Phân Tích Một Số Yếu Tố Nguy Cơ Gây Bệnh PRRS Ở Đàn Lợn Tại Tỉnh Hưng Yên Trong Hai Năm 2015-2016

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua phân tích một số yếu tố nguy cơ làm phát sinh và lây lan hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phạm Phương Dung
• Người hướng dẫn: TS. Lại Thị Lan Hương
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Phân tích một số yếu tố nguy cơ làm phát sinh và lây lan hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp (PRRS) ở đàn lợn nuôi tại tỉnh Hưng Yên trong hai năm 2015-2016
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG
• 2.2. Hiểu biết căn bản về PRRS
• 2.3. Tình hình hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn (PRRS) trên thế giới
• 2.4. Tình hình hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn (PRRS) trong nước
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.2. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 3.1.4. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.5. Nội dung nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Lập phiếu điều tra và thu thập thông tin
• 3.2.2. Phương pháp bố trí lấy mẫu huyết thanh và bảo quản
• 3.2.3. Phương pháp ELISA
• 3.2.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi, vệ sinh, tiêm phòng và dịch bệnh lợn tai xanh tại tỉnh Hưng Yên
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Tình hình chăn nuôi
• 4.1.3. Vệ sinh trong chăn nuôi tại các hộ được điều tra
• 4.1.4. Tình hình tiêm phòng vacxin lợn tai xanh tại các hộ được điều tra
• 4.1.5. Xử lý khi có dịch lợn tai xanh
• 4.2. Nghiên cứu tỷ lệ huyết thanh dương tính với kháng thể virus PRRS lưu hành trong đàn lợn nuôi tỉnh Hưng Yên (2015-2016)
• 4.2.1. Tỷ lệ huyết thanh dương tính với kháng thể virus PRRS ở lợn chưa tiêm phòng vacxin lợn tai xanh
• 4.2.2. Tỷ lệ huyết thanh dương tính với kháng thể virus PRRS ở lợn đã được tiêm phòng vacxin Lợn tai xanh
• 4.3. Một số yếu tố nguy cơ làm phát sinh và lây lan hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp tại Hưng Yên
• 4.3.1. Địa điểm chăn nuôi gần đường quốc lộ <500m
• 4.3.2. Địa điểm chăn nuôi gần địa điểm giết mổ (<500m)
• 4.3.3. Sử dụng thức ăn thu gom trong chăn nuôi
• 4.3.4. Sử dụng nước giếng trong chăn nuôi
• 4.3.5. Mua con giống nguồn gốc không rõ ràng
• 4.3.6. Không sử dụng thuốc sát trùng tiêu độc định kỳ
• 4.3.7. Xử lý chất thải, xả thẳng ra ngoài môi trường
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh PRRS ở lợn tại Hưng Yên 2015 2016

Bệnh PRRS (Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn) là một trong những bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng nhất ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam. Tại tỉnh Hưng Yên, trong giai đoạn 2015-2016, bệnh này đã gây ra nhiều thiệt hại cho người chăn nuôi. Việc hiểu rõ về tình hình bệnh PRRS và các yếu tố nguy cơ liên quan là rất cần thiết để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Khái quát về bệnh PRRS và tác động của nó

Bệnh PRRS do virus PRRS gây ra, ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn, đặc biệt là lợn con và lợn nái. Bệnh gây ra các triệu chứng như sốt, ho, khó thở và có thể dẫn đến tỷ lệ chết cao. Theo nghiên cứu, tỷ lệ chết có thể lên đến 30% ở lợn nhiễm bệnh.

1.2. Tình hình bệnh PRRS tại Hưng Yên trong giai đoạn 2015 2016

Trong giai đoạn này, bệnh PRRS đã được ghi nhận tại nhiều hộ chăn nuôi lợn ở Hưng Yên. Mặc dù không có dịch lớn xảy ra, nhưng nguy cơ lây lan vẫn tiềm ẩn do điều kiện chăn nuôi không đảm bảo an toàn sinh học.

II. Các yếu tố nguy cơ gây bệnh PRRS ở lợn tại Hưng Yên

Việc xác định các yếu tố nguy cơ là rất quan trọng trong công tác phòng chống bệnh PRRS. Các yếu tố này có thể bao gồm điều kiện chăn nuôi, vệ sinh, và tiêm phòng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiều hộ chăn nuôi vẫn chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng ngừa.

2.1. Điều kiện chăn nuôi và vệ sinh

Nhiều hộ chăn nuôi lợn tại Hưng Yên vẫn còn sử dụng các phương pháp chăn nuôi truyền thống, không đảm bảo vệ sinh. Việc không thực hiện vệ sinh chuồng trại định kỳ đã tạo điều kiện cho virus PRRS phát triển.

2.2. Tình hình tiêm phòng và quản lý dịch bệnh

Tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin PRRS ở lợn tại Hưng Yên còn thấp, chỉ đạt khoảng 70%. Điều này làm tăng nguy cơ lây lan bệnh trong đàn lợn, đặc biệt là ở những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ.

III. Phương pháp nghiên cứu yếu tố nguy cơ bệnh PRRS

Nghiên cứu được thực hiện thông qua việc thu thập dữ liệu từ các hộ chăn nuôi lợn tại Hưng Yên. Phương pháp phân tích được áp dụng để xác định mối liên hệ giữa các yếu tố nguy cơ và sự xuất hiện của bệnh PRRS.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra khảo sát với 424 phiếu điều tra từ các hộ chăn nuôi. Dữ liệu được thu thập về tình hình chăn nuôi, vệ sinh, và tiêm phòng.

3.2. Phân tích số liệu và kết quả

Số liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê để xác định tỷ lệ huyết thanh dương tính với virus PRRS và các yếu tố nguy cơ liên quan. Kết quả cho thấy tỷ lệ huyết thanh dương tính ở lợn đã tiêm phòng là 87%.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như địa điểm chăn nuôi gần đường quốc lộ và việc sử dụng thức ăn không rõ nguồn gốc là những yếu tố nguy cơ chính làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh PRRS. Những phát hiện này có thể được áp dụng để cải thiện công tác phòng chống dịch bệnh.

4.1. Tỷ lệ huyết thanh dương tính với virus PRRS

Tỷ lệ huyết thanh dương tính với virus PRRS ở lợn chưa tiêm phòng là 3% và 28% trong hai năm 2015-2016. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tăng cường tiêm phòng cho đàn lợn.

4.2. Đề xuất biện pháp phòng ngừa

Cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như tăng cường vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng định kỳ và quản lý nguồn thức ăn để giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh PRRS.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về bệnh PRRS

Bệnh PRRS vẫn là một thách thức lớn đối với ngành chăn nuôi lợn tại Hưng Yên. Việc nâng cao nhận thức và thực hiện các biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe đàn lợn và đảm bảo an toàn thực phẩm.

5.1. Tầm quan trọng của việc phòng chống bệnh PRRS

Phòng chống bệnh PRRS không chỉ bảo vệ sức khỏe đàn lợn mà còn đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và người chăn nuôi.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu để xác định thêm các yếu tố nguy cơ và phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn nhằm giảm thiểu tác động của bệnh PRRS đến ngành chăn nuôi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi lợn giữ vị trí then chốt trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, đóng góp nguồn thực phẩm thiết yếu cho xã hội và tạo sinh kế bền vững cho hàng triệu hộ nông dân. Theo thống kê của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), Việt Nam đứng thứ 7 thế giới và thứ 2 châu Á về quy mô đàn lợn. Tại thời điểm năm 2016, tổng đàn lợn cả nước đạt khoảng 27,75 triệu con, tăng 3,69% so với cùng kỳ, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng năm 2015 đạt xấp xỉ 3,48 triệu tấn. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của ngành chăn nuôi luôn đối mặt với thách thức lớn từ các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, điển hình là hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn (PRRS - Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome), thường gọi là bệnh Tai xanh. PRRS có tốc độ lây lan nhanh, gây thiệt hại nghiêm trọng với tỷ lệ chết thông thường từ 20% đến 30%, thậm chí cao hơn khi ghép vi khuẩn kế phát.

Tại tỉnh Hưng Yên – địa bàn trọng điểm thuộc vùng kinh tế phía Bắc tiếp giáp 6 tỉnh, thành phố lớn gồm Hà Nội, Hải Dương, Bắc Ninh, Hà Nam, Thái Bình và Hà Tây cũ – chăn nuôi lợn phát triển mạnh nhưng phần lớn vẫn ở quy mô nông hộ nhỏ lẻ. Dịch Tai xanh từng bùng phát dữ dội tại 19 xã, thị trấn của tỉnh vào năm 2010, buộc phải tiêu hủy hơn 12.000 con lợn. Nhằm chủ động ngăn ngừa nguy cơ tái phát, nghiên cứu được triển khai trong giai đoạn 2015 - 2016 với mục tiêu đánh giá toàn diện thực trạng chăn nuôi, khảo sát tỷ lệ lưu hành kháng thể virus PRRS và xác định các yếu tố nguy cơ cốt lõi làm phát sinh, lây lan dịch bệnh. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu dịch tễ học thực chứng, giúp cơ quan quản lý và người chăn nuôi thiết lập các giải pháp phòng trừ bệnh hiệu quả, giảm thiểu thiệt hại kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết virus học thú y hiện đại và mô hình dịch tễ học phân tích bệnh - chứng (Case-Control Study). Virus PRRS thuộc họ Arteriviridae, bộ Nidovirales, có cấu trúc vỏ bọc ngoài và hệ gen ARN sợi đơn dương kích thước khoảng 15 đến 15,5 kb gồm 10 khung đọc mở (ORF1a, ORF1b, ORF2 - ORF7). Virus có ái lực đặc biệt với đại thực bào phế nang phổi (PAM). Sau khi xâm nhập, virus nhân lên ồ ạt và phá hủy tới 40% số lượng đại thực bào, gây suy giảm miễn dịch nghiêm trọng, tạo điều kiện cho các mầm bệnh kế phát như Streptococcus suis, Pasteurella multocida, hay Mycoplasma hyopneumoniae tấn công.

Khung dịch tễ học áp dụng chỉ số tỷ số chênh (Odds Ratio - OR) để định lượng mối liên quan giữa các biến số phơi nhiễm và trạng thái nhiễm bệnh. Một yếu tố được xác định là nguy cơ khi giá trị OR lớn hơn 1 và mức ý nghĩa thống kê đạt ngưỡng giá trị p nhỏ hơn 0,05. Ba khái niệm nền tảng được chuẩn hóa gồm: an toàn sinh học chuồng nuôi, trạng thái đáp ứng miễn dịch bảo hộ và sự phơi nhiễm virus tự nhiên trong quần thể.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp điều tra dịch tễ học mô tả cắt ngang và phân tích hồi cứu bệnh - chứng trên địa bàn 10 huyện, thành phố thuộc tỉnh Hưng Yên trong hai năm 2015 và 2016:

• Quy mô và phương pháp thu thập dữ liệu: Thực hiện 424 phiếu điều tra phỏng vấn trực tiếp các hộ chăn nuôi và cán bộ thú y cơ sở về cơ cấu đàn, nguồn giống, thức ăn, nguồn nước, quy trình vệ sinh tiêu độc và lịch sử tiêm phòng.
• Lấy mẫu huyết thanh học: Thu thập tổng cộng 320 mẫu máu lợn theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-83:2011/BNNPTNT, phân bổ đồng đều giữa nhóm lợn đã tiêm phòng vắc-xin và nhóm lợn chưa tiêm phòng tại các địa phương.
• Phương pháp phân tích phòng thí nghiệm: Sử dụng phản ứng miễn dịch gắn enzym (ELISA) với bộ sinh phẩm thương mại IDEXX PRRS HerdChek X3 (Mỹ) để phát hiện kháng thể kháng virus PRRS. Phản ứng được đo mật độ quang học ở bước sóng 650 nm; mẫu có tỷ lệ S/P từ 0,4 trở lên được đánh giá là dương tính.
• Xử lý số liệu: Số liệu dịch tễ và huyết thanh học được tổng hợp, kiểm định giả thuyết thống kê bằng phép thử Chi-square và tính toán chỉ số OR trên phần mềm Microsoft Excel. Phương pháp phân tích bệnh - chứng được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc sàng lọc nhiều yếu tố nguy cơ đồng thời từ thực địa mà không làm gián đoạn chu trình chăn nuôi của nông hộ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát 424 hộ chăn nuôi với tổng đàn 37.790 con đã làm sáng tỏ nhiều đặc điểm dịch tễ quan trọng:

• Cơ cấu đàn và quản lý đầu vào: Lợn thịt chiếm tỷ trọng cao nhất với 58,63% (22.157 con), tiếp đến là lợn con chiếm 27,10% (10.558 con), lợn nái chiếm 13,10% (4.952 con) và lợn đực giống chỉ chiếm 0,33% (123 con). Về con giống, 50,47% hộ tự sản xuất, 45,76% mua ngoài có kiểm dịch, nhưng vẫn còn 3,77% hộ mua giống trôi nổi không qua kiểm dịch thú y.
• Chế độ dinh dưỡng và nguồn nước: 50,00% hộ sử dụng thức ăn công nghiệp hoàn chỉnh, 41,04% dùng thức ăn bán công nghiệp tự phối trộn, 6,13% tự chế và 2,83% dùng thức ăn thu gom. Đáng chú ý, 95,99% hộ chăn nuôi phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước giếng khoan chưa qua xử lý tiệt trùng.
• Vệ sinh chuồng trại và xử lý chất thải: Mặc dù 90,09% hộ vệ sinh chuồng hàng ngày và 73,35% ứng dụng hầm biogas, vẫn còn 10,61% số hộ xả thẳng chất thải chăn nuôi chưa qua xử lý ra môi trường tự nhiên.
• Biến động huyết thanh học PRRS: Ở đàn lợn đã tiêm vắc-xin, tỷ lệ dương tính đạt mức cao từ 87% năm 2015 lên 95% năm 2016, chứng minh hiệu lực tạo kháng thể tốt. Ngược lại, ở đàn lợn chưa tiêm phòng, tỷ lệ phát hiện kháng thể tự nhiên tăng vọt từ 3% năm 2015 lên 28% năm 2016, phản ánh sự phơi nhiễm mầm bệnh lưu hành âm thầm trong đàn.
• Nhận diện 4 yếu tố nguy cơ then chốt: Phân tích thống kê khẳng định 4 yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm PRRS có ý nghĩa gồm: vị trí chuồng nuôi cách quốc lộ dưới 500m, khoảng cách đến điểm giết mổ dưới 500m, mua giống không rõ nguồn gốc kiểm dịch, và không phun thuốc sát trùng tiêu độc định kỳ.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng tỷ lệ huyết thanh dương tính từ 3% lên 28% ở đàn chưa tiêm vắc-xin chứng minh virus PRRS vẫn liên tục lưu hành dạng tiềm ẩn trong quần thể vật nuôi tại Hưng Yên. Dù không bùng phát thành các ổ dịch lâm sàng ồ ạt trong giai đoạn 2015 - 2016, áp lực mầm bệnh ngoài môi trường là rất lớn.

Khoảng cách chuồng trại dưới 500m so với các trục đường quốc lộ và cơ sở giết mổ tạo điều kiện cho virus phát tán cơ học. Mầm bệnh bám dính trên phương tiện vận chuyển gia súc, bụi khí dung và côn trùng truyền lây trong phạm vi từ 2 đến 2,4 km. Thực trạng 95,99% hộ dùng nước giếng và 10,61% xả thải trực tiếp càng làm gia tăng vòng xoáy ô nhiễm sinh học. Những phát hiện này hoàn toàn tương thích với các báo cáo dịch tễ học thú y tại khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Để tối ưu hóa việc quản lý dữ liệu giám sát, các kết quả phân tích tương quan nên được biểu diễn trực quan hóa bằng biểu đồ cột so sánh tỷ lệ đáp ứng kháng thể giữa hai nhóm tiêm phòng và bảng tương liên 2x2 thể hiện rõ khoảng tin cậy của chỉ số OR đối với từng yếu tố môi trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng các yếu tố nguy cơ, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được khuyến nghị triển khai:

• Thiết lập vành đai an toàn sinh học chuồng nuôi: Quy hoạch chuồng trại cách xa trục quốc lộ và lò mổ tối thiểu 500m; xây dựng hố sát trùng tại cổng trại và kiểm soát nghiêm ngặt người, phương tiện ra vào nhằm giảm thiểu khoảng 80% nguy cơ lây truyền cơ học. Giải pháp thực hiện thường xuyên do chủ trang trại đảm trách dưới sự hướng dẫn của cán bộ thú y xã.
• Kiểm soát 100% nguồn gốc con giống và tinh dịch: Tuyệt đối xóa bỏ thói quen mua con giống trôi nổi (đang chiếm 3,77%); bắt buộc con giống nhập đàn phải có giấy chứng nhận kiểm dịch, cách ly theo dõi 21 ngày trước khi nhập đàn chung. Mục tiêu kiểm soát 100% giống sạch bệnh từ quý 1 hàng năm do Trạm Thú y cấp huyện thanh tra.
• Nâng cao tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin PRRS đạt trên 85% toàn đàn: Tổ chức tiêm định kỳ 2 đợt chính vụ vào tháng 3 - 4 và tháng 9 - 10 hàng năm bằng các dòng vắc-xin nhược độc đã được cấp phép (như chủng JXA1-R hoặc MLV Bắc Mỹ); giám sát hiệu giá kháng thể bảo hộ định kỳ 6 tháng một lần do Chi cục Thú y tỉnh chủ trì.
• Nâng cấp hạ tầng xử lý chất thải và nguồn nước: Vận động 100% hộ chăn nuôi đang xả thải trực tiếp (chiếm 10,61%) chuyển sang xây dựng hầm biogas hoặc ủ phân sinh học compo; áp dụng xử lý khử trùng nguồn nước giếng khoan bằng chlorine hoặc ozone trước khi cho lợn uống. Lộ trình hoàn thành trong vòng 12 tháng với sự phối hợp giữa chính quyền địa phương và các tổ chức khuyến nông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý và cơ quan thú y địa phương: Sử dụng số liệu thực chứng để xây dựng bản đồ dịch tễ, hoạch định chính sách tiêm phòng vắc-xin PRRS bổ sung và siết chặt kiểm dịch vận chuyển lợn trên các tuyến quốc lộ huyết mạch.
• Chủ trang trại, gia trại và hộ chăn nuôi lợn: Vận dụng trực tiếp bảng kiểm các yếu tố nguy cơ để cải tạo khoảng cách chuồng nuôi, loại bỏ việc dùng thức ăn thừa thu gom chưa nấu chín và thiết lập quy trình sát trùng định kỳ giúp hạn chế thiệt hại kinh tế.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Thú y: Tham khảo khung phương pháp luận nghiên cứu bệnh - chứng, kỹ thuật phân tích chỉ số OR trong dịch tễ học thú y và quy trình thao tác chuẩn xét nghiệm ELISA HerdChek X3.
• Doanh nghiệp sản xuất vắc-xin và thuốc thú y: Đánh giá thực trạng đáp ứng miễn dịch thực địa (đạt 87% - 95%) để cải tiến quy trình sản xuất, xây dựng phác đồ phối hợp kháng sinh phòng trị bệnh kế phát phù hợp với đặc thù chăn nuôi nông hộ tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao virus PRRS thường làm lợn chết nhiều khi có vi khuẩn kế phát?

Virus PRRS tấn công trực tiếp và phá hủy tới 40% đại thực bào phế nang phổi, làm suy giảm nghiêm trọng hệ thống phòng vệ tự nhiên. Khi sức đề kháng suy sụp, các vi khuẩn cơ hội như Pasteurella multocida, Streptococcus suis bùng phát, gây viêm phổi hoại tử lan tỏa và làm tăng tỷ lệ tử vong lên mức 20% đến 30%.

Tỷ lệ huyết thanh dương tính 28% ở đàn lợn chưa tiêm phòng phản ánh điều gì?

Con số 28% dương tính ở đàn chưa tiêm phòng năm 2016 chứng minh virus PRRS vẫn âm thầm lưu hành tự nhiên trong môi trường dưới thể cận lâm sàng. Đây là nguồn truyền nhiễm nguy hiểm, có thể nhanh chóng bùng phát thành dịch lớn khi thời tiết thay đổi hoặc sức đề kháng của đàn lợn suy giảm.

Vị trí chuồng nuôi cách quốc lộ dưới 500m làm tăng nguy cơ lây nhiễm như thế nào?

Trục đường quốc lộ là nơi có mật độ vận chuyển lợn sống và chất thải chăn nuôi cao. Virus PRRS có thể phát tán theo bụi, gió lốc và côn trùng cơ học trong bán kính từ 2 đến 2,4 km. Chuồng trại nằm trong phạm vi 500m chịu áp lực mầm bệnh xâm nhiễm trực tiếp từ các phương tiện chưa được tiêu độc khử trùng.

Phương pháp ELISA HerdChek X3 có độ tin cậy ra sao trong chẩn đoán PRRS?

Bộ kít ELISA HerdChek PRRS X3 của IDEXX đạt độ nhạy và độ đặc hiệu cao từ 92% đến 95%. Với ngưỡng giá trị S/P từ 0,4 trở lên, phương pháp cho phép định lượng chính xác hiệu giá kháng thể bảo hộ sau tiêm phòng (đạt 87% - 95%) cũng như sàng lọc kháng thể tự nhiên do phơi nhiễm virus ngoài thực địa.

Vì sao chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ lại có nguy cơ bùng phát PRRS cao hơn trang trại lớn?

Khảo sát chỉ ra 95,99% nông hộ dùng nước giếng khoan chưa xử lý, 10,61% xả thải trực tiếp ra ngoài và 3,77% mua giống không kiểm dịch. Hệ thống an toàn sinh học lỏng lẻo cùng mật độ chuồng trại xen lẫn khu dân cư khiến dịch bệnh dễ dàng lây lan chéo giữa các đàn.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng chăn nuôi tại Hưng Yên với 58,63% lợn thịt và 27,10% lợn con, chỉ rõ những điểm yếu trong vệ sinh thú y và xử lý chất thải tại 424 hộ khảo sát.
• Xác định tỷ lệ kháng thể bảo hộ sau tiêm phòng đạt mức cao (87% - 95%), đồng thời phát hiện tỷ lệ lưu hành virus PRRS tự nhiên tăng từ 3% lên 28% ở đàn chưa tiêm phòng.
• Chứng minh 4 yếu tố nguy cơ cốt lõi gồm khoảng cách dưới 500m tới quốc lộ và điểm giết mổ, sử dụng giống không kiểm dịch và thiếu tiêu độc khử trùng định kỳ.
• Đề xuất hệ thống giải pháp an toàn sinh học đồng bộ với mục tiêu đưa tỷ lệ bao phủ vắc-xin toàn đàn đạt trên 85% và kiểm soát 100% con giống nhập đàn.
• Cung cấp cơ sở khoa học tin cậy cho kế hoạch kiểm soát dịch bệnh gia súc giai đoạn tiếp theo tại khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Người chăn nuôi và các nhà quản lý nông nghiệp hãy chủ động áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học, rà soát lịch tiêm phòng định kỳ và tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để nâng cao hiệu quả phòng trừ dịch Tai xanh cho đàn lợn ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Chăn nuôi ngày càng có vị trí hết sức quan trọng trong cơ cấu của ngành nông nghiệp. Sản phẩm của ngành chăn nuôi trong đó có chăn nuôi lợn là nguồn thực phẩm không thể thiếu được đối với nhu cầu đời sống con người. Chủ trương hiện nay của nhà nước là phát triển ngành chăn nuôi thành ngành sản xuất hàng hóa thực sự nhằm tạo ra sản phẩm chăn nuôi có chất lượng cao phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ trong nước và một phần cho xuất khẩu. Từ đó góp phần giải quyết công ăn việc làm, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho nông dân.

Theo thống kê của tổ chức nông lương thế giới (FAO), Việt Nam là nước nuôi nhiều lợn, đứng hàng thứ 7 thế giới, hàng thứ 2 Châu Á và ở vị trí hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Theo kết quả điều tra của Tổng cục Thống kê tại thời điểm 8/1/2016, tổng đàn lợn trên cả nước có 27,75 triệu con, tăng 3,69% so với cùng kỳ 2014. Sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng năm 2015 ước tính đạt 3,48 triệu tấn, bằng 104,2 % so với cùng kỳ năm trước. Đi đôi với việc phát triển chăn nuôi là vấn đề dịch bệnh trong đó phải kể đến hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp PRRS gây ra những thiệt hại không nhỏ cho người chăn nuôi.

Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn (PRRS, Porcine reproductive and respiratory syndrome) hay còn gọi là bệnh Tai xanh – là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh và làm chết nhiều lợn nhiễm bệnh(tỷ lệ chết 20 – 30%). Nguyên nhân gây bệnh do virus PRRS gây ra, đây là một loại virus thuộc họ Arteriviridae, bộ Nidovirales gây ra. Bệnh xuất hiện ở mọi lứa tuổi của lợn với tốc độ lây lan nhanh với các biểu hiện đặc trưng viêm đường hô hấp rất nặng như: sốt, ho, khó thở. Ở lợn nái sinh sản là các rối loạn như: sảy thai, thai chết lưu, lợn sơ sinh chết non.

Do virus PRRS là loại virus có vỏ bọc bên ngoài, có cấu trúc hệ gen là ARN sợi đơn dương, có tính thích ứng nhân lên rất cao với đại thực bào, đặc biệt là đại thực bào hoạt động ở phổi. Virus phát triển, tăng nhanh về số lượng trong đại thực bào, phá huỷ tế bào đại thực bào, làm suy giảm nghiêm trọng sức đề kháng của lợn bệnh, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn thứ phát gây bệnh viêm phổi như bệnh Dịch tả lợn, Suyễn lợn, Liên cầu khuẩn, Tụ huyết trùng Pasteurella multocida). phát sinh, phát triển và làm cho bệnh ngày càng trầm trọng hơn, lợn bệnh chết chủ yếu do các vi khuẩn kế phát. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hưng Yên là một tỉnh nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, trong vùng kinh tế trọng điểm phía bắc, tiếp giáp với 6 tỉnh: Hà Nội, Hà Tây, Bắc Ninh, Hải Dương, Hà Nam, Thái Bình.

Tỉnh Hưng Yên cũng là tỉnh có ngành chăn nuôi phát triển mạnh, đặc biệt là chăn nuôi lợn. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều hộ gia đình chăn nuôi nhỏ lẻ, manh mún, mang tính chất tự cung tự cấp, chăn nuôi không đảm bảo an toàn sinh học dẫn đến những khó khăn trong công tác kiểm soát dịch bệnh. Dịch lợn Tai xanh đã xuất hiện và được ghi nhận, và báo cáo lần đầu tiên tại Hưng Yên là năm 2010, dịch xảy ra ở 19 xã, thị trấn, gây thiệt hại lớn về kinh tế và tiêu huỷ 12. Từ đó đến nay, mặc dù dịch lớn không xảy nhưng nguy cơ dịch vẫn tiềm ẩn và có thể tái phát bất cứ lúc nào nếu gặp điều kiện thuận lợi.