Luận văn thạc sĩ pháp luật thuế giá trị gia tăng từ thực tiễn các doanh nghiệp vừa và nhỏ quận tân bình

Luận văn thạc sĩ phân tích thực tiễn thuế giá trị gia tăng tại doanh nghiệp vừa và nhỏ quận Tân Bình, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Trương Thị Tiểu Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thương Huyền
• Trường học: Học Viện Khoa Học Xã Hội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Thuế Giá Trị Gia Tăng Từ Thực Tiễn Các Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Quận Tân Bình, Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Pháp Luật Thuế Giá Trị Gia Tăng tại Tân Bình

Pháp luật thuế giá trị gia tăng (GTGT) là một trong những công cụ quan trọng trong hệ thống thuế của Việt Nam. Đặc biệt, tại Quận Tân Bình, nơi có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc áp dụng và thực hiện pháp luật thuế GTGT đóng vai trò thiết yếu trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Luật thuế GTGT không chỉ giúp tăng nguồn thu ngân sách mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuế giá trị gia tăng

Thuế giá trị gia tăng là loại thuế đánh vào giá trị tăng thêm của hàng hóa và dịch vụ trong quá trình sản xuất và tiêu dùng. Vai trò của thuế GTGT không chỉ nằm ở việc tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn góp phần điều tiết nền kinh tế, khuyến khích sản xuất và tiêu dùng hợp lý.

1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Tân Bình

Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Tân Bình có đặc điểm là quy mô nhỏ, số lượng lao động hạn chế và thường hoạt động trong các lĩnh vực dịch vụ, thương mại. Những đặc điểm này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nghĩa vụ thuế, đặc biệt là thuế GTGT.

II. Thách thức trong việc thực hiện pháp luật thuế GTGT tại doanh nghiệp vừa và nhỏ

Mặc dù pháp luật thuế GTGT đã được quy định rõ ràng, nhưng việc thực hiện tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Tân Bình vẫn gặp nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ đến từ việc hiểu biết pháp luật mà còn từ các vấn đề về quản lý và thực thi thuế.

2.1. Khó khăn trong việc kê khai và nộp thuế

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp khó khăn trong việc kê khai và nộp thuế GTGT do thiếu hiểu biết về quy định pháp luật. Điều này dẫn đến tình trạng kê khai sai, gây khó khăn cho cơ quan thuế trong việc quản lý.

2.2. Tình trạng trốn thuế và gian lận thuế

Tình trạng trốn thuế và gian lận thuế diễn ra phổ biến trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách mà còn tạo ra sự không công bằng trong cạnh tranh giữa các doanh nghiệp.

III. Phương pháp cải thiện thực hiện pháp luật thuế GTGT cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật thuế GTGT, cần có những phương pháp cải thiện phù hợp. Các giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ tốt hơn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của họ.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền và hỗ trợ doanh nghiệp

Cần tăng cường công tác tuyên truyền về pháp luật thuế GTGT cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc tổ chức các buổi hội thảo, khóa đào tạo sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về nghĩa vụ thuế của mình.

3.2. Cải cách quy trình kê khai thuế

Cải cách quy trình kê khai thuế GTGT theo hướng đơn giản hóa, giảm bớt thủ tục hành chính sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thuế GTGT tại Tân Bình

Nghiên cứu thực tiễn về thuế GTGT tại Tân Bình cho thấy nhiều doanh nghiệp đã có những chuyển biến tích cực trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

4.1. Thành tựu đạt được trong quản lý thuế GTGT

Nhiều doanh nghiệp đã nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế, góp phần tăng nguồn thu ngân sách cho nhà nước. Sự phối hợp giữa cơ quan thuế và doanh nghiệp đã có những cải thiện đáng kể.

4.2. Những tồn tại và hạn chế trong thực hiện thuế GTGT

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế trong việc thực hiện thuế GTGT, như tình trạng kê khai sai, thiếu minh bạch trong quản lý thuế.

V. Kết luận và hướng phát triển pháp luật thuế GTGT tại Tân Bình

Kết luận, pháp luật thuế GTGT đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế tại Tân Bình. Để nâng cao hiệu quả thực hiện, cần có những giải pháp đồng bộ và phù hợp với thực tiễn của doanh nghiệp vừa và nhỏ.

5.1. Định hướng phát triển pháp luật thuế GTGT

Cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật thuế GTGT để phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế. Việc này sẽ giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ dễ dàng hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

5.2. Tăng cường quản lý thuế và hỗ trợ doanh nghiệp

Tăng cường công tác quản lý thuế và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thu ngân sách và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, nội dung luận văn đƣợc chia làm 03 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1. Lý luận chung về thuế giá trị gia tăng và pháp luật về thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thực tiễn thực hiện pháp luật thuế giá trị gia tăng của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh. Giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế giá trị gia tăng và tăng cƣờng quản lý thuế GTGT đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Quận Tân Bình.

5 Chƣơng 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG VÀ PHÁP LUẬT THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về thuế giá trị gia tăng 1. Khái niệm và đặc điểm thuế giá trị gia tăng 1. Khái niệm về thuế giá trị gia tăng Thuế giá trị gia tăng đƣợc Carl Friendrich Von Siemen (Ngƣời Đức) là ngƣời đầu tiên nghiên cứu về sắc thuế này.

Sau đó đƣợc Maurice Lauré (giám đốc cơ quan thuế của Pháp) tiếp tục nghiên cứu và loại thuế này đƣợc áp dụng lần đầu từ ngày 10/4/1954 đối với các doanh nghiệp lớn và mở rộng theo thời gian tới tất cả các bộ phận kinh tế. 194] Thuế giá trị gia tăng theo tiếng Pháp gọi là: Taxe Sur La Valeur Ajou tée (viết tắc là TVA), tiếng Anh gọi là Value Added Tax (viết tắt là VAT), đƣợc dịch ra tiếng Việt là thuế giá trị gia tăng. Hiện nay, thuế giá trị gia tăng đã đƣợc áp dụng rộng rãi ở nhiều nƣớc trên thế giới và đã có khoảng 150 quốc gia áp dụng loại thuế này. Giá trị gia tăng là một thuật ngữ để chỉ phần giá trị tăng thêm trong quá trình sản xuất, kinh doanh HHDV đƣợc thực hiện qua các khâu lƣu thông mà có [19, Tr.

Khi HHDV đƣợc lƣu thông trong thị trƣờng thì các chủ thể kinh doanh thƣờng phải cộng thêm chi phí và phần lợi nhuận thu từ ngƣời mua vào giá bán vì mục tiêu lợi nhuận. Do đó làm xuất hiện phần chênh lệch “giá trị gia tăng” từ việc cung ứng hàng hóa dịch vụ từ khâu này sang khâu khác (HHDV ở khâu sau thƣờng cao hơn ở khâu trƣớc). Trong môi trƣờng vĩ mô, các chủ thể khi thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ phải chịu sự điều tiết về thuế của Nhà nƣớc, vì vậy, phần giá trị tăng thêm trong quá trình lƣu thông hàng hóa thu đƣợc phải chịu sự điều tiết của thuế giá trị gia tăng. Thuế giá trị gia tăng chính là một trong những biện pháp đặc biệt mà Nhà nƣớc sử dụng quyền lực của mình để chuyển một phần nguồn lực bên ngoài vào khu vực công nhằm thực hiện các chức năng kinh tế, xã 6 hội của nhà nƣớc.

Những hoạt động làm phát sinh ra thuế giá trị gia tăng là những hoạt động kinh tế của ngƣời nộp thuế. Các hoạt động chuyển giao tài sản hoặc cung ứng dịch vụ có thanh toán bằng tiền hoặc quy ra tiền làm phát sinh thuế giá trị gia tăng. Do đó, thuế giá trị gia tăng đƣợc khái niệm: Là loại thuế tính trên giá trị tăng thêm của HHDV phát sinh trong quá trình từ sản xuất lưu thông đến tiêu dùng. Đặc điểm của thuế GTGT Thứ nhất, thuế giá trị gia tăng có phạm vi đối tượng chịu thuế rất rộng.

Đối tƣợng chịu thuế giá trị gia tăng rộng vì đây là sắc thuế thu vào mọi chủ thể có hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nhập khẩu HHDV. Hầu hết các hàng hóa dịch vụ đƣợc tạo ra trong nền kinh tế đều là đối tƣợng chịu thuế giá trị gia tăng. Điều này cũng có nghĩa rằng, mọi tổ chức, cá nhân đều là những chủ thể bị điều tiết bởi thuế giá trị gia tăng thông qua việc họ phải trả tiền thuế giá trị gia tăng khi tiêu dùng HHDV. Việc áp dụng thuế trên phạm vi lãnh thổ với mọi đối tƣợng thể hiện sự công bằng của thuế, đồng thời thể hiện thái độ của Nhà nƣớc đối với các loại tiêu dùng trong xã hội.

Trong trƣờng hợp cần khuyến khích tiêu dùng hoặc hạn chế việc trả tiền thuế của ngƣời tiêu dùng, Nhà nƣớc sẽ không đánh thuế hoặc đánh thuế với mức thuế suất thấp nhất. Thứ hai, thuế GTGT có căn cứ tính thuế là phần giá trị tăng thêm trong các khâu của quá trình lưu thông từ sản xuất đến tiêu dùng. Căn cứ tính thuế dựa trên phần giá trị tăng thêm của HHDV. Đây là điểm ƣu việt vƣợt của thuế giá trị gia tăng so với thuế doanh thu trƣớc đây.

Giải quyết tình trạng thuế trùng thuế qua các khâu của quá trình lƣu thông hàng hóa, góp phần tạo ra sự công bằng giữa các chủ thể trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, kích thích lƣu thông hàng hóa từ sản xuất đến tiêu dùng. Thuế giá trị gia tăng chỉ thu trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa dịch vụ trong quá trình sản xuất, phân phối và tiêu dùng. Xuất phát từ quan điểm thuế GTGT là thuế đánh vào giá trị tăng thêm của HHDV, vì vậy tất cả những hoạt động làm cho giá trị của 7 HHDV tăng lên có thể coi là tiền đề “sinh ra” thuế GTGT [19, Tr. Những hoạt động đƣợc coi là tiền đề sinh ra thuế giá trị gia tăng là những hoạt động kinh tế của ngƣời nộp thuế.

Đây là các hoạt động chuyển giao tài sản hoặc cung ứng dịch vụ có thanh toán bằng tiền hoặc quy ra tiền làm phát sinh GTGT. Trƣờng hợp hàng hóa dịch vụ không có giá trị gia tăng thì sẽ không phải nộp thuế, hoặc nếu giá trị gia tăng âm thì đƣợc xem xét hoàn thuế giá trị gia tăng. Đặc điểm này yêu cầu các chủ thể là đối tƣợng nộp thuế phải tự kiểm soát lẫn nhau về giá trị HHDV nhằm bảo vệ lợi ích của mình. Hệ quả của căn cứ này là nhằm khuyến khích các chủ thể sản xuất, kinh doanh sử dụng hệ thống hóa đơn chứng từ nhằm chứng minh giá trị tăng thêm làm căn cứ tính thuế, góp phần làm lành mạnh hóa thị trƣờng và nhà nƣớc có thể kiểm soát đƣợc giá cả, số lƣợng HHDV lƣu thông trên thị trƣờng nhằm kiểm soát lạm phát và cung cấp số liệu thống kê hợp lý cho các mục đích kinh tế khác.

Thứ ba, thuế giá trị gia tăng mang bản chất liên hoàn và có tính trung lập cao [19, Tr. 17] Bản chất liên hoàn của thuế giá trị gia tăng thể hiện ở quan hệ mua bán và trao đổi hàng hóa trên thị trƣờng. Thuế giá trị gia tăng đầu ra của doanh nghiệp bán là thuế giá trị gia tăng đầu vào của doanh nghiệp mua. Thuế giá trị gia tăng phải nộp của mỗi doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào doanh số bán ra và thuế suất mà còn phụ thuộc vào thuế giá trị gia tăng ở doanh nghiệp cung ứng đầu vào.

Từ bản chất liên hoàn này, pháp luật thuế giá trị gia tăng cũng quy định cuối tháng, quý, năm các đối tƣợng nộp thuế giá trị gia tăng phải tờ khai báo cáo số thuế giá trị gia tăng đầu ra đầu vào đƣợc khấu trừ cho cơ quan thuế để thực hiện nghĩa vụ nộp thuế giá trị gia tăng. Tính trung lập đƣợc thể hiện ở hai khía cạnh. Thứ nhất, thuế giá trị gia tăng không chịu ảnh hƣởng bởi kết quả kinh doanh của ngƣời nộp thuế, do ngƣời nộp thuế chỉ là ngƣời “thay mặt” ngƣời tiêu dùng nộp hộ khoản thuế này vào Ngân sách nhà nƣớc. Do vậy thuế giá trị gia tăng không phải là yếu tố của chi 8 phí sản xuất mà chỉ đơn thuần là một khoản thu đƣợc cộng thêm vào giá bán của ngƣời cung cấp hàng hóa dịch vụ.

Thứ hai, thuế giá trị gia tăng không bị ảnh hƣởng bởi quá trình tổ chức và phân chia quá trình sản xuất kinh doanh, bởi tổng số thuế ở tất cả các giai đoạn luôn bằng số thuế tính trên giá bán ở giai đoạn cuối cùng bất kể số giai đoạn nhiều hay ít. Vai trò của thuế giá trị gia tăng Nền kinh tế nƣớc ta đang trong quá trình vận hành theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của nhà nƣớc, cũng giống nhƣ các sắc thuế khác, thuế GTGT có vai trò to lớn để Nhà nƣớc thực hiện chức năng quản lý vĩ mô đối với nền kinh tế, tuy nhiên bên cạnh vai trò đó thuế GTGT còn thể hiện vai trò riêng có của nó: Một là, thuế giá trị gia tăng có tác dụng điều tiết thu nhập của tổ chức, cá nhân tiêu dùng hàng hóa dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng, góp phần đảm bảo tính công bằng xã hội. Luật thuế giá trị gia tăng quy định các HHDV chịu thuế và không chịu thuế; về thuế suất cũng áp dụng các mức thuế suất khác nhau cho các nhóm hàng hóa dịch vụ. Thông qua công cụ thuế nó tác động và làm thay đổi mối quan hệ cung cầu trên thị trƣờng từ đó tác động đến sự đầu tƣ sản xuất và việc lựa chọn hàng hóa để sản xuất kinh doanh và tiêu dùng.

Từ đó góp phần điều tiết thu nhập, đảm bảo tính công bằng xã hội, khuyến khích tăng năng suất, phát triển kinh tế xã hội. Hai là, thuế giá trị gia tăng là một trong những sắc thuế có nguồn thu quan trọng của Ngân sách nhà nước. Thuế giá trị gia tăng tạo nguồn thu lớn và tƣơng đối ổn định cho ngân sách nhà nƣớc. Thuế giá trị gia tăng không trùng lắp, do thuế giá trị gia tăng chỉ tính vào giá trị tăng thêm của hàng hóa dịch vụ qua các khâu sản xuất, lƣu thông, tiêu dùng, không tính vào phần giá trị đã chịu thuế giá trị gia tăng ở các khâu trƣớc, thuế đã nộp ở các khâu trƣớc đƣợc tính khấu trừ ở khâu sau nên khuyến khích các tổ chức, cá nhân bỏ vốn đầu tƣ phát triển sản xuất, kinh doanh, khuyến 9 khích chuyên môn hoá, hợp tác hoá sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế, phù hợp với phát triển kinh tế thị trƣờng.

Thứ ba, thuế giá trị gia tăng tạo nên sự cạnh tranh bình đẳng giữa các chủ thể góp phần làm minh bạch hóa nền kinh tế Thuế giá trị gia tăng tạo nên sự cạnh tranh bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh vì pháp luật thuế giá trị gia tăng quy định những chủ thể tạo ra giá trị gia tăng nhƣ nhau thì có nghĩa vụ nộp thuế nhƣ nhau.