Chương 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Để nghiên cứu đề tài “Các tội xâm phạm tình dục trẻ em trên địa bàn miền Tây Nam Bộ: tình hình, nguyên nhân và phòng ngừa” thì việc nghiên cứu, phân tích và đánh giá kết quả của các công trình có liên quan đến đề tài luận án là việc làm có ý nghĩa quan trọng và rất cần thiết. Thông qua việc tìm hiểu các công trình nghiên cứu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em trong và ngoài nước, nhận diện cách tiếp cận, hướng nghiên cứu, nội dung và kết quả đạt được của các công trình nghiên cứu. Từ đó những nghiên cứu của luận án được dựa nền tảng kiến thức từ tổng thể từ lý luận về tội phạm học, lý luận về các tội xâm phạm tình dục trẻ em cho đến những phương thức và công cụ để phòng ngừa các tội phạm này. Kế thừa tri thức khoa học pháp lý của các công trình nghiên cứu trước đó để định hướng nghiên cứu cho công trình nghiên cứu của đề tài.
Tác giả khái quát những công trình nghiên cứu có liên quan đến các tội xâm phạm tình dục trẻ em cụ thể như sau: 1.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 1.1 Những công trình nghiên cứu về những vấn đề lý luận của tội phạm học tạo nền tảng lý luận cho đề tài luận án “Tội phạ ở Vi t Na th c trạng nguy n nh n v gi i ph p”, đây là đề tài cấp Nhà nước mã số KX – 04 - 14 do Bộ Nội vụ nay là Bộ Công an làm chủ đề tài, Nxb Công an nhân dân, năm 1994 [16, tr19 - tr.24] công trình nghiên cứu về tình hình tội phạm ở Việt Nam, nêu ra một số đặc điểm về tội phạm, chủ thể của tội phạm, nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa tội phạm nói chung. Đề tài chưa nghiên cứu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em. “Giáo trình Tội phạm học” của Giáo Sư, Tiến sĩ Đỗ Ngọc Quang, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, năm 1995. Cho rằng “Tội phạ học ng nh khoa học nghi n c u những vấn ề i n quan n t nh trạng phạ tội v tội phạ ; nghi n c u về nh n th n người phạ tội nguy n nh n iều ki n phạ tội v những bi n ph p phòng ngừa tội phạ nhằ từng bước ngăn chặn hạn ch tội phạ trong cuộc s ng xã hội” [106 tr8].
Công trình nghiên cứu các vấn đề lý luận của tình hình tội 9 luan an phạm, đã chia các biện pháp phòng ngừa tội phạm ra thành các nhóm sau: Nhóm các biện pháp phòng ngừa chung; nhóm các biện pháp quản lý hành chính nhà nước về an ninh trật tự; nhóm các biện pháp phòng ngừa xã hội; nhóm những biện pháp phòng ngừa theo chức năng; nhóm những biện pháp phòng ngừa riêng. Mặc dù công trình nghiên cứu này không đề cập đến biện pháp phòng ngừa các tội phạm cụ thể, nhưng đây cũng là cơ sở để luận án tiếp cận và khai thác nghiên cứu trong nội dung về phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em. “Gi o tr nh tội phạ học” Võ Khánh Vinh, Nxb Giáo dục, 1999, tái bản 2009. Hay “Gi o tr nh tội phạ học” Võ Khánh Vinh, Nxb Công an nhân dân, 2003 và tái bản năm 2008, 2013.
Đây là công trình nhiên cứu lý luận về tội phạm học và xem “tội phạ học ng nh khoa học ph p ý – xã hội học nghi n c u ngu n g c b n chất c c h nh th c biểu hi n v thay ổi c a t nh h nh tội phạ. Công trình nghiên cứu các nhóm hiện tượng xã hội như: Tình hình tội phạm, tính quyết định luận, nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm, nhân thân người phạm tội, phòng ngừa tội phạm, hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống tình hình tội phạm. Công trình nghiên cứu tuy không phân tích chuyên sâu về tội phạm cụ thể nhưng công trình đã cung cấp nền tảng lý luận mang tính định hướng lý luận cho luận án tiếp cận nghiên cứu chuyên sâu về các tội xâm phạm tình dục trẻ em. Công trình đã đưa ra những kết luận nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án “Trong cơ cấu t nh h nh tội phạ ở thời gian c c tội x phạ sở hữu c a c ng d n chi tỷ cao nhất kho ng 47% ti p n c c tội x phạ t nh ạng s c khỏe nh n phẩ danh d c a con người chi 19% c c tội x phạ an to n c ng cộng x phạ tr t t qu n ý h nh ch nh chi 10% ” [148, tr71] “Giáo trình Tội phạm học” của Trường Đại Học Luật Hà Nội, Nxb Công an nhân dân, 2015 đã đưa ra định nghĩa “tội phạm học là khoa học liên ngành, th c nghi m nghiên c u về tội phạm (hi n th c), nguyên nhân c a tội phạm và kiểm soát tội phạm nhằm mục ch phòng ngừa tội phạ ” [139b tr17].
Trong giáo trình này nhóm tác giả đã phân tích các nội dung về tình hình tội phạm, lý luận chung về nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm, lý luận về nhân thân và phòng ngừa tội phạm. Đây là cơ sở lý luận góp phần củng cố lý luận cho các nghiên cứu của luận án. 10 luan an Sách chuyên khảo “Tội phạm học và cấu thành tội phạm” tác giả GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa, xuất bản 2015, nhà xuất bản Tư Pháp. Đây là công trình nghiên cứu về tội phạm dưới góc độ luật hình sự và tội phạm học, công trình đã trình bày những quan điểm khoa học về khái niệm tội phạm, về phân loại tội phạm, nội dung chủ yếu của bốn yếu tố cấu thành tội phạm, về tình hình tội phạm, nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm và phòng ngừa tội phạm.
Sách chuyên khảo “Bình lu n khoa học Bộ Lu t hình s nă 2015 – sửa ổi bổ sung nă 2017” (phần chung và phần các tội phạm) chủ biên GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa, xuất bản 2017, nhà xuất bản Tư Pháp. Công trình nghiên cứu có giá trị hữu ích cho luận án nghiên cứu các tội xâm phạm tình dục trẻ em thông qua nội dung bình luận tại điều 142, 144,145,146, 147 của Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) Sách chuyên khảo “Tội phạ học Vi t Na : Một s vấn ề ý u n v th c tiễn” xuất bản năm 2000 của tập thể tác giả Viện nghiên cứu Nhà nước và Pháp Luật. Đây có thể xem là một công trình nghiên cứu điển hình về tội phạm học, nội dung nghiên cứu từ quá trình hình thành và phát triển của tội phạm học, đối tượng và phương pháp nghiên cứu của tội phạm học đến các vấn đề về phòng ngừa tội phạm. Những kiến thức của công trình nghiên cứu này góp phần ảnh hưởng đến tư duy và hướng nghiên cứu của luận án.
Sách chuyên khảo “Một s vấn ề ý u n về t nh h nh tội phạ ở Vi t Na ” Tác giả PGS. Tiến sĩ Phạm Văn Tỉnh, Nxb Tư Pháp, 2007. Tác phẩm này nghiên cứu cơ cấu về số lượng bị cáo và sự biến động của nó trong tình hình tội phạm. so sánh với giai đoạn 1986 – 1988 theo số chương của Bộ Luật Hình sự cho thấy: nhóm tội phạm về ma túy có cấp độ nguy hiểm cao nhất, nhóm tội xâm phạm an toàn, trật tự công công và nhóm tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế có cùng cấp độ nguy hiểm thứ hai; nhóm xâm phạm tình mạng, sức khỏe, nhân phẩm của con người có cấp độ nguy hiểm thứ ba.
Trong công trình nghiên cứu này tác giả không nghiên cứu nguyên nhân và các biện pháp phòng ngừa tội phạm. Sách chuyên khảo “Một số vấn đề tội phạm học Việt Nam” tác giả GS.TS Nguyễn Văn Cảnh, PGS.TS Phạm Văn Tỉnh. Công trình nghiên cứu cho rằng “Tội phạ học khoa học ph p ý h nh s phi quy phạ th c hi n vi c nghi n c u i 11 luan an với kh ch thể cơ b n t nh h nh tội phạ v nghi n c u c c kh ch thể ph i sinh bao g nh n th n người phạ tội; t nh h nh nạn nh n (người b hại) C a tội phạ ; t c dụng c a h nh phạt i với t nh h nh tội phạ t c dụng c a những bi n ph p phòng ngừa tội phạ v n ang ư c p dụng trong th c t v b n th n ch sử ph t triển c a khoa học n y nhằ t ra quy u t c a hi n tư ng phạ tội trong xã hội c i ư c thể hi n th ng qua c c phạ trù như b n chất c a t nh h nh tội phạ ; nguy n nh n v iều ki n c a t nh h nh tội phạ hay t ra i i n h nh n qu giữa t nh h nh tội phạ v c c hi n tư ng c c qu tr nh kinh t - xã hội kh c v ục ch phòng ngừa tội phạ t c ngăn ngừa tội phạ v oại trừ tội phạ t c ngăn ngừa tội phạ v oại trừ tội phạ ra khỏi ời s ng xã hội” [22 tr17]. Định nghĩa này có nội dung báo quát hơn so với định nghĩa được đưa ra trước đây, và cũng bao quát nhiều nội dung cụ thể hơn so với các định nghĩa của nhiều nhà khoa học khác.
Từ đó tác giả vận dụng để nghiên cứu tình hình các tội xâm phạm tình dục trẻ em cụ thể trong chương 2 của luận án, và đánh giá công tác phòng ngừa cũng như nghiên cứu phòng ngừa các tội xâm phạm tình dục trẻ em thể hiện trong chương 4 của luận án. Sách chuyên khảo “Nạn nh n c a Tội phạ ” tác giả PGS.TS Trần Hữu Tráng, Nxb Giáo dục Việt Nam, 2011. Tác giả đưa ra khái niệm về nạn nhân của tội phạm, các yếu tố và hoàn cảnh cụ thể trở thành nạn nhân của tội phạm, nguyên nhân của tình hình tội phạm trong đó có nguyên nhân từ phía nạn nhân.