Pháp Luật Về Quản Lý Thuế Xuất Nhập Khẩu Tại Cục Hải Quan Đà Nẵng

Tài liệu nghiên cứu Pháp luật về quản lý thuế xuất khẩu thuế nhập khẩu và thực tiễn tại cục hải quan thành phố đà nẵng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Phạm Quý Hương
• Người hướng dẫn: PGS. TS Lê Thị Thu Thủy
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Pháp Luật Quản Lý Thuế Xuất Nhập Khẩu Tại Cục Hải Quan Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: Những vấn đề lý luận về quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và pháp luật về quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
• 1.1. Những vấn đề lý luận về quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
• 1.1.2. Khái niệm, vai trò của quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
• 1.1.3. Những thành tố cơ bản trong quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
• 1.2. Những vấn đề lý luận về pháp luật quản lý thuế XK, thuế NK
• 1.2.1. Khái niệm, cấu trúc pháp luật quản lý thuế XK, thuế NK
• 1.2.2. Các yếu tố chi phối pháp luật quản lý thuế xuất khẩu, nhập khẩu
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng pháp luật về quản lý thuế XK, thuế NK ở Việt Nam và thực tiễn thi hành tại Cục Hải quan TP Đà Nẵng
• 2.1. Thực trạng pháp luật về quản lý thuế NK, thuế XK ở Việt Nam
• 2.1.1. Chủ thể thực hiện quản lý quản lí thuế XK, thuế NK ở Việt Nam
• 2.1.2. Thực trạng pháp luật về thủ tục hành chính thuế
• 2.1.3. Thực trạng pháp luật về giám sát và bảo đảm sự tuân thủ pháp luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu
• 2.2. Thực tiễn thi hành pháp luật quản lý thuế XK, thuế NK tại Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng
• 2.2.1. Đánh giá thực tiễn thi hành pháp luật quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu tại Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật quản lý thuế XK, thuế NK và nâng cao hiệu quả quản lý thuế XK, thuế NK tại Cục Hải quan TP Đà Nẵng
• 3.1. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật quản lý thuế XK, thuế NK
• 3.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thuế XK, thuế NK tại Cục Hải quan TP Đà Nẵng
• 3.2.1. Nhóm giải pháp tạo lập và nuôi dưỡng nguồn thu
• 3.2.2. Tăng cường giáo dục, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ công chức Hải quan
• 3.2.3. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính về hải quan
• 3.2.4. Triển khai ứng dụng mạnh mẽ kỹ thuật hiện đại phục vụ công tác quản lý thuế XNK
• 3.2.5. Tăng cường công tác chống buôn lậu, chống gian lận thương mại, thanh tra, kiểm tra sau thông quan
• 3.2.6. Tăng cường phối kết hợp với chính quyền địa phương các cấp, các cơ quan chức năng trên địa bàn để quản lý và chống thất thu thuế XNK
• 3.2.7. Tuyên truyền, giáo dục nâng cao trình độ nhận thức cho đối tượng nộp thuế chấp hành tốt nghĩa vụ nộp thuế XNK
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Quản Lý Thuế Xuất Nhập Khẩu XNK

Luật Thuế XNK hàng mậu dịch năm 1987 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, là luật thuế đầu tiên được Quốc hội khóa VIII thông qua. Đây là loại thuế sơ khai của nước CHXHCN Việt Nam, ban hành dưới hình thức luật hoàn chỉnh, nhằm thúc đẩy các hoạt động xuất nhập khẩu. Do sự thay đổi của chính sách kinh tế và hoàn cảnh kinh tế xã hội, Nhà nước đã sửa đổi, bổ sung luật thuế XNK vào các năm 1991, 1993, 1998 và 2005 để phù hợp với từng giai đoạn. Đến nay, vẫn chưa có một khái niệm thống nhất về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Theo Nguyễn Thị Thương Huyền, Luật Quản lý thuế Việt Nam đã phản ánh đầy đủ các nội dung của quản lý thuế và đặc biệt có thêm nhiều nội dung mới.

1.1. Khái Niệm Thuế Xuất Nhập Khẩu Định Nghĩa Bản Chất

Hiện tại, chưa có định nghĩa chung, chính thức về thuế xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, có thể hiểu thuế XNK là một loại thuế gián thu, đánh vào hàng hóa được phép xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới quốc gia. Thuế XNK là một yếu tố cấu thành trong giá cả hàng hóa xuất nhập khẩu. Người nộp thuế là người thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu, người chịu thuế là người tiêu dùng hàng hóa xuất nhập khẩu.

1.2. Đặc Điểm Nổi Bật Của Thuế Xuất Khẩu Nhập Khẩu Hiện Hành

Thuế XNK mang tính quyền lực nhà nước. Mức huy động thuế XNK vào ngân sách phụ thuộc vào mức tăng trưởng kinh tế, nhu cầu chi tiêu của Nhà nước và các mục tiêu KT-XH. Thuế XNK đánh vào hàng hóa được phép XNK qua biên giới, kể cả hàng hóa đưa từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan và ngược lại. Thuế XNK là một yếu tố cấu thành giá cả hàng hóa xuất nhập khẩu. Người nộp thuế là người thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.

II. Cách Xác Định Chủ Thể Quản Lý Thuế XNK Tại Việt Nam

Trước đây, Hải quan Việt Nam trực thuộc Chính phủ, được phân định chức năng quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, bao gồm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường, lệ phí hải quan. Từ ngày 04/09/2002, theo Quyết định 113/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hệ thống cơ quan Hải quan được chuyển sát nhập vào Bộ Tài chính và trở thành đơn vị trực thuộc. Từ đó đến nay, cơ quan Hải quan đã qua 2 lần cơ cấu lại. Theo đó, vị trí và chức năng của Tổng cục Hải quan được quy định là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về hải quan và tổ chức thực thi pháp luật.

2.1. Tổng Cục Hải Quan Vai Trò Và Cơ Cấu Tổ Chức Hiện Tại

Tổng cục Hải quan ở Trung ương là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, đứng đầu là Tổng cục trưởng, giúp việc có các Phó Tổng cục trưởng, các Vụ, Cục chuyên môn và các cơ quan sự nghiệp. Tổng cục Hải quan có nhiệm vụ trình Bộ trưởng Bộ Tài chính xem xét, quyết định dự thảo thông tư và các văn bản khác về hải quan. Đây là cơ quan đầu não, có vai trò quan trọng trong việc quản lý và điều hành hoạt động thuế xuất nhập khẩu trên cả nước.

2.2. Cục Hải Quan Tỉnh Thành Phố Chức Năng Nhiệm Vụ Cụ Thể

Các Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thuộc Tổng cục Hải quan (gồm 33 Cục), trong đó có Cục Hải quan TP Đà Nẵng: là tổ chức trực thuộc Tổng cục Hải quan, đứng đầu là Cục trưởng; giúp việc có các Phó cục trưởng và các phòng chuyên môn. Cục Hải quan tỉnh, thành phố có các phòng chuyên môn: Phòng Giám sát quản lý về hải quan; Phòng Thuế xuất nhập khẩu; Phòng Chống buôn lậu và xử lý vi phạm; Phòng Quản lý rủi ro; Phòng Thanh tra; Phòng Tổ chức cán bộ; Phòng Tài vụ - Quản trị; Văn phòng; Trung tâm Dữ liệu và Công nghệ thông tin. Tùy theo quy mô của từng Cục mà mỗi Cục có số lượng phòng phù hợp.

2.3. So Sánh Mô Hình Tổ Chức Hải Quan Trước Và Sau Tái Cơ Cấu

Điểm khác biệt giữa mô hình tổ chức cũ và mới của Hải quan Việt Nam: Một số đơn vị tại khối cơ quan Tổng cục trước đây không có phòng thì nay đã được quy định có phòng, một số đơn vị được tổ chức thêm phòng; Đổi tên đơn vị Vụ Kế hoạch – Tài chính thành Vụ Tài vụ - Quản trị; Một số đơn vị được cơ cấu lại: Cục Giám sát và quản lý về hải quan được tổ chức lại trên cơ sở Vụ Giám sát và quản lý về hải quan; Cục Thuế xuất nhập khẩu được tổ chức lại trên cơ sở Vụ Kiểm tra thu thuế xuất nhập khẩu.

III. Thực Trạng Pháp Luật Quản Lý Thuế XNK tại Cục Hải Quan Đà Nẵng

Thực tiễn cho thấy đã hình thành cơ bản bộ máy quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu từ cấp Tổng cục đến các Cục Hải quan địa phương để thực hiện các chức năng quản lý nhà nước về thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Ở Tổng cục đến các Cục Hải quan địa phương, bộ phận Thuế xuất nhập khẩu (được gọi chung) có chức năng tham mưu, giúp việc trưởng đơn vị thực hiện quản lý nhà nước về thuế và thu khác đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Hải quan điện tử đã được triển khai mở rộng trên nhiều phạm vi nhiều Cục Hải quan. Hải quan Việt Nam đã hình thành các bộ máy chuyên thu thập, xử lý dữ liệu thông tin về người khai hải quan, người nộp thuế ở cả 3 cấp Tổng cục, Cục, Chi cục.

3.1. Ưu Điểm Của Hệ Thống Quản Lý Thuế XNK Hiện Hành

Đã hình thành cơ bản bộ máy quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu từ cấp Tổng cục đến các Cục Hải quan địa phương để thực hiện các chức năng quản lý nhà nước về thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Ở Tổng cục đến các Cục Hải quan địa phương, bộ phận Thuế xuất nhập khẩu (được gọi chung) có chức năng tham mưu, giúp việc trưởng đơn vị thực hiện quản lý nhà nước về thuế và thu khác đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Hải quan điện tử đã được triển khai mở rộng.

3.2. Các Vấn Đề Tồn Tại Trong Quản Lý Thuế XNK Hiện Nay

Mặc dù đã có những thành công, nhưng vẫn còn tồn tại tình trạng trốn thuế, nợ đọng thuế và gian lận thương mại. Hoạt động kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành chính sách thuế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu chưa được coi trọng đúng mức dẫn đến còn thất thu cho ngân sách Nhà nước, chưa đảm bảo công bằng xã hội dẫn đến xuất hiện những khó khăn, thách thức không nhỏ ảnh hưởng tiêu cực cho công tác quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; bên cạnh đó công tác tuyên truyền pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu cho đối tượng nộp thuế chưa được quan tâm thường xuyên.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Thuế XNK Tại Cục Hải Quan Đà Nẵng

Trên cơ sở lý luận và thực trạng pháp luật về quản lý thuế xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan TP Đà Nẵng để rút ra những thành công, hạn chế, nguyên nhân và giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật về quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu ở Việt Nam và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với thuế XK, NK của Cục Hải quan TP Đà Nẵng. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giải quyết các vấn đề tồn tại, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng thu ngân sách.

4.1. Tăng Cường Kiểm Tra Kiểm Soát Chống Gian Lận Thuế

Nâng cao năng lực kiểm tra, kiểm soát đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt là các mặt hàng có rủi ro cao về gian lận thuế. Áp dụng các biện pháp nghiệp vụ hiện đại để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về thuế. Cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo cán bộ để nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra.

4.2. Đẩy Mạnh Tuyên Truyền Hỗ Trợ Người Nộp Thuế

Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thuế xuất nhập khẩu cho người nộp thuế. Cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và chính xác về các chính sách, quy định mới. Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn nghiệp vụ cho người nộp thuế để nâng cao hiểu biết và tuân thủ pháp luật. Mục tiêu là tạo sự minh bạch và giảm thiểu rủi ro sai sót trong quá trình kê khai và nộp thuế.

4.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Thuế

Tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế xuất nhập khẩu. Phát triển và hoàn thiện hệ thống hải quan điện tử, đảm bảo tính liên thông và đồng bộ giữa các đơn vị. Sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để đánh giá rủi ro và phát hiện các hành vi gian lận thuế. Việc áp dụng công nghệ giúp tăng cường hiệu quả, minh bạch và giảm thiểu chi phí trong quản lý thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu giữ vai trò huyết mạch trong hệ thống tài chính quốc gia, đóng góp từ 15% đến 25% tổng thu ngân sách nhà nước tại nhiều thời kỳ. Theo quy định tại Điều 4 Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 ngày 29/11/2006, thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước, việc nộp thuế theo luật định là nghĩa vụ và quyền lợi của mọi tổ chức, cá nhân. Đề tài nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập giữa yêu cầu tự do hóa thương mại khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007 và thực tiễn phát sinh các hành vi trốn thuế, nợ đọng thuế, gian lận thương mại.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý thuế xuất nhập khẩu, phân tích thực trạng khung pháp lý và đánh giá thực tiễn thi hành tại Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2010-2014. Phạm vi nghiên cứu bao quát các quy định pháp luật về thủ tục hải quan, đăng ký, kê khai, ấn định thuế, kiểm tra và cưỡng chế thi hành hành chính thuế trên địa bàn quản lý của thành phố Đà Nẵng. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu được đo lường qua việc góp phần thực hiện thắng lợi Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011-2020, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia hàng đầu khu vực Đông Nam Á về mức độ thuận lợi trong nộp thuế vào năm 2020, đồng thời giảm tỷ lệ thất thu thuế qua biên giới xuống mức tối thiểu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết quản lý học hiện đại của Mary Parker Follett (1868-1933), nhấn mạnh quản lý là nghệ thuật đạt được mục tiêu của tổ chức thông qua con người, gắn với việc điều phối các nguồn lực nhân lực, tài chính và công nghệ. Bên cạnh đó, luận văn kết hợp lý thuyết pháp luật thuế của Tiến sĩ Nguyễn Thị Thương Huyền, phân định ranh giới giữa pháp luật nội dung (quy định chính sách sắc thuế) và pháp luật thủ tục (quy định trình tự quản lý thu nộp thuế).

Các khái niệm then chốt được xây dựng gồm:

• Thuế xuất nhập khẩu: Là loại thuế gián thu cấu thành trong giá cả hàng hóa, đánh vào hàng hóa được phép xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới quốc gia theo các đạo luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu các năm 1987, 1991, 1993, 1998 và 2005.
• Cơ chế quản lý thuế: Chuyển dịch từ phương thức cơ quan hải quan tính thuế truyền thống sang cơ chế người nộp thuế tự khai, tự tính và tự nộp thuế theo Luật Quản lý thuế năm 2006.
• Quản lý rủi ro: Phương thức quản trị hiện đại dựa trên phân tích dữ liệu, đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp để phân luồng kiểm tra.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng phương pháp luận của triết học Mác - Lênin về chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, phân tích các hiện tượng pháp lý trong mối quan hệ hữu cơ với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Về nguồn dữ liệu và quy mô mẫu, tác giả thu thập số liệu thứ cấp từ hơn 50 văn bản quy phạm pháp luật và báo cáo tổng kết định kỳ 5 năm (giai đoạn 2010-2014) tại Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng và 5 Chi cục trực thuộc. Phương pháp chọn mẫu toàn diện được áp dụng đối với dữ liệu thu nộp ngân sách và hồ sơ xử lý vi phạm thuế trên địa bàn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và so sánh luật học nhằm đánh giá khách quan các quy phạm pháp luật. Việc lựa chọn phương pháp này giúp phản ánh chính xác tính kỹ thuật kinh tế của pháp luật thuế, tránh sự suy diễn chủ quan và tạo cơ sở thực chứng vững chắc cho các kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu làm sáng tỏ 4 phát hiện thực tiễn quan trọng trong công tác quản lý thuế xuất nhập khẩu tại thành phố Đà Nẵng:

Thứ nhất, việc triển khai cơ chế người nộp thuế tự khai, tự nộp đã bao phủ 100% doanh nghiệp làm thủ tục hải quan trên địa bàn. Sự chuyển đổi này giúp rút ngắn thời gian tiếp nhận tờ khai từ 48 giờ trước đây xuống còn dưới 15 đến 30 phút đối với hàng hóa thuộc luồng xanh.

Thứ hai, mức độ hiện đại hóa thủ tục hành chính đạt bước tiến lớn với hơn 90% số lượng tờ khai hải quan được thực hiện qua phương thức hải quan điện tử. Hệ thống công nghệ thông tin đã kết nối, xử lý thông suốt cho hơn 2.500 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu thường xuyên qua cảng biển và sân bay quốc tế Đà Nẵng.

Thứ ba, công tác kiểm soát nợ đọng thuế và chống thất thu ngân sách đạt hiệu quả rõ rệt. Tỷ lệ nợ đọng thuế chuyên thu được khống chế ở mức dưới 3% trên tổng số thu ngân sách hàng năm của đơn vị. Hoạt động kiểm tra sau thông quan và đấu tranh chống gian lận thương mại đã phát hiện, truy thu cho ngân sách nhà nước hàng chục tỷ đồng trong giai đoạn 2011-2014.

Thứ tư, mô hình tổ chức bộ máy hải quan theo Quyết định số 02/2010/QĐ-TTg ngày 15/01/2010 của Thủ tướng Chính phủ đã giúp phân định rõ chức năng từng bộ phận, song vẫn bộc lộ sự thiếu đồng bộ giữa khâu quản lý rủi ro trước thông quan và kiểm tra sau thông quan.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các thành tựu trên xuất phát từ sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan cùng tinh thần cải cách thủ tục hành chính theo Đề án 30 của Chính phủ. Đội ngũ cán bộ hải quan Đà Nẵng được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản lý rủi ro và nghiệp vụ phân loại mã hàng hóa.

Kết quả này củng cố và phát triển sâu hơn các phát hiện từ công trình của tác giả Ngô Khánh Phượng năm 2011 về thực thi cam kết WTO và luận án của tác giả Nguyễn Thị Lệ Thúy năm 2009 về nâng cao tính tuân thủ của doanh nghiệp, bằng việc chứng minh rằng cơ chế tự khai tự nộp chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi đi kèm hệ thống kiểm tra sau thông quan nghiêm ngặt. Dữ liệu nghiên cứu được lượng hóa trực quan thông qua bảng phân tích cơ cấu nguồn thu và biểu đồ phân bổ tỷ lệ các luồng tờ khai (xanh, vàng, đỏ) giai đoạn 2010-2014, làm nổi bật xu hướng chuyển dịch tích cực từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý thuế xuất nhập khẩu, 4 nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất:

Thứ nhất, rà soát và sửa đổi toàn diện hệ thống văn bản pháp luật thuế. Bộ Tài chính phối hợp cùng Tổng cục Hải quan tiến hành chuẩn hóa 100% các quy định về trị giá tính thuế, xuất xứ hàng hóa và danh mục mã số hàng hóa trước năm 2016, đảm bảo tương thích hoàn toàn với Công ước Kyoto sửa đổi và các chuẩn mực của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO).

Thứ hai, đẩy mạnh cải cách thủ tục và ứng dụng công nghệ hiện đại. Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng tăng cường vận hành hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS, đặt mục tiêu xử lý 98% tờ khai xuất nhập khẩu qua môi trường điện tử trong giai đoạn 2015-2020, giảm thiểu thời gian thông quan xuống mức trung bình của nhóm các nước ASEAN-6.

Thứ ba, tăng cường năng lực kiểm tra sau thông quan và quản lý rủi ro. Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng cần nâng tỷ lệ kiểm tra sau thông quan lên 10% đến 15% đối với các lô hàng có dấu hiệu nghi vấn về giá và mã số, nhằm giảm tỷ lệ gian lận thương mại xuống dưới 1,5% mỗi năm.

Thứ tư, nâng cao phẩm chất đạo đức và trình độ nghiệp vụ của đội ngũ công chức. Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng duy trì tổ chức 2 khóa tập huấn chuyên sâu hàng năm cho 100% cán bộ làm công tác nghiệp vụ thuế, gắn liền với việc tuyên truyền pháp luật định kỳ hàng quý cho cộng đồng doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm thứ nhất là cán bộ, lãnh đạo quản lý trong ngành Hải quan và cơ quan Thuế. Nghiên cứu cung cấp bức tranh thực tế về quy trình vận hành, kinh nghiệm xử lý nợ đọng và kỹ năng quản lý rủi ro đối với hơn 2.500 doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics và khai thuê hải quan. Luận văn giúp doanh nghiệp nắm vững cơ chế tự khai tự nộp theo Luật Quản lý thuế năm 2006, chủ động tối ưu hóa chi phí tuân thủ và phòng tránh 100% các rủi ro pháp lý về ấn định thuế.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và sinh viên các chuyên ngành Luật Kinh tế, Tài chính công và Thuế. Tài liệu là nguồn tham khảo học thuật giá trị với hơn 45 tài liệu trích dẫn chọn lọc, giúp ích cho việc nghiên cứu và thực hiện các đề tài liên quan.

Nhóm thứ tư là các cơ quan lập pháp, cơ quan tham mưu chính sách thương mại. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn vững chắc phục vụ quá trình sửa đổi Luật Hải quan và hoàn thiện các biểu thuế quan giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu có vai trò gì đối với nền kinh tế? Trả lời: Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu giữ vai trò huy động từ 15% đến 25% nguồn thu ngân sách nhà nước, đồng thời là công cụ bảo hộ hợp lý từ 10% đến 20% các ngành sản xuất trọng điểm trong nước và điều tiết cán cân thương mại quốc tế theo Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11.

Câu hỏi 2: Cơ chế người nộp thuế tự khai, tự nộp mang lại lợi ích gì? Trả lời: Cơ chế này trao quyền tự chủ và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật cho doanh nghiệp, cắt giảm từ 50% đến 70% thời gian làm thủ tục tại cửa khẩu và cho phép cơ quan hải quan tập trung nguồn lực vào công tác giám sát trọng điểm.

Câu hỏi 3: Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng đã áp dụng biện pháp gì để chống thất thu thuế? Trả lời: Đơn vị đã kết hợp kiểm tra phân luồng tờ khai với kiểm tra sau thông quan đối với 100% các lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao, phối hợp liên ngành thu hồi nợ đọng, giữ tỷ lệ nợ thuế chuyên thu dưới 3% tổng thu ngân sách.

Câu hỏi 4: Tại sao quản lý rủi ro lại là giải pháp then chốt trong quản lý thuế hải quan? Trả lời: Quản lý rủi ro giúp cơ quan hải quan phân loại doanh nghiệp thành các luồng xanh, vàng, đỏ, tập trung kiểm soát từ 10% đến 15% các lô hàng có độ rủi ro cao nhất, qua đó tiết kiệm tối đa chi phí quản lý cho xã hội.

Câu hỏi 5: Doanh nghiệp cần làm gì để đảm bảo tuân thủ tốt pháp luật thuế xuất nhập khẩu? Trả lời: Doanh nghiệp cần chủ động lưu trữ chứng từ kế toán trong thời hạn 5 năm, tham gia đầy đủ các lớp tập huấn nghiệp vụ định kỳ 2 lần mỗi năm của cơ quan hải quan và kê khai trung thực các thông tin về mã HS, trị giá hàng hóa.

Kết luận

• Luận văn hoàn thành việc hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về pháp luật quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, khẳng định triết lý lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.
• Phản ánh trung thực thực trạng thi hành pháp luật tại Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2010-2014, ghi nhận tỷ lệ hải quan điện tử vượt mốc 90% và tỷ lệ nợ thuế dưới 3%.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá, tập trung hoàn thiện chính sách thuế, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và tăng cường kiểm tra sau thông quan.
• Xác định lộ trình triển khai các khuyến nghị từ năm 2015 đến năm 2020 gắn liền với các cam kết WTO và chương trình cải cách hành chính quốc gia.
• Đóng vai trò là tài liệu tham khảo khoa học hữu ích, khuyến khích các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu tiếp tục mở rộng ứng dụng trên phạm vi 35 Cục Hải quan tỉnh, thành phố toàn quốc.