Luận văn thạc sĩ vnu ls pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần ở việt nam luận văn ths luật 60 38 01 07

Luận văn thạc sĩ VNU LS về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam, phân tích và đánh giá pháp lý.

• Tác giả: Vũ Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Lê Thị Thu Thủy
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Chào Bán Cổ Phiếu Ra Công Chúng Của Ngân Hàng Thƣơng Mại Cổ Phần Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHÀO BÁN CỔ PHIẾU RA CÔNG CHÚNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần
• 1.2. Các hình thức chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần
• 1.3. Nội dung của pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CHÀO BÁN CỔ PHIẾU RA CÔNG CHÚNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM
• 2.1. Các chủ thể tham gia vào quan hệ chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam
• 2.2. Điều kiện chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần
• 2.3. Trình tự, thủ tục chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam
• 2.4. Các vi phạm và xử lý vi phạm liên quan đến hoạt động chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần
• 2.5. Những vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CHÀO BÁN CỔ PHIẾU RA CÔNG CHÚNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM
• 3.1. Yêu cầu hoàn thiện pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về pháp luật chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần

Pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thị trường chứng khoán. Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng huy động vốn mà còn tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tham gia vào thị trường. Tuy nhiên, việc áp dụng pháp luật hiện hành vẫn còn nhiều thách thức và bất cập.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của cổ phiếu ngân hàng thương mại cổ phần

Cổ phiếu của NHTMCP là chứng khoán xác nhận quyền sở hữu của nhà đầu tư đối với một phần vốn của ngân hàng. Đặc điểm của cổ phiếu này bao gồm tính thanh khoản cao và khả năng sinh lời thông qua cổ tức. Cổ phiếu ngân hàng thường có sự biến động lớn do ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô.

1.2. Vai trò của chào bán cổ phiếu ra công chúng trong phát triển ngân hàng

Chào bán cổ phiếu ra công chúng giúp NHTMCP tăng cường vốn chủ sở hữu, từ đó mở rộng quy mô hoạt động và cải thiện khả năng cạnh tranh. Điều này cũng tạo ra cơ hội cho các nhà đầu tư tham gia vào sự phát triển của ngân hàng và nhận được lợi nhuận từ cổ tức.

II. Vấn đề và thách thức trong pháp luật chào bán cổ phiếu ra công chúng

Mặc dù pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng đã được quy định rõ ràng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Các quy định hiện hành chưa đồng bộ và thiếu tính khả thi, dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện.

2.1. Các điều kiện chào bán cổ phiếu ra công chúng

Điều kiện chào bán cổ phiếu ra công chúng của NHTMCP bao gồm yêu cầu về báo cáo tài chính, quy trình thẩm định và công bố thông tin. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu này do thiếu thông tin minh bạch.

2.2. Thủ tục chào bán cổ phiếu còn phức tạp

Thủ tục chào bán cổ phiếu ra công chúng hiện nay còn phức tạp và kéo dài, gây khó khăn cho các ngân hàng trong việc huy động vốn kịp thời. Thời gian thực hiện các bước thủ tục có thể lên đến vài tháng, làm giảm cơ hội đầu tư.

III. Phương pháp chào bán cổ phiếu ra công chúng hiệu quả cho ngân hàng

Để nâng cao hiệu quả chào bán cổ phiếu ra công chúng, NHTMCP cần áp dụng các phương pháp hiện đại và linh hoạt hơn. Việc cải thiện quy trình và thủ tục sẽ giúp ngân hàng thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn.

3.1. Chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng IPO

IPO là phương thức chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng, giúp ngân hàng huy động vốn lớn từ thị trường. Để thành công, ngân hàng cần chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ và thông tin công bố.

3.2. Chào bán thêm cổ phần ra công chúng

Chào bán thêm cổ phần là phương thức giúp ngân hàng tăng vốn sau khi đã niêm yết. Phương thức này cần được thực hiện một cách minh bạch và hiệu quả để thu hút nhà đầu tư.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chào bán cổ phiếu

Nghiên cứu về chào bán cổ phiếu ra công chúng của NHTMCP cho thấy rằng việc áp dụng pháp luật hiện hành còn nhiều hạn chế. Cần có những cải cách để nâng cao hiệu quả hoạt động này.

4.1. Kết quả thực tiễn từ các ngân hàng thương mại cổ phần

Nhiều NHTMCP đã thành công trong việc chào bán cổ phiếu ra công chúng, tạo ra nguồn vốn lớn cho hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ngân hàng chưa tận dụng được cơ hội này.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các quốc gia khác

Các quốc gia phát triển đã áp dụng nhiều phương pháp hiệu quả trong chào bán cổ phiếu ra công chúng. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để cải thiện quy trình và thu hút nhà đầu tư.

V. Kết luận và tương lai của pháp luật chào bán cổ phiếu ra công chúng

Pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của NHTMCP cần được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường. Việc cải cách này sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động huy động vốn.

5.1. Đề xuất cải cách pháp luật chào bán cổ phiếu

Cần có những quy định rõ ràng và đồng bộ hơn về chào bán cổ phiếu ra công chúng, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các NHTMCP trong việc huy động vốn.

5.2. Tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trên đà phát triển. Việc hoàn thiện pháp luật sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường này trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam sau hơn 14 năm hình thành và phát triển đã khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn then chốt cho nền kinh tế. Trong hệ thống tài chính, ngân hàng thương mại cổ phần giữ vị trí huyết mạch nhưng luôn đối mặt với áp lực gia tăng năng lực tài chính, đáp ứng mức vốn pháp định tối thiểu 3.000 tỷ đồng theo quy định quản lý và nâng hệ số an toàn vốn đạt tối thiểu 9%. Chào bán cổ phiếu ra công chúng là phương thức tối ưu giúp các ngân hàng huy động nguồn vốn quy mô lớn từ hơn 100 nhà đầu tư công chúng trong mỗi đợt phát hành, vượt trội so với các đợt phát hành riêng lẻ. Điển hình như đợt phát hành lần đầu ra công chúng của Vietcombank với 97,5 triệu cổ phiếu hay BIDV với hơn 84,1 triệu cổ phần đã tạo bước chuyển biến lớn cho quy mô vốn toàn ngành.

Tuy nhiên, hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động chào bán cổ phiếu của khối ngân hàng thương mại cổ phần vẫn còn bộc lộ nhiều điểm bất cập, thiếu tính đồng bộ giữa Luật Chứng khoán và Luật Các tổ chức tín dụng. Các thủ tục hành chính kéo dài từ 45 đến 60 ngày khiến nhiều ngân hàng bỏ lỡ các thời điểm thuận lợi của thị trường vốn. Mục tiêu của nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận, phân tích thực trạng các văn bản quy phạm pháp luật áp dụng cho khối ngân hàng thương mại cổ phần từ năm 2006 đến năm 2014, từ đó chỉ ra các vướng mắc thực tiễn và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ. Luận văn có ý nghĩa thiết thực trong việc hoàn thiện thể chế tài chính, nâng cao tỷ lệ thành công của các đợt huy động vốn và thiết lập hành lang bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho cộng đồng nhà đầu tư.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết điều tiết thị trường tài chính và lý thuyết bất cân xứng thông tin. Lý thuyết điều tiết thị trường tài chính của Tổ chức Quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO) chỉ rõ yêu cầu bắt buộc về tính minh bạch, công bằng và bảo vệ quyền lợi người gửi tiền cũng như cổ đông thiểu số. Đồng thời, lý thuyết tín hiệu và chính sách cổ tức (Dividend Policy Theory) của các học giả kinh tế tài chính làm sáng tỏ mối quan hệ giữa việc công bố thông tin minh bạch với giá trị định giá cổ phiếu ngân hàng.

Khung phân tích của đề tài xoay quanh 4 khái niệm cốt lõi:

• Cổ phiếu ngân hàng thương mại cổ phần: Chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ xác nhận quyền sở hữu vốn cổ phần tại định chế tài chính trung gian có tính rủi ro hệ thống cao.
• Chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO): Hoạt động chào bán chứng khoán sơ cấp rộng rãi cho công chúng nhằm huy động vốn hoặc chuyển đổi thành công ty đại chúng.
• Chào bán thêm cổ phần: Phương thức phát hành chứng quyền hoặc quyền mua cổ phần cho cổ đông hiện hữu nhằm gia tăng quy mô vốn điều lệ.
• Tính thanh khoản và tỷ lệ pha loãng vốn: Mức độ tự do chuyển đổi của cổ phiếu thành tiền mặt và sự suy giảm tỷ lệ biểu quyết của cổ đông hiện hữu khi phát hành thêm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện gồm 15 văn bản pháp luật chủ chốt như Luật Chứng khoán 2006 (sửa đổi 2010), Luật Các tổ chức tín dụng 2010, Nghị định 58/2012/NĐ-CP, Nghị định 69/2007/NĐ-CP, Thông tư 204/2012/TT-BTC, Thông tư 40/2011/TT-NHNN cùng dữ liệu thực tế từ báo cáo thường niên, bản cáo bạch của các ngân hàng thương mại cổ phần giai đoạn 2000 - 2014.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 12 ngân hàng thương mại cổ phần đại diện cho cả khối ngân hàng gốc quốc doanh cổ phần hóa và ngân hàng thương mại cổ phần đô thị. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích dựa trên tiêu chí quy mô tổng tài sản trên 50.000 tỷ đồng và lịch sử triển khai các đợt phát hành cổ phiếu công chúng. Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa duy vật biện chứng, phân tích quy phạm luật học thực chứng và phương pháp so sánh đối chiếu. Việc lựa chọn phương pháp phân tích so sánh và tổng hợp luật học là tối ưu nhất vì cho phép làm rõ sự bất cập giữa quy định trên văn bản và thực tiễn thực thi hồ sơ phát hành tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ chế quản lý chào bán cổ phiếu ngân hàng thương mại cổ phần tồn tại sự chồng chéo về thẩm quyền giữa Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Thủ tục phê duyệt qua hai cơ quan quản lý độc lập kéo dài thời gian thẩm định hồ sơ thực tế lên 45 đến gần 60 ngày. Quy trình kéo dài này làm phát sinh chi phí phát hành chiếm khoảng 4% đến 6% tổng giá trị vốn huy động, tương đương mức phí bình quân 6,17% tại thị trường chứng khoán Hoa Kỳ.

Thứ hai, công tác định giá chào bán cổ phiếu lần đầu (IPO) của các ngân hàng thương mại nhà nước cổ phần hóa còn nhiều bất cập, tạo ra khoảng cách lớn giữa giá đấu giá và giá thị trường thực tế. Điển hình tại đợt IPO năm 2007 của Vietcombank, mức giá trúng bình quân đạt 107.800 đồng/cổ phiếu với giá khởi điểm 100.000 đồng/cổ phiếu, nhưng sau khi niêm yết giá cổ phiếu đã sụt giảm hơn 40% trong bối cảnh thị trường điều chỉnh. Đợt đấu giá hơn 84,1 triệu cổ phần của BIDV năm 2011 cũng ghi nhận biên độ giá đặt mua dao động lớn từ 18.500 đồng đến 35.000 đồng/cổ phần.

Thứ ba, quy định về tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài theo Nghị định 69/2007/NĐ-CP khống chế ở mức 5% đối với cá nhân, 10% đối với tổ chức tín dụng nước ngoài và tối đa 20% đối với nhà đầu tư chiến lược, đi kèm thời gian hạn chế chuyển nhượng tối thiểu 5 năm. Rào cản này làm giảm từ 15% đến 25% mức độ hấp dẫn dòng vốn gián tiếp quốc tế so với các thị trường trong khối ASEAN.

Thứ tư, chất lượng công bố thông tin trong bản cáo bạch phát hành theo Thông tư 204/2012/TT-BTC còn mang tính hình thức. Nội dung phân tích rủi ro tín dụng và nợ xấu chỉ chiếm dưới 10% dung lượng bản cáo bạch, gây bất cân xứng thông tin nghiêm trọng cho hơn 80% nhà đầu tư cá nhân trên thị trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên bắt nguồn từ việc thiếu vắng một quy chế pháp lý đặc thù cho việc phát hành chứng khoán của định chế tín dụng. Hệ thống dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua Biểu đồ cột thể hiện thời gian xét duyệt hồ sơ thực tế (45-60 ngày tại Việt Nam so với chuẩn mực 20-30 ngày của quốc tế) và Bảng so sánh cơ cấu sở hữu cổ phần để minh họa mức độ pha loãng vốn từ 10% đến 30% sau mỗi đợt chào bán thêm. So với mô hình giám sát tập trung tại Nhật Bản và Hàn Quốc, cơ chế thẩm định phát hành tại Việt Nam còn phân tán, làm suy giảm hiệu quả huy động vốn dài hạn của các ngân hàng thương mại cổ phần.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thiết lập cơ chế cấp phép một cửa liên thông giữa Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Hai cơ quan cần ban hành quy chế phối hợp liên tịch nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đăng ký chào bán từ 60 ngày xuống tối đa 30 ngày làm việc, hướng tới mục tiêu giảm 20% chi phí phát hành cho tổ chức tín dụng trước ngày 31/12/2015.

Thứ hai, chuẩn hóa nội dung công bố thông tin và nâng cao chất lượng bản cáo bạch. Bộ Tài chính cần sửa đổi Quyết định 13/2007/QĐ-BTC, quy định bắt buộc các ngân hàng phải công khai chi tiết 100% các chỉ số an toàn tài chính gồm tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu trên 9% và kết quả kiểm toán độc lập theo chuẩn mực quốc tế trước ngày 30/6/2015.

Thứ ba, nới lỏng giới hạn sở hữu và rút ngắn thời gian cam kết của nhà đầu tư nước ngoài. Chính phủ cần sửa đổi Nghị định 69/2007/NĐ-CP theo hướng nâng tỷ lệ sở hữu tối đa của nhà đầu tư chiến lược nước ngoài từ mức 20% lên 30% vốn điều lệ, đồng thời giảm thời hạn hạn chế chuyển nhượng từ 5 năm xuống còn 3 năm trong giai đoạn 2015 - 2017.

Thứ tư, gia tăng chế tài xử phạt hành chính đối với các hành vi sai phạm trong chào bán chứng khoán. Cơ quan có thẩm quyền cần sửa đổi Nghị định 85/2010/NĐ-CP, nâng mức phạt tiền từ mức cố định 500 triệu đồng lên mức tương đương từ 1% đến 5% tổng số vốn huy động trái pháp luật để răn đe triệt để các hành vi gian lận thông tin.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước gồm Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có thể sử dụng các luận cứ trong công trình để hoàn thiện dự thảo luật sửa đổi, tích hợp quy trình cấp phép phát hành cho hơn 30 ngân hàng thương mại cổ phần trên toàn quốc.

Hội đồng quản trị và Ban điều hành các ngân hàng thương mại cổ phần tìm thấy cẩm nang hữu ích để xây dựng phương án chào bán cổ phiếu, tính toán tỷ lệ pha loãng vốn và thiết lập phương án phân phối quyền mua cổ phần an toàn cho hơn 10.000 cổ đông hiện hữu.

Các công ty chứng khoán và định chế bảo lãnh phát hành có thể ứng dụng các kết quả nghiên cứu để hoàn thiện nghiệp vụ định giá cổ phiếu ngân hàng, tư vấn soạn thảo bản cáo bạch đạt chuẩn và nâng cao tỷ lệ thành công của các hợp đồng bảo lãnh chắc chắn.

Giảng viên, học viên cao học và chuyên viên nghiên cứu pháp luật kinh tế có thể khai thác hệ thống dữ liệu so sánh cùng hơn 100 tài liệu tham khảo chuyên ngành để phát triển các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về thị trường tài chính và pháp luật ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

Ngân hàng thương mại cổ phần cần đáp ứng điều kiện cốt lõi nào về tài chính để được chào bán cổ phiếu ra công chúng? Ngân hàng phải có mức vốn điều lệ thực góp đạt tối thiểu từ 3.000 tỷ đồng trở lên, hoạt động kinh doanh của năm liền trước năm đăng ký chào bán phải có lãi và không có lỗ lũy kế tính đến thời điểm nộp hồ sơ. Đồng thời, tổ chức phát hành phải có phương án phát hành và phương án sử dụng vốn được Đại hội đồng cổ đông thông qua theo đúng quy định của Luật Chứng khoán.

Tại sao pháp luật cấm sử dụng cổ phiếu của ngân hàng thương mại cổ phần để cầm cố tại chính ngân hàng đó? Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, việc cầm cố là biện pháp bảo đảm nghĩa vụ. Nếu ngân hàng nhận cầm cố chính cổ phiếu do mình phát hành, khi khách hàng mất khả năng thanh toán, ngân hàng sẽ thu hồi chính tài sản của mình để xử lý nợ. Điều này dẫn đến hiện tượng giảm vốn điều lệ thực tế, vi phạm nguyên tắc an toàn vốn và gây rủi ro thanh khoản nghiêm trọng cho tổ chức tín dụng.

Tỷ lệ sở hữu tối đa của nhà đầu tư chiến lược nước ngoài tại một ngân hàng thương mại Việt Nam là bao nhiêu? Theo quy định tại Nghị định 69/2007/NĐ-CP, một nhà đầu tư chiến lược nước ngoài cùng người có liên quan được sở hữu tối đa 15% vốn điều lệ của một ngân hàng thương mại Việt Nam. Trường hợp đặc biệt do Thủ tướng Chính phủ quyết định trên cơ sở đề nghị của Ngân hàng Nhà nước thì tỷ lệ này có thể được nâng lên nhưng không vượt quá 20% vốn điều lệ.

Chào bán cổ phiếu ra công chúng khác với chào bán cổ phiếu riêng lẻ ở những tiêu chí cơ bản nào? Chào bán ra công chúng bắt buộc phải thực hiện qua phương tiện thông tin đại chúng cho từ 100 nhà đầu tư trở lên hoặc cho số lượng nhà đầu tư không xác định, đồng thời chịu sự thẩm định khắt khe của cơ quan quản lý. Ngược lại, chào bán riêng lẻ chỉ giới hạn dưới 100 nhà đầu tư, không sử dụng truyền thông đại chúng và có điều kiện chuyển nhượng bị hạn chế tối thiểu 1 năm.

Quyền lợi tài chính của nhà đầu tư được giải quyết như thế nào khi một đợt chào bán cổ phiếu bị hủy bỏ? Khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ra quyết định hủy bỏ đợt chào bán, ngân hàng phát hành có nghĩa vụ hoàn trả toàn bộ tiền mua cổ phiếu cho nhà đầu tư trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hủy bỏ. Nếu quá thời hạn 15 ngày mà chưa thanh toán, tổ chức phát hành phải trả thêm tiền lãi theo mức lãi suất thỏa thuận hoặc lãi suất quá hạn theo quy định pháp luật.

Kết luận

• Khẳng định chào bán cổ phiếu ra công chúng là phương thức gia tăng năng lực tài chính cốt lõi, giúp ngân hàng thương mại cổ phần huy động vốn dài hạn và tăng cường hệ số an toàn vốn.
• Nhận diện bản chất pháp lý kép của ngân hàng thương mại cổ phần: vừa tuân thủ các quy chuẩn công ty đại chúng, vừa phải chịu sự điều tiết an toàn hệ thống tín dụng nghiêm ngặt.
• Chỉ rõ 4 nhóm vướng mắc thực tiễn nổi cộm gồm thủ tục cấp phép kéo dài từ 45 đến 60 ngày, định giá IPO thiếu sát thực, giới hạn vốn ngoại khắt khe và bản cáo bạch còn hình thức.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá với trọng tâm là cơ chế liên thông một cửa và chuẩn hóa 100% các tiêu chí minh bạch rủi ro nợ xấu trong bản cáo bạch.
• Thiết lập hành lang pháp lý an toàn nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho hơn 100 nhà đầu tư công chúng tham gia vào từng đợt chào bán.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và cung cấp hệ thống giải pháp pháp lý chuyên sâu điều chỉnh hoạt động phát hành chứng khoán ngành ngân hàng. Lộ trình hoàn thiện thể chế cần được triển khai quyết liệt trong giai đoạn 2015 - 2017 để đón đầu tiến trình hội nhập tài chính quốc tế. Các nhà quản trị ngân hàng và nhà lập pháp hãy chủ động áp dụng những kiến nghị của công trình nghiên cứu này nhằm kiến tạo một thị trường vốn ngân hàng minh bạch, an toàn và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần. Chương 2: Thực trạng pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam. Chương 3: Phương hướng hoàn thiện pháp luật về chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thương mại cổ phần ở Việt Nam. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1:NHƢ̃ NG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHÀ O BÁN CỔ PHIẾU RA CÔNG CHÚNG CỦ A NGÂN HÀ NG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN 1.1 Khái niệm, đặc điểm chào bán cổ phiếu ra công chúng của ngân hàng thƣơng mại cổ phần.1 Khái niệm, đặc điểm cổ phiếu của ngân hàng thương mại cổ phần.

Sự ra đời của cổ phiếu là một thành tựu to lớn đối với hoạt động kinh doanh và là cơ sở quan trọng để mở rộng quy mô sản xuất. Có thể thấy rằng cổ phiếu gắn chă ̣t với những phát minh lớn ở cuố i thế kỉ XIX và trong suố t thế kỉ XX đầ y sôi đô ̣ng, cổ phiế u tiế p tu ̣c là cái phao nâng đỡ con tàu tiế n bô ̣ của loài người trên con đường tim ̀ cái mới. Giáo sư Wolfran Engel trong tác phẩm “Thi ̣ trường chứng khoán và công ty cổ phần” đã khẳ ng đinh ̣ “Không có sáng k iế n tìm ra cổ phầ n thì không thể nghi ̃ đế n phát triể n. Cổ phầ n đã trở thành công cụ để chuyển mọi dành dụm trong tầ ng lớp dân cư vào đầ u tư sản xuấ t.

Cổ phầ n tạo điề u kiê ̣n tách bạch chức năng của nhà kinh doanh với chứ c năng của nhà cấ p vố n. Một người có tài kinh doanh có thể trở thành nhà kinh doanh kể cả khi anh ta không giàu”. Cổ phiế u là mô ̣t trong các loa ̣i chứng khoán cơ bản , gắ n chă ̣t với sự ra đời và phát triển của công ty cổ phần. Trên thế giới có rấ t nhiề u cách hiể u về cổ phiế u : _ Theo Francis Lemenier trong cuố n “Nguyên lý thực hành luật thương mại , luật kinh doanh” về L uâ ̣t Pháp thì cổ phiế u là chứng thư xác nhâ ̣n quyề n sở hữu mô ̣t tài sản nhấ t đ ịnh nên được coi là tài sản thực sự.

Cổ phiế u tồ n ta ̣i dưới da ̣ng chứng thư , có mệnh giá , thời ha ̣n hiê ̣u lực ít ra bằ ng thời ha ̣n tồ n ta ̣i của doanh nghiê ̣p ghi trong điề u lê ̣. _ Theo Luật Chứng khoán Cộng hòa Belarus ngày 12 tháng 3 năm 1992thì: “Cổ phiếu là một chứng khoán, chứng nhận quyền của người sở hữu đối với phần tiền đóng góp trong tài sản của công ty, cho phép người này nhận phần chia lợi nhuận của công ty là cổ tức và tham gia quản lý công ty”. _ Theo Luâ ̣t Chứng khoán Việt Nam năm 2006, cổ phiế u là loa ̣i chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] _ Theo Điề u 85 Luâ ̣t Doanh nghiê ̣p 2005: Cổ phiếu là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành hoặc bút toán ghi sổ xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó.

Cổ phiếu có thể ghi tên hoặc không ghi tên. Cổ phiếu phải có các nội dung chủ yếu sau đây: a) Tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty; b) Số và ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; c) Số lượng cổ phần và loại cổ phần; d)Mệnh giá mỗi cổ phần và tổng mệnh giá số cổ phần ghi trên cổ phiếu; đ) Họ, tên, địa chỉ thường trú, quốc tịch, số Giấy chứng minh nhân dân, Hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác của cổ đông là cá nhân; tên, địa chỉ thường trú, quốc tịch, số quyết định thành lập hoặc số đăng ký kinh doanh của cổ đông là tổ chức đối với cổ phiếu có ghi tên; e) Tóm tắt về thủ tục chuyển nhượng cổ phần; g) Chữ ký mẫu của người đại diện theo pháp luật và dấu của công ty; h) Số đăng ký tại sổ đăng ký cổ đông của công ty và ngày phát hành cổ phiếu; i) Các nội dung khác theo quy định tại các điều 81, 82 và 83 của Luật này đốivới cổ phiếu của cổ phần ưu đãi. Như vậy có thể thấy cổ phiế u tồ n ta ̣i dưới dạng xác định được như chứng chỉ, bút toán ghi sổ… xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản hoặc vốn của tổ chức phát hành. Khoản 3 Điều 2 Thông tư số 40/2011/TT-NHNN quy định về việc cấp Giấy phép và tổ chức, hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, văn phòng đại diện của tổ chức tín dụng nước ngoài, tổ chức nước ngoài khác có hoạt động ngân hàng:“Ngân hàng thương mại cổ phần làngân hàng thương mại được thành lập, tổ chức dưới hình thức công ty cổ phần”.

Vậy nên trong luận văn này cổ phiếu của NHTMCP sẽ được nghiên cứu dưới góc độ cổ phiếu của công ty cổ phần tuy nhiên vẫn có những đặc điểm riêng biệt của NHTMCP. Theo Khoản 4 Điề u 2 Quyế t đinh ̣ số 1122/2001/QĐ-NHNN của NHNN ban hành ngày 4 tháng 9 năm 2001 Quy định về cổ đông , cổ phần, cổ phiếu và vốn điều 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lệcủa Ngân hàng thương mại cổ phần của Nhà nước và nhân dân và Quyế t đinh ̣ số 20/2008/QĐ – NHNN ban hành ngày 4 tháng 7 năm 2008 về viê ̣c sửa đổ i bổ sung mô ̣t số điề u của Quy đinh ̣ về cổ đông, cổ phần, cổ phiếu và vốn điều lệcủa Ngân hàng thương mại cổ phần của Nhà nước và nhân dân thì: “Cổ phiếu là chứng chỉ do Ngân hàng thương mại cổ phần phát hành xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của Ngân hàng thương mại cổ phần đó. Cổ phiếu của Ngân hàng thương mại cổ phần có thể có ghi tên và không ghi tên theo qui định của Điều lệ Ngân hàng thương mại cổ phần”. Điề u lê ̣ của các NHTMCP cũng thố ng nhấ t vớ i quy đinh ̣ này , cụ thể như Điều lệ NHTMCP Techcombank, tại Mục 1 Điề u 1 Điể m o:“Cổ phiế u là chứng chỉ do ngân hàng phát hành hoă ̣c bút toán ghi sổ xác nhâ ̣n quyề n sở hữu mô ̣t hoă ̣c mô ̣t số cổ phầ n của ngân hàng.

Cổ phiế u của ngân hàng có thể g hi tên hoă ̣c không ghi tên”; Điều lệ NHTMCP Nam Viê ̣t cũng quy đinh ̣ : “Cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn cổ phần của Ngân hàng phát hành, là chứng chỉ do Ngân hàng phát hành xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của Ngân hàng. Cổ phiếu của Ngân hàng có thể là cổ phiếu ghi tên hay cổ phiếu không ghi tên theo quy định” – Điể m n Khoản 1 Điề u 1; Điều lệ NHTMCP Vietcombank:“Cổ phiế u là chứng chỉ hoă ̣c bút toán ghi sổ của ngân hàng phát hành xác nhâ ̣n quyề n sở hữu mô ̣t hoă ̣c mô ̣t số cổ phầ n của ngân hàng” – Điể m r Khoản 1 Điề u 1. Điề u 18 Quyế t đinh ̣ số 1122/2001/QĐ – NHNN quy đinh ̣ nô ̣i dung chủ yế u của cổ phiếu NHTMCP tương tự như quy định về cổ phiếu của công ty cổ phần trong Luật Doanh nghiệp: a) Tên, trụ sở chính của Ngân hàng thương mại cổ phần; b) Số và ngày cấp Giấy phép thành lập và hoạt động; c) Số lượng cổ phần và loại cổ phần; d) Mệnh giá mỗi cổ phần và tổng mệnh giá số cổ phần ghi trên cổ phiếu; e) Tên cổ đông (đối với cổ phiếu có ghi tên); f) Tóm tắt về thủ tục chuyển nhượng cổ phiếu; 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] g) Chữ ký mẫu của người đại diện theo pháp luật và dấu của Ngân hàng thương mại cổ phần; h) Số đăng ký tại sổ đăng ký cổ đông và ngày phát hành cổ phiếu; i) Đối với cổ phiếu của cổ phần ưu đãi biểu quyết ngoài những yếu tố trên còn phải ghi rõ mức được biểu quyết theo qui định tại Điều lệ Ngân hàng thương mại cổ phần. Vậy cổ phiếu của NHTMCP là loại cổ phiếu do NHTMCP phát hành, có những đặc điểm khác biệt so với cổ phiếu của các công ty cổ phần khác và khác biệt với các loại giấy tờ có giá khác do NHTMCP phát hành.

Theo Quyết định số 07/2008/QĐ-NHNN về việc ban hành Quy chế phát hành giấy tờ có giá trong nước của tổ chức tín dụng thì giấy tờ có giá do TCTD phát hành gồm giấy tờ có giá ngắn hạn (kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn, tín phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác), giấy tờ có giá dài hạn (trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi dài hạn và các giấy tờ có giá dài hạn khác), giấy tờ có giá ghi danh và giấy tờ có giá vô danh. Sau đây, ta sẽ xem xét sơ lược sự khác biệt của các loại giấy tờ có giá này với cổ phiếu do NHTMCP phát hành. - Về cổ phiếu: Là một chứng thư xác nhận quyền sở hữu trong ngân hàng và cho phép người sở hữu nó được hưởng các quyền lợi thông thường trong NHTMCP. Cổ phiếu là giấy biên nhận số vốn cổ phần nên thuộc chứng khoán vốn.Cổ phần là phần vốn góp kinh doanh có tính chất lời ăn lỗ chịu nên không có kỳ hạn.Người mua cổ phiếu là cổ đông được sở hữu một phần tài sản của NHCP theo tỷ lệ góp.Người mua cổ phiếu không được rút vốn trở lại.Người mua cổ phiếu có quyền đầu phiếu (trừ khi mua cổ phiếu ưu đãi).

- Về trái phiếu: Trái phiếu là giấy biên nhận số nợ ngân hàng vay nên thuộc chứng khoán nợ. Trái phiếu có kỳ hạn, dù ngân hàng thua lỗ họ vẫn trả lãi cho người mua trái phiếu. Người mua trái phiếu chỉ là chủ nợ ngân hàng. Người mua trái phiếu được hoàn vốn 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trở lại khi đến hạn.

Người mua trái phiếu không có quyền đầu phiếu.Lợi tức trái phiếu cố định không phụ thuộc vào mức thu nhập của ngân hàng.