CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH VÀ KHẢ NĂNG THANH TOÁN CỦA DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm, bản chất của tài chính doanh nghiệp. - Khái niệm tài chính doanh nghiệp: Tài chính doanh nghiệp là những mối quan hệ kinh tế về mặt giá trị hay các luồng chuyển dịch giá trị giữa doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế, phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh, gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp.
Các mối quan hệ kinh tế được đề cập trong nội hàm của khái niệm tài chính doanh nghiệp bao gồm: Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với nhà nước, quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với thị trường, quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiệp. - Bản chất của tài chính doanh nghiệp: Tài chính doanh nghiệp là hệ thống những quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp nhằm phục vụ việc sản xuất kinh doanh, thương mại và cung ứng dịch vụ. Nhiệm vụ, vai trò, chức năng của tài chính doanh nghiêp. - Nhiệm vụ của tài chính doanh nghiệp: Là đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và kiểm soát tài chính.
Phát hiện kịp thời những khó khăn, vướng mắc về nguồn tiền có thể xảy ra trong doanh nghiệp. Cuối cùng đưa ra các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vố - Vai trò của tài chính doanh nghiệp: + Huy động đảm bảo đầy đủ và kịp thời nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. + Tổ chức sử dụng vốn tiết kiệm, hiệu quả, phân phối vốn hợp lý cho quá trình sản xuất kinh doanh, tăng cương vòng quay của vốn, tránh lãng phí ứ đọng vốn. Từ đó làm cơ sở để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng lợi nhuận của doanh nghiệp.
5 + Vai trò đòn bẩy kích thích và điều tiết kinh doanh thông qua việc đề xuất khai thác mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao năng suất hiệu quả kinh doanh. - Chức năng của tài chính doanh nghiệp: Chức năng của tài chính doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và được thể hiện ở những điểm chủ yếu sau: + Chức năng tổ chức huy động vốn doanh nghiệp: Để quá trình sản xuất diễn ra liên tục và có hiệu quả thì vấn đề huy động vốn và sử dụng hợp lý đối với từng bộ phận sản xuất là cần thiết. Chính vì vậy chức năng tổ chức vốn là vô cùng quan trọng. Đây là chức năng thu hút vốn bằng nhiều hình thức khác nhau từ các tổ chức kinh tế, các chủ thể kinh tế để hình thành lên quỹ tiền tệ tập trung phục vụ cho sản xuất kinh doanh một cách hiệu quả.
+ Chức năng phân phối tài chính: Phân phối tài chính là việc phân chia sản phẩm xã hội dưới hình thức giá trị. Chức năng phân phối đảm bảo phân phối thu nhập và tích lũy tiền tệ. Phân phối thu nhập cho tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng, đảm bảo vốn chủ sở hữu thường xuyên không bị nhàn rỗi. Biết lợi dụng vật chất như đòn bẩy kinh tế để thúc đẩy sản xuất phát triển và khai thác tiềm năng doanh nghiệp.
Phân phối tài chính trong doanh nghiệp là việc phân phối thu nhập doanh nghiệp, cụ thể là nộp ngân sách nhà nước dưới hình thức nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, xây dựng các quỹ phát triển. + Chức năng giám đốc: Giám đốc tài chính là thông qua tiền tệ và mối quan hệ tiền tệ để kiểm tra, kiểm soát các hoạt động tài chính và quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm phát hiện ra những vi phạm trong công tác quản lý tài chính doanh nghiệp để đưa ra những quyết định đúng đắn, kịp thời thực hiện mục tiêu kinh doanh đã đề ra. Tổng quan phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp.
Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là quá trình đi sâu nghiên cứu nội dung, kết cấu và mối ảnh hưởng qua lại của các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính để có thể đánh giá tình hình Tài chính doanh nghiệp thông qua việc so sánh với các mục tiêu mà doanh nghiệp đã đề ra hoặc so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành nghề, từ đó đưa ra quyết định và các giải pháp quản lý phù hợp. Mục tiêu phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp đều có nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của mình như các nhà đầu tư, nhà cho vay, nhà cung cấp,. Mỗi đối tượng này quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên những góc độ khác nhau.
Song nhìn chung, họ đều quan tâm đến khả năng tạo ra dòng tiền mặt, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và mức lợi nhuận tối đa. Bởi vậy phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp phải đạt được các mục tiêu sau: - Phân tích báo cáo tài chính phải cung cấp đầy đủ những thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, các chủ nợ và những người sử dụng khác để họ có thể ra các quyết định về đầu tư, tín dụng và các quyết định tương tự. Thông tin phải dễ hiểu đối với những người có trình độ tương đối về kinh doanh và về các hoạt động kinh tế mà muốn nghiên cứu các thông tin này. - Phân tích báo cáo tài chính nhằm cung cấp thông tin quan trọng nhất cho chủ doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các chủ nợ và những người sử dụng khác đánh giá số lượng, thời gian và rủi ro của những khoản thu bằng tiền từ cổ tức hoặc tiền lãi.
- Phân tích báo cáo tài chính cung cấp tin về các nguồn lực kinh tế, vốn chủ sở hữu, các khoản nợ, kết quả của các quá trình, các tình huống làm biến đổi các nguồn vốn và các khoản nợ của doanh nghiệp. Đồng thời qua đó cho biết thêm nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với các nguồn lực này và các tác 7 động của những nghiệp vụ kinh tế, giúp cho chủ doanh nghiệp dự đoán chính xác quá trình phát triển doanh nghiệp trong tương lai. Nhiệm vụ của phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. - Đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các mặt đảm bảo vốn cho sản xuất kinh doanh, quản lý và phân phối vốn, tình hình nguồn vốn.
- Có cái nhìn chính xác về công tác sử dụng nguồn vốn trong hoạt động sản xuất và kết quả tài chính của hoạt động kinh doanh, tình hình thanh toán. - Tính toán và xác định mức độ có thể lượng hoá của các nhân tố ảnh hưởng đến tình hình tài chính của doanh nghiệp, từ đó đưa ra những phương án xử lý để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Ý nghĩa và vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp. Hoạt động tài chính có mối quan hệ trực tiếp với hoạt động sản xuất kinh doanh.
Do đó tất cả các hoạt động sản xuất kinh doanh đều có ảnh hưởng đến tài chính của doanh nghiệp. Ngược lại, tình hình tài chính tốt hay xấu đều có tác động thúc đẩy hoặc kìm hãm đối với quá trình sản xuất kinh doanh. Chính vì vậy, phân tích báo cáo tài chính có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân chủ doanh nghiệp và các đối tượng bên ngoài có liên quan đến tài chính của doanh nghiệp. Hoạt động Tài chính doanh nghiệp liên quan đến nhiều đối tượng, từ các nhà quản trị ở doanh nghiệp đến các nhà đầu tư, ngân hàng, nhà quản lý, cơ quan quản lý nhà nước… - Các nhà đầu tư: Mối quan tâm của họ chủ yếu vào khả năng hoàn vốn, mức sinh lãi, khả năng thanh toán vốn và sự rủi ro.
Vì thế mà họ cần thông tin về điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, về kết quả kinh doanh và các tiềm năng của doanh nghiệp. Các nhà đầu tư còn quan tâm đến việc điều hành hoạt động công tác quản lý. Những điều đó tạo ra sự an toàn và hiệu quả cho các nhà đầu tư. - Các nhà cho vay, ngân hàng: Mối quan tâm của họ hướng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp.
Qua việc phân tích báo cáo tài chính của doanh 8 nghiệp, họ đặc biệt chú ý tới số lượng tiền và các tài sản có thể chuyển đổi thành tiền nhanh để từ đó có thể so sánh được và biết được khả năng thanh toán tức thời của doanh nghiệp. - Các nhà quản trị: Để kiểm soát hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở kiểm tra, đánh giá các chỉ tiêu kết quả đạt được so với các chỉ tiêu kế hoạch, dự toán, định mức…Từ đó, xác định được những điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động kinh doanh, góp phần giúp cho doanh nghiệp có được những quyết định cũng như giải pháp đúng đắn, đảm bảo việc kinh doanh hiệu quả cao. - Các cơ quan quản lý nhà nước như: Cơ quan Thuế, Tài chính: Qua phân tích báo cáo tài chính sẽ cho thấy thực trạng về tài chính của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó sẽ tính toán chính xác mức thuế mà công ty phải nộp, cơ quan tài chính và cơ quan chủ quản sẽ có biện pháp quản lý hiệu quả hơn.
Bên cạnh các chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư,. Người lao động có nhu cầu thông tin cơ bản giống họ bởi vì nó liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm, đến khách hàng hiện tại và tương lai của họ. Nguồn tài liệu và phương pháp phân tích tình hình tài chính 1. Nguồn tài liệu phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp.
- Nguồn thông tin nội bộ: Trong phân tích tình hình tài chính trong doanh nghiệp, các thông tin kế toán trong nội bộ doanh nghiệp là quan trọng nhất. Trong đó, báo cáo tài chính là nguồn tài liệu chủ yếu. Báo cáo tài chính cung cấp những thông tin kinh tế, tài chính chủ yếu để đánh giá tình hình tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh, thực trạng tài chính của doanh nghiệp trong kỳ hoạt động giúp cho việc kiểm tra giám sát tình hình sử dụng vốn và khả năng huy động vốn vào sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Báo cáo tài chính là tổng hợp các báo cáo về tình hình tài sản, nguồn vốn, cũng như các thông tin khác về kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định.