CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan về phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Khái niệm về tài chính doanh nghiệp và phân tích tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là khái niệm phản ánh những luồng chuyển dịch giá trị gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh giữa doanh nghiệp với thị trường và các chủ thể khác, trong nền kinh tế. Trong thị trường tài chính, doanh nghiệp có thể vay ngắn hạn để đảm bảo nhu cầu vốn lưu động hoặc phát sinh cổ phiếu, trái phiếu huy động vốn dài hạn tài trợ cho các dự án đầu tư. Mặt khác, doanh nghiệp phải trả lãi vay ngân hàng, trả cổ tức cho cổ đông. Giữa doanh với ngân hàng, với trái chủ, với các cổ đông phát sinh quan hệ kinh tế về huy động, đầu tư và phân phối thu nhập.
Để có thể đưa ra những quyết định tài chính đúng đắn, đem lại hiệu quả cao cho doanh nghiệp. Các nhà quản trị cần phải tiến hành phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp. Phân tích tài chính doanh nghiệp là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, giúp cho nhà quản lý đưa ra được những quy định quản lý chuẩn xác và đánh giá được doanh nghiệp , từ đó giúp những đối tượng quan tâm đi tới những dự đoán chính xác về mặt tài chính của doanh nghiệp, qua đó có những quyết định phù hợp với lợi ích của chính họ.2 Mục tiêu, ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp.1 Mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp Thứ nhất : phân tích tài chính doanh nghiệp phải cung cấp thông tin đầy đủ, hữu ích cho các đối tượng sử dụng thông tin tài chính để họ có quyết định đúng đắn và phù hợp với lợi ích của mình Thứ hai: phân tích tài chính doanh nghiệp phải cung cấp thông tin đầy đủ hữu ích cho cho các đối tượng sử dụng thông tin tài chính trong việc đánh giá khả năng và tính chắc chắn của các dòng tiền mặt vào ra và tình hình sử dụng hiệu quả vốn kinh doanh, tình hình và khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Luan van 4 Thứ ba: phân tích tài chính doanh nghiệp cung cấp thông tin về vốn chủ sở hữu các khoản nợ, kết quả kinh doanh và quá trình biến động làm biến đổi các nguồn vốn và các khoản nợ của doanh nghiệp 1.
Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp + Đối với các chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị doanh nghiệp. Phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm đánh giá hoạt động của doanh nghiệp, xác định điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp. Đó là cơ sở để định hướng các quy định đầu tư của ban giám đốc, dự báo kế hoạch tài chính như: kế hoạch đầu tư, ngân quỹ và kiểm soát các hoạt động quản lý. + Đối với các chủ ngân hàng và các nhà cho vay tín dụng.
Phân tích tài chính doanh giúp họ nhận biết khả năng cbo vay và trả nợ của doanh nghiệp, đồng thời biết được tỷ trọng của vốn chủ sở hữu. Bên cạnh đó người cho vay cũng rất quan tâm đến khả năng sinh lợi của doanh nghiệp, vì đó là cơ sở của việc hoàn trả vốn và lãi vay. + Đối với các nhà đầu tư : phân tích tài chính doanh nghiệp giúp họ nhận biết tình hình thu nhập của vốn chủ sở hữu, lợi tức cổ phần, giá trị tăng thêm của vốn đầu tư, để nhận biết khả năng sinh lợi của doanh nghiệp, đó là căn cứ quan trọng trong việc có nên đầu tư vào doanh nghiệp hay không. + Đối với khách hàng : phân tích tài chính doanh nghiệp giúp họ đánh giá khả năng, năng lực sản xuất tiêu thụ sản phẩm, mức độ uy tín của doanh nghiệp để quyết định có rót vốn hay.
Đối với người lao động: phân tích doanh nghiệp giúp họ nắm bắt rõ hơn về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.Trình tự và các bước tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp Thu thập thông tin Phân tích tài chính sử dụng mọi nguồn thông tin có khả năng lý giải và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính doanh nghiệp, phục vụ cho quá trình dự đoán tài chính. Nó bao gồm cả những thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài, những thông tin kế toán và những thông tin quản lý khác, những thông tin về số lượng và giá trị.trong đó các thông tin kế toán phản ánh tập trung trong các báo cáo tài chính doanh nghiệp, là những nguồn thông tin đặc biệt quan trọng. Do vậy, phân tích tài chính trên thực tế là phân tích các báo cáo tài chính doanh nghiệp. Luan van 5 Xử lý thông tin Giai đoạn tiếp theo của phân tích tài chính là quá trình xử lý thông tin đã thu thập được.
Trong giai đoạn này, người sử dụng thông tin ở các góc độ nghiên cứu, ứng dụng khác nhau, có phương pháp xử lý thông tin khác nhau phục vụ mục tiêu phân tích đã đặt ra : Xử lý thông tin là quá trình xắp xếp các thông tin theo những mục tiêu nhất định nhằm tính toán, so sánh, giải thích, đánh giá, xác định nguyên nhân của các kết quả đã đạt được phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định. Dự đoán và quyết định Mục tiêu của phân tích tài chính là đưa ra các quyết định tài chính. Đối với chủ doanh nghiệp, phân tích tài chính nhằm đưa ra các quyết định tăng trưởng, phát triển, tối đa hoá lợi nhuận hay tối đa hoá giá trị doanh nghiệp. Đối với người cho vay và đầu tư đó là các quyết định về tài trợ và đầu tư.
Đối với cấp trên của doanh nghiệp là các quyết định quản lý doanh nghiệp.4 Các phương pháp phân tích tài chính Để nắm được một cách đầy đủ thực trạng tài chính cũng như tình hình sử dụng tài sản của doanh nghiệp, cần thiết phải đi sâu xem xét các mối quan hệ và tình hình biến động của các khoản mục trong từng báo cáo tài chính và giữa các báo cáo tài chính với nhau. Việc phân tích báo cáo tài chính thường được tiến hành bằng hai phương pháp: phương pháp phân tích ngang và phương pháp phân tích dọc báo cáo tài chính. Phân tích ngang báo cáo tài chính là việc so sánh đối chiếu tình hình biến động cả về số tuyệt đối và số tương đối trên từng chỉ tiêu của từng báo cáo tài chính, còn phân tích dọc là việc sử dụng các quan hệ tỷ lệ, các hệ số thể hiện mối tương quan giữa các chỉ tiêu trong từng báo cáo tài chính và giữa các báo cáo tài chính với nhau để rút ra kết luận. Cụ thể, trong thực tế người ta thường sử dụng các phương pháp sau: Phương pháp so sánh.
Phương pháp so sánh được sử dụng phổ biến nhất và là phương pháp chủ yếu trong phân tích tài chính để đánh kết quả, xác định vị trí và xu hướng biến đổi của chỉ tiêu phân tích. Luan van 6 Có nhiều phương thức so sánh và sử dụng phương thức nào là tuỳ thuộc vào mục đích và yêu cầu của việc phân tích. + So sánh chỉ tiêu thực tế với các chỉ tiêu kế hoạch, dự kiến hoặc định mức. Đây là phương thức quan trọng nhất để đánh giá mức độ thực hiện chỉ tiêu kế hoạch, định mức và kiểm tra tính có căn cứ của nhiệm vụ kế hoạch được đề ra.
+ So sánh chỉ tiêu thực hiện giữa các kỳ trong năm và giữa các năm cho thấy sự biến đổi trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. + So sánh các chỉ tiêu của doanh nghiệp với các chỉ tiêu tương ứng của doanh nghiệp cùng loại hoặc của doanh nghiệp cạnh tranh. + So sánh các thông số kinh tế- kỹ thuật của các phương án sản xuất kinh doanh Để áp dụng phương pháp so sánh cần phải đảm bảo các điều kiện có thể so sánh được của các chỉ tiêu: +Khi so sánh các chỉ tiêu số lượng phải thống nhất về mặt chất lượng. +Khi so sánh các chỉ tiêu chất lượng phải thống nhất về mặt số lượng.
+Khi so sánh các chỉ tiêu tổng hợp, phức tạp phải thống nhất về nội dung, cơ cấu của các chỉ tiêu. +Khi so sánh các chỉ tiêu hiện vật khác nhau phải tính ra các chỉ tiêu này bằng những đơn vị tính đổi nhất định. +Khi không so sánh được bằng các chỉ tiêu tuyệt đối thì có thể so sánh bằng các chỉ tiêu tương đôí. Bởi vì, trong thực tế phân tích, có một số trường hợp, việc so sánh các chỉ tiêu tuyệt đối không thể thực hiện được hoặc không mang một ý nghĩa kinh tế nào cả, nhưng nếu so sánh bằng các chỉ tiêu tương đối thì hoàn toàn cho phép và phản ánh đầy đủ, đúng đắn hiện tượng nghiên cứu.
Trong phân tích so sánh có thể sử dụng số bình quân, số tuyệt đối và số tương đối. Phương pháp phân tích chỉ số Các chỉ số hay tỉ lệ giữa hai đại lượng được sử dụng để biểu thi mối quan hệ giữa các số liệu khác nhau. Chỉ số luôn luôn biểu thị một tỷ lệ của một con số với với một con số liên quan khác. Bốn chỉ số phổ biến nhất là Chỉ số khả năng sinh lời: Đo đạc kết quả quản lý hàng ngày hoặc hiệu suất và hiệu quả quản lý tổng thể của một tổ chức.
Một số chỉ số khả năng sinh lời được sử Luan van 7 dụng nhiều nhất là: tỷ suất lợi nhuận ròng, tỷ suất lợi nhuận hoạt động, tỷ suất lợi nhuận trên vốn cổ phần… Chỉ số thanh khoản: Đánh giá khả năng thanh toán hiện tại của tình hình tài chính. Những tỷ lệ được tính toán sẽ chỉ ra liệu một tổ chức có khả năng thanh đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán hiện tại của nó hay không. Chỉ số hiệu quả: Đo lường sự hiệu quả của các phương tiện được triển khai trong một tổ chức, Chỉ số khả năng thanh toán: Đánh giá khả năng đáp ứng chi phí lãi vay và nghĩa vụ phải trả nợ của một tổ chức. Các chỉ số phổ biến là tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, tỷ lệ vốn chủ sở hữu, hệ số khả năng thanh toán lãi vay Phương pháp phân tích Dupont Mô hình Dupont là kỹ thuật có thể được sử dụng để phân tích khả năng sinh lãi của một công ty bằng các công cụ quản lý hiệu quả truyền thống.
Mô hình Dupont tích hợp nhiều yếu tố của báo cáo thu nhập với bản cân đối kế toán.