Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích tình hình tài chính của các doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cé phan gỗ Mạnh Xuân. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần gỗ Mạnh Xuân. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHAN TÍCH TINH HÌNH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.
Tình hình tài chính và phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp 1. Tài chính và tài chính doanh nghiệp 1.1, Tài chính Tài chính là một thuật ngữ được đề cập rất nhiều trong các nghiên cứu trước đây và trong nhiều tài liệu học thuật, ở mỗi nghiên cứu khái niệm “tài chính” được đưa ra cũng khác nhau, nó được định nghĩa trên từng khía cạnh, góc độ khác nhau trong mỗi bài nghiên cứu. Theo tờ báo Investopidia (2019) thì: “Tài chính là một thuật ngữ rộng mô tả các hoạt động liên quan đến ngân hang, đòn bay hoặc nợ, tín dụng, thị trường vốn, tiền và đầu tư. Về cơ bản, tài chính đại diện cho quản lý tiền và quá trình có được các khoản tiền cần thiết.
Tài chính cũng bao gồm sự giám sát, sáng tạo và nghiên cứu về tiền, ngân hàng, tín dụng, đầu tư, tài sản và các khoản nợ tạo nên hệ thống tài chính.” Đây là một định nghĩa chung nhất về tài chính.Faborri et al. (2009) lại đưa ra môt khái niệm khác về tài chính: “Tài chính là việc áp dụng các nguyên tắc kinh tế để ra quyết định liên quan đến việc phân bồ tiền trong điều kiện không chắc chắn. Các nha đầu tư phân bồ tiền của ho trong số các tài sản tài chính dé hoàn thành mục tiêu của họ, và các doanh nghiệp và chính phủ huy động vốn băng cách đưa ra các yêu cầu đối với chính họ đã đầu tư. Tài chính cung cấp khuôn khổ để đưa ra quyết định về việc nên lấy những khoản tiền đó như thé nào và sau đó đầu tư.
Do là hệ thống tài chính cung cấp nền tảng mà tiền được chuyên từ những thực thé có tiền dé đầu tư cho những thực thể cần tiền dé đầu tư.” Khái niệm nay dé cập đến việc phân bồ dòng tiền trong nền kinh tế. Trong giáo trình Lý thuyết tài chính tiền tệ đã đề cập đến bản chất của tài chính, tài chính được hiểu là các mối quan hệ kinh tế trong việc phân phối tổng sản phẩm xã hội dưới hình thức giá tri, qua đó các quỹ tiền tệ được tạo lập và sử dụng, với mục đích là đáp ứng các yêu cầu về tích luỹ và tiêu dung của các chủ thể trong nên kinh tế, Cao Thị Ý Nhi và cộng sự (2016). Quan điểm này có sự tương đồng với quan điểm của Frank J.Faborri et al. Trong bài luận này, thuật ngữ “tài chính” sẽ được sử dụng theo Cao Thị Ý Nhi và cộng sự (2016).
Tài chính doanh nghiệp Bên cạnh sự đa dạng về khái niệm về tài chính thì tài chính doanh nghiệp cũng là một khái niệm được đề cập đến trong nhiều bài nghiên cứu với những góc độ và quan điểm khác nhau. Nguyễn Văn Đức (2017) cho răng: “Tài chính doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế đưới hình thức giá trị phát sinh gắn liền với việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động của mình. Về hình thức, tài chính doanh nghiệp là các quỹ tiền tệ trong quá trình tạo lập, phân phối, sử dụng và vận động gắn liền với hoạt động của doanh nghiệp.” Quan điểm này đã bao quát hoá khái niệm tài chính, gắn liền với quá trình sản xuất kinh doanh. Mặt khác, Thanh Tú (2018) đã định nghĩa: “Trong nền kinh tế thị trường, tài chính doanh nghiệp ton tại như là một khâu trong hệ thống tài chính, là một phạm trù kinh tế khách quan gắn với sự ra đời của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ, tài chính doanh nghiệp có tính chất và sự phát triển như thế nào là phụ thuộc vào tính chất và nhịp độ phát triển của nền kinh tế hang hóa”.
Quan điểm này hẹp hơn so với quan điểm của Nguyễn Văn Đức tuy nhiên nó đưa ra được định nghĩa của tài chính doanh nghiệp gắn với mối quan hệ trong nền kinh tế. Đồng quan điểm với Nguyễn Văn Đức (2017), Quang Trung (2014) đã cho rằng: “Tài chính doanh nghiệp là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp nhằm góp phần đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp. Các hoạt động chính của tài chính doanh nghiệp bao gốm các hoạt động liên quan đến việc tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ.” Trong giáo trình Tài chính doanh nghiệp đã đề cập đến khái niệm tài chính doanh nghiệp “dưới góc độ về mối quan hệ giá trị giữa các doanh nghiệp với các chủ thé trong nền kinh tế, các mối quan hệ được dé cập bao gốm mối quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước, quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tài chính, quan hệ giữa doanh nghiệp với các thị trường khác và quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp”, Vũ Duy Hào và cộng sự (2016). Như vậy, Tài chính doanh nghiệp có thé được định nghĩa là “quá trình tạo lập và sử dụng các nguồn lực bằng quỹ tiền tệ trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhăm đạt được các mục tiêu mà doanh nghiệp đề ra”.
Mặc dù, Tài chính doanh nghiệp có rất nhiều khái niệm khác nhau được đề cập, song bản chất vẫn là phản ánh các mối quan hệ giá trị của cải xã hội. Có thể thấy rằng việc hiểu rõ về tình hình tài chính của doanh nghiệp là vô cùng quan trong dé có thé đánh giá được hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, tạo cơ sở dé đánh giá được doanh nghiệp có đang hoạ động hiệu quả hay không, quá trình đánh giá và phân tích các chỉ tiêu tài chính của doanh nghiệp sẽ thể hiên được những điều đó. Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp Phân tích tình hình tài chính là một trong những việc quan trọng và cần thiết trong việc quản trị tài chính của doanh nghiệp, giúp những nhà quan lý có thé hiểu rõ hơn về thực trạng tài chính của doanh nghiệp mình từ đó có thể đưa ra những quyết định tài chính đúng đắn cho tương lai. “Phân tích tài chính là việc ứng dụng các công cụ và kỹ thuật trong việc phân tích dựa trên các báo cáo tài chính của doanh nghiệp, các số liệu được phân tích có mối liên hệ mật thiết với nhau nhằm đưa ra những dự báo và các kết luận hữu ích trong việc phân tích hoạt động của doanh nghiệp, ngoài ra dựa vào việc phân tích có thể phản ánh được năng lực và vị thế tài chính của doanh nghiệp, dựa trên đó có thê đánh giá và đưa ra những dự báo trong tương lai”, định nghĩa này đã được đưa ra bởi Vũ Duy Hào và các cộng sự (2016).
Đồng quan điểm trên, Thanh Tú (2018) cho rằng: “Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là tập hợp các khái niệm, các phương pháp và công cụ cho phép thu thập, xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác trong doanh nghiệp nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp cho người sử dụng thông tin đưa ra các quyết định tài chính và quyết định quản lý phù hợp.” Như vậy, có thê kết luận rằng phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp là quá trình thu thập số liệu báo cáo tài chính và dùng các công cụ, kỹ thuật phân tích dé tính toán các chỉ tiêu tài chính, dựa vào đó có thé đưa ra những nhận định, đánh giá về tình hình tài chính của doanh nghiệp trong quá khứ. Đây cũng là tiền đề dé có thé nhận xét về khả năng tài chính cũng như xu hướng phát triển trong tương lai của doanh nghiệp, là cơ sở dé xác định giá trị của công ty, đồng thời là một trong những công cụ quan trọng và hữu ich dé các nhà quản lý tài chính doanh nghiệp có thé đưa ra những dự báo, lên kế hoạch hay đưa những quyết định về hoạt động của công ty trong thời gian tiếp theo. Bat kì doanh nghiệp nào cũng sẽ đi theo quy trình phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp như sau: Đánh giá khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp: việc phân tích này với mục đích là sẽ bước đầu có những nhận xét sơ bộ về tình hình tài chính của công ty hiện tạo, khái quát được bức tranh tài chính của doanh nghiệp hiện tại và những năng lực tài chính của doanh nghiệp, biết được mức độ tự chủ tài chính mức độ tự chủ tài chính của doanh nghiệp, bên cạnh đó cũng có thé nhìn thấy những khó khăn mà doanh nghiệp đang phải đối mặt, đặc biệt là trong khả năng thanh toán. Trong đánh giá khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp, có bốn chỉ tiêu mà các nhà phân tích hướng đến gồm: đánh giá khái quát tình hình huy động vốn, đánh giá khái quá khả năng thanh toán, đánh giá khái quát khả năng sinh lợi và đánh giá khái quát tốc độ tăng trưởng bền vững.
Những chỉ tiêu này sẽ phản ánh khái quát tình hình tài chính hiện tại của doanh nghiệp cũng như các vấn đề tài chính doanh nghiệp đang gap phải. Đi sâu vào phân tích, là việc tiến hành phân tích tình hình va khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Việc này sẽ cho ra được đánh giá về khả năng chuyền đổi thành tiền và khả năng tạo tiền của tài sản để thực hiện các nghãi vụ trả nơ với chủ nợ khi đến hạn. Bên cạnh đó khả năng thu hồi đúng hạn, trễ hạn hay không có khả năng thu hồi các khoản lãi vay, gốc cho vay và tiền hang bán chịu cũng sẽ được thé hiện.
Từ đó có thé phát hiện những dấu hiệu cho việc mat quyền kiểm soát hoặc thất thoát vốn của công ty trong tương lai. Tiếp đến là phân tích khả năng cân đối vốn hay còn gọi là phân tích cấu trúc tài chính của doanh nghiệp. Đối với các chủ thé bên trong doanh nghiệp sẽ giúp nhận diện được ưu nhược điểm của cấu trúc tài chính hiện tại, nhận diện được các dấu hiệu về rủi ro tài chính, từ đó có thé tìm được các biện pháp dé đạt được cơ cầu tài chính tốt nhất, tìm ra các quyết sách kịp thời dé đảm bảo cấu trúc tài chính ổn định và bền vững cho doanh nghiệp.