Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích tình hình tài chính tại các doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà. Chương 3: Một số giải pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP 1.1 Mục tiêu, chức năng của phân tích tài chính doanh nghiệp 1.
Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích, hiểu theo nghĩa chung nhất là sự phân chia, chia nhỏ các sự vật và hiện tƣợng trong mối quan hệ hữu cơ, biện chứng giữa các bộ phận cấu thành của sự vật, hiện tƣợng đó. Trên cơ sở nhận thức đƣợc bản chất, tính chất và hình thức phát triển của các sự vật, hiện tƣợng đang đƣợc nghiên cứu trong mối quan hệ hữu cơ, biện chứng giữa các sự vật, hiện tƣợng. Từ khoa học tự nhiên đến khoa học kinh tế, xã hội nói chung và lĩnh vực tài chính doanh nghiệp nói riêng, con ngƣời đều sử dụng phân tích nhƣ một công cụ chủ yếu nhất để nhận thức nội dung, bản chất, tính chất, hình thức và xu hƣớng phát triển của các sự vật, hiện tƣợng. Hoạt động tài chính có mối quan hệ hữu cơ, chặt chẽ và biện chứng với các hoạt động khác của doanh nghiệp.
Do vậy, để nhận thức đƣợc bản chất, tính chất và xu hƣớng phát triển của tài chính doanh nghiệp cần phân chia hoạt động tài chính doanh nghiệp thành các bộ phận cấu thành trong mối quan hệ với biện chứng giữa các bộ phận và xem xét trong mối quan hệ biện chứng với các hoạt động kinh tế khác. Nhƣ vậy, có thể nói rằng: Phân tích tài chính doanh nghiệp là tổng thể các phƣơng pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, cũng nhƣ dự đoán tình hình tài chính trong tƣơng lai của doanh nghiệp, giúp cho nhà quản lý đƣa ra các quyết định chuẩn xác và đánh giá đƣợc doanh nghiệp. Từ đó, giúp các đối tƣợng quan tâm đi tới những dự đoán chính xác 6 về thực trạng tài chính của doanh nghiệp và đƣa ra các quyết định hợp lý, phù hợp với mục tiêu mà họ quan tâm.2 Mục tiêu, chức năng của phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp Có rất nhiều đối tƣợng quan tâm và sử dụng thông tin kinh tế tài chính của doanh nghiệp.
Mỗi đối tƣợng theo đuổi những mục tiêu khác nhau, vì vậy phân tích tài chính đối với mỗi đối tƣợng sẽ đáp ứng những vấn đề chuyên môn khác nhau và có những mục tiêu cũng khác nhau.10] - Đối với những nhà quản lý: phân tích tài chính nhằm đáp ứng những mục tiêu sau: + Tạo ra những chu kỳ đều đặn để đánh giá hoạt động quản lý trong giai đoạn đã qua, việc thực hiện cân bằng tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và rủi ro tài chính trong doanh nghiệp. + Hƣớng các quyết định theo chiều hƣớng phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp nhƣ các quyết định về đầu tƣ, tài trợ và phân phối lợi nhuận. + Là cơ sở cho những dự đoán tài chính + Là công cụ để kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý trong doanh nghiệp. - Đối với các cổ đông hiện tại và những ngƣời đang mong muốn trở thành cổ đông của doanh nghiệp: họ quan tâm trực tiếp đến những giá trị tính toán của doanh nghiệp, đƣợc hƣởng thu nhập là tiền lời đƣợc chia và thặng dƣ giá trị của vốn.
Hai yếu tố này phần lớn chịu ảnh hƣởng của lợi nhuận thu đƣợc của doanh nghiệp. Vì vậy, phân tích tài chính giúp nhà đầu tƣ đánh giá chính xác thực trạng doanh nghiệp và ƣớc đoán giá trị cổ phiếu, dựa vào việc nghiên cứu các báo cáo tài chính, khả năng sinh lời và phân tích rủi ro trong kinh doanh. 7 - Những ngƣời cho doanh nghiệp vay tiền nhƣ ngân hàng, các tổ chức tài chính, ngƣời mua tín phiếu của doanh nghiệp, các doanh nghiệp khác.Khi cho vay, họ phải biết chắc đƣợc khả năng hoàn trả tiền vay. Thu nhập của họ là lãi suất tiền vay.
Do vậy, phân tích tài chính đối với những ngƣời cho vay là xác định khả năng hoàn trả của doanh nghiệp. - Những ngƣời tham gia vào đời sống của doanh nghiệp - những ngƣời hƣởng lƣơng trong doanh nghiệp: thu nhập của họ là tiền lƣơng đƣợc trả và tiền lời đƣợc chia nếu có cổ phần trong doanh nghiệp. Những khoản này phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy, phân tích tài chính doanh nghiệp giúp họ định hƣớng việc làm ổn định của mình, trên cơ sở đó yên tâm dốc sức vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tùy theo công việc đƣợc phân công đảm nhiệm.
- Đối với cơ quan quản lý Nhà nƣớc, cơ quan thuế, tài chính, thống kê: Phân tích tài chính giúp họ đánh giá đƣợc thực trạng tài chính, trách nhiệm nộp thuế cho ngân sách của doanh nghiệp, trên cơ sở đó hoạch định chính sách về quản lý tài chính nhƣ chống độc quyền, bán phá giá. Nhƣ vậy, phân tích tài chính doanh nghiệp là công cụ hữu ích dùng để xác định giá trị kinh tế, để đánh giá các mặt mạnh, mặt yếu của một doanh nghiệp, tìm ra nguyên nhân khách quan, chủ quan giúp cho từng đối tƣợng lựa chọn và đƣa ra những quyết định phù hợp với mục đích mà họ quan tâm.Chức năng của phân tích tài chính doanh nghiệp. Với vị trí là công cụ của nhận thức các vấn đề liên quan đến tài chính doanh nghiệp, phân tích tài chính doanh nghiệp thực hiện ba chức năng: đánh giá, dự đoán, điều chỉnh. [4] - Chức năng đánh giá: Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các luồng dịch chuyển giá trị, các luồng vận động của các nguồn lực tài chính trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ hoặc vốn hoạt động của 8 doanh nghiệp nhằm đạt đƣợc mục tiêu kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật.
Thực hiện chức năng đánh giá, phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ trả lời đƣợc các câu hỏi: những yếu tố nào tác động đến sự vận động và chuyển dịch? Mức độ và chiều hƣớng tác động nhƣ thế nào, gần với mục tiêu hay ngày càng xa rời mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp, có phù hợp với cơ chế chính sách, pháp luật hay không? Quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng vốn hoạt động và các quỹ tiền tệ ở doanh nghiệp diễn ra nhƣ thế nào, tác động ra sao đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp? - Chức năng dự đoán: bản thân doanh nghiệp dù ở giai đoạn nào trong chu kỳ phát triển thì các hoạt động cũng hƣớng tới những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đƣợc hình thành từ nhận thức về điều kiện, năng lực của bản thân cũng nhƣ những diễn biến của tình hình kinh tế quốc tế, trong nƣớc, ngành nghề và các doanh nghiệp khác cùng loại trong sự tác động của các yếu tố kinh tế xã hội trong tƣơng lai. Vì vậy, để có những quyết định phù hợp và tổ chức thực hiện hợp lý, đáp ứng đƣợc những mục tiêu mong muốn của các đối tƣợng quan tâm cần phải thấy đƣợc tình hình tài chính của doanh nghiệp trong tƣơng lai. - Chức năng điều chỉnh: Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế tài chính dƣới hình thái giá trị phát sinh trong quá trình tiến hành các hoạt động.
Hệ thống các quan hệ đó bao gồm nhiều loại khác nhau, rất phong phú đa dạng và phức tạp, chịu ảnh hƣởng của các nhiều nguyên nhân và nhân tố cả bên trong lẫn bên ngoài doanh nghiệp. Vì thế, để có thể kết hợp hài hòa các mối quan hệ, doanh nghiệp và các đối tƣợng có liên quan phải điều chỉnh các mối quan hệ và các nghiệp vụ kinh tế nội sinh. Muốn vậy, cần nhận thức rõ nội dung, tính chất, hình thức và xu hƣớng phát triển của các quan hệ kinh tế tài chính có liên quan. Phân tích tài chính giúp doanh nghiệp và các đối tƣợng quan tâm nhận thức đƣợc điều này.
Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp. Tài liệu phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp 1. Hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp Tài liệu quan trọng nhất để sử dụng trong phân tích tình hình tài chính của công ty đó là báo cáo tài chính. Hệ thống báo cáo tài chính trong doanh nghiệp gồm: Bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lƣu chuyển tiền tệ và bản thuyết minh báo cáo tài chính.
Trong đó, thƣờng đƣợc quan tâm và sử dụng nhiều nhất là bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Vai trò của các báo cáo tài chính Báo cáo tài chính là báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, vốn chủ sở hữu, công nợ cũng nhƣ tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, tình hình lƣu chuyển tiền tệ và khả năng sinh lời trong kỳ của doanh nghiệp. Báo cáo tài chính cung cấp các thông tin kinh tế - tài chính chủ yếu cho ngƣời sử dụng thông tinkế toán trong việc đánh giá, phân tích và dự đoán tình hình tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Báo cáo tài chính đƣợc sử dụng nhƣ nguồn dữ liệu khi phân tích tài chính doanh nghiệp.
a) Bảng cân đối kế toán Bảng cân đối kế toán là bảng báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh một cách tổng quát toàn bộ tài sản hiện có của doanh nghiệp theo hai góc độ là tài sản và nguồn hình thành tài sản tại thời điểm lập báo cáo. Do đó, kết cấu của bảng cân đối kế toán gồm hai phần: phần tài sản và phần nguồn vốn. Phần tài sản: Phản ánh giá trị tài sản hiện có của doanh nghiệp. Về mặt kinh tế, đây là phần phản ánh quy mô và kết cấu của các loại tài sản dƣới hình thái vật chất (tiền mặt, hàng tồn kho, khoản phải thu, tài sản cố định).
Về mặt pháp lý, số liệu ở phần này phản ánh số tài sản thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. 10 Phần nguồn vốn: phản ánh các nguồn hình thành nên các loại tài sản của doanh nghiệp. Xét về mặt kinh tế, các chỉ tiêu ở phần này phản ánh quy mô và kết cấu của các nguồn vốn đã đƣợc doanh nghiệp đầu tƣ và huy động vào sản xuất kinh doanh (nợ ngắn hạn, nợ dài hạn, vốn chủ sở hữu).