Định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy theo luật hình sự Việt Nam

Bài viết phân tích định tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy theo luật hình sự Việt Nam, cung cấp thông tin pháp lý chi tiết và chính xác.

• Tác giả: Võ Thị Ngọc Diễm
• Người hướng dẫn: TS. Phan Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Định Tội Danh Tội Tổ Chức Sử Dụng Trái Phép Chất Ma Túy Theo Luật Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐỊNH TỘI DANH TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY TRONG TRƯỜNG HỢP ĐỒNG PHẠM
• 1.1. Quy định của pháp luật hình sự liên quan đến định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm
• 1.2. Một số vướng mắc trong thực tiễn định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm
• 1.3. Một số kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật hình sự về định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm
• 1.4. Kết luận
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỊNH TỘI DANH TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY TRONG TRƯỜNG HỢP CÓ NHIỀU HÀNH VI PHẠM TỘI VỀ MA TÚY
• 2.1. Quy định của pháp luật hình sự về định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp có nhiều hành vi phạm tội về ma túy
• 2.2. Một số vướng mắc trong thực tiễn định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp có nhiều hành vi phạm tội về ma túy
• 2.3. Một số kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật hình sự về định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp có nhiều hành vi phạm tội về ma túy
• 2.4. Kết luận
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng quan về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy

Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy theo luật hình sự Việt Nam được quy định tại Điều 255 Bộ luật Hình sự năm 2015. Tội danh này phản ánh hành vi tổ chức, điều hành việc sử dụng chất ma túy trái phép, gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội. Việc hiểu rõ về tội danh này là cần thiết để nâng cao nhận thức và hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm ma túy.

1.1. Định nghĩa và đặc điểm của tội tổ chức sử dụng ma túy

Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được hiểu là hành vi tổ chức, điều hành việc sử dụng chất ma túy trái phép. Đặc điểm của tội này là tính chất tổ chức, có sự tham gia của nhiều người, và thường diễn ra trong các môi trường kín đáo.

1.2. Các loại chất ma túy phổ biến tại Việt Nam

Việt Nam hiện nay đang phải đối mặt với nhiều loại chất ma túy khác nhau như heroin, methamphetamine, và cần sa. Mỗi loại chất ma túy đều có những tác động tiêu cực đến sức khỏe và xã hội.

II. Vấn đề và thách thức trong việc định tội danh

Việc định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy gặp nhiều khó khăn do sự phức tạp trong hành vi phạm tội và sự thiếu hụt trong quy định pháp luật. Các cơ quan chức năng thường gặp khó khăn trong việc xác định vai trò của từng cá nhân trong tổ chức sử dụng ma túy.

2.1. Những vướng mắc trong quy định pháp luật

Một số quy định hiện hành chưa rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong việc xác định tội danh cho những người có hành vi liên quan đến tổ chức sử dụng ma túy. Điều này có thể dẫn đến việc xử lý không đồng nhất giữa các vụ án.

2.2. Thực trạng xét xử các vụ án ma túy

Thực tế cho thấy, nhiều vụ án liên quan đến tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy chưa được xử lý triệt để, dẫn đến tình trạng tái phạm và gia tăng tội phạm trong lĩnh vực này.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề định tội danh

Để giải quyết các vấn đề liên quan đến tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, cần có những phương pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác điều tra, truy tố.

3.1. Cần có hướng dẫn cụ thể về định tội danh

Việc ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về định tội danh sẽ giúp các cơ quan tiến hành tố tụng có cơ sở pháp lý vững chắc hơn trong việc xử lý các vụ án liên quan đến tổ chức sử dụng ma túy.

3.2. Tăng cường đào tạo cho cán bộ tư pháp

Đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng cho cán bộ tư pháp trong việc xử lý các vụ án ma túy sẽ giúp nâng cao chất lượng xét xử và giảm thiểu sai sót trong quá trình điều tra.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy không chỉ giúp làm rõ các quy định pháp luật mà còn cung cấp những kiến nghị thiết thực nhằm cải thiện tình hình tội phạm ma túy tại Việt Nam.

4.1. Kết quả từ các vụ án điển hình

Phân tích các vụ án điển hình cho thấy sự cần thiết phải có những quy định rõ ràng hơn về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, từ đó giúp nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm.

4.2. Kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật

Đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp luật về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy.

V. Kết luận và tương lai của chủ đề

Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là một vấn đề phức tạp và cần được giải quyết một cách đồng bộ. Việc hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao nhận thức xã hội sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng tội phạm này trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện pháp luật

Hoàn thiện quy định pháp luật về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là cần thiết để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm.

5.2. Hướng đi tương lai cho công tác phòng chống ma túy

Cần có những chiến lược dài hạn và đồng bộ trong công tác phòng chống tội phạm ma túy, từ đó tạo ra một môi trường an toàn và lành mạnh cho xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội phạm về ma túy tại Việt Nam vẫn diễn biến phức tạp với mức độ nguy hiểm ngày càng gia tăng, đòi hỏi sự hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống. Theo Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 2015, tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 255, tuy nhiên, thực tiễn xét xử cho thấy còn nhiều vướng mắc trong việc định tội danh, đặc biệt trong các trường hợp đồng phạm và khi có nhiều hành vi phạm tội về ma túy liên quan. Luận văn tập trung nghiên cứu các quy định pháp luật và thực tiễn xét xử từ năm 2017 đến 2021 trên phạm vi toàn quốc nhằm làm rõ các khó khăn, bất cập trong định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, từ đó đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể gồm phân tích quy định pháp luật liên quan, đánh giá thực tiễn áp dụng, nhận diện vướng mắc và nguyên nhân, đồng thời đề xuất giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các bản án điển hình của Tòa án trong giai đoạn 2017-2021, với trọng tâm là tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy theo BLHS năm 2015. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao nhận thức cho các cơ quan tiến hành tố tụng, đồng thời hỗ trợ công tác lập pháp trong việc hoàn thiện quy định pháp luật về tội phạm ma túy, góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp luật hình sự, đặc biệt tập trung vào cấu thành tội phạm hình sự và các hình thức đồng phạm. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết cấu thành tội phạm hình sự: Phân tích các dấu hiệu cấu thành tội phạm, bao gồm chủ thể, khách thể, mặt khách quan, mặt chủ quan và hậu quả pháp lý, nhằm xác định rõ hành vi phạm tội trong tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

• Lý thuyết đồng phạm và phạm tội có tổ chức: Nghiên cứu các hình thức đồng phạm, đặc biệt là sự phối hợp, chỉ huy, phân công, điều hành trong phạm tội, làm rõ vai trò và trách nhiệm của từng người trong nhóm phạm tội.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đồng phạm, hành vi tổ chức, chứa chấp, tàng trữ trái phép chất ma túy, lôi kéo người khác sử dụng ma túy, và các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của từng hành vi phạm tội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phân tích, tổng hợp: Hệ thống hóa các quy định pháp luật, tài liệu khoa học và kết quả nghiên cứu trước đây để xây dựng cơ sở lý luận vững chắc.

• Nghiên cứu án điển hình: Phân tích chi tiết các vụ án hình sự điển hình được xét xử từ năm 2017 đến 2021 nhằm làm rõ thực tiễn áp dụng pháp luật và các vướng mắc trong định tội danh.

• So sánh pháp luật và thực tiễn: So sánh các quan điểm, cách thức xử lý của các cơ quan tiến hành tố tụng trong các vụ án để nhận diện sự không thống nhất và nguyên nhân.

• Nghiên cứu lý thuyết luật học: Phân tích các công trình nghiên cứu, giáo trình, bình luận khoa học để làm rõ các khía cạnh pháp lý và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các bản án hình sự sơ thẩm và phúc thẩm, các văn bản pháp luật như BLHS năm 2015, Thông tư liên tịch số 17/2007, Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TANDTC, cùng các tài liệu tham khảo chuyên ngành. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm khoảng 6 vụ án điển hình được lựa chọn theo tiêu chí đại diện cho các tình huống pháp lý phức tạp liên quan đến tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Vướng mắc trong định tội danh đồng phạm: Qua phân tích các vụ án, có sự không thống nhất trong việc xác định tội danh đối với người có hành vi giúp sức như cung cấp dụng cụ, cung cấp ma túy hoặc cho thuê địa điểm. Ví dụ, trong vụ án tại Quảng Ninh, người quản lý quán karaoke cung cấp dụng cụ bị xử lý về tội chứa chấp, trong khi vụ án tại Hải Phòng tương tự lại xử lý về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tỷ lệ các vụ án có vướng mắc này chiếm khoảng 30% trong số các vụ án nghiên cứu.

2. Xử lý nhiều hành vi phạm tội liên quan: Trong trường hợp một người phạm nhiều hành vi phạm tội về ma túy có liên quan chặt chẽ, như tàng trữ, lôi kéo và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, các cơ quan tiến hành tố tụng chưa thống nhất trong việc lựa chọn tội danh chính. Ví dụ, vụ án tại Phú Yên cho thấy người phạm tội chỉ bị xử lý về tội tàng trữ mà không xử lý về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dù có dấu hiệu rõ ràng. Khoảng 40% vụ án có tình trạng này.

3. Thiếu hướng dẫn pháp lý cụ thể: Các văn bản hướng dẫn hiện hành như Thông tư liên tịch số 17/2007 và Công văn số 89/TANDTC-PC chưa đề cập đầy đủ các tình huống phức tạp trong thực tiễn, dẫn đến sự lúng túng và không thống nhất trong áp dụng pháp luật.

4. Vai trò đồng phạm và lỗi cố ý trực tiếp: Luận văn làm rõ rằng trong tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đồng phạm phải có lỗi cố ý trực tiếp và cùng thực hiện hành vi phạm tội, bao gồm các vai trò như tổ chức, thực hành, xúi giục và giúp sức. Việc xác định vai trò này còn nhiều khó khăn trong thực tiễn xét xử.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vướng mắc xuất phát từ quy định giản đơn tại khoản 1 Điều 255 BLHS năm 2015, chỉ nêu tên tội danh mà không mô tả chi tiết hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Điều này tạo ra khoảng trống pháp lý, khiến các cơ quan tiến hành tố tụng phải dựa vào hướng dẫn nội bộ hoặc án lệ chưa đầy đủ, dẫn đến sự không thống nhất trong xét xử.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, luận văn đi sâu phân tích các vụ án điển hình, làm rõ các tình huống pháp lý phức tạp chưa được đề cập kỹ lưỡng trong các công trình trước. Việc phân tích chi tiết các dấu hiệu pháp lý và vai trò đồng phạm giúp nâng cao nhận thức và đề xuất giải pháp cụ thể hơn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ các vụ án có vướng mắc về định tội danh, bảng so sánh các quan điểm xử lý trong từng vụ án, giúp minh họa rõ nét sự khác biệt và bất cập trong thực tiễn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ban hành Nghị quyết hướng dẫn thống nhất định tội danh: TANDTC cần ban hành Nghị quyết hướng dẫn cụ thể về việc xử lý tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm và khi có nhiều hành vi phạm tội liên quan. Mục tiêu là giảm thiểu án oan sai và bỏ lọt tội phạm trong vòng 12 tháng tới.

2. Xác định rõ vai trò đồng phạm và hành vi giúp sức: Cơ quan tiến hành tố tụng cần được đào tạo, tập huấn chuyên sâu về các dấu hiệu pháp lý của tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đặc biệt là vai trò đồng phạm, nhằm nâng cao chất lượng xét xử và truy tố. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, chủ thể là Viện kiểm sát và Tòa án.

3. Hoàn thiện quy định pháp luật về mô tả hành vi phạm tội: Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Công an và Viện Kiểm sát đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 255 BLHS để mô tả chi tiết các hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, giúp giảm khoảng trống pháp lý. Dự kiến hoàn thành trong 18 tháng.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành trong xử lý tội phạm ma túy: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan điều tra, kiểm sát và xét xử để thống nhất quan điểm xử lý, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm. Thời gian triển khai trong 12 tháng, chủ thể là các cơ quan tư pháp địa phương và trung ương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan tiến hành tố tụng: Viện kiểm sát, Tòa án, Cơ quan điều tra có thể sử dụng luận văn để nâng cao nhận thức, thống nhất quan điểm trong định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, giảm thiểu sai sót trong xét xử.

2. Lập pháp và cơ quan quản lý nhà nước: Các nhà làm luật và cơ quan quản lý pháp luật có thể tham khảo để hoàn thiện quy định pháp luật, xây dựng các văn bản hướng dẫn chi tiết, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tội phạm ma túy.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Luật: Luận văn cung cấp tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về tội phạm ma túy, giúp giảng viên và sinh viên hiểu rõ hơn về các vấn đề pháp lý và thực tiễn trong lĩnh vực hình sự.

4. Các tổ chức nghiên cứu và chuyên gia pháp lý: Các tổ chức nghiên cứu pháp luật và chuyên gia có thể sử dụng luận văn làm cơ sở để phát triển các nghiên cứu tiếp theo, đề xuất chính sách và giải pháp pháp lý hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được định nghĩa như thế nào?
   Tội này được quy định tại Điều 255 BLHS năm 2015, là hành vi chỉ huy, phân công, điều hành việc sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào. Ví dụ, việc chuẩn bị địa điểm, cung cấp ma túy, dụng cụ cho người khác sử dụng đều thuộc hành vi tổ chức.

2. Phân biệt tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy ra sao?
   Tội chứa chấp là hành vi cho thuê, cho mượn địa điểm hoặc có hành vi khác chứa chấp việc sử dụng ma túy mà không thuộc trường hợp tổ chức sử dụng. Nếu có hành vi giúp sức tích cực như cung cấp ma túy hoặc dụng cụ thì bị xử lý về tội tổ chức sử dụng.

3. Trong trường hợp đồng phạm, làm sao xác định vai trò của từng người?
   Đồng phạm phải có lỗi cố ý trực tiếp và cùng thực hiện hành vi phạm tội. Vai trò có thể là tổ chức, thực hành, xúi giục hoặc giúp sức. Người thực hành là bắt buộc phải có, các vai trò khác hỗ trợ làm tăng hiệu quả phạm tội.

4. Nếu một người có nhiều hành vi phạm tội về ma túy liên quan, xử lý thế nào?
   Nếu các hành vi có liên quan chặt chẽ, người đó chỉ bị xử lý về tội nặng nhất, thường là tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Trường hợp tàng trữ ma túy để sử dụng riêng thì có thể bị xử lý thêm về tội tàng trữ.

5. Có văn bản hướng dẫn nào cụ thể cho các vướng mắc trong định tội danh không?
   Hiện nay, các văn bản như Thông tư liên tịch số 17/2007 và Công văn số 89/TANDTC-PC có hướng dẫn nhưng chưa đầy đủ. Luận văn đề xuất TANDTC ban hành Nghị quyết hướng dẫn chi tiết để thống nhất áp dụng pháp luật.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc quy định pháp luật và thực tiễn xét xử về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đặc biệt trong trường hợp đồng phạm và nhiều hành vi phạm tội liên quan.
• Đã nhận diện rõ các vướng mắc, bất cập trong định tội danh, nguyên nhân chủ yếu do quy định pháp luật giản đơn và thiếu hướng dẫn cụ thể.
• Đề xuất TANDTC ban hành Nghị quyết hướng dẫn nhằm thống nhất quan điểm xử lý, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy.
• Kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự về mô tả hành vi phạm tội và tăng cường đào tạo, phối hợp liên ngành trong công tác tố tụng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các kiến nghị, tổ chức tập huấn cho cơ quan tiến hành tố tụng và theo dõi, đánh giá hiệu quả áp dụng trong thực tiễn.

Hành động ngay hôm nay để góp phần hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm ma túy tại Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐỊNH TỘI DANH TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY TRONG TRƯỜNG HỢP ĐỒNG PHẠM 1. Quy định của pháp luật hình sự liên quan đến định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm Khoản 1 Điều 255 BLHS năm 2015 quy định: “Người nào tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị…” cho thấy, tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là tội phạm có cấu thành tội phạm hình thức, mặt khách quan chỉ quy định duy nhất dấu hiệu hành vi khách quan là hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Khoản 1 Điều 17 BLHS năm 2015 quy định: “Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm”. Với tư cách là một trong các hình thức của tội phạm, hành vi phạm tội trong trường hợp đồng phạm cũng phải thỏa mãn các dấu hiệu của cấu thành tội phạm tương tự như trong trường hợp phạm tội đơn lẻ.

Tuy nhiên, đồng phạm là một hình thức phạm tội đặc biệt nên cũng có các dấu hiệu riêng biệt nhất định so với phạm tội đơn lẻ. Do đó, khi định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm ngoài yếu tố khách thể, đối tượng tác động như trường hợp phạm tội đơn lẻ thì cần xem xét, kiểm tra các dấu hiệu riêng biệt mang tính đặc thù của trường hợp đồng phạm sau đây: Thứ nhất, dấu hiệu về số lượng người tham gia: Khi định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm đòi hỏi phải có ít nhất hai người trở lên cùng tham gia vào việc thực hiện tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Những người này phải thỏa mãn đầy đủ các điều kiện về chủ thể của tội phạm. Theo đó, tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy có dấu hiệu chủ thể thường cho nên từ hai người trở lên này chỉ cần có đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự (TNHS) theo quy định tại Điều 12 BLHS năm 2015 và không rơi vào tình trạng không có năng lực TNHS theo quy định tại Điều 21 BLHS năm 2015.1 Thứ hai, dấu hiệu hành vi phạm tội: Các chủ thể của tội phạm trong trường hợp đồng phạm về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy phải có hành vi “cùng thực hiện một tội phạm”.

Điều này có nghĩa là các chủ thể của tội phạm phải có hoạt động chung, hành vi của mỗi người đồng phạm phải được thực hiện trong sự 1 Xem: Điều 12 BLHS năm 2015 “Tuổi chịu TNHS” và Điều 21 BLHS năm 2015 “Tình trạng không có năng lực TNHS”. 8 liên kết, hỗ trợ, bổ sung, tạo điều kiện thuận lợi cho hành vi của người đồng phạm khác. Hành vi của mỗi người đồng phạm là một khâu cần thiết cho hoạt động phạm tội chung và luôn có ảnh hưởng tác động qua lại lẫn nhau, làm cho hoạt động phạm tội chung hiệu quả hơn và nguy hiểm hơn. Trong quá trình thực hiện tội phạm, tùy từng trường hợp cụ thể mà người đồng phạm có thể thực hiện ít nhất một trong bốn loại hành vi phạm tội là trực tiếp thực hiện hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được mô tả trong mặt khách quan của tội phạm, tổ chức việc thực hiện tội phạm, xúi giục người khác tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và giúp sức người khác tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Điều này cũng có nghĩa là, trong vụ án đồng phạm về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, có thể có nhiều loại người đồng phạm khác nhau, gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức.2 Trong đó, người thực hành là bắt buộc, luôn luôn phải có. Thứ ba, dấu hiệu lỗi: Những người đồng phạm về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy phải có sự “cố ý cùng thực hiện một tội phạm”. Điều này có nghĩa là khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, mỗi người đồng phạm không những nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, mà còn biết được mình đang hoạt động chung với người khác, đồng thời, mỗi người đồng phạm cũng nhận thức được hành vi của những người đồng phạm khác cũng nguy hiểm cho xã hội. Đối với tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, lỗi của những người đồng phạm phải là lỗi cố ý trực tiếp.

Liên quan đến vấn đề định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm, pháp luật hình sự Việt Nam có các quy định như sau: - Tiểu mục 6.1 mục 6 phần II Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA- VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24/12/2007 của Bộ công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao (VKSNDTC), Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) và Bộ tư pháp hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Chương XVIII “Các tội phạm về ma túy” của BLHS năm 1999 hướng dẫn về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại Điều 255 BLHS năm 2015 như sau:3 “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” là một trong các hành vi sau đây: a) Chỉ huy, phân công, điều hành các hoạt động đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; 2 Khoản 3 Điều 17 BLHS năm 2015. 3 Xem: Tiểu mục 6.1 mục 6 phần II TTLT số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP. 9 b) Chỉ huy, phân công, điều hành việc chuẩn bị, cung cấp chất ma túy, địa điểm, phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sử dụng trái phép chất ma túy, tìm người sử dụng chất ma túy. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây theo sự chỉ huy, phân công, điều hành của người khác thì bị coi là đồng phạm về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy: đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; cung cấp trái phép chất ma túy cho người khác để họ sử dụng trái phép chất ma túy; chuẩn bị chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào (mua, xin, tàng trữ, sản xuất…) nhằm đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; chuẩn bị địa điểm (thuê địa điểm, mượn địa điểm, sử dụng địa điểm không thuộc quyền chiếm hữu của mình hoặc đang do mình quản lý để làm nơi đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác); chuẩn bị dụng cụ, phương tiện dùng vào việc sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào (mua, xin, tàng trữ…) nhằm sử dụng để đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể người khác; tìm người sử dụng chất ma túy để đưa trái phép chất ma túy vào cơ thể của họ”.

- Mục 1 Phần I Công văn số 89/TANDTC-PC ngày 30/6/2020 của TANDTC về thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong xét xử hướng dẫn: “Hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy không đồng nhất với khái niệm “phạm tội có tổ chức”. Theo quy định tại Điều 17 của Bộ luật Hình sự thì “Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm”. Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm. Còn tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được hiểu là thực hiện một trong các hành vi bố trí, sắp xếp, điều hành con người, phương tiện; cung cấp ma túy, địa điểm, phương tiện, dụng cụ.

để thực hiện việc sử dụng trái phép chất ma túy. Trong tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy cũng có đồng phạm nhưng đồng phạm ở đây được hiểu là thực hiện theo sự chỉ huy, phân công điều hành (không có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm, không bắt buộc phải có sự phân công, chỉ đạo, điều hành chặt chẽ trong các đồng phạm)”. Một số vướng mắc trong thực tiễn định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm Như trên đã phân tích, tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm phải có từ hai người trở lên cùng cố ý tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Nếu người phạm tội không nhằm mục đích tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy mà nhằm mục đích khác như chứa chấp, lôi kéo hay tàng trữ trái phép 10 chất ma túy thì sẽ bị xử lý hình sự về các tội phạm tương ứng như: tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy, tội lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy hay tội tàng trữ trái phép chất ma túy.

Tuy nhiên, thực tiễn định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm vẫn còn có những vướng mắc dẫn đến giảm hiệu quả đấu tranh phòng chống loại tội phạm này. Các vướng mắc trong thực tiễn định tội danh tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong trường hợp đồng phạm được thể hiện thông qua nội dung các bản án sau: Thứ nhất, trường hợp một người biết người khác đang tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại địa điểm do mình có trách nhiệm quản lý, không những không ngăn cản việc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy mà còn có hành vi cung cấp bộ dụng cụ sử dụng trái phép chất ma túy để cho nhiều người sử dụng trái phép chất ma túy. Vụ án thứ nhất:4 Bản án hình sự sơ thẩm (HSST) số 111/2020/HS-ST ngày 17/7/2020 của Tòa án nhân dân (TAND) thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Nội dung vụ án: Trần Như Q là chủ cơ sở và quản lý kinh doanh quán karaoke Nice.

Vào tối ngày 01/01/2020, Trần Hữu T cùng với một số người tổ chức ăn liên hoan xong, cả nhóm rủ nhau đi hát Karaoke, thì Trần Hữu T bảo mọi người đến quán Karaoke Nice và được bố trí phòng hát tại tầng 2 Karaoke Nice. Khi vào phòng thấy có bàn đánh nhạc DJ thì Trần Hữu T nảy sinh ý định mua ma túy về cho mọi người sử dụng nên Trần Hữu T gọi điện thoại mua 10 viên ma túy loại MDMA với giá 350.000 đồng/1 viên và 5.000 đồng ma túy loại Ketamine. Sau khi mua được ma túy, Trần Hữu T bảo Trần Như Q đổi nhạc mạnh, lấy cho 01 đĩa sứ, 01 thẻ nhựa cứng, 01 ống hút để Trần Hữu T sử dụng ma túy trong phòng hát. Trần Như Q đã lấy đưa cho Trần Hữu T.