PHÁP LUẬT VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI HOÀN CHI PHÍ ĐÀO TẠO CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG

Tìm hiểu pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo cho người lao động. Nghiên cứu các quy định, vướng mắc và giải pháp hoàn thiện pháp luật hiện hành.

• Tác giả: Võ Kim Tường Vy
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Vũ Nam
• Trường học: Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Trách Nhiệm Bồi Hoàn Chi Phí Đào Tạo Của Người Lao Động
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ CHI PHÍ ĐÀO TẠO VÀ TRÁCH NHIỆM BỒI HOÀN CHI PHÍ ĐÀO TẠO CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG
• 1.1. Khái quát về chi phí đào tạo
• 1.1.1. Khái niệm chi phí đào tạo
• 1.1.2. Đặc điểm chi phí đào tạo
• 1.1.3. Phân loại chi phí đào tạo
• 1.2. Trách nhiệm bồi hoàn chi phí đào tạo của người lao động
• 1.2.1. Khái niệm trách nhiệm bồi hoàn chi phí đào tạo
• 1.2.2. Đặc điểm trách nhiệm bồi hoàn chi phí đào tạo
• 1.2.3. Vai trò bồi hoàn chi phí đào tạo của người lao động
• 1.2.4. Các yếu tố tác động đến bồi hoàn chi phí đào tạo của người lao động
• 1.3. Nội dung pháp luật về trách nhiệm bồi hoàn chi phí đào tạo của người lao động
• 1.3.1. Điều kiện bồi hoàn chi phí đào tạo
• 1.3.2. Các loại chi phí bồi hoàn
• 1.3.3. Xác định mức chi phí bồi hoàn
• 1.3.4. Thời hạn yêu cầu bồi hoàn chi phí đào tạo
• 1.4. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI HOÀN CHI PHÍ ĐÀO TẠO CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN
• 2.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật về trách nhiệm bồi hoàn chi phí đào tạo của người lao động
• 2.1.1. Điều kiện bồi hoàn chi phí đào tạo
• 2.1.2. Các loại chi phí bồi hoàn
• 2.1.3. Xác định mức chi phí bồi hoàn
• 2.1.4. Thời hạn yêu cầu bồi hoàn chi phí đào tạo
• 2.2. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm bồi hoàn chi phí đào tạo của người lao động
• 2.3. Kết luận Chương 2
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Bồi Hoàn Chi Phí Đào Tạo NLĐ Tổng Quan Pháp Lý 55 ký tự

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia. Các doanh nghiệp ngày càng chú trọng đầu tư vào đào tạo, nâng cao trình độ cho người lao động. Tuy nhiên, tình trạng người lao động sau khi được đào tạo lại đơn phương chấm dứt hợp đồng, gây thiệt hại cho doanh nghiệp, không phải là hiếm gặp. Do đó, pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động. Việc hiểu rõ các quy định về điều kiện bồi hoàn, mức bồi hoàn, và quy trình giải quyết tranh chấp là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu này nhằm phân tích các khía cạnh pháp lý liên quan đến bồi hoàn chi phí đào tạo, đồng thời đề xuất các giải pháp để hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực thi.

1.1. Khái niệm và mục đích của bồi hoàn chi phí đào tạo

Bồi hoàn chi phí đào tạo là việc người lao động hoàn trả một phần hoặc toàn bộ chi phí mà người sử dụng lao động đã bỏ ra để đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề cho người lao động, khi người lao động vi phạm các cam kết trong hợp đồng đào tạo hoặc hợp đồng lao động. Mục đích của việc bồi hoàn chi phí đào tạo là bù đắp thiệt hại cho người sử dụng lao động, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm của người lao động đối với việc thực hiện cam kết sau đào tạo.Theo nghiên cứu của Võ Kim Tường Vy (2023) Luận văn thạc sĩ tại ĐH Mở TP.HCM: 'Để bảo vệ lợi ích chính đáng của cơ quan tổ chức hoặc doanh nghiệp khi gặp phải trường hợp người lao động khi được người sử dụng lao động cử đi đào tạo, sau khi học xong thì đã đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, vi phạm hợp đồng đào tạo...'

1.2. Vai trò của pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo

Pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh quan hệ lao động, đảm bảo sự công bằng và hài hòa lợi ích giữa các bên. Các quy định pháp luật cần xác định rõ các điều kiện bồi hoàn, mức bồi hoàn, quy trình giải quyết tranh chấp, cũng như quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan. Một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch sẽ góp phần hạn chế các tranh chấp phát sinh, đồng thời tạo môi trường làm việc ổn định và thu hút nhân tài.

II. Thách Thức Pháp Lý Bồi Hoàn Chi Phí Đào Tạo NLĐ 59 ký tự

Mặc dù đã có những quy định pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo, song thực tiễn áp dụng vẫn còn nhiều vướng mắc và bất cập. Việc xác định chi phí đào tạo hợp lý, cách tính mức bồi hoàn phù hợp, và thủ tục giải quyết tranh chấp hiệu quả là những thách thức lớn. Bên cạnh đó, sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản pháp luật, cũng như nhận thức chưa đầy đủ của người lao động và người sử dụng lao động về quyền và nghĩa vụ của mình, cũng gây khó khăn cho việc thực thi pháp luật. Nghiên cứu các vụ việc tranh chấp về bồi hoàn chi phí đào tạo cho thấy nhiều trường hợp người sử dụng lao động gặp khó khăn trong việc chứng minh thiệt hại và yêu cầu bồi hoàn chi phí.

2.1. Khó khăn trong việc xác định chi phí đào tạo

Việc xác định chi phí đào tạo một cách chính xác và hợp lý là một trong những khó khăn lớn nhất. Các khoản chi phí nào được tính vào chi phí đào tạo cần bồi hoàn? Chi phí trực tiếp (học phí, tài liệu, đi lại) và chi phí gián tiếp (lương người lao động trong thời gian đào tạo, chi phí quản lý) có được tính hay không? Cần có hướng dẫn cụ thể để đảm bảo tính minh bạch và công bằng.

2.2. Vướng mắc trong xác định mức bồi hoàn chi phí đào tạo

Pháp luật lao động Việt Nam chưa có quy định mức hoàn trả chi phí đào tạo có tính thống nhất mà chỉ là do thỏa thuận của người lao động và người sử dụng lao động trong các Hợp đồng học nghề và Hợp đồng lao động: chưa có sự hướng dẫn về thủ tục cũng như hình thức bồi hoàn chi phí đào tạo. Từ những bất cập trên, luận văn đưa ra các kiến nghị nhằm bổ sung, sửa đổi các quy định của pháp luật cũng như nâng cao nhận thức của người lao động cũng như người sử dụng lao động trong việc hợp đồng lao động, hợp đồng đào tạo có nâng cao tay nghề trong khi lao động.

III. Hướng Dẫn Cách Xác Định Chi Phí Bồi Hoàn Đào Tạo 57 ký tự

Để giải quyết các thách thức pháp lý liên quan đến bồi hoàn chi phí đào tạo, cần có phương pháp xác định chi phí đào tạo và mức bồi hoàn một cách khoa học và hợp lý. Phương pháp này cần dựa trên các nguyên tắc minh bạch, công bằng, và có tính đến các yếu tố như thời gian đào tạo, loại hình đào tạo, trình độ chuyên môn của người lao động, và thời gian làm việc sau đào tạo. Việc xây dựng bảng mức bồi hoàn tham khảo, cũng như cung cấp công cụ tính toán chi phí đào tạo trực tuyến, có thể giúp các doanh nghiệp và người lao động dễ dàng hơn trong việc thương lượng và thỏa thuận.

3.1. Nguyên tắc xác định chi phí đào tạo hợp lý

Việc xác định chi phí đào tạo hợp lý cần tuân thủ các nguyên tắc sau: (1) Chỉ tính các khoản chi phí thực tế phát sinh và có chứng từ hợp lệ; (2) Phân bổ chi phí một cách hợp lý giữa các đối tượng được đào tạo; (3) Loại trừ các chi phí không liên quan trực tiếp đến quá trình đào tạo; (4) Đảm bảo tính minh bạch và có thể kiểm tra được.

3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức bồi hoàn

Mức bồi hoàn chi phí đào tạo có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm: (1) Thời gian đào tạo (đào tạo ngắn hạn hay dài hạn); (2) Loại hình đào tạo (đào tạo trong nước hay ngoài nước); (3) Trình độ chuyên môn của người lao động trước và sau đào tạo; (4) Thời gian làm việc thực tế sau đào tạo; (5) Mức độ vi phạm cam kết của người lao động.

3.3. Xây dựng bảng mức bồi hoàn chi phí đào tạo tham khảo

Để hỗ trợ các doanh nghiệp và người lao động trong việc xác định mức bồi hoàn, cơ quan nhà nước có thể xây dựng bảng mức bồi hoàn tham khảo cho từng loại hình đào tạo và trình độ chuyên môn. Bảng mức bồi hoàn này chỉ mang tính chất gợi ý, các bên có thể thỏa thuận một mức bồi hoàn khác, nhưng không được thấp hơn mức bồi hoàn tối thiểu theo quy định của pháp luật.

IV. Giải Pháp Tránh Tranh Chấp Bồi Hoàn Chi Phí Đào Tạo 58 ký tự

Để giảm thiểu tranh chấp về bồi hoàn chi phí đào tạo, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, doanh nghiệp, và người lao động. Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật, và nâng cao năng lực giải quyết tranh chấp cho các cơ quan chức năng. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình đào tạo rõ ràng, minh bạch, và thực hiện cam kết với người lao động một cách nghiêm túc. Người lao động cần nâng cao ý thức trách nhiệm đối với việc thực hiện cam kết sau đào tạo, và chủ động thương lượng giải quyết tranh chấp khi có phát sinh.

4.1. Hoàn thiện khung pháp lý về bồi hoàn chi phí đào tạo

Nhà nước cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch, và phù hợp với thực tiễn. Cần có hướng dẫn cụ thể về các điều kiện bồi hoàn, mức bồi hoàn, thủ tục giải quyết tranh chấp, cũng như quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan. Theo nghiên cứu của Võ Kim Tường Vy (2023) Luận văn thạc sĩ tại ĐH Mở TP.HCM: 'Thế nhưng, những quy định này vẫn chưa cụ thể, các văn bản hướng dẫn thi hành quy định liên quan đến bồi hoàn chi phí đào tạo vẫn chưa thống nhất dẫn đến thực trạng giải quyết tranh chấp vẫn còn nhiều vướng mắc, bất cập.'

4.2. Tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo cho cả người lao động và người sử dụng lao động. Các hình thức tuyên truyền cần đa dạng, phù hợp với từng đối tượng, và tập trung vào các nội dung cơ bản như quyền và nghĩa vụ của các bên, quy trình giải quyết tranh chấp, và các án lệ điển hình.

4.3. Nâng cao năng lực giải quyết tranh chấp

Cần nâng cao năng lực giải quyết tranh chấp cho các cơ quan hòa giải, trọng tài, và tòa án. Các cán bộ giải quyết tranh chấp cần được đào tạo chuyên sâu về pháp luật lao động, kỹ năng hòa giải, và kinh nghiệm thực tiễn. Cần có cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan chức năng để giải quyết tranh chấp một cách nhanh chóng và hiệu quả.

V. Nghiên Cứu Thực Tiễn Bồi Hoàn Chi Phí Đào Tạo NLĐ 56 ký tự

Phân tích các vụ việc tranh chấp thực tế về bồi hoàn chi phí đào tạo cho thấy nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng. Các doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng hợp đồng đào tạo chi tiết, rõ ràng, và có điều khoản bồi hoàn chi phí cụ thể. Người lao động cần đọc kỹ hợp đồng, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, và thực hiện cam kết sau đào tạo một cách nghiêm túc. Các cơ quan giải quyết tranh chấp cần xem xét kỹ lưỡng các chứng cứ, áp dụng pháp luật một cách công bằng, và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cả hai bên.

5.1. Phân tích các vụ việc tranh chấp điển hình

Nghiên cứu các vụ việc tranh chấp về bồi hoàn chi phí đào tạo tại tòa án cho thấy nhiều vấn đề cần được lưu ý. Ví dụ, trong một vụ việc, tòa án đã bác yêu cầu bồi hoàn chi phí của doanh nghiệp vì hợp đồng đào tạo không quy định rõ các khoản chi phí nào được tính vào chi phí đào tạo. Trong một vụ việc khác, tòa án đã giảm mức bồi hoàn vì người lao động đã làm việc được một thời gian đáng kể sau đào tạo.

5.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn giải quyết tranh chấp

Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm sau: (1) Hợp đồng đào tạo cần được soạn thảo chi tiết, rõ ràng, và có điều khoản bồi hoàn chi phí cụ thể; (2) Doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ chứng từ chứng minh các khoản chi phí đã bỏ ra; (3) Các cơ quan giải quyết tranh chấp cần xem xét kỹ lưỡng các chứng cứ và áp dụng pháp luật một cách công bằng.

VI. Tương Lai Pháp Luật Bồi Hoàn Chi Phí Đào Tạo NLĐ 55 ký tự

Pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường lao động và hội nhập kinh tế quốc tế. Cần nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia khác, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào việc xác định chi phí đào tạo và mức bồi hoàn, và tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan để xây dựng một môi trường đào tạo và sử dụng lao động bền vững.

6.1. Xu hướng phát triển của pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo

Xu hướng phát triển của pháp luật về bồi hoàn chi phí đào tạo là hướng tới sự linh hoạt, minh bạch, và công bằng. Các quy định pháp luật cần tạo điều kiện cho các bên tự do thỏa thuận, nhưng đồng thời cũng cần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên yếu thế hơn.

6.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào các vấn đề như: (1) Xác định chi phí đào tạo một cách chính xác hơn bằng các phương pháp định giá hiện đại; (2) Xây dựng mô hình bồi hoàn chi phí linh hoạt, phù hợp với từng loại hình đào tạo và trình độ chuyên môn; (3) Nghiên cứu tác động của pháp luật về bồi hoàn chi phí đến động lực học tập và làm việc của người lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ CHI PHÍ ĐÀO TẠO VÀ TRÁCH NHIỆM BỒI HOÀN CHI PHÍ ĐÀO TẠO CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG 1. Khái quát về chi phí đào tạo 1. Khái niệm chi phí đào tạo Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, đòi hỏi bức thiết đặt ra cho các doanh nghiệp đó là việc phải có đội ngũ lao động lành nghề, làm chủ được công nghệ, khoa học kỹ thuật tiên tiến nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao tính cạnh tranh đối với doanh nghiệp khác. Trước đòi hỏi đó, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư cho người lao động của họ học tập nâng cao tay nghề, tiếp thu khoa học kỹ thuật tiên tiến để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Khi bỏ tiền ra đầu tư cho người lao động nâng cao kiến thức, trình độ tay nghề, mong muốn cơ bản và hợp lý của các doanh nghiệp là người lao động đó phải gắn bó, phục vụ doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định để bù đắp các chi phí đầu tư cho người lao động. Đây là lý do các doanh nghiệp và người lao động thường ký hợp đồng đào tạo trong đó có điều khoản quy định về chi phí đào tạo. Chi phí đào tạo là một trong những nội dung quan trọng của hoạt động đào tạo doanh nghiệp. Khi xây dựng hợp đồng đào tạo lao động, cả doanh nghiệp và NLĐ đều cần phải nắm rõ về các quy định, các trường hợp phải bồi thường cũng như mức hoàn trả đối với loại chi phí này, để đảm bảo quyền lợi cũng như trách nhiệm của cả hai bên.

Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề của NLĐ trong quá trình thực hiện HĐLĐ là một trong những nội dung chủ yếu của HĐLĐ. Khi NLĐ được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ thì các bên cần giao kết hợp đồng đào tạo, trong đó bao gồm nội dung về chi phí đào tạo. Theo từ điển Tiếng Việt, “chi phí” được hiểu là chi tiêu vào công việc gì1. Còn “đào tạo” được hiểu là làm cho trở thành người có năng lực, có khả năng làm 1 Hoàng Phê (2010), Từ điển tiếng Việt, NXB Từ điển Bách khoa, Hà Nội, tr.

8 việc theo những tiêu chuẩn nhất định. Đào tạo được hiểu là công việc trang bị những phẩm chất, kiến thức, kỹ năng cơ bản, có hệ thống cho người học, để sau một khoá học, người học đạt được trình độ một cấp học cao hơn2 Theo Từ điển Wikipedia, chi phí là các hao phí về nguồn lực để doanh nghiệp đạt được một hoặc những mục tiêu cụ thể; Chi phí đào tạo là các hao phí chi trả trong việc học tập, đào tạo và bồi dưỡng nâng cao tay nghề. Vậy chi phí đào tạo trong lĩnh vực lao động là nguồn kinh phí mà NSDLĐ đã chi trả cho việc học tập, đào tạo và bồi dưỡng nâng cao tay nghề chuyên môn của NLĐ. Ngoài tiền lương, chi phí đào tạo là nguồn kinh phí quan trọng giúp NSDLĐ và NLĐ đạt được một số mục đích nhất định như NSDLĐ sẽ có đội ngũ lao động lành nghề, am hiểu nhiều khoa học - kỹ thuật tiên tiến, NLĐ sẽ được nâng cấp trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng theo từng lĩnh vực, vị trí công tác sau khi hoàn thành khóa đào tạo.

Khoản 3 Điều 62 BLLĐ năm 2019 không đưa ra định nghĩa về chi phí đào tạo mà chỉ mang tính liệt kê. “Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo”. Đồng thời, Luật giáo dục nghề nghiệp 2014 cũng quy định “chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, nguyên nhiên vật liệu thực hành, thực tập; khấu hao cơ sở vật chất, thiết bị và các chi phí cần thiết khác cho việc đào tạo”3.

Từ các quy định trên, ta thấy: Chi phí đào tạo là các nguồn kinh phí mà người sử dụng lao động chi trả cho việc đào tạo cho người lao động. Người sử dụng lao động và người lao động có thể căn cứ vào chi phí đào tạo để thỏa thuận việc hoàn 2 Nguyễn Lân (2000), Từ diễn Từ & ngữ Việt Nam, NXB Tp.Hồ Chí Minh, tr. 3 Khoản 2 Điều 29 Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014. 9 trả và xác định các khoản chi phí, bồi thường thiệt hại mà người lao động phải hoàn trả cho người sử dụng lao động theo quy định hoặc theo thỏa thuận.

Như vậy: Chi phí đào tạo là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa đã chi ra để thực hiện quá trình cung cấp cho người học những kiến thức có thể áp dụng vào các lĩnh vực khác nhau. Đối tượng chi phí: trình bày sự phân loại chi phí theo nơi phát sinh của chi phí4. Đặc điểm chi phí đào tạo Trong quá trình người lao động làm việc tại doanh nghiệp theo hợp đồng lao động được ký kết sẽ có những nội dung liên quan đến việc đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ kỹ năng nghề. Theo đó, các doanh nghiệp sẽ phải bỏ chi phí đào tạo nhân viên tùy thuộc vào thực tế của mình để có nhân lực chất lượng và đảm bảo đáp ứng, phục vụ công việc được hiệu quả nhất.

Một khoản chi ra được xem là chi phí đào tạo nhân viên, cụ thể như sau: Thứ nhất, chi phí đào tạo là những chi phí được xác định bằng vật chất. Việc nâng cao tay nghề, nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật cho người lao động là một trong những vấn đề được doanh nghiệp rất chú trọng. Cũng chính vì vậy, có nhiều lao động được cử đi đào tạo và được doanh nghiệp hỗ trợ chi phí đào tạo. Theo đó, về bản chất thì chi phí đào tạo là khoản tiền dành cho người lao động với mục đích hỗ trợ nâng cao tay nghề phục vụ cho hoạt động kinh doanh của công ty.

Để có thể xác định các khoản chi phí đào tạo, pháp luật lao động Việt Nam đã quy định rõ các khoản được xem là chi phí đào tạo. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài 4 Phan Thị Chánh Lý, Lê Thị Minh Khôi, “Trao đổi và xác định các loại hoàn trả chi phí đào tạo theo pháp luât lao động Việt Nam”, Tạp chí giáo dục và xã hội ngày đăng 22/8/2022 10 thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo. Ta thấy chi phí đào tạo là các nguồn kinh phí mà người sử dụng lao động chi trả cho việc đào tạo cho người lao động.

Thứ hai, những chi phí này phải gắn liền với mục đích đào tạo nghề của doanh nghiệp, không phải những chi phí cá nhân của các cá nhân trong doanh nghiệp. Để hiểu rõ thì những chi phí này cần thể hiện thông qua có hóa đơn, chứng từ hợp pháp bao gồm: HĐLĐ, hợp đồng đào tạo, hóa đơn chi phí đào tạo, quyết định cử nhân viên đi học của DN, bản cam kết khi học xong nhân viên làm việc tại DN. Như vậy, chi phí đào tạo là một trong những nội dung quan trọng của hoạt động đào tạo doanh nghiệp. Khi xây dựng hợp đồng đào tạo lao động, cả doanh nghiệp và NLĐ đều cần phải nắm rõ về các quy định, các trường hợp phải bồi thường cũng như mức hoàn trả đối với loại chi phí này, để đảm bảo quyền lợi cũng như trách nhiệm của cả hai bên.

Thứ ba, chi phí đào tạo cần được định lượng bằng tiền và phải xác định được trong một khoảng thời gian nhất định. Trong HĐĐT giữa NLĐ và NSDLĐ luôn có sự thỏa thuận về việc đào tạo. Theo đó, phía NSDLĐ cam kết sẽ chi trả 01 khoản tiền cho việc học tập của NLĐ, và trong một thời gian cụ thể được xác định bằng khóa học. Điều này được quy định chi tiết trong HĐĐT hoặc trong quy chế làm việc của NSDLĐ.

Phân loại chi phí đào tạo Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 62 Bộ luật Lao động 2019 quy định hợp đồng đào tạo nghề giữa người sử dụng lao động, người lao động và chi phí đào tạo nghề thì chi phí đào tạo được phân loại thành: Chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo. 11 Vậy có thể hiểu, chi phí đào tạo là phần biểu hiện toàn bộ các hao phí liên quan đến đào tạo trong thời kỳ đào tạo mà doanh nghiệp bỏ ra. Chi phí đào tạo là một trong những nội dung quan trọng của hoạt động đào tạo doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, việc chi đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, suy cho cùng, cũng nhằm mục đích phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Cho nên, chi phí đào tạo nhân viên được tính chi phí hợp lý. Có thể chia chi phí đào tạo ra làm 02 loại như sau: Chi phí đào tạo trực tiếp có thể bao gồm: chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành.