ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT TRẦN LỆ THU MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ HỢP TÁC XÃ VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Hà Nội – 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT TRẦN LỆ THU MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ HỢP TÁC XÃ VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành : Luật kinh tế Mã số : 60 38 50 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: TS. VŨ QUANG Hà nội – 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả luận văn Trần Lệ Thu 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành đề tài luận văn tốt nghiệp này tôi xin bày tỏ sự cảm ơn chân thành nhất tới thầy giáo hƣớng dẫn khoa học TS. Vũ Quang, ngƣời đã tận tình và trực tiếp hƣớng dẫn tôi về kiến thức cũng nhƣ phƣơng pháp tiếp cận đề tài để tôi có thể hoàn thành luận văn này. Xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô trong Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc hoàn thành luận văn; cảm ơn tất cả các Thầy giáo, Cô giáo tham gia giảng dạy tại lớp Cao học luật kinh tế 13c đã truyền đạt cho tôi những kiến thức vô cùng phong phú và quý giá trong suốt quá trình học tập. Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè , đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Kết quả của luận văn chắc chắn còn nhiều hạn chế, tác giả luận văn rất mong nhận đƣợc sự đóng góp quý báu từ các Thầy, Cô và các bạn. Hà Nội, ngày tháng 09 năm 2010 Trần Lệ Thu 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN .3 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. Tính cấp thiết của đề tài:. Mục đích nghiên cứu của đề tài:.
Tình hình nghiên cứu của đề tài:. Phạm vi nghiên cứu của đề tài:. Phƣơng pháp nghiên cứu của đề tài:. Những điểm mới của luận văn:.
Kết cấu của luận văn: .11 CHƢƠNG 1 - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HỢP TÁC XÃ .Tổng quan về Hợp tác xã .Khái niệm Hợp tác xã và khái niệm liên hiệp Hợp tác xã. Các đặc điểm của Hợp tác xã:. Các nguyên tắc tổ chức hoạt động của Hợp tác xã:. Mục tiêu của Hợp tác xã:.
Các loại hình Hợp tác xã. Khái quát quá trình hình thành và phát triển pháp luật Hợp tác xã. Quá trình hình hành và phát triển pháp luật Hợp tác xã trên thế giới. Quá trình hình thành và phát triển pháp luật Hợp tác xã ở Việt Nam.
Hợp tác xã-mô hình kinh tế hoạt động nhƣ một loại hình doanh nghiệp. Vị trí, vai trò của Hợp tác xã trong hoạt động sản xuất kinh doanh ở Việt Nam. So sánh Hợp tác xã với một số loại hình doanh nghiệp .32 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 2 - THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ THÀNH LẬP, HOẠT ĐỘNG HỢP TÁC XÃ VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI. Những nội dung cơ bản của pháp luật Việt Nam về Hợp tác xã.
Các chính sách của nhà nƣớc đối với Hợp tác xã .2 Hệ thống những quy định pháp luật về Hợp tác xã. Thực trạng pháp luật về thành lập, hoạt động Hợp tác xã. Trình tự, thủ tục thành lập, đăng ký kinh doanh Hợp tác xã. Hợp tác xã hoạt động nhƣ một loại hình doanh nghiệp.
Thực tiễn áp dụng pháp luật về thành lập, hoạt động Hợp tác xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Vài nét khái quát quá trình phát triển Hợp tác xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thực tiễn áp dụng pháp luật về thành lập, đăng ký kinh doanh Hợp tác xã:. Thực tiễn áp dụng pháp luật về hoạt động Hợp tác xã.
Đánh giá chung tình hình áp dụng Luật hợp tác xã năm 2003 về thành lập, hoạt động Hợp tác xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những thành tựu đạt đƣợc:. Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân: .82 CHƢƠNG 3 - MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THÀNH LẬP, HOẠT ĐỘNG HỢP TÁC XÃ. Mục đích, yêu cầu đối với việc hoàn thiện quy định pháp luật về thành lập, hoạt động Hợp tác xã.
Những kiến nghị và giải pháp mang tính định hƣớng chung. Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Hoàn thiện và ban hành các chủ trƣơng, chính sách, biện pháp hỗ trợ khuyến khích cho thành lập, hoạt động Hợp tác xã .90 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Triển khai rộng rãi công tác tuyên truyền, tổ chức chỉ đạo thực hiện các nghị quyết của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nƣớc về Hợp tác xã.
Những kiến nghị và giải pháp cụ thể. Kiến nghị và giải pháp hoàn thiện pháp luật về thành lập Hợp tác xã. Nên tăng số lƣợng xã viên tối thiểu để thành lập Hợp tác xã. Nên miễn phí đăng ký thành lập Hợp tác xã.
Nên giảm thời gian đăng ký thành lập Hợp tác xã. Nên bỏ Biên bản thông qua Hội nghị thành lập Hợp tác xã. Cần quy định rõ hơn cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện quản lý nhà nƣớc về đăng ký thành lập Hợp tác xã. Kiến nghị và giải pháp hoàn thiện pháp luật hoạt động Hợp tác xã.
Nên tăng mức vốn góp tối đa khi gia nhập Hợp tác xã. Nên quy định rõ trách nhiệm đối với xã viên góp sức. Về vấn đề huy động vốn Hợp tác xã. Bổ sung quy định Hợp tác xã cung cấp dịch vụ cho xã viên.
Vấn đề xử lý tài sản và vốn Hợp tác xã khi giải thể. Nên bổ sung quy định về trình độ tối thiểu của Chủ nhiệm, Ban quản trị, Ban kiểm soát Hợp tác xã. Cần quy định rõ quyền và nghĩa vụ của Chủ nhiệm Hợp tác xã trong trƣờng hợp đi thuê. Một số quy định đồng tình với Luật Hợp tác xã nên giữ nguyên .107 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .109 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT HTX : Hợp tác xã UBND : Ủy ban nhân dân HTXNN&DVNN : Hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ nông nghiệp HTX phi NN : Hợp tác xã phi nông nghiệp HTX CN-TTCN : Hợp tác xã công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp HTX TM-DV : Hợp tác xã thƣơng mại và dịch vụ BCHTW : Ban chấp hành trung ƣơng Đảng BQT : Ban quản trị BKS : Ban kiểm soát 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI NÓI ĐẦU 1.
Tính cấp thiết của đề tài: Hợp tác xã là tổ chức kinh tế mang tính xã hội và nhân văn sâu sắc. Tổ chức này đã đƣợc hình thành cách đây gần hai thế kỷ ở Châu Âu và từ đó đƣợc phát triển ở hầu khắp các nƣớc trên thế giới. Ở Việt Nam, Hợp tác xã đã đƣợc ra đời và tồn tại trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung. Hợp tác xã đã khẳng định đƣợc vị trí, vai trò lịch sử của mình là một trong hai thành phần kinh tế xƣơng sống trong nền kinh tế của Việt Nam.
Hợp tác xã đã đóng vai trò to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trong điều kiện và hoàn cảnh mới, nền kinh tế thị trƣờng luôn diễn ra sự cạnh tranh gay gắt giữa các thành phần kinh tế, HTX kiểu cũ đã có nhiều điểm không còn phù hợp, đòi hỏi phải đổi mới để thích ứng với những đặc thù của nền kinh tế thị trƣờng, để đủ sức cạnh tranh với thành phần kinh tế khác. Chính vì thế, Luật HTX năm 1996 đã ra đời. Đây là khung pháp lý quan trọng thuận lợi cho việc thành lập, hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX.
Thực tiễn cho thấy quá trình áp dụng luật HTX đã thu đƣợc những kết quả nhất định góp phần phát triển HTX trong giai đoạn đó. Sau hơn 6 năm đi vào hoạt động, Luật HTX năm 1996 đã bộc lộ những hạn chế, trì trệ trong việc phát triển khu vực kinh tế tập thể. Điều đó đòi hỏi phải đổi mới hệ thống pháp luật nói chung và Luật HTX nói riêng. Để đáp ứng yêu cầu bức thiết của khu vực kinh tế tập thể tại Hội nghị lần thứ 5 BCHTW Đảng khóa IX ngày 18/03/2002 đã đƣa ra Nghị quyết số 13/NQ-TW “về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể”.
Đây là cơ hội lớn để phát triển kinh tế khu vực kinh tế tập thể. Thực hiện nội dung của Nghị quyết, tại kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XI Luật HTX năm 2003 đã đƣợc thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2004. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thể chế hóa quan điểm đổi mới khu vực kinh tế tập thể, tại Nghị quyết 13/NQ-TW (18/3/2002). Nội dung Luật HTX năm 2003 đã có nhiều đổi mới so với Luật HTX năm 1996.
Tuy nhiên, thông qua thực tiễn, Luật HTX năm 2003 vẫn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập, một số chính sách ƣu đãi của Nhà nƣớc đối với HTX vẫn chƣa đƣợc thi hành trên thực tế. Điều đó đã và đang kìm hãm sự phát triển khu vực kinh tế tập thể. Cấp thiết đòi hỏi cần có những công trình nghiên cứu nghiêm túc, toàn diện về những vấn đề pháp lý của HTX để chỉ ra những hạn chế, bất cập đó. Làm cơ sở cho các cơ quan chức năng chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện Luật.
Sao cho những quy định của Pháp luật HTX thực sự là hành lang pháp lý thông thoáng cho các HTX thành lập và hoạt động hiệu qủa, đủ sức cạnh tranh với các doanh nghiệp khác trên thị trƣờng. Mặt khác, việc nghiên cứu chỉ ra những hạn chế, bất cập, trong quy định về thành lập, hoạt động của HTX còn có ý nghĩa to lớn trong việc tăng nhanh số lƣợng HTX đƣợc thành lập, tăng chất lƣợng hoạt động kinh doanh của HTX, giải quyết việc làm, ổn định thu nhập, cải thiện đời sống, đặc biệt cho những ngƣời nghèo.