CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VE HỢP DONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TU VÀ PHÁP LUAT VE GIAO KET VÀ THỰC HIEN HOP DONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỪ 1. Khái quát về hợp đồng thương mại điện tử 1. Sự hình thành và phát trién của thương mai điệu tit * Trên thé giới Thương mại điện tử (viết tất là e-commerce hay e-comm) thường được biết đến như một quá trình thuận lợi hóa thương mại thông qua áp dụng các công nghệ điện tử và công nghệ thông tin Nên tảng này được biết đến từ lâu trên thé giới và phát triển. mạnh ở Việt Nam trong những năm gân đây.
Tuy nhiên không phải ai cũng biết đến. sựza đời, quá trình phát triển và lợi ích ma nó đã đem lại cho nhân loại. Trong nửa dau thé ki XX, kỹ thuật số bat dau phát triển và từng bước được hoan thiện Hình ảnh (kế cả chữ việt, con số, các kí hiệu khác) và âm thanh đều được số hóa thành nhóm bit (byte) điện tử, tất cả đều với tốc độ ánh sáng Nó có thê được các bên. sử dụng làm kí liệu riêng khi giao kết hợp đông với đối tác của mình.
Việc áp dụng ki thuật sô được cơi là một cuộc cách mang vĩ đại trong lịch sử nhân loại, cuộc cách mang số hóa thúc day sựra đời của nên kinh té số hóa và xã hội thông tin mà TMĐT 1a mat bộ phận hợp thành Trong giai đoạn này, việc tư động hóa trong dich vụ tai chính bắt đầu hình thành và phát trién như: quá trình xử lý séc, xử lý thé tin dụng và chuyển tiên điện tet Quá trình tin học hóa bùng nỗ rồi nhanh chóng lan rộng toàn cầu saukhi internet ra đời. Vao năm 1889, Tòa án tối cao bang New Hampshire (Hoa Ky) đã phê chuan tính hiéu lực của chữ kí điện tử 2, Su tăng trưởng không ngừng của hệ thông thé tin dụng, các máy rút tiên tự động (ATMs — Automatic Teller Machines) cũng như hệ thống ngân hang điện tử vào đầu những năm 80 đã khiến cho TMĐT thé giới đạt được những bước phát trién mới Mặc dù việc ứng dung các phương tiện điện tử trong hoạt động kinh doanh đã được tiên hành từ rất lâu nhưng thuật ngữ “Thuong mai điện tử” chi được sử dung phố biển cùng với sự phát trién của Internet. Internet bat nguôn từ một chr án do cơ quan Quan lý các dự án nghiên cứu cao cap (ARPA - Advanced Research Projects Agency) thuộc Bộ Quốc phòng của Hoa Ky khởi xướng năm 1969. Đầu thập ky 70 của thé ky XX, dự án trên thành công và mang ARPANET ra đời.
Dau thap kỹ 80 của thé ky XX, mang NSFNET do quỹ Khoa hoc quốc gia (NSF - National Science Fouadatior) của Hoa Ky thiết lập đã dân dan thay thé mang ARPANET. Năm 1985, mang NSFNET được kết nội với hệ thông máy tính cao tốc xuyên quốc gia và thanh Internet. Nam 1989, mạng EUNET(của Châu Âu) và mạng AUSSIBNET (của Australia) cũng được kết nội với Internet dé hình thành Internet trên phạm vi toàn cau’. Bat đầu từ thập kỹ 90, máy tinh cá nhân (PCs — Personal Computers) có kết ndi Internet được sử dung rộng rãi trong các cơ quan, doanh nghiệp và hô gia dinh.
Từ đó, ` Hi Vy (2015), Pháp tuật về hop đồng thương mát điện từ ở Viết Nem, Luận vin thạc sĩ, Trường Daihoc Luật ‘Ha Noi, Hà Nội tr13-14. ˆttps;/fvitrilepedia orglhrili/Chết ký, điện từ. ` Phi Manh Cường (2022), Phip luật vé Tincong mat điện tit, Luin in Tiên sỹ buit hoc, Trường daihoc Luật HÀ Nội, Ha Nội,tr70 7 TMĐT đã phat trién, trở nên ngày cảng đa dang và phô biên ở nhiéu quốc gia, đặc biệt là các quốc gia phát triển Các công ty và cá nhân bat đầu sử dung may fax dé truyền. di các tài liệu quan trọng, Mac đủ chữ ký trên các tải liệu nay van thê hiện trên giầy nhưng quá trình truyền va nhận chúng hoàn toàn dựa trên tin hiệu điện tử, * * O Tiệt Nam TMĐT ở Việt Nam cũng có quá trình pháttriển tương tự như các nước trên thê giới.
Việc thực hiên hoạt động kinh doanh thông qua các phương tiện điện tử như điện tin, điện thoại, máy fax. đã có từ lâu nhưng thuật ngữ TMĐT chỉ được sử đụng rộng rãi khi hoạt đông kinh doanh được thực hiện thông qua Internet. 6 Việt Nam, sự phát triển TMĐT gắn liên với sự phát triển của Internet. Tháng 12 năm 1996, lần đầu tiên công nghệ thông tin liên lạc mới - Internet, được trình bày tại Hội nghi Trung ương 2 Khoa VIII bàn về định hướng chiên lược phát triển giáo duc, dao tạo và khoa học công nghé trong thời ky công nghiệp hóa, hiện dai hóa và nhiém vụ đến năm 2000.
Ngày 19 tháng 11 năm 1997, Ban điều phối quốc gia mang Internet khai trương dich vụ Internet Việt Nam, trao giây phép cho các nha cung cap dịch vụ kết nói truy nhập Internet và nhà cung cấp dich vụ. Tháng 12 năm 1997, dich vụ Internet bat đầu được cung cap cho đông đảo người sử dung. Ngày 28 tháng 4 năm 2000, Trung tâm thông tin Internet Việt Nam (VNNIC) được thành lập, thực hiện chức năng quản lý và thúc đây việc sử dung tài nguyên Internet ở Việt Nam. Tháng 10 năm 2009, ra mat dich vụ my cập Internet qua mang 3G, đánh dâu sự phát triển của dich vụ băng rộng vô tuyên”.
Ngày 10/05/2019, Tập doan Công nghiệp - Viễn théng Quân đội (Viettel) đã thực hiện kết nối đầu tiên trên mang di động SƠ tại Việt Nam. Chỉ sau 8 tháng ké từ ngày Viettel thực hiện cuộc goi 5G đầu tiêu bằng thiệt bị nhập khẩu của đối tác, ngày 17/01/2020 Viettel đã thực hiên cuộc goi video đầu tiên sử dung đường truyền dẫn dữ liệu kết nội 5G trên thiết bị thu phát sóng NodeB do Viettel nghiên cứu và sản xuất (bao gồm cả phân cứng và phân mém)®. Sự kiện nay đã đán: dâu Việt Nam chính thức lam chủ công nghệ mạng 5G. Tính đền tháng D1 năm 2020, Việt Nam có khoảng 70% dân so sử dung Internet, Ngày nay, TMĐT được biết đền với kha nhiêu tên gọi, tùy theo tính chất và phương thức hoạt động Phổ biển nhất là các tên gọi Thương mai điện tử (e- commerce), Kinh doanh điện tử (e-business), Thương mai phi giấy tờ (paperless commerce), Marketing điện tử.
Tuy nhiên, di nhìn ở góc đô nao di nữa thì cũng + Trường Daihoc Thương Mai 2011), Giáo sinh Thương mat điện từ cầm bản NXB Thang ké , Hà Nội, trl4.vnvnhtetg tuoc-dang:nho-sau:20-1uapn-Rteret.phat-trimco-vietupoIEl62 vna truy cập Bin cuối ngày 15/3/2024 6 Temp Jidanngcongsan vaukhoa-giaofviet.mama-chữủh-đưuc-bưnchu-congng-nang: 5g 47125 hơn 1 truy cập ân cudingiy 15/3/2024 ` Thốngkệ intemet Việt Nam năm 2020 Ttps./Ãrut smear savinewssithong-ke-intemet-vietaam truy cập lần cuối ngày 15/03/2024 § không thé phủ nhân rằng TMĐT ra đời đã giúp ích cho chúng ta rất nhiều. Tử các công ty lớn đến các doanh nghiép vừa và nhỏ, từ chính phủ cho tới moi người dân cũng can phải tim hiểu về các lĩnh vực nay để nâng cao hiệu quả quản lý, sản xuất kinh doanh. Khái tiệm hop đồng thương mai điệu tir Trong đời sốngxã hội nói chung, hoạt đồng thương mai nói riêng, quanhệ hop đồng là một quan hệ pho biên, là công cụ pháp lý chủ yêu dé các chủ thé thực hiện giao dịch thỏa m&n nhu câu cuộc sông hang ngày, cũng như thực hiện các hoạt động kinh doanh thu lợi nhuận. Điêu 385 BLDS Việt Nam năm 2015 định nghĩa: Hợp đồng là sự thỏa thuân giữa các bên về việc xác lập, thay đôi, châm đút quyền, nghia vu din sự Các loại hop đồng ngày cảng trở nên da dang hơn và nhận được su quan tâm khá đặc biệt của các nhà làm luật.
Đặc biệt là trong quá trình tin hoc hóa hiện nay, cùng với sự phát trién manh mé của TMDT đã đem lại cho chúng ta một phương thức giao dich mới, đó là phương thức giao dich điện tử. Những lợi thé của phương thức nay là tốc độ nhanh, chi phí rẻ, truyền tải thông tin đa đang, không phu thuộc vào khoảng cách địa lý. Chính vì vậy, phương thức này ngày càng trở nên phô cập, được nhiêu người, nhiều doanh nghiệp sử đụng, lam xuất hiện thêm mat hình thức hợp đẳng mới: hop dong điện tử (electronic contracts). Thông qua phương tiện điện tử, các chủ thể có thé giao kết hop đông mà không cân gặp mắt trực tiếp dé dam phán Tuy nhiên, về khái niệm “ Hợp đồng điện tử" thi cho dén nay vẫn còn thé hiện sự khác biệt theo quan điểm của luật pháp các quốc gia trên thê giới Theo Ủy ban kinh té châu Âu của Liên Hợp Quốc (UNECE), hợp đẳng điện tử là hợp đông nhằm đáp ứng các yêu câu của các đối tác thương mai điện tử: Hợp dong bao gồm các điều khoản cơ bản có thé đảm bao rang một hay nhiều giao dich thương mai điện tử, sau này có thé ký kết giữa các đối tác thương mai trong khuôn khô pháp ly cho phép.
Hợp đồng điện tử nhằm đề cập tới moi hình thức liên lạc điện tử có thé ký kết các giao dich thương mai điện từ? Theo Điều 11 Luật mẫu về thương mại điện. tử của UNCITRAL năm 1996, “hop đồng điện từ được hiểu là hợp đồng được hình thành thông qua việc sử dung các phương tiện truyền dữ liéu điện từ”. Tìm biểu pháp luật liên quan dén hợp đồng điện tử của các nước trên thé giới có thé thay rằng cũng nhy cách đề cập trong Luật mẫu về Thương mại điện tử ném 1996 của UNCITRAL, hau hết các nước không đưa ra dinh nghia hoàn chỉnh về hợp đồng điện tử trong mét van bản pháp luật được ban hành chinh thức, ma thay vào do là đưa ra quy định thừa nhận giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử Theo Luật thông nhất về GDĐT Hoa Ky nam 1999 (UETA), hợp đồng điện tử được hiểu là những giao dich hình thành bởi * Trung tim thương mại quốc tế (2002), Bi quyết ương mat điện tứ, Phụ nc 3: Hợp đồng thương mai dain từ của UNECE, Nob. Thế giới, Hà Nội 9 thông điệp điện tử.
Luật này không đưa ra định nghia về hợp đông điện tử ma chi đề cập đến cách thức hình thành một hợp dong có hiệu lực, cu thé, tại Mục 7 của Luật này quy định: “Một hợp đồng không mắt di hiệu lực pháp lý chỉ vì nó được hình thành bằng một ban ghi điện tứ", trong do bản ghi điện tử là thông tin được tạo ra, được gũi đi, được nhên và được lưu trữ bằng phương tiện điện tử. Luật GDĐT năm 1998 của Singapore dành hẳn một phân Phan IV” Hop đồng điền từ (từ Điều 11 dén Điều 15) quy định về các van dé đặc thù trong giao kết hợp dong điện tử. Tuy nhiên, cũng với cách tiệp cận tương tự như trên, Điều 11 Luật này quy định nhu sau: “1.