng hợp nhằm phục vụ cho việc giảng day và học tập ở trường học, các cấp bậc họ, trường học, lớp học khác nhau. Đối tượng sử dụng sách giáo dục chủ yếu là thầy và trò.
Sách giáo dục gồm nhiều thể loại, nó được phân theo tính chất, nội dung, hình thức thể hiện, phương pháp dạy và học cũng như đối tượng sử dụng. Chúng ta có thể phân loại sách giáo dục như sau: Theo nội dung kiến thức có: - Sách giáo dục để giáo dục cơ bản ( giáo dục phổ thông) - Sách giáo dục kỹ năng kỹ xảo nghề nghiệp. - Sách giáo dục mang nội dung giáo dục đạo đức : Tiểu học Đại học Theo định hướng giáo dục của Nhà nước: - Sách giáo dục cho mầm non: sách mẫu giáo - Sách giáo dục cho giáo dục phổ thông: sách giáo khoa, sách tham khảo - Sách giáo dục cho giáo dục chuyên nghiệp: Giáo trình – tài liệu tham khảo - Sách giáo dục cho giáo dục đại học: Giáo trình – tài liệu tham khảo Vì thời gian có hạn nên khóa luận chỉ tập trung vào nghiên cứu hoạt động phát hành sách giáo dục phổ thông theo định hướng giáo dục của Nhà nước. Khái niệm sách giáo khoa phổ thông Sách giáo khoa là bộ phận quan trong nhất trong cơ cấu sách giáo dục xã hội.
Đây là loại chiếm số lượng rất lớn tới 80 % tổng số mặt hàng sách giáo dục. Khóa luận tốt nghiệp Đinh Thị Hằng – Lớp PH27A 7 Theo từ điển Tiếng Việt “ Sách giáo khoa là sách được biên soạn theo chương trình dùng để dạy và học trong nhà trường” Có thể nêu khái niệm sách giáo khoa phổ thông một cách khái quát như sau: “ Sách Giáo khoa là loại sách đặc biệt dùng trong trường học, lớp học. Trong sách chứa đựng những tri thức khoa học được biên soạn theo một chương trình được nhà nước ban hành cho một loạt trường,lớp học , gắn với chương trình giáo dục quốc gia , phù hợp với cấp học/ bậc học / ngành học, nhằm đạt một mục tiêu giáo dục đã đặt ra.” Sách giáo khoa phổ thông gồm 2 bộ phận: Sách giáo khoa học sinh và Sách bài tập kèm theo Sách giáo khoa. Đó là tập hợp những tri thức cơ bản chuẩn mực được biên soạn theo chương trình Giáo dục Quốc gia ứng với các cấp học, lớp học cụ thể và được sử dụng thống nhất trong nhà trường phổ thông.
Khái niệm sách tham khảo Sách tham khảo là sự hướng dẫn gợi mở hay phân tích, diễn giải làm rõ về những vấn đề đã được đề cập nhưng chưa trọn ven trong sách giáo khoa.N- hằm mục đích giúp người đọc hiêu sâu sắc và nâng cao trình độ nhận thức về những vấn đề mà sách giáo khoa đã đặt ra. Có thể đưa ra khái niệm về sách tham khảo như sau: Sách Tham khảo là một dạng XBP Giáo dục, được xuất bản mang nội dung định hướng gợi mở và nâng cao kiến thức , là công cụ hỗ trợ đắc lực phục vụ cho việc học tập giảng dạy và nghiên cứu. Sách tham khảo là loại sách dùng cho giảng dạy và học tập trong nhà trường phổ thông. Là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống sách giáo dục hiện nay.
Sách tham khảo có sự khác biệt nhất định so với sách giáo khoa, song nó góp phần quan trọng trong việc hỗ trợ kiến thức, nâng cao khả năng tư duy và đào tạo cho học sinh tính độc lập nghiên cứu. Khóa luận tốt nghiệp Đinh Thị Hằng – Lớp PH27A 8 Về cơ bản, sách tham khảo bao gồm các loại như sau: Sách tham khảo phổ thông , trong đó bao gồm sách tham khảo bổ trợ sách giáo khoa và sách tham khảo chọn lọc Sách tham khảo tra cứu: Trong đó bao gồm sách giáo viên, sách hướng dẫn phụ huynh học sinh và học sinh, sách hướng dẫn quá trình tự học tự nghiên cứu. Từ việc phân loại trên có thể khẳng định sách tham khảo hiện nay rất đa dạng và phong phú. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng lựa chọn khi có nhu cầu sử dụng.
Đồng thời nó cũng giúp cho doanh nghiệp và các lực lượng tham gia có nhiều thuận lợi trong quá trình khai thác và kinh doanh mặt hàng này. Sách giáo khoa và sách tham khảo là hai bộ phận cơ bản của sách giáo dục, từ sự phân tích ở trên cho thấy sự độc lập tương đối giữa sách giáo khoa và sách tham khảo. Mặt khác, giữa chúng có mối quan hệ mật thiết,tác động qua lại lẫn nhau cùng nằm trong mục tiêu phát triển sự nghiệp giáo dục – đào tạo nước nhà. Điều này càng khẳng định vai trò quan trọng của sách giáo dục hiện nay.2 Phát hành sách Trong điều kiện hiện nay, sự phân công lao động và chuyên môn hóa sâu sắc trong sản xuất kinh doanh đã tạo ra sự tách biệt hay phân đoạn giữa bộ phận sản xuất và lưu thông hàng hóa.
Vì thế xuất hiện một đòi hỏi tất yếu giữa những người sản xuất và những người tiêu dùng sản phẩm cần phải hình thành nên những bộ phận trung gian làm nhiệm vụ môi giới, lưu thông trao đổi sản phầm thông qua tiền tệ. Phát hành xuất bản phẩm là hoạt động trung gian có nhiệm vụ đưa các xuất bản phẩm từ các nhà sản xuất đến tay người đọc trong thời gian nhanh nhất với giá cả hợp lý và thu về một khoản lợi nhuận từ quá trình lưu thông. Khóa luận tốt nghiệp Đinh Thị Hằng – Lớp PH27A 9 Theo điều 37 Luật xuất bản quy định: Phát hành xuất bản phẩm bao gồm các hình thức mua, bán, phân phát, cho thuê, triển lãm, hội chợ, xuất khẩu, nhập khẩu xuất bản phẩm và đưa xuất bản phẩm lên mạng thông tin máy tính (Internet) để phổ biến đến nhiều người. Cơ sở phát hành xuất bản phẩm là cơ sở của tổ chức, cá nhân kinh doanh xuất bản phẩm.
Nhà xuất bản được thành lập cơ sở phát hành xuất bản phẩm. Cơ sở kinh doanh nhập khẩu xuất bản phẩm (sau đây gọi là cơ sở nhập khẩu xuất bản phẩm) phải có giấy phép hoạt động nhập khẩu xuất bản phẩm do Bộ Văn hoá - Thông tin cấp. Kinh doanh xuất bản phẩm là quá trình đầu tư công sức và tiền của để tổ chức hoạt động mua bán hàng hóa xuất bản phẩm nhằm mục đích có lợi nhuận liên tục và ko ngừng phát triển.3 Phát hành sách giáo dục Phát hành xuất bản phẩm là khâu cuối cùng nhưng lại tác động mạnh mẽ và trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Phát hành sách giáo dục bao gồm nhiều hình thức khác nhau nhằm đưa xuất bản phẩm đến tay người sử dụng.
Phát hành sách giáo dục là việc đưa sách giáo dục đến tay người sử dụng bằng nhiều hình thức mua, bán, phân phát, cho thuê, triển lãm, hội chợ, xuất khẩu, nhập khẩu xuất bản phẩm và đưa xuất bản phẩm lên mạng thông tin máy tính (Internet) để phổ biến đến nhiều người. Hoạt động phát hành sách giáo dục đạt hiệu quả cao tức là sách giáo dục được tiêu thụ với số lượng lớn và đến được tay người sử dụng. Phát hành sách giáo dục phục vụ cho một nhóm đối tượng đông đảo là học sinh, giáo viên, người nghiên cứu không phân biệt lứa tuổi, nghề nghiệp, Khóa luận tốt nghiệp Đinh Thị Hằng – Lớp PH27A 10 trình độ.Phát hành sách giáo dục cung cấp đầy đủ, đồng bộ, kịp thời ấn phẩm giáo dục cho học sinh và giáo viên trong toàn quốc bao gồm cả vùng sâu vùng xa, vùng núi, hải đảo.đáp ứng tôt nhu cầu của xã hội. Phát hành sách giáo dục ngày nay phát triển mạnh mẽ và thu hút nhiều lực lượng tham gia các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội, tư nhân.
Phát hành sách giáo dục không chỉ nhằm mục tiêu kinh tế mà quan trọng hơn cả là mục tiêu xã hội.2 Đặc điểm của mặt hàng sách giáo dục 1.1 Mặt hàng sách giáo dục là dạng XBP đặc biệt Sách giáo dục góp phần quan trọng vào việc đào tạo nhân lực , bồi dưỡng nhân tài, giáo dục toàn diện cho mỗi người. Sách là kết quả lao động sáng tạo không ngừng của nhân loại trong lịch sử. Các doanh nghiệp kinh doanh sách vừa có nhiệm vụ phục vụ chính trị vừa đảm bảo mục tiêu kinh tế. Nét đặc thù của mặt hàng sách còn ở giá trị sử dụng không giống như những hàng hóa thông thường khác.
Giá trị sử dụng của sách mang tính lâu bền và tác động đến nhiều đối tượng thuộc nhiều thế hệ khác nhau trong xã hội.