BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI LÊ THỊ MINH HUỆ TRẢ LƢƠNG CHO LAO ĐỘNG GIÁN TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG VICEM BÚT SƠN LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC HÀ NỘI - 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI LÊ THỊ MINH HUỆ TRẢ LƢƠNG CHO LAO ĐỘNG GIÁN TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG VICEM BÚT SƠN Chuyên ngành: Quản trị nhân lực Mã số : 60340404 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. LÊ THANH HÀ HÀ NỘI - 2016 I LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan toàn bộ nội dung của luận văn này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi và chƣa từng xuất hiện hoặc công bố trong bất cứ một chƣơng trình đào tạo cấp bằng hoặc công trình nào khác. Các số liệu, nội dung đƣợc trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lệ và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình. Tác giả Lê Thị Minh Huệ II MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU .1 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TRẢ LƢƠNG LAO ĐỘNG GIÁN TIẾP TRONG DOANH NGHIỆP . Một số khái niệm . Lao động gián tiếp, phân loại lao động gián tiếp và vị trí lao động gián tiếp trong doanh nghiệp . Trả lƣơng cho lao động gián tiếp tại doanh nghiệp . Trả lương cho lao động quản lý lãnh đạo. Trả lương cho lao động làm công tác chuyên môn, phục vụ . Trả lương cho lao động làm công tác kinh doanh . Các yêu cầu và nguyên tắc cơ bản của việc trả lương cho lao động gián tiếp . Nội dung của trả lƣơng cho lao động gián tiếp . Xác định phương án trả lương cho lao động gián tiếp . Xây dựng và lựa chọn bảng lương cho lao động gián tiếp . Tổ chức thực hiện phương án trả lương cho lao động gián tiếp . Các yếu tố ảnh hƣởng tới việc trả lƣơng . Các yếu tố thuộc về môi trường bên ngoài . Các yếu tố thuộc về môi trường bên trong . Kinh nghiệm của một số công ty về trả lƣơng cho lao động gián tiếp.33 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG TRẢ LƢƠNG CHO LAO ĐỘNG GIÁN TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG VICEM BÚT SƠN . Tổng quan về Công ty cổ phần xi măng Vicem Bút Sơn . Quá trình hình thành và phát triển. Mô hình tổ chức quản lý của Công ty . Đội ngũ nhân lực của Công ty cổ phần xi măng Vicem Bút Sơn . Thực trạng trả lƣơng cho lao động gián tiếp tại Công ty CP xi măng Vicem Bút Sơn. Thực trạng trả lương cho lao động gián tiếp tại công ty. Thực trạng xây dựng và lựa chọn bảng lương cho lao động gián tiếp . Thực trạng các nhân tố thuộc ảnh hƣởng tới việc trả lƣơng cho lao động gián tiếp tại công ty cổ phần xi măng Vicem Bút Sơn . Thực trạng các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài . Các yếu tố thuộc về môi trường bên trong .61 CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN VIỆC TRẢ LƢƠNG CHO LAO ĐỘNG GIÁN TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG VICEM BÚT SƠN . Định hƣớng phát triển của Công ty cổ phần xi măng Vicem Bút Sơn trong giai đoạn 2015-2020. Một số giải pháp để hoàn thiện trả lƣơng cho lao động gián tiếp tại Công ty cổ phần xi măng Vicem Bút Sơn. Hoàn thiện hệ thống đánh giá thực hiện công việc cho lao động gián tiếp. Hoàn thiện hệ thống bảng lương cho lao động gián tiếp theo chức danh công việc bằng phương pháp đánh giá điểm . Hoàn thiện việc trả lương chức danh cho lao động gián tiếp . Hoàn thiện công tác tổ chức và triển khai thực hiện phương án trả lương. Giải pháp mang tính điều kiện để đảm bảo tính hiệu quả của việc trả lƣơng tại công ty cổ phần xi măng Vicem Bút Sơn. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tiền lương. Nâng cao vai trò của tổ chức công đoàn .95 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .96 PHỤ LỤC IV DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT KÝ HIỆU Ý NGHĨA 1 CBCNV Cán bộ công nhân viên 2 BKS Ban kiểm soát 3 BQLDABS II Ban quản lý dự án Bút Sơn II 4 DN Doanh nghiệp 5 ĐGTHCV Đánh giá thực hiện công việc 6 N-ĐB Nghiền Đóng bao 7 NLĐ Ngƣời lao động 8 NSDLĐ Ngƣời sử dụng lao động 9 NSLĐ Năng suất lao động 10 SXKD Sản xuất kinh doanh 11 TĐH Tự động hóa 12 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 13 TL Tiền lƣơng 14 TLBQ Tiền lƣơng bình quân 15 XNKT Mỏ Xí nghiệp Khai thác Mỏ 16 XNVLXD Xí nghiệp Vật liệu xây dựng V DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Số lƣợng và cơ cấu lao động tại Công ty CP xi măng Vicem Bút Sơn .2: Bảng phân bổ lao động gián tiếp tại các đơn vị trong công ty .3: Cơ cấu lao động theo trình độ của Công ty CP xi măng Vicem Bút Sơn.4: Kết quả điều tra về thực trạng trả lƣơng cho lao động gián tiếp tại Công ty .5: Bảng tổng hợp nội dung phiếu đánh giá thực hiện công việc công ty đang áp dụng.6: Lý do đánh giá xếp loại thực hiện công việc chƣa phù hợp .7: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hết ngày 31/12/2015.8: Tình hình nộp ngân sách giai đoạn 2010-2015 của Công ty.9: Thông tin về năng lực của cán bộ phòng Tổ chức - Lao động.1: Mẫu đánh giá thực hiện công việc .2: Tiêu chuẩn xếp loại kết quả thực hiện nhiệm vụ của NLĐ .3: Bảng tổng hợp kết quả thực hiện nhiệm vụ của NLĐ .4: Bảng các thành tố ảnh hƣởng đến mức lƣơng .5: Bảng vai trò các thành tố ảnh hƣởng đến mức lƣơng .6: Bảng ví dụ cụ thể hóa và cho điểm của một thành tố .7: Bảng ví dụ 02 nhóm lƣơng cho NLĐ làm chuyên môn, phục vụ .89 VI DANH MỤC BIỂU - HÌNH - SƠ ĐỒ Biểu 2.1: Biểu đồ cơ cấu lao động gián tiếp của công ty .2: Đánh giá việc xây dựng và lựa chọn bảng lƣơng chức danh .3: Biểu đồ sản lƣợng tiêu thụ XM Bút Sơn giai đoạn 2010-2015.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty CP xi măng Vicem Bút Sơn .1: Sơ đồ quản lý bằng mục tiêu .26 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong tiến trình phát triển của nền kinh tế - xã hội, đặc biệt trƣớc công cuộc đổi mới nền kinh tế cùng với sự hội nhập kinh tế trong khu vực và kinh tế thế giới, tiền lƣơng luôn là vấn đề nóng bỏng và đƣợc mọi ngƣời quan tâm. Bởi vì tiền lƣơng đóng một vai trò rất quan trọng không chỉ đối với ngƣời lao động, chủ sử dụng lao động mà còn với Nhà nƣớc. Đối với ngƣời lao động, nó chính là nguồn sống, là động lực chính để ngƣời lao động tham gia vào các quan hệ lao động. Đối với chủ sử dụng lao động, nó lại là một chi phí đầu vào của quá trình sản xuất, chiếm một tỷ trọng lớn trong chi phí sản xuất kinh doanh của đơn vị mình. Với nhà nƣớc thì tiền lƣơng là một công cụ vĩ mô để quản lý kinh tế xã hội. Vì vậy, tiền lƣơng là một vấn đề hết sức nhạy cảm mà nếu không đƣợc giải quyết tốt sẽ gây ra những hậu quả khó lƣờng. Do đó, việc nghiên cứu, đƣa ra ôn là cần thiết, là một trong những mối quan tâm hàng đầu của mỗi nhà quản lý. Đối với doanh nghiệp nhà nƣớc việc trả lƣơng phù hợp, công bằng, tạo động lực cho ngƣời lao động, tiền lƣơng chịu sự quản lý của nhà nƣớc nhƣng không tách rời khỏi mối quan hệ phân phối lợi ích giữa ba bên nhà nƣớc, doanh nghiệp và ngƣời lao động. Vì vậy, doanh nghiệp nhà nƣớc phát triển thì cần phải có những phƣơng thức quản lý về tiền lƣơng phù hợp, hoàn thiện để vừa đem lại lợi ích cho doanh nghiệp và tạo động lực, nâng cao năng suất lao động. Công tác trả lƣơng là một trong những vấn đề quan trọng trong việc quản lý tiền lƣơng của doanh nghiệp, nếu doanh nghiệp có phƣơng án trả lƣơng tốt không những giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, góp phần tạo động lực cho ngƣời lao động mà còn làm tăng năng suất và hiệu quả công việc, giúp doanh nghiệp đạt đƣợc hiệu quả cao trong sản xuất kinh doanh. Ngƣợc lại, nếu trả 2 lƣơng không phù hợp sẽ không kích thích đƣợc ngƣời lao động, làm ảnh hƣởng đến tình hình sản xuất kinh doanh chung của toàn doanh nghiệp. Công ty Cổ phần xi măng Vicem đang đứng vững trên thị trƣờng là một trong những Công ty hàng đầu tại Việt Nam về xi măng, mỗi năm cho ra đời khoảng 3 triệu tấn xi măng với thƣơng hiệu “Thách thức với thời gian”. Trong quản lý lao động của công ty với phƣơng trâm “Coi nhân viên là một nguồn tài nguyên” cần đƣợc khai thác và sử dụng hiệu quả. Công ty đã có những hoạt động quan tâm, động viên khuyến khích nhân viên của mình bằng công tác tạo động lực lao động thông qua trả lƣơng, song tình trạng hiệu quả làm việc vẫn chƣa đƣợc nhƣ mong đợi. Trong những năm qua ngƣời lao động vẫn rời bỏ công ty ra đi tập trung chủ yếu vào đội ngũ lao động gián tiếp có trình độ cao, nguyên nhân chủ yếu là vấn đề tiền lƣơng. Việc trả lƣơng của công ty cho đội ngũ lao động gián tiếp hiện nay vẫn còn một số điểm bất cập, trả lƣơng chƣa thực sự căn cứ vào kết quả lao động, chƣa phản ánh đƣợc đúng giá trị sức lao động, các tiêu chí đánh giá còn thiếu và mang tính định tính cao. Đứng trƣớc thực trạng đó, tác giả lựa chọn đề tài: “Trả lương cho lao động gián tiếp tại Công ty cổ phần xi măng Vicem Bút Sơn” làm đề tài cho khóa luận tốt nghiệp của mình. Thông qua nghiên cứu này, tác giả mong muốn có thể đóng góp cho công ty trong việc trả lƣơng cho lao động gián tiếp một cách hiệu quả hơn. Tình hình nghiên cứu Vấn đề về tiền lƣơng và thu nhập của ngƣời lao động của các loại hình doanh nghiệp trong những năm gần đây cũng đƣợc các nhà khoa học, các nhà quản lý quan tâm nghiên cứu. Trong số các công trình nghiên cứu về tiền lƣơng và thu nhập, nổi bật có một số công trình nghiên cứu sau: 2.